Rookstop tijdens de  zwangerschap    Katrien De Wilde       RM, MSc, PhDc
Inleiding• Complicaties van roken:  – Preconceptioneel  – Prenataal:    • Foetaal    • Materneel  – Postpartum            ...
Achtergrond• 12,3% van de zwangere vrouwen blijft  roken (Hoppenbrouwers e.a., 2011)• Januari 2006 - Juni 2009: 133 zwange...
Onderzoek• Opstart onderzoek 08-09• 2 delen:  – Kwantitatief luik:    Bevraging van zwangere vrouwen  – Kwalitatief luik: ...
Doelstellingen• Kennis: Wat weten gynaecologen en  vroedvrouwen over de risico’s van roken  tijdens de zwangerschap?• Atti...
Methodologie• Kwalitatief onderzoeksdesign• Semi-gestructureerde interviews• Aanschrijven van alle gynaecologen en  zelfst...
Datacollectie• Periode: Juni 2008 - September 2009• Duur van interview: tussen 23 en 61  minuten• Interviews: opgenomen, v...
Karakteristieken van de respondenten   Vroedvrouw of   Jaren ervaring   Extra informatie    gynaecoloog         G         ...
Resultaten: kennis                9
Resultaten: kennis                10
Resultaten: kennis                11
Resultaten: kennis                12
Resultaten: kennis• Bestaan van de nationale campagne is  gekend, inhoud veel minder• NST is onvoldoende gekend en wordt n...
Resultaten: attitude• Hoe denken ze?  – Rookstop tijdens de zwangerschap is    belangrijk om gezondheidsproblemen te    vo...
Resultaten: praktijk• Wat doen ze? 5 A’s  – ASK: Bevragen van het rookgedrag van de    vrouw  – ADVISE: Advies geven  – AS...
Resultaten: praktijkAdvies = roken ontraden, maar met verkeerde       argumenten voor DIE persoon           of op verkeerd...
Resultaten: praktijk• Ervaren moeilijkheden:  – Tijdsgebrek  – Gebrek aan de juiste gesprekstechnieken  – Ontgoocheling  –...
Aanbevelingen: A – A – R – methode• A – A – R – methode:  – Ask permission: toestemming vragen    om rookgedrag te besprek...
Aanbevelingen: gesprekstechnieken• Website: www.motiverentotrookstop.be• 4 patiëntprofielen:  –   De   patiënt   wil   nie...
Aanbevelingen: gesprekstechnieken• Werken aan:  – vertrouwen  – weerstand  – onderkennen van valkuilen  – verandertaal uit...
Aanbevelingen: gebruik van de CO-meter • Diagnostisch middel        misclassificatie   (na sociaal wenselijk antwoord)   v...
Aanbevelingen: gebruik van de CO-meter • CO-gehalte in uitgeademde lucht opsporen • Cut off point: 10 ppm • Voordelen:   –...
CO-meterpiCO+          Micro+                   23
Aanbevelingen: gebruik van de CO-meter • Nadelen:   – Discussie over cut off point bij zwangere     vrouwen: 10 ppm of lag...
Besluit: Hoe rookstop aanpakken?• A-A-R  – Ask  – Asses  – Refer• Motiverende gespreksvoering  www.motiverentotrookstop.be...
Bedankt voor uw aandacht     Meer informatie:katrien.dewilde@kahosl.be                        26
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Rookstop tijdens de zwangerschap, Katrien De Wilde

966 views

Published on

Presentatie op het Symposium Gezondheidspromotie 2012: Vlaanderen stopt met roken,
Namiddagsessies serie A: Specifieke doelgroepen

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
966
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
83
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Rookstop tijdens de zwangerschap, Katrien De Wilde

  1. 1. Rookstop tijdens de zwangerschap Katrien De Wilde RM, MSc, PhDc
  2. 2. Inleiding• Complicaties van roken: – Preconceptioneel – Prenataal: • Foetaal • Materneel – Postpartum 2
  3. 3. Achtergrond• 12,3% van de zwangere vrouwen blijft roken (Hoppenbrouwers e.a., 2011)• Januari 2006 - Juni 2009: 133 zwangere vrouwen vragen terugbetaling van de nationale campagne (Februari 2010, Belga)• De preconceptionele en prenatale periode is het beste moment voor rookstopadvies en –counseling (Ebert, e.a. 2008) 3
  4. 4. Onderzoek• Opstart onderzoek 08-09• 2 delen: – Kwantitatief luik: Bevraging van zwangere vrouwen – Kwalitatief luik: Bevraging van hulpverleners 4
  5. 5. Doelstellingen• Kennis: Wat weten gynaecologen en vroedvrouwen over de risico’s van roken tijdens de zwangerschap?• Attitude: Welke opvattingen/ideeën hebben ze over rookstop?• Praktijk: Wat adviseren ze hun cliënten? 5
  6. 6. Methodologie• Kwalitatief onderzoeksdesign• Semi-gestructureerde interviews• Aanschrijven van alle gynaecologen en zelfstandige vroedvrouwen• Respondenten: 8 gynaecologen en 9 zelfstandige vroedvrouwen 6
  7. 7. Datacollectie• Periode: Juni 2008 - September 2009• Duur van interview: tussen 23 en 61 minuten• Interviews: opgenomen, verbatim uitgetypt en geanalyseerd (content analysis) 7
  8. 8. Karakteristieken van de respondenten Vroedvrouw of Jaren ervaring Extra informatie gynaecoloog G 5 G 7 Ex-roker (2 jaar gerookt) G 18 G 6 V 18 V 2 V 25 Ex-roker (6 maanden gerookt) V 23 Ervaring in de derde wereld V 5 V 7 4 jaar in Nederland gewerkt G 3 Docent V 7 Docent, 2 jaar in Nederland gewerkt G* 33 Docent V 30 V 4 G* 16 G 15 8
  9. 9. Resultaten: kennis 9
  10. 10. Resultaten: kennis 10
  11. 11. Resultaten: kennis 11
  12. 12. Resultaten: kennis 12
  13. 13. Resultaten: kennis• Bestaan van de nationale campagne is gekend, inhoud veel minder• NST is onvoldoende gekend en wordt niet aanbevolen 13
  14. 14. Resultaten: attitude• Hoe denken ze? – Rookstop tijdens de zwangerschap is belangrijk om gezondheidsproblemen te voorkomen – Respondenten hebben een beeld van de ‘rokende zwangere vrouw’ 14
  15. 15. Resultaten: praktijk• Wat doen ze? 5 A’s – ASK: Bevragen van het rookgedrag van de vrouw – ADVISE: Advies geven – ASSESS: Vaststellen van intentie om te stoppen gebeurt niet – ASSIST: helpen om een concreet plan op te stellen gebeurt niet – ARRANGE TO FOLLOW-UP: doorverwijzen naar tabakoloog gebeurt af en toe 15
  16. 16. Resultaten: praktijkAdvies = roken ontraden, maar met verkeerde argumenten voor DIE persoon of op verkeerd moment Zwangere ‘luistert ‘niet en blijft roken, voelt zich ‘bedreigd’ Hulpverlener ervaart weerstand, raakt ontmoedigd Zinvol om dit te bevragen? Ervaren van tijdsgebrek voor consultaties Onderwerp vluchtig aanhalen, antwoord noteren en negeren Onderwerp niet aanhalen 16
  17. 17. Resultaten: praktijk• Ervaren moeilijkheden: – Tijdsgebrek – Gebrek aan de juiste gesprekstechnieken – Ontgoocheling – Wiens taak is dit? – Wat met de partner? 17
  18. 18. Aanbevelingen: A – A – R – methode• A – A – R – methode: – Ask permission: toestemming vragen om rookgedrag te bespreken – Assess readiness: is er bereidheid tot rookstop? – Refer for follow-up: doorverwijzen• Iedere consultatie herhalen 18
  19. 19. Aanbevelingen: gesprekstechnieken• Website: www.motiverentotrookstop.be• 4 patiëntprofielen: – De patiënt wil niet, maar kan het wel – De patiënt wil wel, maar kan het niet – De patiënt wil niet en kan het niet – De patiënt wil wel en kan het wel 19
  20. 20. Aanbevelingen: gesprekstechnieken• Werken aan: – vertrouwen – weerstand – onderkennen van valkuilen – verandertaal uitlokken – doorverwijzen – veranderplan opstellen – omgaan met terugval 20
  21. 21. Aanbevelingen: gebruik van de CO-meter • Diagnostisch middel misclassificatie (na sociaal wenselijk antwoord) voorkomen Gevolg: hulpverlener kan aangepast advies aanbieden • Motiverend middel in rookstopproces (Usmani e.a., 2008) 21
  22. 22. Aanbevelingen: gebruik van de CO-meter • CO-gehalte in uitgeademde lucht opsporen • Cut off point: 10 ppm • Voordelen: – Niet-invasief – Overal uitvoerbaar – Relatief goedkoop – Snel resultaat – Eenvoudig af te lezen, ook door de cliënte – Gekleurde LED’s, eventueel alarmsignaal: bruikbaar bij anderstaligen en laaggeschoolden 22
  23. 23. CO-meterpiCO+ Micro+ 23
  24. 24. Aanbevelingen: gebruik van de CO-meter • Nadelen: – Discussie over cut off point bij zwangere vrouwen: 10 ppm of lager? Voorkeur: lager – Korte halfwaardetijd van CO: 1 – 4 uur • Probleem bij lichte rokers: niet altijd opspoorbaar • Probleem bij passief roken? 24
  25. 25. Besluit: Hoe rookstop aanpakken?• A-A-R – Ask – Asses – Refer• Motiverende gespreksvoering www.motiverentotrookstop.be• Gebruik maken van een CO-meter• De partner betrekken 25
  26. 26. Bedankt voor uw aandacht Meer informatie:katrien.dewilde@kahosl.be 26

×