Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Compliance en interactie door co-medicatie

Maja de Jonge
Erasmus MC Kanker Instituut
Rotterdam
De oudere: wat getallen
 60% patiënten met kanker > 65 jaar

 80% ≥ 1 co-morbiditeit
 78% van medicatie op recept voor ...
 Vaak meerdere voorschrijvers
 Gebruik van vrij te krijgen medicatie

 Medicatie om bijwerkingen van andere medicatie t...
Incidentie geneesmiddelen interactie

100

Incidentie interactie (%)

80

60

40

20

0
2

3

4

5

6

Aantal medicijnen

...
Blootstelling / Concentratie

Therapeutische breedte en interactie

Therapeutisch falen
(toxiciteit)
Therapeutische Breedt...
Blootstelling

Comedicatie

Leeftijd
Geslacht
Ethniciteit

Comorbiditeit

Genetische
factoren

Blootstelling
aan
medicamen...
farmacokinetiek

Orale
toediening

Intraveneuze
toediening

Enterohepatische
circulatie

Absorptie
Distributie

Bloed
Plas...
interacties
 Toename bijwerkingen

 Relatie risico ernstige bijwerkingen chemotherapie met gebruik
aantal medicijnen
 I...
Interacties conventionele chemotherapie

Anthracyclines

Ca kanaal blokker

 excretie anthracycline PgP

5FU, Capecitabin...
Irinotecan en St Jans kruid

 - SJ kruid
 + SJkruid
Interacties (2) targeted therapy

TKI

CYP3A4 inducers   TKI
CYP3A4 remmers   TKI

Imatinib

St Jans kruid  inductie ...
Interacties (3)

Tamoxifen

paroxetine  CYP2D6 remming  actieve metaboliet

Flutamide

coumarine derivaten   vrije fr...
Hoe te voorkomen
 Medicatiebeoordeling: pnt, arts en apotheker

 ≥ 65 jaar en ≥ 5 geneesmiddelen
 eGFR < 50 ml/min/1,73...
medicatiebeoordeling
 Indicatie voor elk medicament?

 Heeft het medicijn het gewenste effect?
 Aspecifieke klachten tg...
Resultaat interventies
 Afname van 3.88 medicamenten gemiddeld per persoon

 Afname ernstige medicatie gerelateerd probl...
 Laatste 20 jaar meer antikanker therapie oraal

 Nu ongeveer 25% oraal
 Capecitabine
 Topotecan
 Cyclofosfamide
 Ho...
Orale antikanker behandeling

voordelen
Zelf toediening
Minder vaak naar ziekenhuis
Geen infuus gerelateerde
bijwerkingen
...
therapietrouw

WHO:

Mate waarin het gedrag van een persoon overeenkomt met de
aanbevelingen afgesproken met een medewerke...
Therapietrouw afhankelijk van
 Patiënt gerelateerde factoren

 Omgevingsfactoren
 Therapie gerelateerde factoren
 Zorg...
CML; imatinib
 14% deed alles goed

 71% nam minder dan voorgeschreven
 15% nam meer dan voorgeschreven
 <85% dosis ad...
therapietrouw


Patiënt gerelateerde factoren
 Inzicht in en attitude tov ziekte en medicatie
 Symptomen van ziekte
 V...
therapietrouw
 Therapie gerelateerde factoren

 Duur behandeling, mn > 6 mnd
 Kosten behandeling
 Complexiteit doserin...
Verbeteren therapietrouw
 Voorlichting: familie, huisarts

 Instructie: pillendoos. medicatiedagboekje
 Makkelijker sch...
samenvattend
 Polyfarmacie belangrijke factor interacties en therapietrouw

 Regelmatig medicatiebeoordeling voor beide ...
Blootstelling

Bijwerkingen
concentration

100
80
60
40
20

effectiviteit

0
0

1

2

3

4

5

6

7

time
promotie

2

Blo...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

M. de jonge Compliance en interactie door co-medicatie

743 views

Published on

Gerionne 2013

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

M. de jonge Compliance en interactie door co-medicatie

  1. 1. Compliance en interactie door co-medicatie Maja de Jonge Erasmus MC Kanker Instituut Rotterdam
  2. 2. De oudere: wat getallen  60% patiënten met kanker > 65 jaar  80% ≥ 1 co-morbiditeit  78% van medicatie op recept voor pnt > 65 j  90% gebruikt ook zonder recept verkrijgbare medicijnen  39% ≥ 5 medicijnen per dag= polyfarmacie  ≥ 1 niet geschikte medicatie: Beers criteria  8% dubbele medicatie Balducci L Ann of Oncol 23, suppl 7, 2013
  3. 3.  Vaak meerdere voorschrijvers  Gebruik van vrij te krijgen medicatie  Medicatie om bijwerkingen van andere medicatie te behandelen  5HT3 remmer: obstipatie, hoofdpijn  Steroiden: hyperglycemie, maagklachten, slapeloosheid  Verminderd gezichtsvermogen  Vergeetachtigheid  Fysiologische veranderingen: nierfunctie , minder doorbloeding lever  22% van gemelde bijwerkingen toe te schrijven aan interacties
  4. 4. Incidentie geneesmiddelen interactie 100 Incidentie interactie (%) 80 60 40 20 0 2 3 4 5 6 Aantal medicijnen 8 Drug-drug interactions in oncology P Blower et all; Crit rev oncol hemat 55, 2005, 117
  5. 5. Blootstelling / Concentratie Therapeutische breedte en interactie Therapeutisch falen (toxiciteit) Therapeutische Breedte (potentieel effectiviteit met acceptable toxiciteit) Meer toxiciteit Minder effectiviteit Therapeutisch falen (geen effectiviteit) Handboek Kanker bij ouderen. Wymenga A, Coebergh J, Maas H nov 2011
  6. 6. Blootstelling Comedicatie Leeftijd Geslacht Ethniciteit Comorbiditeit Genetische factoren Blootstelling aan medicament Roken Alcohol Eetgewoontes Lengte Gewicht Vetgehalte Orgaan functie Route van toediening Infuusduur
  7. 7. farmacokinetiek Orale toediening Intraveneuze toediening Enterohepatische circulatie Absorptie Distributie Bloed Plasma Lever: Metabolisme Distributie Excretie Faeces Effectiviteit / Toxiciteit (Farmacodynamiek) Weefsel / Cellen Nieren Excretie Urine Handboek Kanker bij ouderen.. nov 2011
  8. 8. interacties  Toename bijwerkingen  Relatie risico ernstige bijwerkingen chemotherapie met gebruik aantal medicijnen  Invloed effectiviteit oncologisch behandeling  Interactie  Ander mechanisme bv insuline, metformine Balducci L Ann of Oncol 23, suppl 7, 2013
  9. 9. Interacties conventionele chemotherapie Anthracyclines Ca kanaal blokker  excretie anthracycline PgP 5FU, Capecitabine coumarine derivaten fenytoine  effect coumarine  effect fenytoine MTX NSAID sulfonamides penicillines  tubulaire secretie Irinotecan Sint Jans kruid valproine zuur CYP3A inductie,  SN38 UGT1A1 inductie,  SN38 Crit reviews oncol/hemat 55, 2005, Blower Cancer Biology & Therapy 6:9, 1368-1374; September 2007];
  10. 10. Irinotecan en St Jans kruid  - SJ kruid  + SJkruid
  11. 11. Interacties (2) targeted therapy TKI CYP3A4 inducers   TKI CYP3A4 remmers   TKI Imatinib St Jans kruid  inductie CYP3A4   imatinib Sorafenib PPI  Lapatinib maag pH    lapatinib Erlotinib maag pH    erlotinib gefitinib maag pH    gefitinib  sorafenib Thomas-Schoemann Crit Rev Onc Hematol 2013
  12. 12. Interacties (3) Tamoxifen paroxetine  CYP2D6 remming  actieve metaboliet Flutamide coumarine derivaten   vrije fractie coumarine
  13. 13. Hoe te voorkomen  Medicatiebeoordeling: pnt, arts en apotheker  ≥ 65 jaar en ≥ 5 geneesmiddelen  eGFR < 50 ml/min/1,73m²  Verminderde cognitie/geheugenstoornissen  Verhoogd valrisico  Signalen verminderde therapietrouw  Niet zelfstandig wonend  Niet geplande ziekenhuisopname Richtlijn polyfarmacie ouderen 2012
  14. 14. medicatiebeoordeling  Indicatie voor elk medicament?  Heeft het medicijn het gewenste effect?  Aspecifieke klachten tgv de medicatie?  Juiste dosering?  Potentiële drug-drug interacties?  Invloed anti-kanker behandeling?  Therapietrouw?  Lange termijn doelen: mn preventieve medicatie voor bv hyperchol
  15. 15. Resultaat interventies  Afname van 3.88 medicamenten gemiddeld per persoon  Afname ernstige medicatie gerelateerd problemen 35%  Echter geen invloed QoL of ziekenhuisopnames; underpowered Balducci L Ann of Oncol 23, suppl 7, 2013 Cochrane 2012
  16. 16.  Laatste 20 jaar meer antikanker therapie oraal  Nu ongeveer 25% oraal  Capecitabine  Topotecan  Cyclofosfamide  Hormonale therapieën  TKI’s
  17. 17. Orale antikanker behandeling voordelen Zelf toediening Minder vaak naar ziekenhuis Geen infuus gerelateerde bijwerkingen Meer zelfstandigheid Meer flexibilteit Lagere indirecte kosten Beter kwaliteit van leven nadelen Controle moeilijker Gemiste doseringen Vergeten nieuw recept te vragen Bijwerkingen niet goed aangegeven Gecompliceerde schema’s Voor patiënt moeilijk om bijwerkingen te herkennen Drug-drug interacties Drug-voedsel interacties Verantwoordelijkheid bij patiënt voor inname  mogelijk effect op veiligheid en effectiviteit 2013 ASCO Educational book Cheung
  18. 18. therapietrouw WHO: Mate waarin het gedrag van een persoon overeenkomt met de aanbevelingen afgesproken met een medewerker in de gezondheidszorg Correct uitvoeren van afspraak Continuiteit
  19. 19. Therapietrouw afhankelijk van  Patiënt gerelateerde factoren  Omgevingsfactoren  Therapie gerelateerde factoren  Zorg gerelateerde factoren 60% niet intentioneel
  20. 20. CML; imatinib  14% deed alles goed  71% nam minder dan voorgeschreven  15% nam meer dan voorgeschreven  <85% dosis adherentie  slechtere outcome Adjuvante orale therapie tamoxifen  Stoppen behandeling 7-10% per jaar  In 5e jaar tot 50%  19% nam < 80% van dagelijkse giften  10% toename hazard ratio Blood. 2009 May voor sterfte 28;113(22):5401-11
  21. 21. therapietrouw  Patiënt gerelateerde factoren  Inzicht in en attitude tov ziekte en medicatie  Symptomen van ziekte  Verwachting behandeling  Cognitieve veranderingen, vergeetachtigheid, psychische stoornissen zoals depressie  Co-morbiditeit  Poly-farmacie  Leeftijd/geslacht  Coping skills  Omgevingsfactoren  Sociaal economische klasse  Steun familie  Toegankelijkheid kliniek/apotheek  Herkenbaar zijn van geneesmiddel: preferentiebeleid  Beschikbaarheid van medicatie 2013 ASCO Educational book, Accordino
  22. 22. therapietrouw  Therapie gerelateerde factoren  Duur behandeling, mn > 6 mnd  Kosten behandeling  Complexiteit doseringsschema  Voor- en nadelen behandeling, bijwerkingen  Polyfarmacie  Zorg gerelateerde factoren  Uitleg  Ondersteuning  Relatie met zorgverlener  kennis 2013 ASCO Educational book, Accordino
  23. 23. Verbeteren therapietrouw  Voorlichting: familie, huisarts  Instructie: pillendoos. medicatiedagboekje  Makkelijker schema  Regelmatig alle medicatie die gebruikt wordt navragen  Bijwerkingen uitvragen en behandelen  Beïnvloeding gedrag: dagelijks sms, herhaalrecepten 2013 ASCO Educational book, Accordino
  24. 24. samenvattend  Polyfarmacie belangrijke factor interacties en therapietrouw  Regelmatig medicatiebeoordeling voor beide belangrijk  Hou alles zo simpel mogelijk  Realiseer je dat een patiënt goede redenen kan hebben om medicatie niet te slikken  Goede voorlichting en follow up erg belangrijk
  25. 25. Blootstelling Bijwerkingen concentration 100 80 60 40 20 effectiviteit 0 0 1 2 3 4 5 6 7 time promotie 2 Blootstelling, mn vrije fractie Deelname ouderen wetenschappelijk onderzoek klein: SWOG : > 65y 25% in studies vs 63% populatie Weinig vroeg klinische/ farmacologische studies

×