• Prof. dr Marian Verkerk (UMCG)

6 november 2013
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

Doorbehandelen of
doodbehandel...
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

6 november 2013
6 november 2013

De laatste tijd kreeg ze echter last van haar darmen. Haar huisarts stuurde haar
door naar de internist. ...
Thans: activisme (vanzelfsprekendheid van behandelen)

• Opsporing en bestrijding van ziekte zijn goed omdat ze
kunnen lei...
• Behandelen leidt niet altijd tot ’passende zorg’
• Het bestrijden van de dood is niet altijd
nastrevenswaardig

6e Natio...
culturele ontwikkelingen en ook vaak antwoord op nieuwe
medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen.
• De toenemende mogelijk...
Wie beslist?
6 november 2013

Hoe wordt
beslist?

6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

Over wat
wordt beslist?
Wanneer is een behandeling nog
zinvol?
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

6 november 2013

Het wat?
• Algemene kennis toegepast op
individueel geval
• Oordeel baten en lasten
• Gezamenlijk oordeel van patient
en team

6e N...
Futility
empirical data) that in the last one hundred cases a medical
treatment has been useless, they should regard that ...
Het hoe?
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

6 november 2013

Het hoe
Paul Wolpe, 1998

6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

• “Indisputably….patient autonomy had
become the most powerful...
Recht op
autonomie

Toestand van
autonomie

Vermogen tot
autonomie

wilsbekwaamheid

6e Nationale Symposium Kanker
en Oude...
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

• “Mensen beslissen zelf over de inrichting van hun
leven en dus ook over hun ei...
• Neerslag in patiëntenwetgeving
• Wet Geneeskundige
BehandelingsOvereenkomst (WGBO)
• Recht op privacy, recht op relevant...
….Anticiperende beslissingsspijt.

6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

Patients are often caught between refusing th...
Informatief

Interpretatief

Deliberatief

Type

Goed
‘ouderschap’

Wetenschap
pelijk

Counselor

Vriend

Doel

Bestwil va...
Samenwerking

- Wat zijn iemands
kernwaarden
- Familie in de
patiënt/patiënt in
de familie

- Familie
- hulpverleners

Con...
• Behandelingen kunnen verschillen in baten en kosten
die op hun beurt door patienten verschillend
gewaardeerd kunnen word...
nagestreefd?
• Welke behandeling is effectief?
• Expertise van de dokter: welke behandeling is
passend bij deze patient?

...
Wie beslist?
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

6 november 2013

Wie?
Verzekeraar

De
wetenschap
De patient

Politiek

De medisch zinvolle
behandeling

6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen...
gegarandeerd wordt aan zorg
• ofwel de dokter zorgt ervoor dat in zijn spreekkamer geen
onnodige zorg meer geleverd wordt....
6e Nationale Symposium Kanker
en Ouderen

Het onvermijdelijke is niet altijd op te
lossen

6 november 2013

Tenslotte……
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

M. Verkerk Doorbehandelen of doodbehandelen

438 views

Published on

Gerionne 2013, M Verkerk, Powerpoint

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
438
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

M. Verkerk Doorbehandelen of doodbehandelen

  1. 1. • Prof. dr Marian Verkerk (UMCG) 6 november 2013 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Doorbehandelen of doodbehandelen?
  2. 2. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen 6 november 2013
  3. 3. 6 november 2013 De laatste tijd kreeg ze echter last van haar darmen. Haar huisarts stuurde haar door naar de internist. Na een aantal onderzoeken en scans wordt er uitgezaaide coloncarcinoom vastgesteld. Genezing is niet meer mogelijk, maar de oncoloog verzekert haar dat ze nog wel de nodige behandelingen kunnen doen, om haar leven nog wat te rekken. Mevrouw zelf ziet het eigenlijk niet zo zitten, maar haar dochter en de oncoloog wel. Mevrouw Ten Hove laat zich overtuigen tot het ondergaan van een operatie met aansluitend een aantal chemokuren. Mevrouw wordt geopereerd maar daarna gaat het mis. Ze is psychisch erg in de war. De kuren kunnen eigenlijk niet meer gegeven worden. Ze zou het psychisch niet meer kunnen opbrengen. Terug naar huis kan evenmin. En haar dochter woont te ver af om iets voor haar te kunnen betekenen. Mevrouw zegt huilend: “Zie je nou, ik wilde dit ook eigenlijk allemaal niet”. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Mevrouw Ten Hove was tot voor kort redelijk gezond voor haar leeftijd van 83 jaar. Ze woonde nog steeds zelfstandig. Haar man was een aantal jaar geleden gestorven maar ze had toch de draad redelijk weten op te pakken. Eens per week zong ze in een koor en vrijdagmiddag sprak ze altijd af met twee vriendinnen om wat te winkelen in de stad. Het was wel zo dat ze graag de dingen precies had en dat ze weinig flexibel was. Jaren terug had ze ook aan een depressie geleden. Zolang ze zich rustig hield, en niet te veel hooi op haar vork nam, ging het geestelijk goed met haar.
  4. 4. Thans: activisme (vanzelfsprekendheid van behandelen) • Opsporing en bestrijding van ziekte zijn goed omdat ze kunnen leiden tot genezing en verhelpen van klachten • Behoud van het menselijk leven is een goed • Anticiperende beslissingsspijt 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Voorheen: in dubio abstine 6 november 2013 Wat achtergrond
  5. 5. • Behandelen leidt niet altijd tot ’passende zorg’ • Het bestrijden van de dood is niet altijd nastrevenswaardig 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • Sommige behandelingen baten noch schaden 6 november 2013 De keerzijde van de vanzelfsprekendheid van het behandelen
  6. 6. culturele ontwikkelingen en ook vaak antwoord op nieuwe medisch-wetenschappelijke ontwikkelingen. • De toenemende mogelijkheden van diagnostiek betekent ook een technologische imperatief. Als je het kunt onderzoeken, dan zul je dat ook moeten doen. • ‘Klinische evidentie’ is gelijk aan ‘medisch zinvol’, is gelijk aan ‘recht op’. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • Wat we onder ‘ziekte’ verstaan onderhevig aan sociale en 6 november 2013 De geneeskunde zich niet af in het luchtledige:
  7. 7. Wie beslist? 6 november 2013 Hoe wordt beslist? 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Over wat wordt beslist?
  8. 8. Wanneer is een behandeling nog zinvol? 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen 6 november 2013 Het wat?
  9. 9. • Algemene kennis toegepast op individueel geval • Oordeel baten en lasten • Gezamenlijk oordeel van patient en team 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Zinloze of zinvolle behandeling 6 november 2013 Proportionaliteit van de behandeling
  10. 10. Futility empirical data) that in the last one hundred cases a medical treatment has been useless, they should regard that treatment as futile ( Schneiderman, 1996) In judging futility, physicians must distinguish between an effect, which is limited to some part of a patient’s body, and a benefit, which improves the person as a whole Schneiderman et.al. Annals of Internal Medicine, 1990, 112: 949-954 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen experience shared with colleagues, or consideration or reported 6 november 2013 When physicians conclude (either through personal experience,
  11. 11. Het hoe? 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen 6 november 2013 Het hoe
  12. 12. Paul Wolpe, 1998 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • “Indisputably….patient autonomy had become the most powerful principle in ethical decision making in medicine” 6 november 2013 Triomf van autonomie in gezondheidsethiek
  13. 13. Recht op autonomie Toestand van autonomie Vermogen tot autonomie wilsbekwaamheid 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Ideaal van autonomie 6 november 2013 Autonomie?
  14. 14. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • “Mensen beslissen zelf over de inrichting van hun leven en dus ook over hun eigen behandeling en zorg” 6 november 2013 Autonomie als zelfbeschikking
  15. 15. • Neerslag in patiëntenwetgeving • Wet Geneeskundige BehandelingsOvereenkomst (WGBO) • Recht op privacy, recht op relevante informatie, recht op inzage dossier, recht op weigering van behandeling 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • Recht op keuzevrijheid en controle in de zorg 6 november 2013 Recht op zelfbeschikking
  16. 16. ….Anticiperende beslissingsspijt. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Patients are often caught between refusing the indicated treatment out of fear or deciding they really have no choice other than to accept the recommendations (Schenck, 2002) 6 november 2013 Problematic nature of ‘autonomy’
  17. 17. Informatief Interpretatief Deliberatief Type Goed ‘ouderschap’ Wetenschap pelijk Counselor Vriend Doel Bestwil van de Relevante patiënt informatie verschaffen Verhelderen van de vraag Articuleren en uitspreken van wenselijke waarden Rol van dokter Beschermer Adviseur Vriend Technisch expert 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Parentialistic 6 november 2013 Vier modellen van arts-patiëntrelatie vrij naar: Emanuel/Emanuel 1992
  18. 18. Samenwerking - Wat zijn iemands kernwaarden - Familie in de patiënt/patiënt in de familie - Familie - hulpverleners Continuïteit van zorg Zorg brengt ook altijd nwe zorg vragen met zich mee 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Narratief van de patiënt 6 november 2013 Gezamenlijke besluitvorming
  19. 19. • Behandelingen kunnen verschillen in baten en kosten die op hun beurt door patienten verschillend gewaardeerd kunnen worden • Er is niet een enkel juist antwoord voor iedereen. • Ook klinische informatie is inherent onzeker • Communicatie gaat ook over ‘vertrouwen scheppen’ en is veelal non-verbaal 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • Het is niet altijd bij voorbaat duidelijk wat iemand’s kernwaarden zijn in het leven, ook niet voor de hulpverleners 6 november 2013 Shared decision-making
  20. 20. nagestreefd? • Welke behandeling is effectief? • Expertise van de dokter: welke behandeling is passend bij deze patient? 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • Wat heeft de patient nodig en welk doel wordt 6 november 2013 Logica van de zorg
  21. 21. Wie beslist? 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen 6 november 2013 Wie?
  22. 22. Verzekeraar De wetenschap De patient Politiek De medisch zinvolle behandeling 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen De dokter 6 november 2013 Verschillende spelers
  23. 23. gegarandeerd wordt aan zorg • ofwel de dokter zorgt ervoor dat in zijn spreekkamer geen onnodige zorg meer geleverd wordt. Zuinige en zinnig zorg is echter ook een zaak van ons allen…. Ook van bewuste burgers en patienten…. Ook daar zou patientenparticipatie over moeten gaan. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen • ofwel de politiek stelt grenzen aan wat collectief 6 november 2013 Tot nu toe twee strategieën gevolgd:
  24. 24. 6e Nationale Symposium Kanker en Ouderen Het onvermijdelijke is niet altijd op te lossen 6 november 2013 Tenslotte……

×