Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaGlosar i termave që përdoren në industrinë e ...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaDIN 2345Standard gjerman i publicizuar në pri...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaGMSGlobalization Management System (GMS) ësht...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaInternacionalizim- Internazionalizzazione- In...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaInterpretues konference (përkthyes konference...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaKorrigjim boce- Correzione di bozze- Proofrea...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaMultiTermProgram i terminologjisë i zhvilluar...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaPërkthim i fjalëpërfjalshëm- Traduzione parol...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaRedaktim- Redazione- EditingLeximi i një teks...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaSistem për administrimin e përmbajtjes- Siste...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaTekst paralel- Testo parallelo- Parallel text...
www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaVariant rajonal i një gjuhe- Variante regiona...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Glosar i termave të përkthimit - Glossario traduzione - Translation glossary sq_it_en-sq

811 views

Published on

Glosar i termave që përdoren në industrinë e përkthimit
Glossario dei termini in uso nell'industria della traduzione
Glossary of terms used in the translation industry

Shqip-Italisht-Anglisht > Shqip
Albanese-Italiano-Inglese > Albanese
Albanian-Italian-English > Albanian

Në këtë glosar janë përcaktuar disa terma që zakonisht përdoren në fushën e përkthimit. Glosari shërben për të thelluar njohuritë tona ose për të komunikuar në mënyrë efikase me agjencitë e përkthimit.

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Glosar i termave të përkthimit - Glossario traduzione - Translation glossary sq_it_en-sq

  1. 1. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaGlosar i termave që përdoren në industrinë e përkthimitGlossario dei termini in uso nellindustria della traduzioneGlossary of terms used in the translation industryShqip-Italisht-Anglisht > ShqipAlbanese-Italiano-Inglese > AlbaneseAlbanian-Italian-English > AlbanianNë këtë glosar janë përcaktuar disa terma që zakonisht përdoren në fushën epërkthimit. Glosari shërben për të thelluar njohuritë tona ose për të komunikuar nëmënyrë efikase me agjencitë e përkthimit.Agjenci përkthimesh- Agenzia di traduzioni- Translation agencyNdërmarrje që ofron shërbime përkthimi dhe interpretimi. Mund të ofrojëedhe shërbime të tjera si mbrojtje skedarësh (file), transkriptime,faqosje, administrim projektesh dhe verifikim të proceseve tëadministrimit (review management).Akreditim- Accreditamento- AccreditationËshtë një proces formal që praktikohet nga një ent privat ose publik përvlerësimin e kompetencës së përkthyesit. Mund të përfshijë provime,kontrollin e shkallës së arsimimit dhe përvojën e përkthyesit.Aktiviteti i përkthimit- Attività di traduzione- Translation activityVeprimi nëpërmjet të cilit bëhet i mundur kthimi i tekstit të shkruar nganjë gjuhë në tjetrën.Apostila- Postilla- ApostilleApostila është një vulë zyrtare e lëshuar nga një shtet apo një dokumentqë i bashkëlidhet një dokumenti publik apo privat e që e bën atëligjërisht të vlefshëm në çdo vend që ka nënshkruar Konventën eHagës (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)për dokumentet.Batutë- Battuta- KeystrokeVeprimi i rrahjes, i shtypjes dhe i lëshimit të një tasti të tastierës.Shpesh përdoret si njësi matje bazë e gjatësisë së një rreshti apotë një kartele dhe për të përcaktuar madhësinë e një punepërkthimi. Përfshin të gjitha germat e dukshme, madje edhehapësirat, ndërprerjet e rreshtit (kryeradhë) dhe shenjat eparagrafit.Dëgjues- Audience- AudienceGrupi i personave të cilëve u drejtohet një interpretues. Termi përdoretzakonisht për tiu referuar interpretimit simultan (i njëkohshëm)dhe nganjëherë përdoret gabimisht në kuptimin e lexuesve.Desktop publishing (DTP)DTP është një shërbim shtesë që ofrohet nga ndërmarrjet e përkthimit përtu dhënë klientëve një zgjidhje të plotë për nevojat e tyre nëlidhje me procedurat e krijimit, faqosjes (layout), dhe prodhimittë materialit për shtyp (dokumenteve shumëgjuhësh). Për të trajtuargjuhët që përdorin germa të ndryshme është e nevojshme tëdisponojmë softuerë, aparatura të veçanta dhe përvojë në këtëfushë.
  2. 2. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaDIN 2345Standard gjerman i publicizuar në prillin e vitit 1998, i cili përcaktonkushtet që duhen plotësuar për kontratat e përkthimit. Mund tëporositet online, në faqen e internetit të Beuth www.beuth.deDygjuhësh- Bilingue- BilingualNjë person quhet dygjuhësh, në kuptimin më të gjerë të fjalës, në tëgjithë ato raste kur ai ka aftësi komunikimi në të dy gjuhët, siaktive ashtu dhe pasive. Në kuptimin më të kufizuar, termi përdoretshpesh për tiu referuar personave që kanë një kompetencë tënivelit të gjuhës amtare ose përafërsisht, në të dy gjuhët.e-ProcurementShkurtim i Electronic-Procurement, ose me fjalë të tjera aktiviteti iprokurimit online i bazuar në një katalog. Konsiston nëautomatizimin e sistemit të porosive të blerjes që i lejonpërdoruesve të ndërmarrjeve të shfletojnë katalogët e furnizuesvedhe bëjnë porositë që do të miratohen më pas në fluksin e e-procurement nga një administrator (përgjegjës).Faqe standard (kartelë)- Pagina standard- Standard pageNjësi standarde e matjes së një teksti të përdorur në mënyrë të veçantënë sektorin e botimit dhe të përkthimit për botim. Gjatësia e njëkartele varet sipas vendeve të ndryshme dhe nga sektori, por sirregull zakonisht është rreth 1500-1800 batuta ose 300 fjalë përfaqe. Çmimi i një përkthimi përcaktohet shpesh nga numri ikartelave, edhe pse, përveç rastit të përkthimit për industrinë elibrit, kjo praktikë është duke u bërë gjithnjë e më pak ezakonshme për shkak se preferohet llogaritja me anën e numërimit tëfjalëve.Fjalë-numërim- Numero parole- Word countNjësi matje e një teksti e bazuar në gjuhën burimore. Projektet epërkthimit, për shembull, llogariten dhe faturohen me një çmim përfjalë (Shtetet e Bashkuara) ose çdo 1000 fjalë (Britania e Madhe).Funksion i tekstit- Funzione del testo- Text functionQëllimi i një teksti është, për shembull, që të japë udhëzime në lidhjeme përdorimin e një produkti ose për të informuar në lidhje me njëngjarje. Është e rëndësishme që të përcaktohet funksioni i njëteksti kur porositet një përkthim, në mënyrë që përkthyesit tijepet mundësia që të zgjedhë stilin dhe terminologjinë epërshtatshme.Globalizim- Globalizazzione- GlobalizationShih ‘Internacionalizim’.Glosar- Glossario- GlossaryNjë bazë të dhënash për terminologjinë, e miratuar nga klienti dhe qëduhet të ndiqet nga përkthyesi. Për shembull, një ndërmarrje mundtë preferojë që të përdoret ‘motor’ ose ‘ciklomotor’ në vend të‘motoçikletë’; termi i preferuar futet në glosar.
  3. 3. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaGMSGlobalization Management System (GMS) është një softuer për ndërmarrje icili ofron flukse pune për të administruar përkthimin,revizionimin, filtrimin, memorien e përkthimit dhe furnizuesit eshërbimeve të përkthimit. Këto sisteme blihen zakonisht ngakompanitë e mëdha për të administruar shpenzimet e tyre dhe kupërkthimet janë mjaft komplekse për tu mbajtur dhe për tuadministruar.Gjuha A- Lingua A- A languageGjuha dominuese e interpretuesit, në të cilën ai është i aftë tëinterpretojë në mënyrë profesionale. Zakonisht, por jo gjithmonë,kjo është gjuha amtare e interpretuesit.Gjuha e përkthyer- Lingua di arrivo- Target languageGjuha në të cilën përkthehet një tekst.Gjuha origjinare- Lingua di partenza- Source languageGjuhë në të cilën është shkruar teksti që do të përkthehet. Nuk duhetngatërruar me Origjinalin. (Origjinali mund të mos jetë dorëshkrimii parë i një vepre, trajta e parë e një dorëshkrimi; vepra evërtetë, që është krijuar nga vetë autori, që nuk është përkthim,riprodhim ose kopje e një tjetre; vepra ashtu siç është krijuar përherë të parë dhe që nuk ka pësuar asnjë ndryshim të mëvonshëm.)Gjuhë amtare- Lingua madre- Mother tongueTermi përdoret si tregues i aftësisë së një përkthyesi apo i njëinterpretuesi për të përkthyer në një gjuhë të caktuar. Meqë njëperson, i cili ka jetuar në një vend të huaj për shumë vite, sip.sh. që nga fëmijëria, mund të jetë më i aftë në gjuhën e dytësesa në të parën, e cila është gjuha amtare, preferohet të flasimpër ‘gjuhën e përdorimit të zakonshëm’ ose ‘gjuhën dominuese’.Gjuhë dominuese- Lingua dominante- Dominant languageShih ‘Gjuhë e përdorimit të zakonshëm’.Gjuhë e kontrolluar- Lingua controllata- Controlled languageTipi i gjuhës që është e projektuar për të kufizuar shtrirjen e fjaloritdhe të sintaksës së përdorur (p.sh. përdorimi i fjalive tëshkurtra, eliminimi i përemrave etj.). Veçanërisht e përhapur, përshembull, në dokumentacionin teknik, për ta bërë tekstin më tëkuptueshëm për përdoruesit ose për personat për të cilët ajo gjuhënuk është amtare dhe për të lehtësuar veprimtarinë e përkthimit.Gjuhë e përdorimit të zakonshëm- Lingua di uso abituale- Language of habitual useGjuhë e cila është më e njohur për një person, zakonisht gjuha e folur nëvendin e banimit. Dikush mendon se është më i drejtë përdorimi itermit gjuhë amtare si masë e aftësisë së një përkthyesi ose e njëinterpretuesi për të përkthyer në një gjuhë të caktuar. Sipasmënyrës gjermane zakonisht nuk bëhet ndonjë dallim ndërmjet gjuhësamtare dhe gjuhës dominuese.
  4. 4. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaInternacionalizim- Internazionalizzazione- InternacionalizimAktiviteti i përgatitjes së një produkti ose i një softueri përlokalizim. Ky proces mund të përfshijë nxjerrjen e vargjeve(string) të tekstit, krijimin e adezivëve për disa llojinformacionesh në vend të incizimit të përkthimit mbi produkt dheçdo veprimtari tjetër që përgatit produktin për tregun global.Interpretim- Interpretazione- InterpretationVeprimi nëpërmjet të cilit bëhet i mundur bisedimi nga një gjuhë nëtjetrën.Interpretim i bisedimeve- Interpretazione di trattativa- Liaison interpretingInterpretim (përkthim me gojë) ndërmjet dy gjuhëve, në bashkëbisedime, nëmes të dy ose më shumë personave. Shërbimi përdoret, për shembullnë takimet e biznesit, për thirrjet telefonike, gjatë vizitave nëterren dhe gjatë ngjarjeve të ndryshme. Interpretuesi (dragomani) ebën interpretimin pas një fjalimi të shkurtër, ose fjali pas fjalieapo si chuchotage (pëshpëritje); interpretuesi nuk merr shënime enuk përdor asnjë pajisje. Termi ngandonjëherë përdoret gabimisht sisinonim për interpretimin konsekutiv.Interpretim konsekutiv (i njëpasnjëshëm)- Interpretariato di consecutiva- Consecutive interpretingInterpretuesi dëgjon fjalimin e oratorit dhe e përkthen atë në një gjuhëtjetër, pasi ai ka përfunduar, ose është ndaluar për të lejuarinterpretimin. Është shërbimi më formal i interpretimit tëbisedimeve (negociatave) dhe që përdoret, për shembull, në takimetformale të biznesit, për negociata, sesionet formuese ose nëkonferenca.Interpretim me chuchotage(pëshpëritje)- Interpretazione sussurrata- WhisperingChuchotage (shyshotazh) nga frëngjishtja, është një interpretim injëkohshëm (simultan) ku përkthyesi pëshpërit diskutimin epërkthyer në veshin e dëgjuesit dhe bëhet në praninë fizike tëpalëve, pa ndihmën e impianteve dhe pa asnjë mbështetje teknike.Interpretim simultan- Interpretariato di simultanea- Simultaneous interpretingProcesi i përkthimit me gojë i një fjalimi në një gjuhë tjetër, në tënjëjtën kohë dhe me të njëjtën shpejtësi. Interpretuesi gjendetzakonisht në një kabinë të izoluar akustikisht, i pajisur me kufjedhe mikrofon.Interpretues (dragoman)- Interprete- InterpreterPersoni që ofron një përkthim me gojë (të folur) të fjalimit të njëfolësi (oratori), nga një gjuhë në tjetrën.Interpretues gjykate- Interprete di tribunale- Court interpreterInterpretues me njohuri specifike të një argumenti që ofron shërbimeinterpretimi (përkthimi me gojë) gjatë procesit gjyqësor. Kushtetnë lidhje me akreditimin dhe certifikimin për interpretimin nëgjykatë ndryshojnë nga shteti në shtet.
  5. 5. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaInterpretues konference (përkthyes konference)- Interprete di conferenza- Conference interpreterInterpretues (përkthyes) që duhet të jetë shumë i aftë dhe i kualifikuarpër interpretimin në konferenca i cili ofron shërbimin einterpretimit simultan (të njëkohshëm) të fjalimit të një oratoringa një gjuhë në tjetrën.Kapacitet përkthimi- Capacità di traduzione- Translation capacityNumri maksimal i fjalëve që mund të përkthehet në ditë.Kodifikim teksti- Codifica testo- Code textKodifikimi i tekstit është një metodë për të përfaqësuar tekstin si njësekuencë me byte. Kodifikimet e përdorura zakonisht përfshijnëASCII, Unicode e Shift_JIS.Kompetencë e gjuhës amtare- Competenza da madrelingua- Native Language competenceZotërim me gojë dhe me shkrim i një gjuhe ekuivalente me atë të njëpersoni i cili jo vetëm që e ka mësuar gjuhën që në fëmijëri dhe kavazhduar ta përdorë atë si gjuhë e përdorimit të zakonshëm (gjuhëdominuese), por që ka marrë edhe formimin e duhur gjuhësor.Kompetencë linguistike e specializuar- Competenza linguistica specializzata- Specialized language skillsËshtë familjariteti që ka përkthyesi me argumentin e tekstit dhe zotërimii normave të veçanta gjuhësore që kanë lidhje me tekstin.Kompetencë përkthimi- Competenza di traduzione- Translation competenceAftësia për të përkthyer saktë një tekst, në lidhje me terminologjinë,argumentin dhe stilin, në gjuhën që do të përkthehet, dukerespektuar funksionin e tekstit burimor dhe tekstit të përkthyer.Komplet shkronjash ISO 8859- Set di caratteri ISO 8859- Character set ISO 8859Bëhet fjalë për një familje të një kompleti germash që ofron kodifikimine germave në bazë të alfabetit të një varianti të caktuar rajonaltë një gjuhe. Aktualisht ka 15 komplete të ndryshme germash tëbazuar në grupet linguistike rajonale, për shembull, kompletiperëndimor, cirilik, arabik, kompleti i gjuhëve baltike, e kështume radhë. Kompletet e germave bazohen në fjalë me 8 bit dhe janëzëvendësuar me kompletin më modern të germave me 16 bit Unicode.Konfidencialiteti (sekreti professional)- Riservatezza- ConfidentialityPër përkthyesit dhe interpretuesit, ruajtja e sekretit profesionalështë absolute. Ajo hyn në fuqi në momentin kur përkthyesi oseinterpretuesi njoftohet në lidhje me informacionet e rezervuaratë klientit dhe mbetet në fuqi deri në vdekjen e interpretuesit-përkthyesit. Sekreti profesional zbatohet në të gjitha rastet,pa përjashtim. Përkthyesi ka për detyrë të ruajë dokumentet dhetë dhënat që ka në zotërim dhe përgjigjet gjithashtu edhe përrespektimin e sekretit profesional nga bashkëpunëtorët e tij. Nëdisa vende të botës sekreti profesional garantohet me ligj dhe,për sa i përket ruajtjes së sekretit profesional, përkthyesitgëzojnë të njëjtin status njësoj si mjekët dhe avokatët.
  6. 6. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaKorrigjim boce- Correzione di bozze- ProofreadingNë një vështrim më të kufizuar është kontrolli i fundit i një teksti parashtypit, ai që bëhet duke kërkuar për gabime shkrimi dhe gabimeformatimi (faqosje). Termi përdoret shpesh nga përkthyesit sisinonim për redaktim. Kur transkriptohet një tekst i përkthyer,këshillohet që korrigjimi i bocës të bëhet nga përkthyesi që kabërë përkthimin, sidomos nëse personi që bën transkriptimin nuk enjeh gjuhën në të cilën teksti është përkthyer.Kujtesë përkthimi- Memoria di traduzione- Memory translationShih edhe Përkthimin e asistuar nga kompjuteri. Është një aplikacion qëlejon të memorizohet në një bazë të dhënash kujtesa (‘memoria’),fjalitë e përkthyera (njësi përkthimi apo segmente) me frazatkorresponduese në gjuhën burimore. Për çdo segment të ri që do tëpërkthehet, programi ekzaminon bazën e të dhënave në kërkim të njësegmenti të mëparshëm burimor që korrespondon me segmentin e ri, nëmënyrë të saktë ose të pjesshme, dhe, nëse gjendet, sugjeronsegmentin përkatës në gjuhën e përkthyer si një përkthim tëmundshëm. Përkthyesi mund të pranojë, modifikojë ose refuzojëpërkthimin e propozuar. Çdo përkthim i pranuar nga përkthyesishtohet në bazën e të dhënave.Kuptim- Significato- GistPërmbledhje e tekstit të përkthyer që përcakton argumentin dhepërmbajtjen e përgjithshme të tekstit burimor.Lexues- Lettore finale- Target readershipGrupi i personave për të cilët një tekst është përkthyer, për shembull,ekspertët, fillestarët dhe klientët e mundshëm. Kur porositet njëpërkthim, është e rëndësishme që të përcaktojmë se kush do talexojë tekstin, për ti dhënë mundësi përkthyesit që të zgjedhëstilin e duhur dhe terminologjinë e përshtatshme.Lokalizim- Localizzazione- LocalizationTerm që përdoret zakonisht në fushën e përkthimit të softuerit për tëtreguar aktivitetin e përshtatjes së një produkti ndaj një variantitë veçantë rajonal të një gjuhe, normave kulturore, standardeve,ligjeve dhe kërkesave të tregut për ku është i destinuar. Përfshin,ndër të tjera, përkthimin e teksteve të ekraneve dhe skedarët eUdhëzuesit (instruksioneve).Menagjer përkthimi- Manager di traduzione- Translation manager1. Program i kujtesës së përkthimit i publikuar nga IBM, 2. (sinonim:menagjer i projektit) Personi i ngarkuar për administrimin eprojektit të përkthimit. Kur punohet për projekte përkthimi që janëveçanërisht komplekse, menagjeri i përkthimit vepron si ndërlidhësnë mes të klientit dhe përkthyesve, duke bërë koordinimin eaktivitetit të përkthimit, i cili mund të bëhet nga disa përkthyespër të njëjtën gjuhë, duke administruar bazën e të dhënave tëterminologjisë, duke kontrolluar koherencën e stilit dhe tëterminologjisë, e kështu me radhë.
  7. 7. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaMultiTermProgram i terminologjisë i zhvilluar nga Trados dhe komponent i programittë kujtesës së përkthimit Translators Workbench, por gjithashtuështë në shitje si produkt i veçantë.Open sourceNë informatikë, open source (term anglez që do të thotë “kod burimor ihapur”) tregon një softuer, autorët e të cilit (më saktë ata qëkanë të drejtën e autorit) lejojnë, madje favorizojnë studimin elirë dhe modifikimet nga ana e programatorëve të tjerë të pavarur.Kjo gjë realizohet nëpërmjet aplikimit të licencave përkatëse tëpërdorimit.PDFPDF (Portable Document Format) është një format skedari që lejon të kapensi imazh elektronik të gjithë elementet e një dokumenti të shtypurdhe që është e mundur të vizualizohen, të shtypen, ti dërgohen tëtjerëve ose brenda të cilit është e mundur të zhvendosemi. SkedarëtPDF krijohen duke përdorur Adobe Acrobat, Acrobat Capture, oseprodukte të ngjashme.Përkthim anasjellas- Traduzione inversa- Back translationPërkthim nga gjuha e përkthyer në gjuhën origjinare i cili kryhet nga njëpërkthyes i dytë. Për shembull, nëse një dokument është përkthyernga anglishtja në frëngjisht, back translation konsiston nëpërkthimin nga frëngjishtja në anglisht. Ky aktivitet i lejon njëpersoni, gjuha amtare e të cilit është anglishtja, të kontrollojëqë gjatë përkthimit të mos ketë humbur kuptimi i tekstit origjinar.Përkthim automatik- Traduzione automatica- Automatic translationPërkthim automatik është ai që siguron pak a shumë ‘kuptimin’ e njëdokumenti. Është përkthimi i prodhuar me anën e një programi përkompjuter për përkthimin e një teksti pa ndërhyrjen e njeriut.Cilësia e një përkthimi të përftuar nga kjo metodë, për sa i përketterminologjisë, kuptimit dhe gramatikës, ndryshon sipas natyrës dhekompleksitetit të tekstit burimor dhe nuk është kurrë mjaft e mirëpër botim pa një redaktim (editing) paraprak intensiv. Përkthimiautomatik kryhet zakonisht me programe shumë të specializuara,përdoret nga disa përkthyes dhe shoqëri përkthimi për të mbështeturpërkthimin, por rrallë herë përdoret për të përkthyer dokumente tëtëra. PA (MT / machine translation) nuk duhet të ngatërrohet mepërkthimin e asistuar nga kompjuteri!Përkthim i asistuar kompjuteri- Traduzione assistita da computer- Computer assisted translation (CAT)Shih ‘Përkthim i ndihmuar nga kompjuteri (CAT)’Përkthim i certifikuar- Traduzione certifikata- Certified translationPërkthimi që është revizionuar dhe që konsiderohet korrekt dhe besnikkundrejt tekstit origjinar (source/sorgente/testo di partenza). Nëbazë të kërkesës së klientit, certifikimi mund të jetë dy llojesh,d.m.th., një përkthim mund të certifikohet nga një kompanipërkthimi, e cila dëshmon besnikërinë dhe saktësinë, ose ngapërkthyesi i cili në praninë e një noteri vërteton në bazë tëligjit korrektësinë.
  8. 8. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaPërkthim i fjalëpërfjalshëm- Traduzione parola per parola- Word-for-word translationPërkthim jashtëzakonisht besnik në formulimin dhe në sintaksën e tekstitburimor. Një përkthim i fjalëpërfjalshëm është zakonisht‘artificial’ dhe jo i natyrshëm e për këtë arsye duhet të shmanget,përveçse kur paraqiten nevoja të veçanta (p.sh. për disa tekste qëpërdoren si prova në gjyq).Përkthim i ndihmuar nga kompjuteri / Përkthim i asistuar nga kompjuteri(CAT)- Traduzione assistita da computer- Computer Aided TranslationPërkthim që bëhet me ndihmën e programeve të tilla si kujtesa epërkthimit, (CAT, Computer Aided Translation) i referohetaplikacioneve që ndihmojnë në procesin e përkthimit të një tekstinga një gjuhë në një tjetër, të tilla si Trados, Déjà Vu, Wordfast,Tranzit, etj. të konceptuara për të zvogëluar ngarkesën e punës sëpërkthyesit dhe për të përmirësuar koherencën e stilit dhe tëterminologjisë. Në thelb ajo është një bazë të dhënash në të cilënjanë të memorizuara të gjitha frazat e përkthyera më parë së bashkume tekstin përkatës origjinal. Nëse gjatë përkthimit shfaqet njëfrazë e ngjashme ose e njëjtë me një frazë të përkthyer më përpara,programi sugjeron frazën e përkthyer si një përkthim të mundshëm.Përkthyesi pastaj mund të vendosë nëse do ta pranojë, modifikojëose refuzojë përkthimin e propozuar. Në këtë mënyrë, aktiviteti ipërkthimit vazhdon më shpejt dhe garanton rezultate koherente. Nukduhet të ngatërrohet me përkthimin automatik!Përkthyes- Traduttore- TranslatorPersoni i cili kthen një tekst të shkruar nga një ose më shumë gjuhë nënjë gjuhë tjetër, zakonisht në gjuhën e tij amtare.Përkthyes i akredituar- Traduttore acreditato- Accredited translatorËshtë përkthyesi i akredituar nga një institucion profesional. Akreditimiështë kusht për të qenë anëtarë të institucionit në fjalë: jepetpas kalimit të një provimi dhe në bazë të përvojës. Përkthyesitmund të akreditohen vetëm nëse ata kanë një diplomë në përkthim tënivelit akademik.Përkthyes i betuar- Traduttore giurato- Sworn translatorËshtë një përkthyes i cili bën betimin dhe mund të bëjë një përkthim tëcertifikuar. Zakonisht në Shtetet e Bashkuara përkthyesi vërtetonsaktësinë dhe përplotësimin e përkthimit dhe betimi bëhet nganoteri.Përkthyes letrar- Traduttore letterario- Literary translatorPërkthyes i specializuar në përkthimin e teksteve letrare, si romane,biografi, poezi etj.Përkthyes në profesion të lirë (freelance)- Traduttore libero professionista- Freelance translatorPërkthyes i pavarur që punon për agjencitë e përkthimit, kompanitë elokalizimit dhe/ose drejtpërdrejt për klientët e tjerë. Shpeshështë i specializuar në një ose më shumë fusha, si ajo ligjore,financiare, tregtare ose teknike.
  9. 9. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaRedaktim- Redazione- EditingLeximi i një teksti me qëllim që të korrigjohen gabimet si mospërputhjet,gabime gramatikore dhe të shenjave të pikësimit, stil ipapërshtatshëm dhe, në rastin e një përkthimi, besnikëri ndajtekstit burimor.Redaktim tekstesh publicitare- Redazione di testi publicitari- CopywritingRedaktimi i materialit në formën e një direktive ose udhëzimi, më shpeshi shoqëruar me prodhimin e një teksti të caktuar për reklama. Duhettheksuar se një tekst publicitar (reklame) nuk mund të përkthehetnë 100%, për shkak të kulturës së reklamës dhe kontekstevekulturore të ndryshme të kulturës dhe të gjuhës në të cilënpërkthehet. Teksti i reklamës për tregjet ku flitet gjuha anglezeduhet të hartohet (redaktohet) gjithmonë nga ata persona të cilëtnjohin gjuhën, kulturën dhe shprehjet e vendit apo të rajonit tëdestinacionit të reklamës.Referime- Riferimenti- ReferencesInformacione në lidhje me tekstin origjinal që ndihmojnë përkthyesin përtë kontekstualizuar përkthimin dhe për të zgjedhur stilin dhe tonine duhur. Referimet janë, për shembull, dokumentet e përkthyer mëpërpara, glosarët terminologjikë dhe përcaktimet e ndryshme.Rresht standard- Riga standard- Standard lineNjë njësi matje standard e dimensioneve të një teksti. Gjatësia e njërreshti standard ndryshon sipas vendit. Në Gjermani, për shembull,është 55 batuta, në Belgjikë është 60 batuta. Çmimi i një projektitë përkthimit varet nga numri i rreshtave që e përbëjnë atë.ScriptNë informatikë, termi skript (script) përcakton një tip të veçantëprogrami. Gjuhët e programimit që përdoren për të shkruar këtoprograme quhen gjuhë skriptin (scripting). Një kategori e veçantë ekëtyre programeve janë Shell script.SDL WebflowSDL WebFlow është një produkt për administrimin e përmbajtjeveshumëgjuhëshe dhe shfrytëzohet për krijimin dhe mirëmbajtjen efaqeve Web shumëgjuhëshe. Mund të përdoret në kombinim me suitën eprodukteve SDLX.SDL Workflow.WorkFlow përfshin API për transferimin e përmbajtjes SDL, që jepmundësinë për të krijuar rregullat dhe si rrjedhim për tëkontrolluar aktivitetet e nxjerrjes dhe të administrimit tëpërmbajtjes së ndryshuar dhe publikimin e mëvonshëm në gjuhët epërkthyera.SDLXSDLX është softueri i kujtesës (memories) së përkthimit i zhvilluar ngaSDLX. Disponueshmëria e një pakete instrumentesh për radhitjen,redaktimin, analizën dhe aktivitetet e tjera e bën këtë aplikaciontë mjaftueshëm për të kryer të gjitha aktivitetet e nevojshme qëkërkohen gjatë procesit të përkthimit.
  10. 10. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaSistem për administrimin e përmbajtjes- Sistema per la gestione dei contenuti- Content Management SystemËshtë një sistem për administrimin e përmbajtjes CMS (Content ManagementSystem) që përdoret për të administruar përmbajtjet e një enti,duke filluar nga faqja Web, te dokumentacioni i brendshëm, deri nëkatalogët e produkteve. Zakonisht një sistem i këtij tipi konsistonnë dy elemente, në aplikimin që administron përmbajtjen ose CMA(Content Management Application) dhe aplikimin që shpërndanpërmbajtjen ose CDA (Content Delivery Application).Skedarë të burimeve- File di risorse- Resource filesSkedarët e burimeve përmbajnë vendburimet në lidhje me kodin eprogramimit dhe formati është në përgjithësi një koleksion iskedarëve XML që përmbajnë të gjithë tekstin e lokalizueshëm në njëprogram, së bashku me imazhet dhe elementët e tjerë viziv.Stili i tekstit- Stile del testo- Text styleShih ‘Tipi i tekstit’.Shoqëri përkthimesh- Società di traduzioni- Translation companyNdërmarrje që ofron shërbime përkthimi kryesisht nëpërmjet përkthyesve qëpunojnë në selinë e saj. Mund të jetë e specializuar në një fushëtë veçantë, si p.sh. ligjore, patenta ose përkthime teknike, dhemund të ofrojë edhe shërbime të tjera si transkriptime, faqosje dheadministrim projektesh.Tabela e kodeve- Tabella di codici- Code pageNjë tabelë kodesh përfaqëson një tabelë të hartografimit (mapatura/mapping/lokalizim dhe identifikim) të shkronjave, apo tëhartografimit të numrave me shkronjat. Kjo zakonisht është endryshme për çdo rajon të botës dhe më të përhapurat janë 1252(Perëndimore), 1250 (Evropa Qendrore) dhe 1255 (Hebraisht).TeamWorksTeamWorks është një sistem administrimi i përkthimeve i zhvilluar ngaTrados i ngjashëm me një sistem GMS. Është një instrument idobishëm për ndërmarrjet e mëdha ose për një furnizues tëshërbimeve linguistike, për administrimin e procesit të përkthimit,duke filluar nga filtrimi i administrimit të memories, teadministrimi i furnizuesit, deri te revizioni, e kështu me radhë.Tekst burimor- Testo di partenza- Souce textTeksti që do të përkthehet.Tekst i brendshëm- Testo interno- Internal textTekst i destinuar vetëm për përdorim të brendshëm të një ndërmarrje dhejo për tu shpërndarë jashtë saj, si për korrespondencën ebrendshme, përkujtesat, udhëzimet për punë e kështu me radhë.
  11. 11. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaTekst paralel- Testo parallelo- Parallel textTeksti në gjuhën burimore ose në gjuhën e përkthyer i krahasueshëm metekstin që do të përkthehet, për sa i përket argumentit osetipologjisë, duke përfshirë përkthimet e mëparshme të të njëjtittip teksti. Teksti paralel është gjithashtu teksti i vendosurparalelisht me përkthimin ose përkthimet e tija.Tekst për publikim- Testo per la pubblicazione- Publication textTekst i caktuar për tu shpërndarë jashtë entit që e ka hartuar.Zakonisht ka qëllim prezantimin për shitjen e produkteve dhe tëshërbimeve, si artikuj, broshura, katalogë, tekste për reklamat ekështu me radhë.Teksti i përkthyer- Testo di arrivo- Target textRezultati i procesit të përkthimit.Teksti i referimit- Testo di riferimento- Reference textTeksti në gjuhën origjinale dhe/ose në gjuhën e përkthyer që ofroninformacione shtesë mbi argumentin e tekstit që do të përkthehet,si dhe stilin e të shkruarit dhe terminologjinë e preferuar nga anae klientit.Tipi i tekstit- Tipo di testo- Text typeKategoria të cilës një tekst i përket, p.sh. një ekstrakt, artikullgazete, roman, koment, me karakteristikat specifike të stilit,sintaksës, terminologjisë etj.TMXFormat për shkëmbimin e kujtesës (memories) së përkthimit i projektuarpër të lehtësuar shkëmbimin e të dhënave të memories meinstrumentet dhe/ose furnizuesit e shërbimeve të përkthimit, me njëhumbje të pallogaritshme të të dhënave kritike në proces. Formatimbështetet nga versionet e fundit të programeve kryesor të kujtesëssë përkthimit.TradosNdërmarrje që ka krijuar dhe i ka dhënë emrin programit të kujtesës sëpërkthimit.Trados GXTTrados GXT është një aplikacion i server-it që lejon të lidhimpërmbajtjen e një organizmi me përgjegjësit dhe përkthyesit engarkuar për përkthimin e saj. Trados GXT përbëhet nga tre modulebazë, Global Content Manager dhe Localization Manager qëekzekutohen brenda serverit Trados GXT.TransitProgram i memories së përkthimit i zhvilluar nga Star.Translators WorkbenchProgrami i kujtesës së përkthimit i komercializuar nga Trados.Transliterim- Traslitterazione- TrasliterationZhvendosja nga një sistem shkrimi në një tjetër. Transliterimi nukshkakton humbje, në mënyrë që një lexues i informuar mund tërindërtojë drejtshkrimin origjinal të fjalëve të transliteruara tëpanjohura.
  12. 12. www.FoxP2Translations.com©Gino Lukahttp://www.lulu.com/spotlight/interculturaVariant rajonal i një gjuhe- Variante regionale di una lingua- Regional variant of a languageNjë grup atributesh të veçanta të një gjuhe të një rajoni gjeografik përshkak të dallimeve sociale ose historike, të tilla si ndryshimet nëfonetikë, stil dhe fjalor. Për shembull italishtja e Zvicrës.Zë jashtë filmimit- Voce fuori campo- Voice-overKomenti me gojë i një filmi ose i një paraqitjeje multimediale. Voiceover (voce fuori campo /zë jashtë filmimit) në një gjuhë të huajartikulohet në dy pjesë: përkthimi i tekstit, duke marrë parasyshkohën dhe duke koordinuar zërin me sekuencën e filmuar, dheregjistrimin e voice over, që mund të kryhet nga një përkthyes meformimin dhe/ose përvojën përkatëse ose nga një aktor. Shërbimetvoice over ofrohen nga disa përkthyes dhe shoqëri/agjencipërkthimesh.

×