KINH TẾ VIỆT NAM - KHÓ KHăN PHÍA TRước?                                                     05 Khai thông dòng vốn thời kỳ...
C h u y ê N S a N S i N h V i ê N K h oa T à i C h Í N h - N g â N h à N g   Ban cố vấn   Nguyễn Thị Cành, Giáo sư, Tiến s...
2                                              Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                        Số 01 - thá...
Số 01 - tháng 09/2011                            Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                                 ...
4                                               Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                         Số 01 - t...
Số 01 - tháng 09/2011                        Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                                     ...
6                                              Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                             Số 01 ...
Số 01 - tháng 09/2011                           Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                                  ...
8                                               Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                            Số 01 ...
Số 01 - tháng 09/2011                           Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng                                  ...
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Cs tcnh so 01
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Cs tcnh so 01

496 views

Published on

chuyên san tài chín UEL

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
496
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Cs tcnh so 01

  1. 1. KINH TẾ VIỆT NAM - KHÓ KHăN PHÍA TRước? 05 Khai thông dòng vốn thời kỳ chống lạm phát 07 Biện pháp nào cho cơn sốt lãi suất 07 Nợ công Việt Nam - Hãy nhìn lạiÐIỂM TIN CHỨNG KHOÁN 01 Tin trong nước & quốc tế 18 Phân tích kỹ thuậtNGÂN HÀNG 19 Thương vụ mua lại cổ phần của ngân hàng Ngoại thương 10 Thẻ tín dụng có ðược sử dụng ðúng mục ðích? Việt Nam 12 Tỷ giá, lãi suất - Vẫn là một dấu chấm hỏi lớn 20 Sacombank trước áp lực bị thâu tóm 14 Giá vàng và chính sách Ngân hàng Nhà nướcTÀI CHÍNH QUỐC TẾ GÓC SINH VIÊN 15 Phân tích các ðộng thái của FED 22, 23, 24 16 Nhất thể hóa tiền tệ của Liên minh châu Âu 17 Sự khác biệt giữa S&P và Moody’s trong xếp hạng tín dụng
  2. 2. C h u y ê N S a N S i N h V i ê N K h oa T à i C h Í N h - N g â N h à N g Ban cố vấn Nguyễn Thị Cành, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Công Gia Khánh, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Huy, Tiến sĩ Trần Hùng Sơn, Thạc sĩ Hoàng Thọ Phú, Thạc sĩ THÖ CHUÙC MÖØNG CUÛA TRÖÔÛNG KHOA TAØI CHÍNH - NGAÂN HAØNG Cùng các Thầy Cô trong Khoa Tài chính – Ngân hàng NHAÂN DÒP CHUYEÂN SAN KINH TEÁ TAØI CHÍNH - NGAÂN HAØNG AÁN HAØNH SOÁ ÑAÀU TIEÂN Ban biên tập Caùc em sinh vieân thaân meán, Nguyễn Quang Khanh, Trưởng ban Toâi raát vui möøng khi Chuyeân san Kinh teá taøi chính - ngaân haøng soá ñaàu tieân vôùi chuû ñeà “Kinh Bùi Thị Sâm, Thư ký teá Vieät Nam: Khoù khaên phíia tröôùc?” ñöôïc aán haønh kòp thôøi trong dòp khai giaûng naêm hoïc 2011- Macro economics 2012, sau bao noã löïc, vöôït qua nhieàu khoù khaên cuûa taäp theå sinh vieân Khoa Taøi chính - Ngaân Huỳnh Diệu Phụng, Trưởng nhóm haøng, ñaëc bieät laø caùc taùc giaû vaø caùc thaønh vieân Ban bieân taäp. Bùi Thị Sâm Đỗ Thành Danh Vôùi mong muoán Chuyeân san Kinh teá taøi chính - ngaân haøng laø saân chôi hoïc thuaät hoaøn toaøn Nguyễn Việt Dũng mang maøu saéc vaø daáu aán cuûa sinh vieân, caùc Thaày Coâ Khoa Taøi chính-Ngaân haøng chæ giöõ vai troø Nguyễn Võ Trung Hiếu coá vaán giuùp caùc em ñònh höôùng trong nghieân cöùu khoa hoïc vaø phaùt trieån chuyeân san neân Ban coá Trần Ngọc Báu vaán khoâng can thieäp saâu vaøo töøng caâu chöõ, yù töù cuûa baøi vieát. Vì vaäy, trong soá ñaàu tieân naøy, moät Trần Phong Phú ñoâi choã trong caùc baøi vieát coøn chöa thaät söï chænh chu nhöng toâi töï haøo bôûi vì chuyeân san laø thaønh Banking quaû lao ñoäng thöïc söï nghieâm tuùc cuûa sinh vieân Khoa Taøi chính-Ngaân haøng. Nguyễn Quang Khanh, Trưởng nhóm Toâi tin töôûng raèng, vôùi yù chí vaø quyeát taâm cao ñoä, vôùi tinh thaàn laøm vieäc khoa hoïc vaø nghieâm Lương Tiểu Linh tuùc cuûa Ban bieân taäp vaø cuûa sinh vieân Khoa Taøi chính-Ngaân haøng, chaát löôïng caùc baøi vieát seõ ñöôïc Nguyễn Thị Ngân naâng cao hôn nöõa ñeå chuyeân san seõ trôû thaønh taøi lieäu khoa hoïc coù uy tín khoâng chæ trong phaïm vi Tăng Ngọc Phương Linh sinh vieân maø töông lai coù theå laø taøi lieäu tham khaûo höõu íich cho caùc nhaø ñaàu tö, caùc toå chöùc taøi Tôn Nữ Ngọc Bông chính-ngaân haøng ôû Vieät Nam. Trần ngọc Nhân Võ Thị Quỳnh Thư Xin chuùc möøng cho söï phaán ñaáu ñeå tröôûng thaønh cuûa sinh vieân Khoa Taøi chính-Ngaân haøng, Trương Ngọc Ý chuùc Chuyeân san Kinh teá taøi chính - ngaân haøng phaùt trieån vaø ñöôïc baïn ñoïc yeâu quyù. Finance Trương Thị Hồng Lam, Trưởng nhóm TS. Hoaøng Coâng Gia Khaùnh Hoàng Thị Mai Ly Lê Huỳnh Bảo Trân Nguyễn Hữu Nghĩa Nguyễn Viết Hữu Phan Thị Bảo Linh Stock Exchange Điêu Thị Hồng Lê, Trưởng nhóm Lê Ngọc Hạnh Lê Thanh Việt Hùng LỜI TỰA Lý thị Trà My Nguyễn Lê Phan Nguyễn Thanh Duy Thân củathực hiện.san Kinh tếCámchínhhoạt động ủng hộlàchoviênphát đối tượng tiên - Ngân hàng chào các bạn đọc giả! chuyên tài ơn các bạn đã Với phương châm - ngân hàng do sinh số chính hướng vào hành đầu Khoa Tài chính Phạm Minh Hiệp sinh viên, chuyên san chú trọng việc phát huy tính chủ động và lòng ðam mê của các bạn sinh viên kết hợp sự hướng dẫn của thầy cô có chuyên môn trong quá trình Thiết kế viết bài nhằm đưa ra các sản phẩm có chất lượng, phù hợp với người đọc. NGUYỄN LÊ TRUNG HIẾU Từ góc nhìn của sinh viên về những sự kiện diễn ra trong thời gian qua, chuyên san bao gồm nội dung trên các lĩnh vực : Vĩ mô, Tài chính, Ngân hàng và Thị trường chứng khoán. Trên phương diện tổng hợp sự kiện, xem xét vấn đề từ đó đưa ra các nhận định hay hướng giải quyết theo quan điểm của sinh viên, tờ chuyên san có nội dung phù hợp với các sinh viên đang theo học chuyên ngành kinh tế, các bạn sinh viên quan tâm đến những sự kiện nổi bật của kinh tế trong nước và quốc tế đangdiễn ra, sinh viên còn có thể tìm thấy những bài viết học thuật bổ ích làm nguồn tham Thư từ, bài vở cộng tác xin gởi về khảo cho các đề tài, tiểu luận phải thực hiện trong quá trình học tập. Bên cạnh đó, chuyensantcnh@uel.edu.vn chuyên san còn giúp cho các bạn sinh viên mới bước vào chuyên ngành kinh tế có (xem chi tiết tại trang bìa 3) thói quen theo dõi tin tức trên các trang thông tin kinh tế, từ đó dần hình thành khả năng nhìn nhận, đánh giá và tổng hợp vấn đề một cách sâu sắc và thực tiễn nhất. Theo mục tiêu ban đầu lấy sinh viên làm chủ đạo, ban biên tập hy vọng tờ nội san có thể làm đề tài trao đổi giữa giảng viên và sinh viên trong khi giảng dạy và là một tờ báo hữu ích cho sinh viên trong quá trình học tập. Trong lần xuất bản đầu tiên dù với nhiều cố gắng và nỗ lực, song vì trong khuôn khổ thời gian, nhân lực có hạn, nên ở một chừng mực nào ðó sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, mong nhận ðược những góp ý, chia sẻ chân thành từ các bạn để chuyên san ngày càng hoàn thiện và ðáp ứng ðược nhu cầu của sinh viên nhiều hơn. Một lần nữa cám ơn các đọc giả đã ủng hộ cho chuyên san. Ban biên tập
  3. 3. 2 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng Số 01 - tháng 09/2011 ÐIỂM TIN TIN TRONG NƯỚC Giá vàng leo thang, về dài hạn, thị trường vàng Vĩ mô - Tài chính nhiều khó khăn trong cần có cơ chế để khơi thông Tin ngân hàng việc quản lý và điều với thị trường quốc tế, tránh Lạm phát, lãi suất cao chỉnh giá vàng trong tình trạng chênh lệch giá, Ngân hàng Nhà nước Nền kinh tế bước sang nước đầu cơ. (NHNN) đón tân thốngnăm 2011 với dấu hiệu Tỷ giá đốclạm phát bùng nổ do tăng Tình hình tỷ giá từ trung Tại kỳ họp thứ nhất khoátrưởng tín dụng quá mức tuần tháng 7 đến đầu tháng 13 diễn ra ngày 3/8/2011,từ cuối năm 2010. Chỉ số 8 tương đối tích cực và ổn ông Nguyễn Văn Bình đãCPI các tháng đầu năm tăng định. Tuy nhiên, sau đợt được quốc hội bỏ phiếumạnh (cao nhất là tháng 4 điều chỉnh tỷ giá liên ngân phê chuẩn giữ chức thốngvới tỷ lệ 3.32%). Lạm phát hàng vào ngày 10/8, tỷ giá đốc NHNN Việt Namcòn bị ảnh hưởng bởi các đợt đã có dấu hiệu tăng nhẹ và theo đề nghị của thủ tướngtăng giá xăng dầu và điện. đến đợt điều chỉnh thứ 2 vào Nguyễn Tấn Dũng. TrướcLạm phát đã tác động rất lớn ngày 24/8, giá USD lập tức đó ông đang làm phó thốngđến toàn bộ hoạt động của được đẩy lên đến mức kịch đốc NHNN, sau khi nhậnnền kinh tế, giá cả hàng hóa Cùng với sự biến động trần ở cả thị trường chính chức thống đốc nhấn mạnhleo thang, đồng nội tệ giảm căng thẳng của giá vàng thế thức và thị trường chợ đen. việc giảm lãi suất sẽ là vấnsức mua, đời sống người dân giới, giá vàng trong nước có Nguyên nhân khiến tỷ giá đề được NHNN quan tâmcàng khó khăn đặc biệt là khi leo lên chạm ngưỡng 49 tăng là do thời gian qua, hàng đầu. Ông còn chotầng lớp có thu nhập thấp. triệu đồng/lượng chênh lệch giá vàng trong nước luôn biết thêm : Thông điệp củaVới chính sách thắt chặt, mặc với giá thế giới có lúc 2 triệu cao hơn giá vàng thế giới, NHNN là từ cuối tháng 9dù NHNN đã quy định trần đồng/lượng. Việc quản lý và có thời điểm chênh lệch tới trở đi lãi suất cho vay đốilãi suất huy động là 14%/ điều chỉnh giá vàng hiện nay 2 triệu đồng/lượng, một với hoạt động sản xuất kinhnăm tuy nhiên lãi suất huy gặp khá nhiều khó khăn. Dù lượng lớn USD được gom để doanh sẽ ở mức 17 – 19%/động thực tế có lúc lên đến việc tăng giá thời gian qua nhập khẩu vàng. Các doanh năm. Qua phân tích dữ liệu17-18%, do đó lãi suất cho mang lại lợi nhuận lớn cho nghiệp cũng tích cực gom và thực trạng trong toàn hệvay cũng cao ngất ngưỡng các nhà đầu tư nhưng sẽ có USD để nhập khẩu vàng sau thống ngân hàng, thống đốcvà giữ ở mức 20-24% trong lúc vàng sẽ giảm giá mạnh khi NHNN cho phép nhập cho rằng hiện nay các ngânmột thời gian dài. Tình mẽ, người dân đua nhau bán khẩu 5 tấn vàng để bình ổn hàng không thiếu vốn màtrạng trên đã đẩy chi phí vay vàng, cung vượt quá cầu sẽ giá vàng trong nước. dòng vốn không đi vào khumượn của các doanh nghiệp càng làm giá giảm sâu hơn Như vậy tỷ giá từ đây đến vực sản suất còn do nhiềulên cao, khó khăn trong việc nữa. Các khoản “nợ tốt” dần cuối năm sẽ chịu 3 sức ép nguyên nhân, thống đốc thểtiếp cận nguồn vốn. Các do- dần biến thành nợ xấu, gây lớn: Một là các NHTM phải hiện quyết tâm hạ lãi suấtanh nghiệp phải hoạt động khó khăn và nhiều hệ lụy trả các khoản nợ ngắn hạn; : “Nói như vậy không phảitrong trạng thái cầm chừng, cho hệ thống tài chính và cả hai là các DN cũng phải hô khẩu hiệu, mà nói là làm.hàng tồn kho tăng mạnh do ngân hàng. Thị trường vàng mua ngoại tệ để thanh toán Cái gì làm được thì phảisức tiêu thụ của người dân vẫn đang chờ nghị định mới các khoản nợ đáo hạn; ba là khẳng định làm được. Cái gìgiảm sút, vốn càng thêm ứ để đưa vào một khuôn khổ lạm phát ở Việt Nam so với chưa làm được thì tìm biệnđọng, nhiều doanh nghiệp quản lý linh hoạt và hiệu Mỹ vẫn còn cao. Cụ thể, một pháp giải quyết, chứ khôngđang đứng trước bờ vực phá quả hơn. Tình hình huy vài đề xuất nhằm ổn định tỷ thể nói mà không làm”.sản. Đến cuối tháng 7 đầu động và cho vay vàng thông giá trong thời gian tới: thứ qua ngân hàng càng trầm nhất là tăng dự trữ bắt buộc Chỉ thị 01/CT–NHNN,tháng 8 đã có những dấu lắng hơn khi bị chi phối bởi đối với ngoại tệ. Thứ hai, có cái đích cho cả nămhiệu tích cực để có thể giảmlãi suất, tuy nhiên còn phải thông tư 22 cuối năm 2010 thể sử dụng lượng dự trữ bắt Chỉ thị 01/CT – NHNNchờ động thái của NHNN. và tiếp đến là thông tư 11 buộc để can thiệp vào tỷ giá được thống đốc NHNN ban ngày 29/4/2011. Tuy nhiên, hối đoái, đồng thời ngừng hành ngày 1/3/2011 có thể nhu cầu tích trữ, đầu tư của việc hoán đổi ngoại tệ giữa được xem là kim chỉ nam người dân vào vàng rất lớn, NHNN và NHTM. Thứ ba, cho hoạt động ngân hàng đặc biệt là trong thời kỳ kiểm soát chặt chẽ hơn nữa trong vòng 8 tháng vừa qua lạm phát. Vàng trong nước đối với tín dụng ngoại tệ… và là mục tiêu cho hoạt động và trên thế giới đều đang Hầu hết các chuyên gia đều của ngành ngân hàng trong trong xu hướng tăng giá cho rằng cần áp dụng đồng những tháng cuối năm. trước những bất ổn của nền thời cả 3 biện pháp trên với Cùng điểm qua một vài nội kinh tế toàn cầu. Cơn sốt giá liều lượng phụ thuộc vào dung chính của chỉ thị này, vàng âm ỉ từ đầu năm và đã diễn biến thị trường mới chỉ thị 01/CT -NHNN về nổi sóng vào tháng 8, gây mong có thể bình ổn tỷ giá “thực hiện giải pháp tiền ảnh hưởng không nhỏ đến trong mấy tháng cuối năm tệ và hoạt động ngân hàng nền kinh tế. NHNN đã cho 2011. nhằm kiểm soát lạm phát, nhập khẩu vàng tuy nhiên ổn định kinh tế vĩ mô ”, cụ
  4. 4. Số 01 - tháng 09/2011 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng 3 ÐIỂM TINthể gồm có: Kiểm soát tăng trưởng tín bắt buộc tương ứng lần lượt là 7% và thời là một giải pháp hỗ trợ giảm lãi suấtdụng dưới 20%, tăng tổng phương tiện 5%). Đây là lần thứ ba NHNN tăng dự bằng sự cân đối lại các nguồn vốn trongthanh toán khoảng 15%-16%. Giảm tốc trữ bắt buộc đối với ngoại tệ sau lần điều hệ thống, thay vì tăng cung tiền để giảmđộ và tỷ trọng dư nợ cho vay lĩnh vực phi chỉnh cho kỳ dự trữ tháng 5 và tháng lãi suất có thể dẫn tới áp lực tăng lạmsản xuất: đến 31 tháng 12 năm 2011, tỷ 6. Động thái của NHNN cho thấy định phát. Tuy nhiên khi van tăng trưởng tíntrọng dư nợ cho vay lĩnh vực phi sản xuất hướng giảm tăng trưởng tín dụng ngoại dụng được mở ra dễ dàng sẽ kéo theo rủiso với tổng dư nợ tối đa là 16%. Điều tệ trong thời gian tới. Việc này xuất phát ro cao trong các hợp đồng tín dụng cũnghành lãi suất ở mức hợp lý, tỷ giá linh từ sự trái chiều trong hoạt động tín dụng như thiếu minh bạch giữa hoạt động đầuhoạt :các tập đoàn kinh tế, tổng công ty ngoại tệ đầu năm đến nay, trong khi tư và cho vay của các ngân hàng vì thếNhà nước bán ngoại tệ cho ngân hàng tăng trưởng tín dụng ngoại tệ 7 tháng NHNN cần phải tăng cường hoạt độngkhi có nguồn thu và được mua khi có đầu năm tăng trên 23% so với cuối năm thanh tra kiểm soát dòng lưu chuyển vốnnhu cầu hợp lý, chuyển dần quan hệ huy 2010 thì tăng trưởng huy động ngoại tệ của các ngân hàng trong thời gian tới.động – cho vay bằng ngoại tệ trong nước giảm sút mạnh sau khi cơ chế ép trầncủa tổ chức tín dụng sang quan hệ mua huy động lãi suất USD xuống 2%/năm– bán ngoại tệ, kiểm soát chặt chẽ thị đối với dân và 1%/năm đối với tổ chức. Tin chứng khoántrường vàng tiến tới xóa bỏ kinh doanh Bên cạnh đó, tăng dự trữ bắt buộc kéovàng miếng. theo việc tăng chi phí vốn đối với các Chứng khoán thế giới Tân chủ tịch ủy ban giám sát tài NHTM trong khi huy động ngoại tệ khó Trong tháng 8 thị trường chứngchính quốc gia khăn dẫn đến gia tăng lãi suất cho vay khoán (TTCK) thế giới có sự biến bằng đồng ngoại tệ làm giảm chênh lệch động mạnh. Tâm điểm của mọi sự chú Ông Vũ Viết Ngoạn - Phó Chủ nhiệm lãi suất cho vay giữa nội tệ và ngoại tệ ý trong giai đoạn này đều hướng về bứcỦy ban Kinh tế Quốc hội đã được thủ khi cân nhắc rủi ro về tỉ giá thì nhu cầu tranh kinh tế của Mỹ và nỗi lo khủngtướng ký quyết định điều động sang làm vay có thể được chuyển sang đồng nội tệ, hoảng nợ ở châu Âu. Triển vọng khôngChủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc đồng tiền đang được giảm lãi suất theo mấy sáng sủa của nền kinh tế thế giớigia, ông Ngoạn lên thay thế cho ông Lê mục tiêu mà tân thống đốc NHNN đã đang đè nặng lên tâm lý của nhà đầu tư.Đức Thúy chủ tịch đầu tiên của Ủy ban phát biểu. Ngày 2/8 sau khi vấn đề nâng trầnGiám sát Tài chính quốc gia khi cơ quannày được thành lập tháng 3/2008, ông Tiếp tục chỉnh thông tư 13 nợ công của Mỹ được thông qua, thịThúy đã nghỉ hưu theo chế độ từ ngày Ngày 30/8/2011, Thống đốc NHNN trường Mỹ có sự tăng điểm nhẹ. Nhưng1/5/2011. Vị tân chủ tịch cho rằng hiện đã ký ban hành Thông tư số 22/TT- những thông tin kinh tế yếu kém vềcần phải cơ cấu lại hệ thống ngân hàng NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư số chi tiêu, tiêu dùng và hoạt động sảntức là “ phải làm thế nào để quy luật thị 13 ngày 20/5/2010, với thông tư này xuất cùng với khủng hoảng nợ côngtrường được tôn trọng, nghĩa là anh nào NHNN chính thức hủy bỏ tỷ lệ cấp tín ở châu Âu vẫn chưa giải tỏa được tâmyếu quá thì theo qui luật phải đào thải”, dụng từ nguồn vốn huy động quy định lý lo ngại của các nhà đầu tư ở châu Ácó thể nhận thấy trong thời gian tới hoạt tại Thông tư 13, được sửa đổi, bổ sung và châu Âu, thị trường vẫn tràn ngậpđộng M&A trong ngành ngân hàng có sau đó bởi Thông tư 19. Cụ thể sau khi sắc đỏ. Ngày 5/8, với việc Mỹ đã bịthể diễn ra theo lời của vị tân chủ tịch, sửa thông tư 13 thì thông tư 19 qui định S&P hạ bậc tín nhiệm từ mức AAAtuy nhiên ông Vũ Viết Ngoạn cũng khá tỉ lệ cấp tín dụng “từ” nguốn vốn huy xuống mức AA+ khiến cho phiên giaothận trọng khi nhận định thời điểm hiện động của các ngân hàng là 80% và các dịch tuần thứ hai của tháng 8, Phốnay có thể chưa thích hợp lắm nhưng rồi tổ chức tín dụng phi ngân hàng là 85%, Wall trượt dốc thẳng đứng, thị trườngđến một luc nào đó mọi định chế, mọi chữ “từ” vào thời điểm trước kia có ý toàn cầu sụt giảm nghiêm trọng. Chỉtổ chức, cá nhân đều phải ứng xử theo nghĩa khi mang lại nhiều kênh huy động số Dow Jones tương lai bốc hơi 225quy luật của thị trường. Trong khi tạm khác cho các ngân hàng mà không bị ảnh điểm, tương ứng 2%. Chỉ số S&P 500thời chưa đến mức độ đó thì phải hỗ trợ hưởng bởi tỉ lệ cấp tín dụng (như OMO, tương lai giảm 23,6 điểm, cũng tươngcho họ với cách thức phù hợp, đồng thời vay liên ngân hàng, vốn tự có). Song với ứng 2%. Chỉ số Nikkei 225 của thịquản lý, kiểm soát họ để hạn chế hậu quả thông tư 22 thì NHNN đã bỏ luôn các trường Nhật Bản trượt 1,3% xuốngcủa sự đổ vỡ nếu xảy ra sau này tỉ lệ cấp tín dụng này tức là các NHTM 9.178,30 điểm.Chỉ số Hang Seng của có thể cho vay trên 80% nguồn vốn huy Hồng Kông trượt thẳng 2,6% xuống Tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc ngoại tệ động từ các kênh mà trước kia bị hạn 20.409,01 điểm. Bất chấp những Thống đốc NHNN vừa ban hành cam kết của FED về duy trì lãi suất chế, thêm vào đó thông tư 22 còn hủyquyết định số 1925/QĐ-NHNN về điều 0-0,25% ít nhất đến năm 2013 cũng bỏ mục 5 thông tư 13 (được sửa đổi bởichỉnh tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ như sẽ tung ra các biện pháp cứng rắn khoản 3 điều 1 thông tư 19) qui định vềđối với các tổ chức tín dụng, quyết định để hồi phục nền kinh tế đầu tàu thị nguồn vốn huy động hay là các kênh huynày sẽ có hiệu lực kể từ kỳ duy trì dự trữ trường vẫn không thoát khỏi tâm lý động vốn. Nói ngắn gọn là thông tư 22bắt buộc tháng 9/2011. Theo quyết định lo lắng và hoang mang. Trước nỗi lo đã nới rộng kênh huy động vốn cho cáctrên, tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền này các nhà đầu tư tìm đến vàng như NHTM và cũng không hạn chế số lượnggửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 12 là kênh trú ẩn an toàn, giá vàng trong cho vay từ nguồn vốn huy động được.tháng bằng ngoại tệ đối với các NHTM tháng 8 có sự biến động mạnh có lúc Đây là giải pháp giúp cho nguồn vốn màsẽ là 8%, tỷ lệ này đối với tiền gửi có kỳ vượt ngưỡng 1.900 USD/ounce. Tuy các tổ chức tín dụng cấp ra nền kinh tếhạn trên 12 tháng là 6% ( riêng đối với nhiên vào những ngày cuối tháng 8, dư dả hơn kéo theo lãi suất tiền vay sẽAgribank, quỹ tín dụng nhân dân trung chủ tịch FED Bernanke có bài phát giảm xuống trong thời gian tới, đồngương, ngân hàng hợp tác các tỷ lệ dự trữ
  5. 5. 4 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng Số 01 - tháng 09/2011 ÐIỂM TIN TIN THẾ GIỚI biểu về những biện pháp kích thích kinh tế mới được đưa ra trong hội nghị Lạm phát ở các nước hạ mức điểm tín nhiệm Mỹ cho phép; hội nghị tháng 9, trong đó nhà đầu tư kỳ vọng của Hy Lạp từ nấc Caa1 Thượng đỉnh EU cam nhất vào QE3. Chính sự kỳ vọng này đã Lạm phát lên cao đe dọa tốc độ phục hồi xuống Ca ngay cả khi kế kết về gói cứu trợ 100 khiến cho TTCK trong tuần cuối cùng của tháng 8 tăng điểm. Tính chung cả kinh tế thế giới cũng hoạch về gói cứu trợ thứ tỷ euro dành cho Hy Lạp tuần, chỉ số công nghiệp Dow Jones như sự ổn định kinh tế hai được EU thông qua và thành lập quỹ cứu trợ tăng 4,3%, chỉ số S&P tiến 4,7% và chỉ vĩ mô của các nước. Mức ngày 21/7/2011. Nếu thường trực trị giá 500 số Nasdaq tăng vọt 5,9%. Đây là lần lạm phát tính đến cuối bị rơi xuống thêm một ty euro đã khôi phục đầu tiên trong vòng hơn 1 tháng qua, tháng 5 tại Mỹ là 3,6%, nấc nữa, tức là xuống niềm tin của nhà đầu tư thị trường chứng khoán Mỹ lấy lại được Anh là 4,5%, Singapore nấc C, thì xem như Hy đối với kinh tế châu Âu mức tăng trưởng. Mặc dù QE3 hiện tại là 4,48%, tại khu vực Lạp vỡ nợ. Sau Hy Lạp, làm đồng tiền tại khu vẫn chưa được đưa ra nhưng thị trường lần lượt Ireland, Bồ Đào vực này có xu hướng vẫn đang kỳ vọng những tín hiệu tích Eurozone là 2,7% và tại Hàn Quốc là 4,4% so với Nha phải đề nghị EU và tăng giá so với USD. cực từ FED để hỗ trợ cho sự phục hồi quỹ tiền tệ quốc tế IMF dài hạn của TTCK. cùng kỳ năm ngoái. Quan ngại về nền cứu trợ. Tình hình nợ kinh tế Mỹ, đồng USD Chứng khoán Việt Nam Có thể tóm lược một công của các nước Eu- vài nguyên nhân sau: giảm giá trị ngân hàng TTCK trong nước cũng không nằm rozone cũng đang ngày trung ương các nước ngoài xu hướng chung của thị trường giá cả hàng hóa nhiên càng nghiêm trọng, đe liệu và phi nhiên liệu tăng cơ cấu vàng trong thế giới. Những phiên giao dịch đầu dọa sự ổn định hệ thống dự trữ quốc gia (Trung tháng 8 hầu hết kết thúc với những trên thị trường thế giới tiền tệ của khối. So với tăng cao do nguồn cung Quốc, Ấn Độ…) trong phiên giảm điểm liên tiếp, thanh khoản mức trần 60% được quy thị trường ở mức thấp. HNX-Index bị thu hẹp; các quốc gia khi nguồn cung bị hạn định bởi Hiệp ước Maas- chế trước những bất ổn trong phiên giao dịch ngày 1/8/2011đã đang phát triển và mới tricht, nợ công của hầu phá đáy lịch sử, liên tiếp giảm điểm và nổi, nhất là ở khu vực chính trị tại khu vực thiết lập mức đáy thấp nhất vào ngày hết các nền kinh tế quan Trung Đông và Bắc Phi. châu Á, do nền kinh tế trọng trong khu vực Eu- 9/8, đóng cửa ở mức 65.63 điểm. Chỉ số phục hồi nhanh, tốc độ Giá vàng thế giới lên VN-Index cũng có những phiên giảm rozone đều ở mức báo cao nhất vượt ngưỡng tăng trưởng mạnh và cao động. Nợ công của Italia điểm liên tiếp, thanh khoản ở mức cực hơn nhiều so với khu vực 1880 USD/ounce. Theo thấp, ngày 11/8/2011 VN Index đóng là 1900 tỷ euro (120% dự báo của các chuyên cửa ở mức 384.44, mức thấp nhất từ châu Âu và Mỹ, chênh GDP); Bỉ đã lên tới 341 lệch lãi suất có lợi hơn gia kinh tế Bloomberg, đầu tháng. tỷ euro (97% GDP); của giá vàng giao ngay có đã khuyến khích luồng Đức là 2.080 tỷ euro Các nhà đầu tư vẫn đang trong tâm vốn nước ngoài, đặc biệt thể đạt 2.000 USD/oz lý hoang mang, trông chờ trước sự ảm (83% GDP); của Pháp vào cuối năm nay, tương đạm của thị trường. Với mức lãi suất là các luồng vốn nóng, là 1.591 tỷ euro (82% chảy vào nhiều; một yếu ứng tăng 41% so với cho vay vẫn đang ở mức cao như hiện GDP); của Tây Ban Nha năm 2010. nay rất khó cho các doanh nghiệp tiếp tố sâu xa khác cũng góp là 639 tỷ euro (60% cận nguồn vốn vay, hầu hết các doanh phần làm tăng áp lực Vốn đầu tư trực tiếp GDP) … Mới đây ngày nghiệp kinh doanh không mấy hiệu quả lạm phát tại các quốc gia tăng, gián tiếp giảm 28/7, ngân hàng trung trong 6 tháng đầu năm đã khiến cho là tác động trễ của các ương châu Âu (ECB) Theo số liệu dự báo nhà đầu tư không mặn mà với chứng gói kích cầu và nới lỏng của Ngân hàng Thế giới khoán. Trong khi đó, giá vàng trong đã mua 30 tỷ Euro trái chính sách tiền tệ được phiếu chính phủ của Ita- (WB) trong Dự báo kinh nước tăng cao, có lúc vượt xa giá vàng áp dụng trong giai đoạn tế toàn cầu (GEP) tháng thế giới đã khiến cho một phần dòng lia và Tây Ban Nha, một khủng hoảng tại hầu hết động thái tiếp tục làm 6-2011, luồng vốn FDI tiền từ thị trường chứng khoán đổ vào các quốc gia. kênh đầu tư này. Thông tư 74 trong đó mất niềm tin của giới ròng đổ vào các nước có quy định về giao dịch kỹ quỹ, nhà Khủng hoảng nợ đầu tư. đang phát triển và mới đầu tư được mở nhiều tài khoản ở nhiều công châu Âu tiếp tục nổi tăng từ 485,4 tỉ đô Đô la giảm giá, vàng công ty chứng khoán, có thể mua bán rơi vào tình trạng tồi tệ la Mỹ năm 2010 lên mức tăng giá trong cùng phiên… cũng không khiến Hàng loạt các nước dự kiến 555 tỉ đô la Mỹ cho thị trường chứng khoán trở nên hấp Từ đầu 2011 đến nay, năm 2011 và 603,6 tỉ đô châu Âu rơi vào tình USD liên tục giảm giá, dẫn hơn. Tuy nhiên cuộc họp của thống la Mỹ trong năm 2012. đốc Nguyễn Văn Bình với 12 NHTM trạng khủng hoảng về giảm 7,77% so với đồng nợ công với tỷ lệ nợ Trái lại, luồng vốn đầu kéo lãi suất cho vay xuống 17-19% đã EURO, 4,8% so với tư gián tiếp nước ngoài khiến tâm lý nhà đầu tư tích cực hơn. trên GDP vượt mức cho đô la Úc và 2,97% so phép, trong khi thâm có xu hướng giảm và Trong phiên giao dịch ngày 29/8 cả hai với bảng Anh. Nguyên sàn đều tăng mạnh trên 2%. Theo chủ hụt ngân sách tiếp tục tiếp tục bị rút khỏi các nhân khiến đồng đô la nước đang phát triển và trương của Chính phủ và Ngân hàng tăng, GDP tăng trưởng Mỹ giảm giá chủ yếu Nhà nước về việc giảm lãi suất, kiềm thấp dù đã có những nỗ mới nổi. Luồng vốn đầu chế lạm phát (CPI tháng 8 đã hạ nhiệt) là do nền kinh tế Mỹ tư gián tiếp nước ngoài lực nhất định của các phục hồi chậm chạp, điều này sẽ tạo sự hỗ trợ rất lớn cho tâm chính phủ và hệ thống ròng dự kiến giảm từ lý của nhà đầu tư, theo nhận định của tình trạng thất nghiệp mức 147,8 tỉ đô la Mỹ ngân hàng châu Âu. cao, thâm hụt ngân sách chúng tôi thị trường chứng khoán Việt Cơ quan thẩm định tài trong năm 2010 xuống Nam hoàn toàn có khả năng phục hồi lớn, nợ công đã vượt quá còn 119,1 tỉ đô la Mỹ trong thời gian tới. chính quốc tế Moody’s đã mức trần được Quốc hội trong năm 2011. Dòng
  6. 6. Số 01 - tháng 09/2011 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng 5 TIÊU ÐIỂMvốn đầu tư gián tiếp bị giảm làdo các nguyên nhân sau: (i) bấtổn chính trị tại khu vực Trung KHAI THÔNG DÒNG VỐNĐông và Bắc Phi đã làm ảnhhưởng tâm lý của các nhà đầu THỜI KỲ CHỐNG LẠM PHÁTtư; (ii) lạm phát tăng cao tại các Thành Danhnước đang phát triển; (iii) các Vquốc gia đang phát triển kiểm ốn đóng một vai trò rất quan trọng giúp nền kinh tế đầu tư mới, mở rộng quysoát chặt chẽ dòng vốn nóng mô hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra giá trị tăng thêm. Vốn cần được(iv) Lợi nhuận của các nhà đầu dịch chuyển từ nơi nhàn rỗi sang nơi có thể sử dụng nó một cách hiệu quả. Sựtư trên thị trường trái phiếu tại dịch chuyển đó tạo nên dòng vốn lưu thông khắp nền kinh tế ví như mạch máucác nước này đã bị giảm đáng trong một cơ thể. Bất cứ một dòng chảy nào cũng sẽ gặp một số cản trở nhấtkể từ tháng 10-2010. định và dòng vốn trong nền kinh tế cũng không phải là ngoại lệ mà nguyên nhân Lãi suất một số NHTƯ các xuất phát từ những bất ổn nội tại, hành vi của các chủ thể và cả bàn tay điềunước hành của nhà nước. Việc điều hành dòng vốn theo đúng hướng để phát huy tối NHTƯ nhiều nước trên thế đa giá trị luôn là mong muốn và cũng là một bài toán khó cho các nhà hoạchgiới, đặc biệt là các quốc gia định chính sách. Đặc biệt, trong thời kỳ lạm phát, vấn đề trên càng trở nên cấpđang phát triển, đều đang thiết, nan giải hơn khi nền kinh tế phải đối mặt với tình trạng đồng vốn khanđiều chỉnh lãi suất chính sách hiếm do chính sách tiền tệ bị thắt chặt. Bài viết này sẽ tìm hiểu một số cản trở,theo chiều hướng tăng dần vướng mắc đã làm ách tắt dòng chảy trong thời gian qua và những nỗ lực củanhằm đối phó với áp lực lạm ngân hàng nhà nước (NHNN) trong việc khơi thông và uốn nắn dòng vốn. Vì hệphát. Trong 6 tháng đầu năm thống ngân hàng là loại hình trung gian tài chính điển hình, đa năng, trọng yếu2011, NHTƯ Trung Quốc đã và phát triển nhất nên trong phạm vi bài viết này sẽ chỉ đề cập và phân tích dòng3 lần tăng lãi suất lên đến mức vốn thông qua hệ thống ngân hàng.6,56% và 6 lần tăng tỉ lệ dựtrữ bắt buộc lên mức hiện tại Diễn biến kỳ vọng chỉ bơm và hút tiền trong Tuy nhiên với những gì đãlà 21,5% , NHTƯ Ấn Độ nâng của nhà điều hành một khoảng thời gian ngắn diễn ra trong 8 tháng đầulãi suất lên mức 6,25%/năm; Nền kinh tế nước ta để giữ vững thanh khoản năm 2011 đã cho thấy đạtcác NHTƯ trong khu vực tăng trưởng chủ yếu dựa cho hệ thống ngân hàng. được mục tiêu trên quảASEAN như NHTƯ Thái Lan, vào vốn, NHNN bơm Với vai trò là trung gian thật không hề dễ dàng!Philippines, Malaysia đã điều vốn vào nền kinh tế để tài chính, hệ thống ngân Dòng vốn vẫn cònchỉnh tăng lãi suất lên mức thúc đẩy đầu tư, tạo công hàng phải giữ mức lãi suất luẩn quẩn và gặp nhiềuhiện tại lần lượt là 3%/năm; ăn việc làm, nâng cao thu đủ hấp dẫn để dòng tiết lực cản4,5%/năm và 3%/năm. Một nhập… Dù vậy, cái gì cũng kiệm trong dân cư chảy Lực cản từ hệ thốngsố nước phát triển cũng nâng vào ngân hàng, qua đó có cái giá của nó. Một tỷ lệ ngân hànglãi suất chính sách như NHTƯ tăng trưởng như ý thường hạn chế chi tiêu góp phầnHàn Quốc đã hai lần nâng lãi kiềm chế lạm phát. Đồng • Trần lãi suất huy xuyên phải đánh đổi bằngsuất chính sách lên mức hiện thời, NHNN tìm cách để động VND 14% căn bệnh lạm phát. Vàtại là 3,0%/năm, NHTƯ châu trong thời buổi chống lạm khơi thông mọi nguồn lực Ngày 3/3/2011,Âu (ECB) hai lần tăng lãi suất phát, vai trò của NHNN trong dân, đặc biệt là các NHNN đã ban hànhtừ 1%/năm lên mức hiện tại càng thêm nặng nề khi tài sản người dân có xu thông tư số 2/TT-NHNN1,5%/năm. Tuy nhiên, chính vừa phải xoay sở kìm hãm hướng nắm giữ để tránh quy định mức trần lãi suấtphủ một số nước phát triển bão lạm phát. Vòng luân huy dộng VND là 14%.như Mỹ, Anh, Canada, Thụy Lãi suất danh nghĩa và mức lạm phát 6 tháng đầu nămSỹ, Na Uy và Nhật Bản vẫntiếp tục duy trì lãi suất cơ bản Thời gian T1 T2 T3 T4 T5 T6thấp như cuối năm 2010 để hỗ LS danh nghĩa %/tháng 1.17trợ tăng trưởng kinh tế. Fed Lạm phát 1.74 2.09 2.17 3.32 2.21 1.09duy trì mức lãi suất chính sách LS thực -0.57 -0.92 -1 -2.15 -1.04 0.08thấp 0-0,25%/năm. NHTƯNhật Bản (BOJ) giữ mức lãi Nguồn: http://www.gso.gov.vn và http://sbv.gov.vnsuất cơ bản từ 0%-0,1% nhằmkích thích nền kinh tế và tái lạm phát vừa phải đảm bảo chuyển vốn giữa NHNN, Rõ ràng với mức lãi suấtthiết đất nước sau thảm hoạ tăng trưởng cho nền kinh hệ thống ngân hàng và huy động này không đảmđộng đất, sóng thần. Bên cạnh tế. Nhìn chung, phương người dân phải diễn ra bảo lãi suất thực dương.đó, BOJ còn mở rộng chương thuốc chữa căn bệnh lạm một cách nhip nhàng, Khi tiền gửi trở nên ít hấptrình mua các tài sản rủi ro phát nhìn một cách tổng đồng bộ. Một sự tắt nghẽn dẫn thì người dân càngvới tổng trị giá tối đa lên đến thể từ góc độ dòng lưu trong quá trình vận động có động cơ để đầu tư vào40.000 tỉ yên dự kiến kéo dài chuyển vốn là NHNN sẽ của dòng vốn dù chỉ là các kênh khác.Tất nhiên,đến hết quí II-2012. khóa van tăng cung tiền, rất nhỏ cũng có thể gây ra chuyện mà ai cũng biết kể một hiệu ứng dây chuyền. cả cơ quan quản lý là ngân
  7. 7. 6 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng Số 01 - tháng 09/2011 TIÊU ÐIỂMhàng và người gửi tiền bắt tay nhau lách chặt tiền tệ, thanh khoản mong manh tệ, vàng, bất động sản hay bất kỳ mộttrần và lãi suất huy động có thể lên đến thì các ngân hàng nhỏ rất dễ châm ngòi tài sản vật chất nào có thể tránh bị bào17% -18%/năm. Tuy nhiên có thể thấy cho cuộc đua lãi suất. Một ngân hàng mòn giá trị. Còn nhớ cơn sốt ngoại tệtrần lãi suất đã gây cản trở không nhỏ thông báo tăng lãi suất huy động với bắt đầu từ cuối năm 2010 và càng tăngtrong việc khơi thông dòng vốn chảy mức đủ hấp dẫn để bù đắp tốn thất do nhiệt nhanh chóng khi bắt đầu nămvào ngân hàng. rút trước hạn cho khách hàng thì ngay mới khi dấu hiệu lạm phát bùng nổ đã • Cuộc chơi liên ngân hàng vẫn còn lập tức dòng vốn sẽ chảy về với họ. Các hút một lượng lớn nguồn vốn của nguờinhiều uẩn khúc ngân hàng khác không thể đứng yên dân và càng làm trầm trọng thêm vấn nhìn nguồn tiết kiệm ra đi, họ cũng sẽ nạn đô la hóa. Cơn sốt ấy vừa mới hạ Thị trường liên ngân hàng là nơi để tăng lãi suất. Mọi chuyện tiếp diễn và nhiệt phần nào nhờ những biện phápcác ngân hàng vay mượn lẫn nhau đáp cuộc đua sẽ không có điểm dừng nếu đúng hướng của NHNN thì đến thángứng nhu cầu vốn tạm thời, đảm bảo khả NHNN không can thiệp kịp thời. Dòng 8, vàng với sức hút mạnh liệt của mìnhnăng thanh khoản. Tuy nhiên, đã xảy vốn cứ chảy qua lại trong hệ thống ngân đã làm mưa làm gió thị trường trongra tình trạng không ít các ngân hàng hàng, kỳ hạn huy động thì ngày càng nước khi những bất ổn về nợ công lanlợi dụng các khoản vay này để kiếm lời bị rút ngắn trong khi đầu ra dài hạn là tỏa từ nền kinh tế Mỹ và Châu Âu, liênbằng cách tận dụng mức chênh lệch lãi chủ yếu, lãi suất thì dâng cao, cao quá tục những cơn bão giá cuốn người dânsuất giữa hai thị trường. Cụ thể, khi mức cần thiết để bù đắp sự trượt giá của lao theo lướt sóng, một phần khônglãi suất trên thị trường 1 (giữa ngân đồng nội tệ. Nếu cuộc đua trên không nhỏ nguồn vốn đã rời bỏ ngân hàng vàhàng và người dân) lớn hơn lãi suất trên chấm dứt, thanh khoản của hệ thống thị trường chứng khoán để tìm đến vớithị trường 2 (liên ngân hàng) , một số ngân hàng sẽ càng mong manh và cũng vàng. Tuy nhiên, theo thông tư 11/TT-ngân hàng đã đi vay trên thị trường 2 không còn doanh nghiệp nào chịu nổi NHNN ngày 29/4/2011 thì ngân hàngrồi thông qua các công ty con của mình mức lãi suất cao ngất ngưỡng. lại bị cấm cho vay vàng, chỉ được huygửi vào thị trường 1 để hưởng lãi suất Tâm lý người dân động để đảm bảo thanh khoản và phảicao hơn. Đặc biệt, ngân hàng mà họ chấm dứt huy động vào tháng 5/2012.gửi tiền vào có khi lại chính là ngân Cuộc đua lãi suất nêu trên còn được Như vậy, sự chuyển hóa trên chẳng kháchàng đã cho họ vay và hệ lụy tất yếu hỗ trợ bởi những hiệu ứng tâm lý từ nào đang chôn vùi nguồn vốn. Nguồnlà những ngân hàng lớn chuyên cung người dân. Khi nền kinh tế xảy ra lạm lực này cần được khơi thông dòng chảyứng vốn trên thị trường 2 tiền vẫn dồi phát, một yêu cầu lãi suất tiền gửi cao và uốn nắn vào hệ thống ngân hàng đểdào nhưng càng kinh doanh càng lỗ. hơn để bù đắp lạm phát của người dân cấp tín dụng cho những lĩnh vực sảnĐồng thời, một số ngân hàng còn lạm là điều bình thường. Mức lạm phát mà xuất hiệu quả, tạo ra giá trị thực thaydụng việc kinh doanh trên thị trường người dân dùng để tham chiếu là mức vì góp phần gây nên tình trạng đầu cơ,2, điều này dẫn đến thực trạng những lạm phát kỳ vọng trong thời gian sắp thổi phồng bong bóng tài sản, dễ gâyngân hàng lớn, có năng lực lại không tới. Do đó, nó sẽ bị tác động rất mạnh đổ vỡ.trực tiếp cấp tín dụng ra nền kinh tế mà bởi tâm lý của họ. Tâm lý này lại đượcđể cho các ngân hàng nhỏ thực hiện. Do gầy dựng từ niềm tin vào giá trị bền Nỗ lực của NHNNđó, gia tăng rủi ro cho hệ thông ngân vững của đồng nội tệ và sự điều hành của 1.1 Kiên quyết với mục tiêu chống lạm pháthàng là điều không thể tránh khỏi. Rõ chính sách tiền tệ. Với một nền kinh tế Thực hiện theo tinh thần của nghịràng, một vòng luẩn quẩn đã được nhận đang tăng trưởng nóng, lạm phát là căn quyết 11/NQ-CP và chỉ thi 01/CT-diện, trong khi nền kinh tề đang khát bệnh kinh niên và một chính sách tiền NHNN, NHNN đã quyết tâm theovốn thì dòng vốn vẫn đang chạy lòng tệ điều hành theo kiểu giật cục, chạy đuổi mục tiêu chống lạm phát, thắtvòng trong hệ thống ngân hàng, không theo tín hiệu thị trường và ít độc lập với chặt cung tiền. NHNN đã sử dụng linhđến được nơi mà nó có thể phát huy tối chính sách tài khóa như ở Việt Nam thì hoạt các công cụ lãi suất tái cấp vốn, táiđa giá trị. dường như có được niềm tin vững chắc chiết khấu, OMO…để siết chặt cung • Cuộc đua lãi suất của người dân vẫn còn là điều xa vời. tiền, đồng thời điều phối dòng vốn Vì thế mới xảy ra hiện tượng người dân một cách nhịp nhàng, giữ vững thanh Các ngân hàng lớn có nhiều lợi thế phản ứng thái quá về mức lạm phát kỳ khoản cho hệ thống ngân hàng. Từ đầuhơn so với các ngân hàng nhỏ, đặc biệt vọng và đòi hỏi mức lãi suất tiết kiệm năm đến nay, NHNN đã bốn lần tănglà khâu huy động vốn. Với uy tín của quá cao. Điều này chẳng những rất dễ lãi suất tái cấp vốn từ 9% lên 14%, lãimình, các ngân hàng lớn có thể huy gây ra cuộc đua lãi suất mà còn làm cho suất tái chiết khấu tăng lên mức 13%động với lãi suất thấp hơn cộng thêm dòng vốn né tránh hệ thống ngân hàng, và lãi suất OMO cũng đã chạm ngưỡngnguồn tiền gửi dồi dào từ các tập đoàn, cản trở quá trình kiềm chế lạm phát. 15% vào ngày 17/5. Tuy nhiên, vẫn còntổng công ty. Không chỉ thế, nắm trongtay đầy đủ các giấy tờ có giá, họ còn Một phần nguồn lực vẫn đang bị một điểm cần được khắc phục là nghiệpcó thể tham gia các nghiệp vụ tái cấp chôn vùi vụ thị trường mở chỉ dành cho một sốvốn, thị trường mở với NHNN. Ngược Trong thời kỳ nền kinh tế ổn định, giấy tờ có giá nhất định do các cơ quanlại, các ngân hàng nhỏ thường phải đối người dân mạnh dạn chuyển các tài sản nhà nước phát hành, và chúng thườngmặt với tình trạng thiếu vốn, khách dữ trữ sang đồng nội tệ để đầu tư, kinh tập trung trong tay các ngân hàng lớn.hàng của họ đa số là các doanh nghiệp doanh, sinh lời. Tuy nhiên, một khi tín Vì thế, các ngân hàng nhỏ thanh khoảnvừa và nhỏ, nguồn tiền gửi không dồi hiệu lạm phát phát đi, một phần nguồn vốn đã yếu giờ lại càng trở nên bất lợidào, người gửi tiền thì đòi lãi suất cao vốn được chuyển hóa trở lại để bảo toàn trong thời buổi tiền tệ bị thắt chặt.hơn do mức rủi ro mất khả năng thanh giá trị hay nói cách khác chúng đã ẩn 1.2 Khơi thông và uốn nắn dòng vốntoán cao hơn. Do vậy, trong thời kỳ thắt nấp dưới các hình thái khác như ngoại Đầu tiên là định hướng dòng vốn vào
  8. 8. Số 01 - tháng 09/2011 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng 7 TIÊU ÐIỂM Tân thống đốc Nguyễn Văn Bìnhtrong bài phỏng vấn mới đây trên báo BIỆN PHÁP NÀOchí đã phát biểu: “Từ tháng 9 lãi suất sẽhạ xuống 17-19%/năm”. Trong bối cảnh CHO CƠN SỐT LÃI SUẤTlãi suất quá cao, hàng loạt doanh nghiệp Trung Hiếu – Bùi Sâmgặp khó khăn hoặc phá sản như hiện nay, Nhân…chưa hòa cần giảm thì nhỏ giọt vì sợ mất “kháchđây có lẽ là một biện pháp đúng. Phần Nhiều tiến sĩ, nhiều chuyên gia kinh hàng”. Do đó thống đốc ngoài chuyệntiếp theo sẽ là thực hiện như thế nào? tế đều khẳng định: “lạm phát giảm ắt lãi nói, cần phải đi đôi với làm để đảm bảo Khi thiên thời, địa lợi... suất sẽ giảm”. Trong dài hạn thì đúng cái uy của người cầm cân nảy mực Không rõ là thống đốc có gặp may là vậy. Nhưng để ngay tháng 9 này, lãi Điều kiện cầnkhông, hay là ông đã chọn đúng thời suất cho vay giảm xuống 17-19% lại Không phải là không có lý do để cácđiểm phù hợp mà “thiên thời, địa lợi” là chuyện khác. Thiên thời, địa lợi có NHTM giảm lãi suất cho vay. NHTMđều ủng hộ ông. Kinh tế Thế giới sau đủ nhưng nhân chưa hòa. Nhân ở đây có thể coi là 1 tổ chức kinh doanh tiền.thời gian ngắn hồi phục, bây giờ đang là hệ thống hơn 50 ngân hàng thương Giá “đầu ra” chỉ giảm khi giá đầu vàocó nguy cơ khủng hoảng rất cao. Giá mại và tổ chức tín dụng. Khi tăng lãi cũng phải thấp. Tính sơ theo những sốdầu cũng đã giảm đáng kể xuống mức suất thì họ chạy đua, giành nhau còn lúc liệu không chính thức, 6 tháng đầu năm80-85 USD/thùng từ mức 110 USD/thùng (thời điểm giá xăng tăng lên21300 đồng/lít). Còn nhớ, hồi khủng OMO outstanding loans nói nôm na chính là lượng giấy tờ có giá mà NHNN đang nắm giữ. Nhằm húthoảng kinh tế năm 2008, giá dầu đã ròng lượng tiền, NHNN sẽ bán các giấy tờ có giá này. OMO outstanding loans đã giảm hơn 110 nghìngiảm từ mức cao kỷ lục 140USD/thùng tỷ từ giữa tháng Tư đến giữa tháng 7 (từxuống còn 40USD/thùng. Như vậy, áp khi mua ngoại tệ mạnh và tăng cường tái cấp vốn), khớp – trung hòa hoàn toàn vớilực giá xăng dầu trong nước không còn, tổng cung tiền bơm ra từ tái cấp vốn vàthậm chí rất có thể giá xăng còn giảm. mua ngoại tệ.Kể từ tháng 4, lạm phát của Việt Nam Đây có lẽ cũng là nguyên nhân chínhcũng liên tục giảm. Nay với cú hích từ khiến cho lượng bơm hút ròng 4-6 tuầngiảm giá xăng, khả năng áp lực lạm phát gần đây rất thấp.sẽ bớt đi đáng kể. Nguồn: ReutersTiếp theolĩnh vực sản xuất thể hiện trong quy định giảm tỷ lệ cho sau lần điều chỉnh mạnh từ đầu năm. Hiện tượng lách trầnvay trong lĩnh vực phi sản xuất xuống còn 22% vào cuối huy động ngoại tệ lại xuất hiện như một lẽ thường tình phảntháng 6/2011 và 16% đến cuối tháng 12/2011 (Chỉ thị 01/ ánh sự vận động tự nhiên của quy luật thị trường đang chốngCT-NHNN). Tiếp đến, NHNN hạn chế vòng luẩn quẩn lại những rào cản hành chính cứng nhắc và không còn phùtrong hệ thống ngân hàng bằng quy định các tổ chức tín hợp của NHNN. Như đã đề cập ở phần trên, vàng đang làdụng muốn giao dich vốn với nhau phải tập trung tại hội làn sóng mới nổi trên thị trường tài chính. Và để giải quyếtsở, không cho phép các chi nhánh gửi chéo vốn lẫn nhau. tình thế cấp bách trước mắt, một biện pháp quen thuộc làĐồng thời, NHNN còn tập trung thanh tra các ngân hàng ngày 9/8 NHNN đã cấp quota nhập khẩu 5 tấn vàng và cócó tỷ lệ vốn huy động trên thị trường 2 lớn hơn 20% vốn thể sẽ là 5 tấn nữa nếu thị trường chưa dịu lắng. Trong khihuy động trên thị trường 1. Và có thể nói thành công hơn thị trường vẫn đang chờ một khung pháp lý mới để tạo mộthết là bài toán chuyển hóa vốn. Sau động thái phá giá mạnh cuộc cách tân trong quản lý vàng , khơi thông dòng chảyđồng nội tệ 9.3% ngày 11/2, ngăn sông cấm chợ thị trường trong nước và kết nối với thị trường quốc tế, vòng xoáy vàng-tự do, NHNN đã hướng dòng tín dụng ngoại tệ đến với các đô la đã và đang tương tác lẫn nhau và tầm ảnh hưởng tiêudoanh nghiệp có khả năng sử dụng vốn hiệu quả và đảm bảo cực của nó chắc chắn sẽ rất mạnh nếu NHNN không có cácnguồn trả nợ về sau thông qua thông tư 7/TT-NHNN ngày biện pháp ngăn chặn kịp thời trước khi bước sang quý cuối24/3, tránh tình trạng khi các hợp đồng vay đáo hạn, tăng cầu cùng của năm, một giai đoạn nhộn nhịp nhất của nền kinh tếngoại tệ và tạo áp lực lên sư bình ổn của tỷ giá. Và để tạo cú với những quyết tâm tăng tốc để hoàn thành tốt những chỉhích cho nguồn cung vốn ngoại tệ, NHNN giảm sức hấp dẫn tiêu đã đề ra.của nguồn ngoại tệ vốn đang ẩn mình trong dân để bảo toàn Kết luậngiá trị bằng cách hai lần hạ trần lãi suất huy động ngoại tệ Qua việc phân tích những vướng mắc còn tồn đọng trên,xuống mức 3% rồi 2% đối với tiền gửi cá nhân và 1%, 0.5% ta có thể thấy trong giai đoạn thắt chặt tiền tệ để đẩy lùiđối tiền gửi của tổ chức (thông tư 9/TT-NHNN ngày 9/4 và lạm phát, dòng vốn trở nên khan hiếm và giá trị hơn. Sự lãngthông tư 14/TT-NHNN ngày 1/6). Không chỉ thế, NHNN phí và lệch lạc của dòng vốn sẽ gây ra những biến động, tổncòn ban hành thông tư 13/TT-NHNN ngày 31/5 nhằm kết thất khôn lường cho toàn bộ nền kinh tế. Thực tế đã chỉ rahợp với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, tận dụng tối đa rằng vẫn còn rất nhiều điểm yếu đến từ tất cả các thành phầnnguồn ngoại tệ có sẵn. Tuy nhiên, mặt trái của bài toán đã kinh tế: người dân, doanh nghiệp, hệ thống tài chính và cảdần lộ diện khi nguồn vốn ngoại tệ đã dần mất cân đối. Trần NHNN. Tất cả đều ảnh hưởng đến tác dụng, phạm vi và hiệuhuy động ngoại tệ không còn hấp dẫn người dân gửi tiền, ứng lan tỏa của các chính sách điều hành để đối phó với lạmchuyển dần sang nội tệ trong khi tín dụng ngoại tệ lại tăng phát. Nhận diện và giải quyết những vấn đề đó như thế nàorất mạnh do mức chênh lệch lãi suất đầu ra là rất lớn, giaođộng từ 14% đến 16% cộng với kỳ vọng tỷ giá sẽ ổn định là một bài toán lớn cho nền kinh tế Việt Nam.
  9. 9. 8 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng Số 01 - tháng 09/2011 TIÊU ÐIỂMthông qua công cụ tái cấp vốn, NHNN 3 tháng trở lên mới được tính vào nguồn hạn của hợp đồng tái cấp vốn thườngđã bơm ra khoảng 70 nghìn tỷ, ngoài ra vốn huy động. Rõ ràng giao dịch liên lâu, có thể đến 1 năm, tính linh hoạt củaNHNN mua 3-4 tỷ USD tương đương ngân hàng tập trung chủ yếu ở kỳ hạn chính sách tiền tệ có thể bị ảnh hưởng.65 – 85 nghìn tỷ. Tuy nhiên, NHNN qua đêm (Overnight), kỳ hạn dài thường Hiện tại, có vẻ biện pháp tái cấp vốnđã điều hành rất linh hoạt bằng cách rất ít đã thế lại bị khống chế bởi con số đang được NHNN chú trọng khi ngàyhút lượng tiền lên đến 110000 tỷ trên 80%. Nguồn vốn giá rẻ không tiếp cận 18/8 vừa rồi, thông tư quy định về táiOMO. Tính ra lượng cung tiền (hay còn được, và lãi suất dĩ nhiên chưa thể giảm cấp vốn được NHNN mới ban hành.gọi là tổng phương tiện thanh toán) chỉ ngay được. • Việc kết hợp cả OMO và tái cấp vốntăng khoảng 3% vẫn đáp ứng mục tiêu Dự đoán chính sách của NHNN giúp NHNN linh hoạt hơn trong điềukiềm chế lạm phát nhưng lại thu được trong thời gian tới hành với mục tiêu là vốn sẽ đưa đến đúngnhiều thành công đáng kể. Đó là thanh Với những phân tích kể trên, tôi cho nơi, đúng chỗ chứ không lòng vòng quakhoản của cả hệ thống ổn định thể hiện rằng, để lãi suất cho vay giảm xuống 17- nhiều kênh trung gian.qua lãi suất liên ngân hàng. Đã có một 19% trong thời gian ngắn trong khoảng Tăng tính liên thông giữa thịthời gian dài kể từ tháng 5 lãi suất trên 1 tháng sắp tới thống đốc cần tích cực trường 1 và thị trường 2thị trường liên ngân hàng rất ổn định ở thực hiện 2 điều sau: Trong 1 phát biểu gần đây, thống đốcmức 11-15% (tùy loại kỳ hạn). Bản thân Tiếp tục đảm bảo ổn định thị trường Nguyễn Văn Bình có tuyên bố sẽ sửa đổikênh huy động thông qua phát hành liên ngân hàng, giúp các NHTM tiếp thông tư 13 và 19. Điều này cho thấy, rấttrái phiếu chính phủ cũng chỉ cao nhất cận nguồn vốn giá rẻ một cách dễ dàng. có thể NHNN sẽ nới lỏng 1 số quy địnhở mức lãi suất là 14%. Có thể tìm mua Nhưng NHNN sẽ bơm hút tiền như thế hoặc thêm vào một số điều khoản mới“nguồn nguyên liệu” giá rẻ hơn (tuy chỉ nào? Nên nhớ thông qua kênh OMO, nhằm tăng tính liên thông giữa 2 thịở kỳ hạn ngắn) vậy mà các ngân hàng NHNN không thể hút nhiều được nữa . trường. Ví dụ NHNN sẽ tính các khoảnhuy động thỏa thuận ở thị trường 1 lên NHNN hiện cũng khó có thể mua USD tiền trên thị trường liên ngân hàng kỳđến trên 17%. (cũng chủ yếu ở các kỳ tăng dự trữ ngoại hối thêm được (thậm hạn 1 tháng trở lên được tính vào vốnhạn 1-3 tháng)? chí là phải bán ra thu VND về) vì những huy động (so với trước đây phải là kỳ hạn Điều này càng nghịch lý hơn khi tăng dự báo căng thẳng tỷ giá và cam kết ổn 3 tháng). Hoặc sẽ cho phép sử dụng 1 tỷtrưởng tín dụng 7 tháng đầu năm chỉ định tỷ giá của NHNN vào cuối năm. lệ nhất định (ví dụ 10%) để cho vay cácmới đạt 7,57% (riêng tháng 7 tín dụng Nếu là như vậy rất có thể để đảm bảo lĩnh vực ưu tiên.tăng trưởng âm 0,19%!!!). Đáng chú ý, thanh khoản tiếp tục duy trì dồi dào như Sửa đổi các quy định nói trên sẽ là liềucác NHTM nhỏ đang nắm giữ quá nhiều hiện nay, NHNN sẽ kết hợp 2 biện pháp thuốc kích thích cần thiết. Tuy nhiên,nguồn vốn giá cao (do đẩy mạnh huy sau: NHNN cũng cần phải đảm bảo kíchđộng từ dân cư) trong khi tăng trưởng • Bơm ròng với lượng nhỏ, vừa đủ thích đúng liều. Nên nhớ rằng trước khitín dụng đã gần hết room. Ngược lại các thông qua kênh OMO. Thị trường thông tư 13 và 19 ra đời, đã có 1 thờiNHTM lớn, đặc biệt các NHTM NN OMO chủ yếu là sân chơi của các NH gian dài, thị trường liên ngân hàng trởđang trong tình trạng ngược lại, room đại gia vì lượng giấy tờ có giá cũng chủ thành sân chơi của các đại gia, đỉnh điểmtăng trưởng tín dụng còn nhiều (đó cũng yếu do họ nắm giữ. Đây cũng là những là cơn co giật khi lãi suất qua đêm cóchính là lý do chính kéo tăng trưởng tín đối tượng chính mà NHNN hướng tới thời điểm lên đến hơn 40% trong nămdụng của toàn hệ thống rất thấp) trong để hỗ trợ thanh khoản tạo điều kiện thúc 2009. Khi đó, quy định cho phép 30%khi 2 tháng gần đây, các ngân hàng này đẩy việc giảm lãi suất. Quan trọng hơn, vốn trên thị trường liên ngân hàng đượcthường xuyên phải tiếp cận thị trường thị trường OMO thường có kỳ hạn ngắn phép cho vay, đã làm cho các NHTMliên ngân hàng vì không cạnh tranh huy (1 tuần) sẽ giúp cho việc bơm hút của nhỏ đua nhau huy động trên thị trườngđộng nổi trên thị trường 1. Chính các NHNN mang tính chất linh hoạt phù 2 và cho vay trên thị trường 1. Rồi độtngân hàng này mới là đối tượng chính hợp với những biến động được đánh giá nhiên có vấn đề về thanh khoản đã khiếnmà NHNN cần nhắm tới để giảm lãi là khó lường của tỷ giá và giá vàng thời cho các ngân hàng này bằng mọi giá phảisuất và đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng điểm cuối năm. Nhược điểm của kênh vay các ngân hàng lớn với lãi suất khủng.cho toàn hệ thống thời gian tới. OMO là chưa chắc lượng tiền đã đến Thời điểm này có khác, các ngân hàng Điều kiện đủ đúng nơi đúng chỗ như mong muốn của lớn mới đang là đối tượng đi vay chứ Dòng vốn khá giống dòng nước. NHNN vì cách thức đấu thầu công khai không còn là cho vay, nên khả năng họNước chảy từ nơi cao đến nơi thấp. Dòng và khớp lệnh thông qua hệ thống máy bị ngân hàng nhỏ “ép” là rất ít. Nhưngvốn chảy từ nơi có lãi suất thấp sang nơi tính. về lâu dài việc sửa đổi thông tư cần phảicó lãi suất cao. Đáng lẽ với lãi suất thị • NHNN cũng có thể đẩy mạnh việc tính đến điều này và sẽ không có chuyệntrường liên ngân hàng thấp như vậy, thì TCV với các NHTM mình mong muốn. nới lỏng quá mức giữa 2 thị trường nàylãi suất cho vay của các NHTM cũng Đây là những NHTM còn nhiều dư địa thêm 1 lần nữa.phải giảm tương ứng. Nhưng dòng vốn tăng trưởng tín dụng, mong muốn đẩy Tóm lạiđang gặp phải nút thắt cổ chai – những mạnh cho vay (nhất là vào những lĩnh Tuy việc giảm lãi suất là cần thiếtquy định làm mất tính liên thông của vực ưu tiên như: nông nghiệp, xuất nhưng cũng không nhất thiết phải giảmthị trường liên ngân hàng. Thông tư 13 khẩu, sản xuất…) và cam kết cắt giảm lãi suất bằng mọi giá. Về lâu dài, nếu giảivà 19 của NHNN có 1 quy định tạo nên lãi suất. Ưu điểm là NHNN sẽ chọn quyết được các bất ổn vĩ mô liên quannút thắt cổ chai nói trên: quy định các đúng người đúng chỗ vì bộ hồ sơ cầm cố đến lạm phát, nhập siêu, thâm hụt ngânNHTM chỉ được phép sử dụng 80% của các NHTM được NHNN sàng lọc, sách thì lãi suất chắc chắn sẽ giảm.nguồn vốn huy động để cho vay, và chỉ xét duyệt theo đúng mục tiêu của mình.các nguồn vốn liên ngân hàng có kì hạn Nhược điểm của phương pháp này là kỳ
  10. 10. Số 01 - tháng 09/2011 Chuyên san Kinh tế tài chính - ngân hàng 9 TIÊU ÐIỂM NỢ CÔNG VIỆT NAM - Hãy nhìn lại Hữu Nghĩa Thế giời đang chứng kiến những effect). Nếu vay nước ngoài, các hiệu 45% GDP; Ukraina năm 2007 với 13chuyển biến rõ nét về kinh tế. Dư âm ứng trên được giảm thiểu, nhưng quốc % GDP và mới đây là Hy Lạp với tỷ lệkhủng khoảng tài chính, khủng hoảng gia lại đối mặt với rủi ro khác. Thời nợ lên đến 113,5 % GDP, Ireland ướcnợ Hy Lạp lan rộng ra một số nước châu gian đầu, một lượng ngoại tệ lớn chảy khoảng 98,5 % GDP. Vì vậy, để đánhÂu, rồi Mỹ bên bờ vực vỡ nợ, hơn lúc vào trong nước làm giảm sức ép tỷ giá. giá đúng tình trạng nợ công, không thểnào hết, nợ công đang là nỗi lo của lãnh Tuy nhiên, trong dài hạn, chính phủ chỉ xem tỷ lệ nợ/GDP, mà phải xem xétđạo các nước. Bài viết sau đây giúp bạn phải cân đối nguồn ngoại tệ trả nợ gốc toàn diện các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô (tốcđọc nhìn lại những vấn đề của nợ công và lãi sẽ đẩy nhu cầu ngoại tệ tăng cao, độ và chất lượng tăng trưởng kinh tế,và thực trạng nợ công ở Việt Nam. làm giảm giá đồng nội tệ, tăng chi phí năng suất lao động, hiệu quả sử dụng Nợ công là gì ? nhập khẩu, tăng chi phí đầu vào của nền vốn (qua tiêu chí ICOR), tỉ lệ thâm hụt kinh tế, dẫn tới lạm phát. Tỷ giá tăng ngân sách...). Đối với các nước đang phát triển, cao sẽ làm món nợ đắt đỏ hơn, càng làm Nợ công Việt nam đang ở ngưỡngtốc độ tăng trưởng GDP luôn là chỉ tăng nguy cơ vỡ nợ, nếu như quy mô nợ nào?tiêu được quan tâm, để chỉ tiêu này vượt quá ngân sách nhà nước, một quốckhả quan, chính phủ thường mở rộng Mỹ đang đương đầu với nợ nần, gia vỡ nợ không chỉ gây hậu quả khônchính sách tài khoá, giảm thuế để tăng sự kiện S&P đánh tụt hạng trái phiếu lường cho nền kinh tế nội tại mà cótổng cầu xã hội, thúc đẩy sản xuất. Tuy chính phủ Mỹ từ AAA xuống AA+, thể ảnh hưởng đến thế giới thông quanhiên, song song với các chính sách thêm một lần nữa, hồi chuông cảnh hệ thống tài chính toàn cầu. Và thôngtrên, nhà nước phải vay nợ để tài trợ cho báo nợ công lại được gióng lên với Việt thường, vay trong nước an toàn hơn vaythâm hụt ngân sách. Khoản nợ này là Nam. nước ngoài, vì chính phủ vẫn còn mộtmột phần nợ công quốc gia. Theo WB phương sách cuối cùng là phát hànhvà IMF thì nợ công là nghĩa vụ nợ của tiền để trang trải các khoản nợ và chấpkhu vực công, bao gồm nợ của chính nhận các rủi ro về tăng lạm phát, trongphủ, các cấp chính quyền địa phương, khi không thể làm như vậy đối với cácngân hàng nhà nước và các tổ chức độc khoản nợ nước ngoài.lập (có nguồn vốn hoạt động do ngânsách Nhà nước (NSNN) quyết định hay Ngoài rủi ro về kinh tế, quốc giatrên 50% vốn thuộc sở hữu nhà nước, và còn đối mặt với nguy cơ suy giảm chủtrong trường hợp vỡ nợ nhà nước phải quyền, do áp lực của các chủ nợ và cáctrả nợ thay). tổ chức tài chính quốc tế. Điển hình, đó là những yêu cầu thắt chặt chi tiêu, Biểu đồ: Nợ công Việt Nam 5 năm Ở Việt Nam, Luật Quản lý nợ công tăng thuế, giảm trợ cấp xã hội, và xa hơn gần nhất – Bộ tài chínhnăm 2009 quy định, nợ công gồm nợ nữa có thể là yêu cầu cải cách thể chế,của chính phủ, nợ được Chính phủ bảo thay đổi bộ máy quản lý, thay đổi cáclãnh và nợ của chính quyền địa phương. Theo Ủy ban Giám sát tài chính định hướng kinh tế theo hướng tự doCác khoản nợ công sẽ phải hoàn trả gốc Quốc gia, năm 2007, nợ công là 33,8% hoá nhiều hơn. Ngoài ra, còn làm giảmvà lãi khi đến hạn. Nhà nước sẽ phải GDP nhưng từ 2008, tỷ lệ này nâng vị thế của quốc gia trong mối quan hệtăng thuế để bù đắp. Vì vậy, xét cho lên 36,2%; 2009: 41,9%; con số này song phương cũng như đa phương vớicùng nợ công chỉ là sự lựa chọn thời vào 2010 là 56,7%. Năm 2011, Cục các đối tác là các nước chủ nợ.gian đánh thuế. Vay nợ thực chất là cách Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại (Bộđánh thuế dần dần, được hầu hết chính Để đánh giá tính bền vững của nợ Tài chính) dự kiến nợ công sẽ đạt 1.375phủ các nước sử dụng để tài trợ cho các công, tiêu chí tỷ lệ nợ công/GDP được nghìn tỷ đồng, tương đương 58,7%hoạt động chi ngân sách. Nợ chính phủ dùng phổ biến. Các nước thường quy GDP. Biểu đồ cũng thể hiện nợ côngthể hiện sự chuyển giao của cải từ thế hệ định: giới hạn nợ không quá 50% - tăng đều qua các năm, trung bình 5%/sau (thế hệ phải trả thuế cao) cho thế hệ 60% GDP hoặc không quá 150% kim năm. Nhưng đó là cách tính của Việthiện tại (thế hệ được giảm thuế). ngạch xuất khẩu... Theo các tổ chức Nam, nếu theo chuẩn WB và IMF thì quốc tế, tỷ lệ thích hợp cho các nước nợ công hiện lên tới 72% GDP (trong Vì sao nguy hiểm ? đang phát triển là dưới 50% GDP. Tuy cách tính của Việt Nam không có nợ Nợ công gồm nợ trong nước và nợ nhiên, trên thực tế không có hạn mức của tổ chức tín dụng mà 50% vốn donước ngoài. Khi tài trợ bằng vốn trong an toàn chung cho các nước; không phải Ngân sách tài trợ, Việt Nam xác địnhnước, một phần nguồn lực tài chính sẽ nợ công/GDP thấp là an toàn và ngược nợ xấu khi đáo hạn; WB, IMF thì luônchuyển dịch từ khu vực tư nhân sang lại. Chẳng hạn, Hoa Kỳ có tỉ lệ nợ trên cập nhật tình trạng rủi ro của món nợkhu vực công thông qua trái phiếu 100% GDP, Nhật Bản đến 200% GDP và có thể ghi nhận là nợ xấu bất cứ lúcchính phủ. Việc huy động này làm tăng vẫn được coi là ở ngưỡng an toàn. Trong nào thấy thoả đáng).cầu tín dụng, tăng lãi suất. Lãi suất tăng khi tỷ số này ở nhiều nước thấp hơn rấtlàm giảm nhu cầu đầu tư, có thể dẫn đến Mới đây tổ chức Fitch Ratings đã nhiều nhưng đã rơi vào tình trạng khủng“hiệu ứng giảm đầu tư” (crowding-out công bố tín nhiệm nợ công ...[tiếp trang 13] hoảng nợ như Argentina năm 2001 là

×