Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

20180116 studiedag faro-conventie_sessie_waarderen

184 views

Published on

Sessie 4: Participatief waarderen – waarderen doe je niet alleen. Een collectie beheren vraagt keuzes maar wie bepaalt de waarde erfgoed? Hoe betrekt je de erfgoedgemeenschap en andere stakeholders bij je waarderingstraject? Lessons Learned. (Jef Vrelust – MAS, Anse Kinnaer – Onroerend Erfgoed)
Waarderen maritiem erfgoed Antwerpen. Met het oog op de realisatie van een nieuw maritiem museum startte het MAS een participatief waarderingsproject op voor de grootste collectie maritiem erfgoed van Vlaanderen.
Onroerenderfgoedrichtplannen. Samenwerking en participatie staan centraal om onroerend erfgoed te behouden en te ontwikkelen voor de toekomst.

Published in: Environment
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

20180116 studiedag faro-conventie_sessie_waarderen

  1. 1. Participatief waarderen Basisnormen voor een kwalitatief waarderingstraject
  2. 2. Waarom? 2015: rondvraag naar noden in de sector in verband met waarderen - Sectorbrede minimumregels voor een kwaliteitsvol waarderingstraject: uitgewerkt met werkgroep, maart 2017 https://faro.be/publicaties/kwaliteitsvo l-waarderingstraject-basisnormen - toolbox
  3. 3. Wat? Zes stellingen: stelling, duiding, minimumvereisten 1. Waarderen doe je met voorkennis: Vooraf onderzoek naar context, herkomst, registratie nodig evenredig met niveau waarop je waardeert
  4. 4. Wat? 2. Waarderen is een project: afbakening, definitiefase, voorbereidingsfase, realisatie en nazorg
  5. 5. Wat? 2. Waarderen doe je niet alleen: participatie! Trajectbegeleider kernteam klankbordgroep belanghebbenden
  6. 6. Wat? 2. Waarderen doe je niet alleen: participatie! Trajectbegeleider
  7. 7. Wat? 2. Waarderen doe je niet alleen: participatie! kernteam
  8. 8. Wat? 2. Waarderen doe je niet alleen: participatie! klankbordgroep
  9. 9. Wat? 2. Waarderen doe je niet alleen: participatie! belanghebbenden
  10. 10. Wat? 4. Waarderen doe je met een brede blik criteria: minimum drie clusters: (kunst)historische waarden, maar ook sociaal-maatschappelijke waarden en gebruikswaarden
  11. 11. Vragen oefening Een aantal kerken uit de regio moeten sluiten. Een waardering van de kerken die volledig uit de eredienst worden onttrokken, zal uitsluitsel bieden voor een kerk die als depotkerk zal fungeren, waarin het roerend erfgoed van de gesloten kerken uit de regio zal worden bewaard. • Wie voert de waardering uit? Wie betrekt u bij het uitvoeren van de waardering? • Welke zijn de stakeholders? Formuleer het kernteam, klankbordgroep en belanghebbenden en geef aan op welke manier (participatieladder) en in welke fase van de waardering u ze zal betrekken. • Door een waardering van die kerken hebben drie kerken een identieke score en komen ze alle drie in aanmerking om depotkerk te worden. Hoe komen jullie op een democratische manier tot de beslissing welke kerk het uiteindelijk zal worden? Wie betrekt u bij de discussie? • De gehele kerkfabriek is bij het proces (ook de waardering) actief betrokken, maar kant zich fel tegen de beslissing om 'hun' kerk als depotkerk te herbestemmen. Hoe pakt u dit conflict aan?
  12. 12. Participatief waarderen van de maritieme collecties van het MAS Jef Vrelust MAS Antwerpen
  13. 13. De collectie van het Nationaal Scheepvaartmuseum
  14. 14. “De buitencollectie eet de binnencollectie”
  15. 15. Erfgoed dat beweegt 2006/2016
  16. 16. Anse Kinnaer Onroerenderfgoedrichtplan Hoogstamboomgaarden in Haspengouw
  17. 17. Wat is een onroerenderfgoedrichtplan? Onroerenderfgoeddecreet 12/07/2012 Nieuw instrument om het erfgoed te behouden en ontwikkelen Visie op de toekomstige ontwikkelingen Thematisch of gebiedsgericht Participatief: betrekken verschillende belanghebbenden Start in 2015 met twee projecten waarvan deze één is
  18. 18. Waarom onroerenderfgoedrichtplan voor hoogstamboomgaarden? Hoogstamboomgaarden dreigen te verdwijnen Nog maar 10% van oorspronkelijk areaal  sterk veranderd landschap Nog steeds onder druk door landbouwintensivering, urbanisatie en verwaarlozing Nochtans belangrijk voor streekidentiteit en toerisme Verschuiving van waardering Quasi geen landbouwwaarde meer, wel erfgoedwaarde, natuurwaarde, landschappelijke waarde,… Valt tussen wal en schip op beleidsvlak + beleid erg versnipperd Onevenredige verdeling van lasten en lusten HEEL VEEL BELANGHEBBENDEN/BETROKKENEN
  19. 19. Doelstelling We willen hoogstamboomgaarden koesteren als waardevolle streekeigen landschapselementen en samen werken aan een duurzame verankering van hoogstamfruit in een dynamisch landschap
  20. 20. Hoe willen we dit bereiken? Onderzoek naar waardering van hoogstamboomgaarden Waardering door lokale bevolking (streekidentiteit?) en toeristen Waardering door eigenaars Waardering door verschillende beleidsdomeinen Beleidsanalyse Welke beleidsinstrumenten zijn er nu beschikbaar voor hoogstamboomgaarden en hoe functioneren deze? Wat zou goed kunnen werken? (bestaande beleidsinstrumenten die nog niet ingezet worden voor hoogstamboomgaarden, goede voorbeelden in buitenland) Wat is het draagvlak voor het toepassen van bepaalde instrumenten bij eigenaars en bij het beleid? Wat zijn mogelijke rendabele ‘herbestemmingen’ of modellen Opmaken van een sectoroverschrijdende visie met medewerking van alle betrokkenen
  21. 21. Waarom is waarderen belangrijk? Nodig om afwegingen te kunnen maken Vergelijking van waardering door verschillende beleidsdomeinen Wat vindt de bevolking belangrijk? Wat is voor eigenaars belangrijk? Hoe kunnen we zo goed mogelijk een beleid op maat voeren door het inzetten van verschillende instrumenten in verschillende situaties
  22. 22. Aanpak Samenwerking met verschillende beleidsdomeinen en beleidsniveaus Stuurgroep met vertegenwoordiging van alle beleidsdomeinen en beleidsniveaus Intentieverklaring om neuzen in dezelfde richting te krijgen ‘randvoorwaarden’ beleid Onderzoeksgroep met onderzoekers uit verschillende beleidsdomeinen Zoveel mogelijk integrale benadering Waarderingsonderzoek bij verschillende bevolkingsgroepen Online bevraging van ruime bevolkingsgroep met betrekking tot kennis en waardering van hoogstamboomgaarden Online bevraging van geïnteresseerden naar welke aspecten van hoogstamboomgaarden meest gewaardeerd worden Interviews met eigenaars mbt waardering en beleid korte bevraging toeristen
  23. 23. Onze rol Sturing en structurering project en proces Afbakenen project; (erfgoed)waarderingskader uitwerken Onderzoeken coördineren en samenbrengen Communicatie en participatie coördineren Opvolgen van uitvoering Partners samenbrengen Starten dialoog Consensus zoeken
  24. 24. Samenwerking met de stuurgroep Voor het lokale beleid is het belangrijk dat er een algemeen kader komt voor hoogstamboomgaarden Intentieverklaring is nodig om eensgezindheid te hebben over doelstellingen en aanpak Zichtbaarheid!! (persconferentie)  politiek engagement
  25. 25. Samenwerking met de onderzoeksgroep Noodzakelijk voor een geïntegreerde benadering van de problematiek Draagvlak en betrokkenheid verhogen bij de verschillende beleidsdomeinen Probleem van inzet van mensen en middelen Onroerenderfgoedrichtplan is juridisch gezien een sectoraal instrument
  26. 26. Uitvoering bevragingen Onlinebevraging leverde interessante inzichten op Veel communicatie om grote groep te bereiken Mailings, HBVL, intranet Goed nadenken over vraagstelling I.f.v. verwerken resultaten ‘Dubbel doel’ (bewustmaking + dataverzameling) is moeilijk te realiseren wegens beperkte lengte Wedstrijd, verzamelen van contactgegevens voor verder verloop Interviews met eigenaars Belangrijk om inzicht te verkrijgen en waardering, draagvlak en knelpunten van groep die verantwoordelijk is voor instandhouding Zichtbaarheid zodat dit kan meegenomen worden in visie
  27. 27. Lessons Learned Intensief proces, neemt veel tijd in beslag; Sturing en structurering project vraagt om specifieke expertise waarin ervaring met waardering, participatie, en communicatie onmisbaar is. Ondersteuning nodig voor kennis die niet ‘in huis’ aanwezig is (bv, participatie organiseren, expertenwaardering,…) Een project over een onderwerp waar verschillende beleidsdomeinen mee bezig zijn maakt samenwerking noodzakelijk  politiek engagement nodig Dialoog met de bevolking en specifieke groepen (bv. eigenaars) van belang om gedragen plannen te maken en te weten wat voor hen belangrijk is.
  28. 28. Bedankt voor jullie aandacht! Anse Kinnaer anse.kinnaer@vlaanderen.be
  29. 29. Onroerenderfgoedrichtplan Mergelgroeven Zichen-Zussen-Bolder Projectcoördinator: Aukje de Haan Afbeeldingen: Werkgroep Groevenonderzoek Riemst
  30. 30. Wat is een onroerenderfgoedrichtplan? Onroerenderfgoeddecreet 12/07/2012 Nieuw instrument om het erfgoed te behouden en ontwikkelen Visie op de toekomstige ontwikkelingen Thematisch of gebiedsgericht Participatief: betrekken verschillende betrokkenen Start in 2015 met twee projecten waarvan deze één is
  31. 31. Waarom een onroerenderfgoedrichtplan voor de mergelgroeven in Riemst? Conflict erfgoed en stabiliteit: Potentieel hoge erfgoedwaarde van de groeven; 16-18de-eeuwse ontginningen, ondergrondse landschap goed bewaard, veel waardevolle elementen; Bedreiging door instortingen en stabilisatiewerken.
  32. 32. Een betaalbare, gedragen en uitvoerbare visie ontwikkelen op de (stabiliteitsproblematiek van de) mergelgroeven met optimaal behoud van het aanwezige boven- en ondergrondse erfgoed en (maximaal) rekening houdend met de (openbare) veiligheid. Doelstelling
  33. 33. Projectgebied
  34. 34. Waarom waarderen erfgoed? De mergelgroeve is niet beschermd: Waardering nodig om afwegingen te kunnen maken. Vergelijking met andere groeven, Vergelijking intern: meer en minder waardevolle delen? Impact bepalen van stabiliteitswerken.
  35. 35. Aanpak waardering Voorbereiding: uitwerken methodologie voor waardering mergelgroeven, zie inventarismethodologieën. Evaluatie van de waarden van de mergelgroeven: erfgoed, gebruik, natuur,…; Intensieve samenwerking met IOED, gemeente Riemst, vrijwilligersgroep; Dialoog met eigenaars en inwoners Toelichting tijdens boekpresentatie Aanwezigheid op rommelmarkt Informatieavond over de mergelgroeven
  36. 36. Onze rol Sturing en structurering project en proces. Partners samenbrengen en starten dialoog; Communicatie en participatie coördineren; Afbakenen project; Inventarismethodologie voor mergelgroeven uitwerken: kader voor waardering! Dit vereist een specifieke expertise en ervaring met het waarderen van erfgoed. Opvolgen van uitvoering.
  37. 37. Samenwerking met gemeente Besef dat het slagen van dit project voor de gemeente van het grootste belang is; Intentieverklaring Het project en de dialoog met de gemeente speelt een belangrijke rol in de bewustwording dat het erfgoed in de groeven waardevol is en mogelijk behouden kan worden.
  38. 38. Samenwerking met vrijwilligersgroep: Onmisbaar! Specifieke materie (mergelgroeven) vraagt om inbreng externen; Zonder deze mensen is het erfgoed zelfs ontoegankelijk voor de onderzoekers. Begin aftasten: ze moeten er het voordeel van inzien en vertrouwen dat meewerken voor hen ook meerwaarde heeft: in dit geval bijvoorbeeld het behoud van de mergelgroeven waarvoor zij zich ook inzetten.
  39. 39. Dialoog met bevolking en eigenaars Boekpresentatie: eerste kennismaking met het project. Rommelmarkt Zussen: Flyeren voor informatieavond. Dialoog over de groeve: kaart met afbakening, foto’s uit de groeve, etc. Veel belangstelling! Informatieavond en dialoog: Specifiek voor eigenaars boven de groeve. Dialoog op gestructureerde wijze zodat iedereen gelijkwaardig behandeld werd. Deels een succes, van 35p waardevolle inbreng; Deels grote stap voor bevolking.
  40. 40. Lessons learned Intensief proces, neemt veel tijd in beslag; Ondersteuning nodig voor kennis die niet ‘in huis’ aanwezig is (bv, participatie organiseren, expertenwaardering,…) Sturing en structurering project vraagt om specifieke expertise waarin ervaring met waardering onmisbaar is. Een project over onderwerp waar intern weinig ervaring/expertise voor is maakt het onmisbaar om samen met lokale deskundigen (vrijwilligers) samen te werken! Dialoog met de bevolking van belang om gedragen plannen te maken en te weten wat voor hen belangrijk is.
  41. 41. Bedankt voor uw aandacht

×