Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Witwaswetgeving – concrete impact voor
accountants, fiscalisten, ... én kantoororganisatie
Zware verantwoordelijkheid en i...
Inleiding
• De organisatie van de strijd tegen het witwassen van geld en
terrorisme kent een tweesporenbeleid:
– Repressie...
Wettelijk kader
• Europese richtlijnen: vierde anti-witwas richtlijn goedgekeurd
eind juni 2015, om te zetten in nationaal...
Wettelijk kader
• Omzendbrief IAB en toelichtingsnota BIBF met praktische
richtlijnen
• Wet van 15 juli 2013 : dringende b...
BEGRIPPEN
Begrip “witwassen”
3 varianten van het witwasmisdrijf (artikel 505 Sw.)
1. het kopen, ruilen, om niet ontvangen, bezitten,...
Begrip “witwassen”
• Witwassen = “opeenvolging van handelingen waarbij
illegale vermogensvoordelen door middel van één of ...
Bestraffing
• Gevangenisstraf van vijftien dagen tot vijf jaar
en met geldboete van zesentwintig euro tot
honderdduizend e...
Begrip “witwassen”
Toepassing Preventieve witwaswet is minder uitgebreid dan artikel 505 Sw.
Herkomst van geld of activa i...
Begrip “witwassen”
– …
– illegale handel in menselijke organen of weefsels;
– fraude ten nadele van de financiële belangen...
Begrip “witwassen”
2. een beursmisdrijf, het onwettig openbaar aantrekken van
spaargelden of het verlenen van beleggingsdi...
Begrip “ernstige fiscale fraude”
• Geen wettelijke definiëring in fiscale wetboeken of
strafwetboek
• Voorheen het begrip ...
Begrip “ernstige fiscale fraude”
• Wet (artikel 28): vermoeden dat een feit of een verrichting verband
kan houden met witw...
Indicatoren “ernstig en georganiseerde
fiscale fraude”
• Enkele voorbeelden van indicatoren:
– de tussenkomst schermvennoo...
Indicatoren “ernstig en georganiseerde
fiscale fraude”
– zeer forse stijging in een korte tijdspanne van de omzet op recen...
Indicatoren “ernstig en georganiseerde
fiscale fraude”
– internationale dimensie van de financiële verrichtingen waardoor ...
Begrip “ernstige fiscale fraude”
• Wet van 15 juli 2013 houdende dringende bepalingen
inzake fraudebestrijding: invoering ...
Begrip “ernstige fiscale fraude”
• Met andere woorden, van ernstige fiscale fraude (die aanleiding
geeft tot de verhoogde ...
Begrip “financiering van terrorisme”
• Verstrekking of verzameling van fondsen, op welke wijze
ook, rechtstreeks of onrech...
Disciplinaire en administratieve
sancties
• Instituten kunnen in geval van niet naleving van de
verplichtingen van de Wet ...
Verplichtingen van de preventieve
witwaswet
•KYC cliënt, lasthebber, uiteindelijke begunstigden en verrichtingen en zakeli...
KLANTENONDERZOEK
Klantenonderzoek
Wie ?
• Cliënt die zakelijke relatie aangaat waardoor hij “gewone
cliënt” wordt (artikel 7, §1, eerste li...
Klantenonderzoek
Hoe?
• Identificatieformulieren (papier), eventueel in
combinatie met hulpmiddelen
• via software
Identificatie cliënt - NP
Bij natuurlijke personen
• Identificatie:
• Naam en voornaam
• Geboortedatum & geboorteplaats
• ...
Verificatie cliënt - NP
• Verificatie:
– Face-to-face d.m.v. ID kaart/geldig paspoort (Belg), inschrijving
vreemdelingenre...
Identificatie cliënt - RP
Bij vennootschappen en andere rechtspersonen
• Identificatie:
• Benaming
• Maatschappelijke zete...
Identificatie cliënt - RP
• Verificatie
• RP naar Belgisch recht
– Ter griffie neergelegde gecoördineerde statuten of publ...
Verificatie cliënt - RP
• Bij Trusts, feitelijke verenigingen, fiducieën of
andere juridische structuren zonder
rechtspers...
Identificatie & verificatie lasthebber
• Lasthebber: persoon die in naam en voor rekening NP,
RP of juridische constructie...
Identificatieverplichting
“Uiteindelijk begunstigde”
• Uiteindelijk begunstigde (UB): (1) natuurlijke persoon of
personen ...
Identificatieverplichting
“Uiteindelijk begunstigde”
– Natuurlijke persoon of personen die op een andere
wijze de controle...
Identificatieverplichting
“Uiteindelijk begunstigde”
– Rechtspersoon, met uitzondering van een
vennootschap, zoals een sti...
Identificatie
“Uiteindelijk begunstigde”
• Identificatie:
– Naam
– Voornaam
– In mate van mogelijke geboortedatum, geboort...
Klantenonderzoek ten aanzien van
verrichtingen en zakelijke relaties
• Verplichting tot inwinnen van informatie aangaande ...
Klantenonderzoek ten aanzien van
verrichtingen en zakelijke relaties
• Klantenonderzoek is afhankelijk van risico (Risk ba...
Schriftelijk verslag ongebruikelijke
verrichting
• Verplichting om schriftelijk verslag op te stellen telkens als
blijkt d...
Timing identificatieverplichting
• De beroepsbeoefenaar gaat in principe slechts over tot
aanknopen zakenrelatie of occasi...
Timing identificatieverplichting
• Identificatie toch mogelijk in loop van zakenrelatie? Enkel
uitzonderlijke omstandighed...
Timing identificatieverplichting
• Identificatie gedurende de zakenrelatie
– Geen systematisch nieuw klantenonderzoek bij ...
Identificatie door derde
zaakaanbrenger
• Identificatie en actualisatie cliënt/lasthebber/UB door
derde zaakaanbrenger (ar...
Actualisering klantenonderzoek
• Actualisering van de identiteitsgegevens van cliënt,
lasthebbers en uiteindelijke begunst...
Onmogelijkheid tot identificatie
• Principe: geen voorafgaandelijke identificatie mogelijk 
verbod om zakelijke relatie a...
INTERNE ORGANISATIE
Interne organisatie
• Kantoororganisatie op vlak van:
– Risk based-approach
– Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid
– Aa...
Risk based approach
• Risicogeoriënteerde aanpak is leidend beginsel voor
uitvoering klantenonderzoek
• Verhoogd witwasris...
Risk based approach
• Indeling cliënt hoog/laag risicoprofiel volgens
cliëntacceptatiebeleid
• Mogelijkheid om bepaalde ca...
Risk based approach
• Wettelijke gevallen van verhoogd risico witwassen van geld (nt-limitatief)
– Identificatie op afstan...
Risk based approach
• In de praktijk?
– Inventaris cliënteel rekening houdend met factoren
– Formulier Instituut of eigen ...
Risk based approach
RISICONIVEAU SYNTHESE COMMENTAAR
Cliënt LAAG HOOG
Activiteit / sector LAAG HOOG
Geografisch LAAG HOOG
...
Risk based approach
RISICONIVEAU VOORLOPIGE SYNTHESE ELEMENTEN + RISICO ELEMENTEN - RISCO SYNTHESE COMMENAAR
Cliënt - tran...
Risk based approach
• Geografisch
– Land van oorsprong of bestemming van de
diensten is :
• Onderworpen aan sancties, emba...
Risk based approach
• Cliënt
– Verminderde transparantie:
• geen verder contact terwijl de normale omstandigheden dit
vere...
Risk based approach
• Cliënt
– Verminderde transparantie:
• een management dat lijkt te handelen overeenkomstig de
instruc...
Risk based approach
• Cliënt
– Verminderde transparantie:
• geen bereidheid bij de cliënt om alle relevante informatie te
...
Risk based approach
• Cliënt
– Verminderde transparantie:
• plotse activiteit van een voorheen slapende cliënt;
• het star...
Risk based approach
• Cliënt
– Sectoren:
• Handel
– internethandelaars
– handelaars in edelmetalen
– commodity traders
– k...
Risk based approach
• Cliënt
– Sectoren:
• Handel
– telefoonwinkels
– kleinhandelaars in tweedehandse goederen
– ‘gaming’,...
Risk based approach
• Aard van de dienstverlening
– Transacties die geen of weinig verband houden met de
gekende handelsac...
Risk based approach
• Aard van de dienstverlening
– geen gegronde redenen voor het inschakelen van de
beroepsbeoefenaar;
–...
Risk based approach
• Aard van de dienstverlening
– onverklaarbare veranderingen in de aard, het type of de
omvang van de ...
Risk based approach
• Risico + factoren
– een onverklaard spoedeisend karakter van de vereiste bijstand;
– de kunstmatig c...
Risk based approach
• Risico - factoren
– het regelmatige karakter of de duur van de zakelijke relatie: langdurige
zakelij...
Verscherpt klantenonderzoek
• Passende maatregelen bij identificatie op afstand
– Verificatie d.m.v. (latere Face-to-face)...
Politiek Prominent Persoon
• Politiek prominent persoon (PEP) als cliënt / UB is elke NP
die in het buitenland woont en di...
Politiek Prominent Persoon
• Verscherpt klantenonderzoek PPP heeft betrekking op:
– Procedure om te beoordelen of cliënt, ...
Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid
• Reglementen instituten: beroepsbeoefenaar moet aan zijn
activiteiten aangepast c...
Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid
• Algemene principes bij het accepteren van een cliënt:
– Competentie:
• het kanto...
Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid
Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid
• Beschrijving verschillende risicoprofielen waaraan de beroepsbeoefenaar
specifie...
Aanstelling compliance officer
• Verplichting tot aanstelling één verantwoordelijke zodra
binnen kantoor minstens 10 beroe...
Aanstelling compliance officer
• Indien geen verantwoordelijke: elke beroepsbeoefenaar is
zelf verantwoordelijk + onderzoe...
Aanstelling compliance officer
• Rol: Toezien op naleving verplichtingen door
beroepsbeoefenaar.
• Concreet minstens:
– Op...
Bewaringsverplichting
• 5 jaar vanaf einde zakenrelatie
– Afschrift bewijsstukken identificatie (of referentie)
– Verantwo...
Procedures inzake opleiding en
sensibilisering personeel
• Schriftelijke procedure om bij aanwerving en aanstelling
person...
Toezicht en controle beroepsinstituten
• Controle naleving door IAB/BIBF in kader van een
“gesloten vragenlijst”
• “kwalit...
KENNISGEVING C.F.I.
Kerncijfers verslag 2014 C.F.I.
• Globaal: toename in 2014 van aantal subjectieve
meldingen van 7.078 naar 10.229
• In tot...
Kerncijfers verslag 2014 C.F.I.
• Belangrijkste verrichtingen: Fiscale
regularisatie (20,86%), internationale
overschrijvi...
Kennisgeving CFI
• Wettelijke uitzondering op beroepsgeheim
• Doel: CFI in staat stellen om te bepalen of er ernstige
aanw...
Werking C.F.I.
• Ontvangt meldingen die verband kunnen houden met een
witwasoperatie of financiering van terrorisme
• Anal...
Kennisgeving CFI
Uitzondering melding
• Informatie ontvangen binnen kader van
beroepsuitoefening bij bepalen van de rechts...
Kennisgeving CFI
• Procedure:
– Beroepsbeoefenaar of in voorkomend geval compliance officer
(of plaatsvervanger) is bevoeg...
Kennisgeving CFI
• Verbod cliënten of derden in kennis te stellen van
feit dat inlichtingen werden verstrekt aan CFI (No
T...
Immuniteit van de melder
• Geen enkele burgerlijke rechtsvordering, straf- of
tuchtvordering mogelijk tegen de melder;
• G...
BETALINGEN IN CONTANTEN
Betalingen in contanten
• Verbod van vereffening in contanten "verkoop door een handelaar
van één of meerdere goederen ong...
Betalingen in contanten
• Wanneer de prijs gelijk is aan of meer bedraagt dan 3000 euro, kan
men slechts tot 10% van de pr...
Betalingen in contanten
• Voorbeeld 1: een klant laat de ramen van zijn woning renoveren
voor 6000 euro. Er mag maximaal 6...
Betalingen in contanten
• Meldingsplicht : bij inbreuken moet de "betrokken handelaar of
dienstverstrekker dit onmiddellij...
Betalingen in contanten
• De aankoop van koperkabels door natuurlijke of rechtspersonen die actief
zijn in de recuperatie,...
Betalingen in contanten
• ‘edele metalen’ en dat zijn: “alle werken uit goud, uit zilver of
uit platina uitsluitend of ged...
Tuerlinckx Fiscale Advocaten cvba
Maria-Henriëttalei 1 Place Ste Véronique 10 Nijverheidsstraat 14
B-2018 Antwerpen B-4000...
Anti witwaswetgeving voor accountants
Anti witwaswetgeving voor accountants
Anti witwaswetgeving voor accountants
Anti witwaswetgeving voor accountants
Anti witwaswetgeving voor accountants
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Anti witwaswetgeving voor accountants

983 views

Published on

Anti witwaswetgeving

Published in: Law
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Anti witwaswetgeving voor accountants

  1. 1. Witwaswetgeving – concrete impact voor accountants, fiscalisten, ... én kantoororganisatie Zware verantwoordelijkheid en ingrijpende consequenties !! Mr. Dave van Moppes Advocaat-vennoot
  2. 2. Inleiding • De organisatie van de strijd tegen het witwassen van geld en terrorisme kent een tweesporenbeleid: – Repressief luik (artikel 505 Sw.) – Preventief luik: witwassen opsporen en voorkomen • Verregaande medewerking verwacht van diverse beroepen (Financiële instellingen, cijferberoepen, notaris, advocaten, enz…) en centrale rol voor CFI • Diligente toepassing “compliance” noodzakelijk instrument om (strafrechtelijke) aansprakelijkheid te vermijden • Toezicht beroepsinstituten met toenemende effectieve controles (vragenlijsten, kwaliteitscontroles en opvolging) en mogelijke sancties
  3. 3. Wettelijk kader • Europese richtlijnen: vierde anti-witwas richtlijn goedgekeurd eind juni 2015, om te zetten in nationaal recht tegen uiterlijk eind juni 2017. • Wet van 11 januari 1993 en diverse wijzigingen tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (= preventieve witwaswet) • Reglementen van de drie Instituten inzake witwassen van geld en de financiering van terrorisme goedgekeurd door de respectievelijke Raden met waarde van een norm – IAB: 10/01/2011 en 07/02/2011 – BIBF: 28/01/2011 – IBR: 04/02/2011
  4. 4. Wettelijk kader • Omzendbrief IAB en toelichtingsnota BIBF met praktische richtlijnen • Wet van 15 juli 2013 : dringende bepalingen inzake fraudebestrijding (invoering “ernstige fiscale fraude”) • https://sites.google.com/site/iabwitwassing • BE EXCELLENT : http://www.beexcellent.be
  5. 5. BEGRIPPEN
  6. 6. Begrip “witwassen” 3 varianten van het witwasmisdrijf (artikel 505 Sw.) 1. het kopen, ruilen, om niet ontvangen, bezitten, bewaren of beheren van illegale vermogensvoordelen indien men op het ogenblik van de aanvang van deze handelingen de illegale oorsprong van die zaken kenden of moesten kennen 2. het omzetten of weer overdragen van illegale vermogensvoordelen met de bedoeling de illegale herkomst ervan te verbergen of te verdoezelen of een persoon die betrokken is bij een misdrijf waaruit deze zaken voortkomen, te helpen ontkomen aan de rechtsgevolgen van zijn daden 3. het verhullen van de aard, de oorsprong, de vindplaats, de vervreemding, verplaatsing of de eigendom van illegale vermogensvoordelen indien men op het ogenblik van de aanvang van deze handelingen de illegale oorsprong van die zaken kenden of moesten kennen
  7. 7. Begrip “witwassen” • Witwassen = “opeenvolging van handelingen waarbij illegale vermogensvoordelen door middel van één of meer transacties in het legaal circuit worden gebracht met de bedoeling de illegale oorsprong ervan te verbergen” • Artikel 505 Sw. (repressief): – Aan de bewijslast betreffende de illegale of misdadige herkomst is voldaan wanneer op grond van feitelijke gegevens met zekerheid elke legale herkomst van de vermogensvoordelen kan worden uitgesloten (o.a. Cass. 28 november 2006) • Een fiscale inbreuk kan een vermogensvoordeel opleveren dat bestaat uit het vermijden van belasting (Cass. 22 oktober 2003 en 8 november 2008)
  8. 8. Bestraffing • Gevangenisstraf van vijftien dagen tot vijf jaar en met geldboete van zesentwintig euro tot honderdduizend euro (x 6) of met een van die straffen alleen • Verbeurdverklaring
  9. 9. Begrip “witwassen” Toepassing Preventieve witwaswet is minder uitgebreid dan artikel 505 Sw. Herkomst van geld of activa is illegaal wanneer deze voortkomen uit: 1. een misdrijf dat in verband staat met: – terrorisme of de financiering van terrorisme; – georganiseerde misdaad; – illegale drughandel; – illegale handel in wapens, goederen en koopwaren met inbegrip van antipersoonsmijnen en/of submunitie; – handel in clandestiene werkkrachten; – mensenhandel; – exploitatie van de prostitutie; – illegaal gebruik bij dieren
  10. 10. Begrip “witwassen” – … – illegale handel in menselijke organen of weefsels; – fraude ten nadele van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen; – ernstige fiscale fraude, al dan niet georganiseerd (vroeger: ernstige en georganiseerde fiscale fraude waarbij bijzonder ingewikkelde mechanismen of procedés van internationale omvang worden aangewend) – verduistering door personen die een openbare functie uitoefenen en corruptie; – ernstige milieucriminaliteit; – namaak van muntstukken of bankbiljetten; – namaak van goederen; – zeeroverij.
  11. 11. Begrip “witwassen” 2. een beursmisdrijf, het onwettig openbaar aantrekken van spaargelden of het verlenen van beleggingsdiensten, diensten van valutahandel of van geldoverdracht zonder vergunning; 3. een oplichting, misbruik van vertrouwen, misbruik van vennootschapsgoederen, een gijzeling, een diefstal of afpersing , of een misdrijf dat verband houdt met de staat van faillissement
  12. 12. Begrip “ernstige fiscale fraude” • Geen wettelijke definiëring in fiscale wetboeken of strafwetboek • Voorheen het begrip “ernstige en georganiseerde fiscale fraude”. Evenmin een wettelijke definitie. – “het onwettig ontwijken of een onwettige terugbetaling van belastingen, door middel van valsheid in geschrifte, gepleegd ter uitvoering van een constructie die hiervoor in het leven werd geroepen, met een opeenvolging van verrichtingen en/of de tussenkomst van een of meerdere tussenpersonen, alsook het aanwenden, op nationaal of internationaal niveau, van simulatie- of verbergingsmechanismen zoals vennootschapstructuren of juridische constructies”. – Klassiek vb.: btw-carrousel
  13. 13. Begrip “ernstige fiscale fraude” • Wet (artikel 28): vermoeden dat een feit of een verrichting verband kan houden met witwassen van geld afkomstig uit ernstige fiscale fraude, al dan niet georganiseerd, brengen zij onmiddellijk schriftelijk of elektronisch dit ter kennis van de Cel voor financiële informatieverwerking, inclusief van zodra zij minstens een van de indicatoren opsporen die de Koning vastlegt bij in Ministerraad overlegd besluit • Indicatoren (Koninklijk besluit van 3 juni 2007 tot uitvoering van artikel 14quinquies van de wet van 11 januari 1993 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme) als hulpmiddel – Bijvoeglijke interpretatie: feit dat één van deze indicatoren voorkomt volstaat niet om automatisch aanleiding te geven tot een melding aan de CFI. (Grondwettelijk Hof in haar Arrest nr. 102 van 10 juli 2008)
  14. 14. Indicatoren “ernstig en georganiseerde fiscale fraude” • Enkele voorbeelden van indicatoren: – de tussenkomst schermvennootschappen in een fiscaal paradijs of offshore centrum of op het privé-adres van een stroman, of die atypische verrichtingen uitvoeren gelet op hun maatschappelijk doel, of die een onzeker of incoherent maatschappelijk doel hebben; – gebruik van vennootschappen waarin kort voor het uitvoeren van de verdachte financiële verrichtingen verscheidene statutaire wijzigingen zijn opgetreden zoals het aanduiden van een nieuwe bestuurder, de wijziging van de maatschappelijke benaming, de uitbreiding of wijziging van het maatschappelijk doel of de verplaatsing van de maatschappelijke zetel; – het uitvoeren van financiële verrichtingen die verdacht of atypisch zijn gelet op de gewoonlijke uitoefening van de activiteiten van de onderneming, in sectoren die zeer concurrentieel zijn of bijzonder gevoelig voor BTW-carrousel fraude, zoals bijvoorbeeld de sectoren voor computerapparatuur, voertuigen, telefonie (GSM’s), textiel, hi-fi, video en elektronica;
  15. 15. Indicatoren “ernstig en georganiseerde fiscale fraude” – zeer forse stijging in een korte tijdspanne van de omzet op recent geopende bankrekening(en) die tot dan toe weinig of niet gebruikt werden, door een exponentiële toename van het aantal verrichtingen en hun omvang; – onregelmatigheden in de facturen die worden voorgelegd ter rechtvaardiging van de financiële verrichtingen, zoals het ontbreken van een BTW-nummer, nummer van een financiële rekening, factuurnummer, adres of data of wanneer deze gegevens niet kunnen worden verstrekt; – doorsluisrekeningen en de opeenvolging van meerdere verrichtingen, waaronder desgevallend zelfs beperkte opnames in contanten (afhouden van commissies), voor een omvangrijk totaal bedrag, terwijl er vaak nauwelijks enig positief saldo op de rekeningen staat;
  16. 16. Indicatoren “ernstig en georganiseerde fiscale fraude” – internationale dimensie van de financiële verrichtingen waardoor hun economische en financiële rechtvaardiging moeilijk kan worden begrepen daar ze zich meestal beperken tot het louter transiteren van fondsen die uit het buitenland komen en er weer naar vertrekken; – weigering cliënt of zijn onmogelijkheid om onderliggende stukken voor te leggen aangaande de herkomst van de ontvangen fondsen of voorgehouden grondslag van de betaling; – organiseren insolvabiliteit door de snelle verkoop van activa aan verbonden natuurlijke of rechtspersonen of aan niet-marktconforme voorwaarden;
  17. 17. Begrip “ernstige fiscale fraude” • Wet van 15 juli 2013 houdende dringende bepalingen inzake fraudebestrijding: invoering ‘ernstige fiscale fraude’ in Sw., W.I.B. en preventieve witwaswet • 'ernst' van het fiscale misdrijf wordt beoordeeld o.b.v. "aanmaak en/of het gebruik van valse stukken", "het omvangrijke bedrag van de verrichting en het abnormale karakter van dit bedrag gelet op de activiteiten of het eigen vermogen van de betrokkene", alsook "het voorkomen van een van de indicatoren van het koninklijk besluit van 3 juni 2007". De mate van "organisatie" van de fraude is ook "één van de criteria van de beoordeling van de 'ernst' van het misdrijf", "zonder dat dit vereist is om als dusdanig te worden beschouwd"
  18. 18. Begrip “ernstige fiscale fraude” • Met andere woorden, van ernstige fiscale fraude (die aanleiding geeft tot de verhoogde strafmaat, de verzwaarde bestuurdersaansprakelijkheid, enz.) kan ook sprake zijn wanneer deze "helemaal niet georganiseerd is, maar [...] bijvoorbeeld door de grote bedragen van de fraude als ernstig kan worden beschouwd". • Praktijk? • Fiscale regularisatie ?
  19. 19. Begrip “financiering van terrorisme” • Verstrekking of verzameling van fondsen, op welke wijze ook, rechtstreeks of onrechtstreeks, met de bedoeling of wetende dat deze geheel of gedeeltelijk zullen worden gebruik door een terrorist of een terroristische organisatie of voor het plegen van een of meerdere terroristische daden
  20. 20. Disciplinaire en administratieve sancties • Instituten kunnen in geval van niet naleving van de verplichtingen van de Wet en het Reglement, een administratieve geldboete opleggen van 250 EUR tot 1.250.000 EUR na overtreder te hebben gehoord of minstens behoorlijk te hebben opgeroepen • Melding aan de C.F.I. over definitieve sancties • Staat straf (artikel 505 Sw.) of tuchtrechtelijke sanctie niet in de weg • Reputatieschade
  21. 21. Verplichtingen van de preventieve witwaswet •KYC cliënt, lasthebber, uiteindelijke begunstigden en verrichtingen en zakelijke relaties •Waakzaamheid •Intern schriftelijk verslag Klantenonderzoek •Risk based approach •Cliënt-acceptatiebeleid •Aanstelling witwasverantwoordelijke •Sensibilisering en aanwerving personeel •Bewaringsverplichting Interne organisatie •Vermoeden van witwassen van geld of financiering van terrorisme •Beëindiging klantenrelatie? •Tipping-off verbod Meldingsverplichting C.F.I. Specifieke bepalingen inzake contante betaling
  22. 22. KLANTENONDERZOEK
  23. 23. Klantenonderzoek Wie ? • Cliënt die zakelijke relatie aangaat waardoor hij “gewone cliënt” wordt (artikel 7, §1, eerste lid, 1° van de Wet) – Wanneer met cliënt een contract wordt afgesloten ter uitvoering waarvan gedurende een (on)bepaalde termijn prestaties en/of verrichtingen zullen uitgevoerd worden of waardoor een aantal doorlopende verbintenissen ontstaan – Wanneer cliënt zich, zonder zoals hiervoor bedoeld contract af te sluiten, geregeld en herhaaldelijk tot dezelfde beroepsbeoefenaar wendt voor uitvoeren van prestaties en/of verrichtingen • Wanneer cliënt buiten zakelijke relatie wenst over te gaan tot: – Verrichting waarvan het waarschijnlijk is dat het bedrag 10.000 euro of meer is, ongeacht of deze wordt uitgevoerd in één of meerdere verrichtingen waartussen een verband lijkt te bestaan. Vrijstelling bij < 10.000 euro tenzij vermoeden van witwassen.
  24. 24. Klantenonderzoek Hoe? • Identificatieformulieren (papier), eventueel in combinatie met hulpmiddelen • via software
  25. 25. Identificatie cliënt - NP Bij natuurlijke personen • Identificatie: • Naam en voornaam • Geboortedatum & geboorteplaats • In de mate van het mogelijke, woonplaats of verblijfplaats (middelenverbintenis op vlak van verificatie).
  26. 26. Verificatie cliënt - NP • Verificatie: – Face-to-face d.m.v. ID kaart/geldig paspoort (Belg), inschrijving vreemdelingenregister, verblijfsvergunning (in België gevestigde persoon van buitenlandse nationaliteit); rijbewijs, trouwboekje, paspoort, … (buitenlandse natuurlijke persoon met woonplaats in buitenland) – Op afstand d.m.v. elektronische ID kaart; gekwalificeerd certificaat (Isabel, Verisign, Certipost, …) of vb. gelegaliseerde documenten – In alle gevallen aan de hand van bewijsstuk afkomstig van onafhankelijke of officiële bronnen voor zover cliënt laag risico op witwassen, identificatie wordt gedaan met oog op aangaan zakenrelatie en bewijsstuk pertinent en geloofwaardig is – Geen verplicht verificatiestuk m.b.t. woonplaats/verblijfplaats • Afschrift op papier of elektronische informatiedrager
  27. 27. Identificatie cliënt - RP Bij vennootschappen en andere rechtspersonen • Identificatie: • Benaming • Maatschappelijke zetel • Lijst bestuurders / zaakvoerders / vereffenaars • statutaire bepalingen omtrent bevoegdheid om rechtspersoon te verbinden • Lasthebber die cliënt vertegenwoordigt in zakenrelatie met beroepsbeoefenaar • Uiteindelijk begunstigde
  28. 28. Identificatie cliënt - RP • Verificatie • RP naar Belgisch recht – Ter griffie neergelegde gecoördineerde statuten of publicatie B.S. – Lijst bestuurders en bekenmaking benoeming in B.S. of enig ander bewijsstuk waarvan hoedanigheid bestuurder kan worden bewezen (vb. jaarrekening neergelegd bij NBB) – Ander document afkomstig van betrouwbare, onafhankelijke externe bronnen in geval van laag risico op witwassen – ! Bestuurder die RP vertegenwoordigt (=lasthebber) moet als dusdanig worden geïdentificeerd. Indien bestuurder ook RP is, identificatie volgens regels van toepassing op RP • Buitenlandse RP – Gelijkwaardige bewijsstukken (buitenlandse kamer van koophandel) – Ander document afkomstig van betrouwbare, onafhankelijke externe bronnen • Afschrift op papier of elektronische informatiedrager
  29. 29. Verificatie cliënt - RP • Bij Trusts, feitelijke verenigingen, fiducieën of andere juridische structuren zonder rechtspersoonlijkheid • Bestaan, aard, nagestreefd doel en modaliteiten van beheer en vertegenwoordiging van de structuur • Verificatie aan de hand van alle documenten die als bewijs kunnen dienen • Kennisname en verificatie lijst van personen die gemachtigd zijn om beheer van deze cliënten uit te oefenen d.m.v. een bewijsstuk – Trust?  Trustee, settlor, protector
  30. 30. Identificatie & verificatie lasthebber • Lasthebber: persoon die in naam en voor rekening NP, RP of juridische constructie, “intern” (als bestuurders, directeur, …) of “extern” (vereffenaar, curator, …) handelt • Identificatie en verificatie cfr. cliënt – Naam, voornaam – In mate van mogelijke woonplaats of verblijfplaats
  31. 31. Identificatieverplichting “Uiteindelijk begunstigde” • Uiteindelijk begunstigde (UB): (1) natuurlijke persoon of personen voor wier rekening of ten voordele van wie een verrichting wordt uitgevoerd of een zakelijke relatie wordt aangegaan, of (2) die de uiteindelijke eigenaar zijn van of de uiteindelijke controle hebben over de cliënt • Wet bepaalt in het bijzonder dat als uiteindelijke begunstigde wordt beschouwd: – Natuurlijke persoon of personen die de uiteindelijke eigenaar zijn van 25% of meer van de aandelen of stemrechten van die vennootschap, of die dit percentage onrechtstreeks houden
  32. 32. Identificatieverplichting “Uiteindelijk begunstigde” – Natuurlijke persoon of personen die op een andere wijze de controle hebben over het bestuur van de vennootschap (“catch-all”, artikelen 5 t/m 9 W.Venn.). – Als er geen eigenaars zijn in de strikte zin van het woord (vb. VZW), moet er toch een verklaring ingevuld worden. Dan moeten de economische beslissingsnemers, de ‘beslissers’ (bv. de bestuurders van een vennootschap of een vereniging) opgenomen worden in de verklaring
  33. 33. Identificatieverplichting “Uiteindelijk begunstigde” – Rechtspersoon, met uitzondering van een vennootschap, zoals een stichting,, trust, fiducie of soortgelijke juridische constructie, die gelden beheert of uitkeert: • Als de toekomstige begunstigden reeds werden aangewezen, de natuurlijke persoon of personen die de begunstigde zijn van 25% of meer van het vermogen van de rechtspersoon of van de juridische constructie • Indien niet aangewezen: de in abstracto gedefinieerde groep van personen in wier belang de rechtspersoon of juridische constructie hoofdzakelijk werd opgericht of hoofdzakelijk werkzaam is • Natuurlijk persoon of personen die controle hebben over 25% of meer van het vermogen van de rechtspersoon of juridische constructie
  34. 34. Identificatie “Uiteindelijk begunstigde” • Identificatie: – Naam – Voornaam – In mate van mogelijke geboortedatum, geboorteplaats en adres Opmerking: indien UB ook lasthebber is, dan identificatie cfr. lasthebber • Verificatie (middelenverbintenis): – Beroepsbeoefenaar verifieert pertinentie en geloofwaardigheid informatie d.m.v. betrouwbare externe bronnen (vb. B.S.; Kvh, Mémorial Luxembourgeois) m.b.t. UB van een rechtspersoon – M.b.t. UB NP: ID kaart, paspoort, ….
  35. 35. Klantenonderzoek ten aanzien van verrichtingen en zakelijke relaties • Verplichting tot inwinnen van informatie aangaande het doel/voorwerp en de verwachte aard van de zakelijke relatie • Bestendige waakzaamheid aan de dag leggen t.o.v. cliënten, zakelijke relatie en uitgevoerde verrichtingen en onderzoekt in voorkomend geval de oorsprong van fondsen aandachtig om zich ervan te vergewissen dat die stroken met kennis die zij hebben van hun cliënt, zijn beroepsactiviteiten en profiel
  36. 36. Klantenonderzoek ten aanzien van verrichtingen en zakelijke relaties • Klantenonderzoek is afhankelijk van risico (Risk based approach) • Belang? In kader van strafrechtelijke sancties kan degene die op één of andere manier “wist of moest weten”, een ernstige strafrechtelijke sanctie oplopen
  37. 37. Schriftelijk verslag ongebruikelijke verrichting • Verplichting om schriftelijk verslag op te stellen telkens als blijkt dat verrichting of feit vatbaar lijkt voor witwassen van geld of financiering van terrorisme, wegens aard of ongebruikelijk karakter gelet op activiteiten van cliënt, dan wel wegens begeleidende omstandigheden of hoedanigheid betrokken personen • Belang ? Motivering niet-melding • Bewaringsplicht van 5 jaar
  38. 38. Timing identificatieverplichting • De beroepsbeoefenaar gaat in principe slechts over tot aanknopen zakenrelatie of occasionele verrichting na klantenonderzoek (uiterlijk ondertekening opdrachtbrief); • Gebeurt dit niet: opdracht onder opschortende voorwaarde van het bekomen van de gegevens • Indien geen opdrachtbrief dan uiterlijk moment uitvoering opdracht wordt gestart of, indien eerder op moment van uitreiken eerste factuur voor deze opdracht • Lasthebber: klantenonderzoek uiterlijk op moment van plan om daadwerkelijk eerste daad in naam en voor rekening van cliënt te stellen (vb. ondertekening opdrachtbrief)
  39. 39. Timing identificatieverplichting • Identificatie toch mogelijk in loop van zakenrelatie? Enkel uitzonderlijke omstandigheden: – Zakenrelatie houdt laag risico van witwassen van geld of terrorismefinanciering in gelet op aard van relatie en hoedanigheid van betrokken personen (veronderstelt risico inschatting op basis van een acceptatie- en klantenopvolginsprocedure) – Identiteit van betrokken personen wordt zo snel mogelijk na eerste contact geverifieerd – Activiteiten die worden verricht zijn voorwerp van verhoogde waakzaamheid tot moment verificatie waarbij voor elke anomalie of onmogelijkheid tot identificatie een schriftelijk verslag wordt opgesteld
  40. 40. Timing identificatieverplichting • Identificatie gedurende de zakenrelatie – Geen systematisch nieuw klantenonderzoek bij nieuwe opdracht zolang de informatie nog actueel is – Vergewissen of informatie nog actueel is en risicogevoeligheid ongewijzigd is
  41. 41. Identificatie door derde zaakaanbrenger • Identificatie en actualisatie cliënt/lasthebber/UB door derde zaakaanbrenger (artikel 10) – Ter vermijding van vertraging en inefficiëntie – Geen trapsgewijze identificatie – Wie? • krediet- of financiële instelling • Andere beroepsbeoefenaar uit EER-land met gelijkwaardige wettelijke controles en verplichtingen – Verantwoordelijkheid blijft ! – Tip: vraag afschrift bewijsstuk identificatie
  42. 42. Actualisering klantenonderzoek • Actualisering van de identiteitsgegevens van cliënt, lasthebbers en uiteindelijke begunstigde naargelang de risicogevoeligheid (risk-based approach) – Bij elke wijziging van de opdracht, – Minstens om de drie jaar (hoog risico : 1 jaar) – Telkens er pertinente informatie wordt verkregen (met of zonder aanpassing van het risico-niveau)
  43. 43. Onmogelijkheid tot identificatie • Principe: geen voorafgaandelijke identificatie mogelijk  verbod om zakelijke relatie aan te gaan / in stand te houden of verrichtingen uit te voeren (resultaatverbintenis) – Uiterlijk op moment ondertekening opdrachtbrief – Indien niet onder opschortende voorwaarde • Nuancering: verplichting om identificatiegegevens te verifiëren en te actualiseren m.b.t. de uiteindelijke begunstigde is een middelenverbintenis. M.a.w. indien ondanks passende en geëigende maatregelen niet mogelijk om alle informatie m.b.t. uiteindelijke begunstigde te verifiëren, mag verrichting toch worden uitgevoerd of zakelijke relatie worden aangegaan/gehandhaafd
  44. 44. INTERNE ORGANISATIE
  45. 45. Interne organisatie • Kantoororganisatie op vlak van: – Risk based-approach – Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid – Aanwijzing “compliance officer”; – Bewaring documenten; – Selectie en opleiding van personeel;
  46. 46. Risk based approach • Risicogeoriënteerde aanpak is leidend beginsel voor uitvoering klantenonderzoek • Verhoogd witwasrisico vereist verscherpt klantenonderzoek en verhoogde waakzaamheid • Geen unieke methodologie om cliënt bepaalde risicogevoeligheid toe te kennen
  47. 47. Risk based approach • Indeling cliënt hoog/laag risicoprofiel volgens cliëntacceptatiebeleid • Mogelijkheid om bepaalde categorieën personen te weigeren als cliënt • Doorlopend proces tijdens levenscyclus cliënt
  48. 48. Risk based approach • Wettelijke gevallen van verhoogd risico witwassen van geld (nt-limitatief) – Identificatie op afstand – PEP • Risicocriteria verbonden aan land / geografisch risico; • Risicocriteria verbonden aan cliënt; • Risicocriteria verbonden aan dienstverlening • Omzendbrief IAB: als één van deze criteria aanwezig is dient cliënt te worden ingedeeld als cliënt met hoog risico tenzij bijkomende informatie de beoordeling wijzigt
  49. 49. Risk based approach • In de praktijk? – Inventaris cliënteel rekening houdend met factoren – Formulier Instituut of eigen matrix – Specifieke software die soortelijk risico gewicht toekent aan cliënt
  50. 50. Risk based approach RISICONIVEAU SYNTHESE COMMENTAAR Cliënt LAAG HOOG Activiteit / sector LAAG HOOG Geografisch LAAG HOOG Aard van de opdracht LAAG HOOG
  51. 51. Risk based approach RISICONIVEAU VOORLOPIGE SYNTHESE ELEMENTEN + RISICO ELEMENTEN - RISCO SYNTHESE COMMENAAR Cliënt - transparantie LAAG HOOG Cliënt - sector LAAG HOOG Geografisch LAAG HOOG Aard van de opdracht LAAG HOOG Identificatie op afstand JA NEEN Cliënt / UB PEP JA NEEN
  52. 52. Risk based approach • Geografisch – Land van oorsprong of bestemming van de diensten is : • Onderworpen aan sancties, embargo’s • Geïdentificeerd als land die geen of onvoldoende evenwaardige witwaswetgeving kent • Verstrekt financiering of en biedt hulp aan terrorisme • Gekend zijn om het verhoogd corruptie risico of andere criminele activiteiten Website CFI, Website FATF http://eeas.europa.eu/cfsp/sanctions/consol-list/index_en.htm https://www.un.org/sc/suborg/en/sanctions/information
  53. 53. Risk based approach • Cliënt – Verminderde transparantie: • geen verder contact terwijl de normale omstandigheden dit vereisen; • geen duidelijkheid omtrent de uiteindelijke eigenaar; • geen duidelijkheid omtrent de rol van bemiddelaars; • onverklaarbare wijzigingen van eigendom; • geen duidelijkheid omtrent de activiteiten van de vennootschap; • herhaalde wijziging van de rechtsstructuur van de cliënt (naamswijzigingen, overdracht van eigendom, wijziging van de maatschappelijke zetel);
  54. 54. Risk based approach • Cliënt – Verminderde transparantie: • een management dat lijkt te handelen overeenkomstig de instructies van ongekende of ongeschikte personen; • onnodig ingewikkelde cliëntstructuren; • onduidelijke redenen waarom de cliënt voor die welbepaalde onderneming kiest, rekening houdend met de grootte, ligging of specialisatie van de onderneming; • herhaalde of onverklaarde wijzigingen van de beroepsmatige adviseur(s) of directieleden
  55. 55. Risk based approach • Cliënt – Verminderde transparantie: • geen bereidheid bij de cliënt om alle relevante informatie te verstrekken of het oordeel van de beroepsbeoefenaar dat er voldoende twijfel bestaat over de juistheid en toereikendheid van de verstrekte informatie; • voorschriften van cliënten of fondsen die zonder verband zijn met hun persoonlijk profiel of met het profiel van hun activiteitensector; • geen overeenstemming tussen enerzijds het aantal personeelsleden of de structuur en anderzijds de grootte of aard van de onderneming (bv. Een onredelijk hoog omzetcijfer, vergeleken met het aantal werknemers en de aangewende activa);
  56. 56. Risk based approach • Cliënt – Verminderde transparantie: • plotse activiteit van een voorheen slapende cliënt; • het starten of ontwikkelen, door de cliënt, van een onderneming met een onverwacht profiel of voorbarige resultaten; • aanwijzingen dat de cliënt niet de noodzakelijke goedkeuringen wenst te verkrijgen of niet overgaat tot de verplichte neerlegging van documenten bij overheidsinstanties, enz.; • het aanbod, door de cliënt, om uitzonderlijke erelonen te betalen voor diensten die een dergelijk bedrag normaliter niet rechtvaardigen; • cliënten met activiteiten in meerdere rechtsgebieden maar zonder enige passende gecentraliseerde controle van de onderneming.
  57. 57. Risk based approach • Cliënt – Sectoren: • Handel – internethandelaars – handelaars in edelmetalen – commodity traders – kleinhandelaars in computers (en onderdelen), draagbare telefoons – satellietantennes, textiel – cash genererende vennootschappen – restaurants en hotels – carwash
  58. 58. Risk based approach • Cliënt – Sectoren: • Handel – telefoonwinkels – kleinhandelaars in tweedehandse goederen – ‘gaming’, casino’s, e-gaming • Vastgoed • Andere diensten: transport, Kunsthandelaars, …
  59. 59. Risk based approach • Aard van de dienstverlening – Transacties die geen of weinig verband houden met de gekende handelsactiviteiten van een cliënt, kunnen eventueel een aanwijzing zijn van mogelijke witwaspraktijken.
  60. 60. Risk based approach • Aard van de dienstverlening – geen gegronde redenen voor het inschakelen van de beroepsbeoefenaar; – betrokkenheid van de cliënt in transacties die niet passen in zijn normale bedrijfsorganisatie, en dit zonder geloofwaardige verklaring; – transacties die door hun omvang, aard, frequentie of uitvoering ongebruikelijk zijn; – boekhoudsystemen die geen afdoende controlesporen (‘audit trails’) kunnen produceren;
  61. 61. Risk based approach • Aard van de dienstverlening – onverklaarbare veranderingen in de aard, het type of de omvang van de bedrijfsactiviteit; – onverklaarbare discrepanties tussen geld- en goederenstroom; – ongebruikelijk grote omzetten en/of winsten waarvan niet duidelijk is met welke activiteiten ze verband houden; – opdrachten die enkel betrekking hebben op het in bewaring nemen van documenten of goederen of het in bewaring houden van grote bedragen.
  62. 62. Risk based approach • Risico + factoren – een onverklaard spoedeisend karakter van de vereiste bijstand; – de kunstmatig complexe aard van de cliënt, met inbegrip van een nodeloos complexe controleomgeving; – het onnatuurlijke karakter van de transactie of van het project; – een taak of controle die aan een ander controleorganisme toebehoort; – …
  63. 63. Risk based approach • Risico - factoren – het regelmatige karakter of de duur van de zakelijke relatie: langdurige zakelijke relaties met frequente cliëntencontacten tijdens de volledige duur van de relatie houden mogelijk minder risico’s in; – cliënten met een integere reputatie in de plaatselijke gemeenschappen; – transparante besloten vennootschapen – vertrouwdheid van de beroepsbeoefenaar met een land, met inbegrip van de kennis van de plaatselijke wet- en regelgeving, alsook de structuur en het belang van de van toezichthoudende instanties uitgaande controle. – …
  64. 64. Verscherpt klantenonderzoek • Passende maatregelen bij identificatie op afstand – Verificatie d.m.v. (latere Face-to-face); elektronische ID kaart; gekwalificeerd certificaat (Isabel, Verisign, Certipost, …) – Eventueel bijkomende maatregelen om identificatiegegevens te staven (rijbewijs, geboortebewijs, sociale zekerheidskaart, belastingaangifte, …); – toetsing aan openbare bronnen; procedure invoeren tot face to face identificatie op later tijdstip; indien van toepassing post op naam met follow-up terugkerende post
  65. 65. Politiek Prominent Persoon • Politiek prominent persoon (PEP) als cliënt / UB is elke NP die in het buitenland woont en die: – Staatshoofd, regeringsleider, (afgevaardigde van een ) minister en staatssecretaris, parlementslid, lid van hoge gerechtelijke instanties; leden rekenkamers en directies van centrale banken; ambassadeur, hoge legerofficieren; lid van bestuursorgaan, leidinggevend of toezichthoudend orgaan overheidsbedrijven – Directe familieleden – Naast geassocieerden. Identificatie slechts vereist indien nauwe zakenrelatie van deze persoon met PEP door publiek gekend is of als beroepsbeoefenaar redenen heeft om te oordelen dat deze nauwe relatie bestaat – Opmerking: 4e Anti-witwasrichtlijn zal toepassingsgebied uitbreiden naar ook binnenlandse PEPS
  66. 66. Politiek Prominent Persoon • Verscherpt klantenonderzoek PPP heeft betrekking op: – Procedure om te beoordelen of cliënt, lasthebber, UB een PPP is d.m.v. betrouwbare externe bronnen of verklaring cliënt • Vb. Thomson Reuters World-check: http://thomsonreuters.com/en/products-services/risk-management- solutions/relationship-risk-management/thomson-reuters-world- check.html • Vb. Namescan: https://www.namescan.io/about.aspx – Verkrijgen van toestemming persoon op “passend hiërarchisch niveau” alvorens zakenrelatie aan te gaan – Voortdurende waakzaamheid
  67. 67. Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid • Reglementen instituten: beroepsbeoefenaar moet aan zijn activiteiten aangepast cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid uitstippelen en implementeren • Doel: in staat stellen om bij aangaan zakenrelatie of verrichten diensten een voorafgaandelijk onderzoek te verrichten naar risico’s die verbonden zijn aan profiel cliënt en aard van zakenrelatie of verrichting
  68. 68. Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid • Algemene principes bij het accepteren van een cliënt: – Competentie: • het kantoor neemt geen cliënten aan waarvoor zij niet de competenties beschikt, kwalificaties en human ressources die noodzakelijk zijn overeenkomstig de normen eigen aan het beroep – Onafhankelijkheid : • Het kantoor neemt geen cliënten aan die een ereloon vertegenwoordigen dat in verhouding tot het totaal van de erelonen te groot is • Het kantoor neemt geen opdrachten aan van cliënten die familie of naaste zijn van een aandeelhouder of bestuurder van het kantoor – Witwassen: Het kantoor neemt geen cliënten aan die …
  69. 69. Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid
  70. 70. Cliëntenacceptatie- en opvolgingsbeleid • Beschrijving verschillende risicoprofielen waaraan de beroepsbeoefenaar specifieke klantenonderzoeksmaatregelen zal koppelen • Criteria om cliënten in te delen naar gelang risicoprofiel • De te verzamelen identificatiegegevens naargelang risicoprofiel • Bijkomende maatregelen bij identificatie op afstand • Maatregelen bij onmogelijkheid tot identificatie of verificatie cliënt/lasthebber/UB • Criteria die kenmerkend zijn voor PEPS, directe familie en naaste geassocieerden – hiërarchisch niveau binnen kantoor voor aangaan zakenrelatie PEP • Criteria herkomst vast te stellen van gelden die in kader zakenrelatie of verrichting wordt gebruikt • Frequentie inzake actualisatie identificatie
  71. 71. Aanstelling compliance officer • Verplichting tot aanstelling één verantwoordelijke zodra binnen kantoor minstens 10 beroepsbeoefenaars een activiteit uitoefenen, een participatie hebben, lid zijn van een bestuursorgaan • Verbonden kantoren: toepassing in licht van omvang van de ‘structuren’ • Aanstelling is verplichting van bestuursorgaan • Onmogelijkheid verantwoordelijke om functie uit te oefenen – Aanstelling plaatsvervangend verantwoordelijke / elke beroepsbeoefenaar
  72. 72. Aanstelling compliance officer • Indien geen verantwoordelijke: elke beroepsbeoefenaar is zelf verantwoordelijk + onderzoek of aanstelling verantwoordelijke in licht van omvang (vb. bij wijziging omvang van het kantoor) • Kwalificatie: – Beroepsbeoefenaar van passend hiërarchisch niveau – Passende professionele betrouwbaarheid – Nodige kennis Belgisch wettelijk en regelgevend kader – Voldoende bevoegdheden om binnen kantoor nuttige en nodige maatregelen voor te stellen en vereiste middelen vrij te maken voor uitvoering – Voldoende beschikbaarheid om functie effectief en autonoom uit te oefenen
  73. 73. Aanstelling compliance officer • Rol: Toezien op naleving verplichtingen door beroepsbeoefenaar. • Concreet minstens: – Opstellen en invoeren van procedures om toe te zien op naleving – Toezien op correcte toepassing – Vastleggen betrouwbaarheidscriteria bij aanwerving en aanstelling kantoorpersoneel – Analyseren en verwerken schriftelijke interne verslagen (atypische verrichtingen) – Opstellen jaarlijks activiteitenverslag (enkel indien verantwoordelijke aangesteld) om controle-instanties in staat te stellen om te verifiëren of de beroepsbeoefenaar en zijn kantoor de verplichtingen hebben nageleefd – Bewaring gedurende 5 jaar – Bevoorrechte contactpersoon controle instanties (Instituut, CFI, …)
  74. 74. Bewaringsverplichting • 5 jaar vanaf einde zakenrelatie – Afschrift bewijsstukken identificatie (of referentie) – Verantwoording omtrent onmogelijkheid verificatie UB – Verantwoording vrijstelling – Intern schriftelijk verslag (atypische verrichting) en opvolging – Jaarverslag (i.g.v. compliance officer)
  75. 75. Procedures inzake opleiding en sensibilisering personeel • Schriftelijke procedure om bij aanwerving en aanstelling personeel of aanstelling vertegenwoordigers na te gaan of deze blijk geven van een passende betrouwbaarheid i.f.v. risico’s • Deelname aan speciale opleidings- en sensibiliseringsprogramma’s (ter informatie van IAB/BIBF kunnen voorleggen) • Terbeschikkingstelling informatie die in staat moet stellen om kennis inzake witwas te actualiseren
  76. 76. Toezicht en controle beroepsinstituten • Controle naleving door IAB/BIBF in kader van een “gesloten vragenlijst” • “kwaliteitstoetsing” van de accountants- en belastingconsulentenkantoren • Controle blijft mogelijk buiten kader “gesloten vragenlijst” • Indien geen passende reactie vragenlijst: geldboete + mogelijkheid tot overmaking dossier Raad en eventueel Tuchtcommissie • Openbaarmaking maatregelen en administratieve geldboete mogelijk (250 tot 1.250.000 euro)
  77. 77. KENNISGEVING C.F.I.
  78. 78. Kerncijfers verslag 2014 C.F.I. • Globaal: toename in 2014 van aantal subjectieve meldingen van 7.078 naar 10.229 • In totaal ontving de CFI 27.767 meldingen in 2014, ongeveer 4.800 meer dan in 2013. • Aantal doormeldingen aan de gerechtelijke overheden blijft constant: 1.131 (2014) vs. 1.168 (2013) • In 2014 seponeerde de CFI 3.790 dossiers na analyse en vaststelling dat ernstige aanwijzingen in de zin van de wet van 11 januari 1993 ontbraken vs. 2.967 in 2013.
  79. 79. Kerncijfers verslag 2014 C.F.I. • Belangrijkste verrichtingen: Fiscale regularisatie (20,86%), internationale overschrijvingen (19,57 %), opnames (14,50%) en stortingen op rekening (13,27%).
  80. 80. Kennisgeving CFI • Wettelijke uitzondering op beroepsgeheim • Doel: CFI in staat stellen om te bepalen of er ernstige aanwijzingen bestaan van het witwassen van geld dat afkomstig is uit één van de door de wet beoogde vormen van ernstige criminaliteit, en/of financiering terrorisme • Indien het geval: – Inschakeling O.M. • Instelling opsporingsonderzoek • Vorderingen gerechtelijk onderzoek • Seponeren
  81. 81. Werking C.F.I. • Ontvangt meldingen die verband kunnen houden met een witwasoperatie of financiering van terrorisme • Analyse van de aangiften van: – Ondernemingen en personen die verplichting hebben tot melden – Toezichthoudende of tuchtoverheden – Buitenlandse FIU – OLAF (Europees Bureau voor Fraudebestrijding) • CFI verrijkt deze gegevens met andere informatie die ze kan opvragen bij o.a. meldingsplichtigen, politiediensten, administratieve overheidsdiensten en gerechtelijke overheden (uitgebreide bevoegdheid)
  82. 82. Kennisgeving CFI Uitzondering melding • Informatie ontvangen binnen kader van beroepsuitoefening bij bepalen van de rechtspositie van hun cliënt. Juridisch advies verstrekken in deze context valt buiten meldingsplicht. Tenzij: – beroepsbeoefenaar zelf deelneemt aan witwasactiviteiten / terrorisme – Juridisch advies voor witwasdoeleinden / terrorisme verstrekt – Weet dat cliënt advies wenst voor deze doeleinden Juridisch advies? GwH: informeren van cliënt over de staat van de wetgeving die van toepassing is op zijn persoonlijk situatie of op de verrichting die hij overweegt, of hem te adviseren over de wijze waarop die verrichting binnen wettelijk kader kan worden uitgevoerd
  83. 83. Kennisgeving CFI • Procedure: – Beroepsbeoefenaar of in voorkomend geval compliance officer (of plaatsvervanger) is bevoegd om melding te doen – schriftelijk of elektronisch: formulier beschikbaar gesteld door C.F.I. (http://www.ctif-cfi.be) – Elektronische melding: ingeschreven melders melden zich aan op een beveiligde portaalsite met hun gebruikersnaam en wachtwoord en kunnen zo hun meldingen invullen. – Meldingsplicht blijft bestaan wanneer dezelfde verrichting of feiten reeds voorwerp uitmaken van aangifte bij gerechtelijke overheden.
  84. 84. Kennisgeving CFI • Verbod cliënten of derden in kennis te stellen van feit dat inlichtingen werden verstrekt aan CFI (No Tipping off) • Beroepsbeoefenaar mag zich inspannen cliënt af te raden deel te nemen aan illegale activiteit • Bescherming van de melder • Verderzetting zakelijke relatie? Gemotiveerde goedkeuring bestuursorgaan kantoor
  85. 85. Immuniteit van de melder • Geen enkele burgerlijke rechtsvordering, straf- of tuchtvordering mogelijk tegen de melder; • Geen enkele professionele sanctie uitgesproken tegen beoogde ondernemingen of personen, hun werknemers of vertegenwoordigers evenals de leiding of personeelsleden wegens een te goeder trouw verstrekte inlichting aan CFI
  86. 86. BETALINGEN IN CONTANTEN
  87. 87. Betalingen in contanten • Verbod van vereffening in contanten "verkoop door een handelaar van één of meerdere goederen ongeacht of de verkoop plaatsvindt in één verrichting of via meerdere verrichtingen waartussen een verband lijkt te bestaan" ook ten aanzien van één of meerdere dienstprestaties geleverd door een dienstverstrekker. Ook hier "ongeacht of de dienstprestatie plaatsvindt in één verrichting of via meerdere verrichtingen waartussen een verband lijkt te bestaan". • De grens van 15.000 EUR werd in een eerste fase verlaagd naar 5.000 EUR en naar 3.000 EUR (met ingang van 1 januari 2014, tenzij bij KB een vroegere datum wordt vastgesteld). Tot een prijs van 3.000 euro mag de betaling volledig in contanten gebeuren.
  88. 88. Betalingen in contanten • Wanneer de prijs gelijk is aan of meer bedraagt dan 3000 euro, kan men slechts tot 10% van de prijs cash betalen. Die 10% mag echter maximum 3.000 euro bedragen. • Deze grenzen gelden ongeacht de verkoop of dienstprestaties gebeurt in één verrichting of in meerdere verrichtingen of via meerdere verrichtingen plaatsvindt waartussen een verband lijkt te bestaan.
  89. 89. Betalingen in contanten • Voorbeeld 1: een klant laat de ramen van zijn woning renoveren voor 6000 euro. Er mag maximaal 600 euro cash betaald worden. • Voorbeeld 2: een klant koopt een wagen voor 42.000 euro bij een beroepsverkoper. Er mag maximaal 3000 euro cash betaald worden. • Op overtredingen staat een strafrechtelijke geldboete (art. 41 Witwaswet) van 250 tot 225.000 euro. Evenwel mag deze geldboete niet meer bedragen dan 10 % van de ten onrechte in contanten betaalde sommen.
  90. 90. Betalingen in contanten • Meldingsplicht : bij inbreuken moet de "betrokken handelaar of dienstverstrekker dit onmiddellijk schriftelijk of elektronisch ter kennis brengen" van de CFI, maar deze meldingsplicht zal beperkt zijn tot nader bij KB vast te stellen "handelaren en dienstverstrekkers" (aanpassing art. 21 Witwaswet). • Beperking aankoop onroerend goed 10% koopprijs en max. 5.000 euro en 0 EUR vanaf 1 januari 2014.
  91. 91. Betalingen in contanten • De aankoop van koperkabels door natuurlijke of rechtspersonen die actief zijn in de recuperatie, het hergebruik en de handel in oude metalen mag niet in contanten worden afgehandeld. • De natuurlijke en rechtspersonen actief in de recuperatie, het hergebruik en de handel in oude metalen of edele metalen, dienen, wanneer ze dergelijke metalen – aankopen bij natuurlijke personen, over te gaan tot identificatie en registratie van de persoon die zich met de bedoelde metalen aanbiedt indien deze aankopen in contanten worden betaald. – met uitzondering van afgewerkte sieraden en horloges die zijn vervaardigd in edele metalen, verkopen aan natuurlijke of rechtspersonen, over tot identificatie en registratie van de persoon die de bedoelde metalen aankoopt indien deze aankopen in contanten worden betaald voor een bedrag van meer dan 500 euro.
  92. 92. Betalingen in contanten • ‘edele metalen’ en dat zijn: “alle werken uit goud, uit zilver of uit platina uitsluitend of gedeeltelijk dienend tot sieraad, op zichzelf of door samenvoeging met andere voorwerpen, met uitzondering van de munten, of bestemd voor de handel in of de fabricage van juwelen, uurwerken, goud- en zilversmeedwerk, daarin begrepen eretekens, medailles en insignes uit deze edele metalen, en dit, welke ook hun graad van afwerking zij”.
  93. 93. Tuerlinckx Fiscale Advocaten cvba Maria-Henriëttalei 1 Place Ste Véronique 10 Nijverheidsstraat 14 B-2018 Antwerpen B-4000 Liège B-2260 Westerlo T. +32 3 206 21 10 T. +32 4 233 34 36 T. +32 14 21 01 10 F. +32 3 206 21 19 F. +32 4 233 81 45 F. +32 14 21 01 19 www.tuerlinckx.eu

×