Invulling Green Dealduurzame warmte en koudeZuid-Holland
Inleiding
Elementen Green DealA.   Strategie verduurzaming warmtevoorziening.B.   Restwarmte en warmte-infrastructuur.C.   Aardwarmt...
WerkgroepenStrategie verduurzaming warmtevoorziening   1. Groep Visie / wijze invulling   2. Groep Financiering   3. Groep...
PlanningJan.           werkgroepen actief op inhoudMei    concept strategisch plan gereed           bestuurlijke trajectOk...
Waar staan we?• Alles is aanwezig:   – Aanbieders (mits …)   – Vragers (mits …)   – Financiers (mits …)• Samen bereiken we...
Opbouw van deze bijeenkomst• Korte inleidingen op enkele punten   – Doel en organisatie   – Financiering   – Verduurzaming...
Doel en organisatieWerkgroep 1
Werkgroep 1Leden                         Planning werksessies• P. Aelmans (Haaglanden)     • Week 6• P. Barendse (Vestia) ...
Onze ambitieBieden van zekerheid;aan elkaar en aan financiers•   Duidelijk doel (kwantitatief)•   Duidelijk beeld (geograf...
Ons doel• In 2050 ruim meer dan 50 % duurzamer produceren;• Ambitie 2020 14% duurzaam (24 PJ /1200 MWth).                 ...
Ons beeldGezamenlijk beeld rond de (beste) aanpak,  welke bijdraagt aan:Oplossen knelpunten-   Vervangen (liefst verduurza...
Kansenkaart
Gezamenlijk beeld (puur indicatief)
Organisatie: Weens model                           Centrale structuur                           Eén beheerder             ...
Organisatie: Deens model                           Decentrale structuur                           Meerdere bedrijven      ...
Tijdlijn (puur indicatie van de vorm)
FinancieringWerkgroep 2
Werkgroep 2Leden                                        Planning werksessies WBR               –   Co Hamers            ...
Waarom alternatieve financiering? Investeringsbehoefte ongeveer € 2 miljard Duurzame motieven alleen werken niet meer,  ...
Waarom willen financiële spelers investeren? Financiële wereld investeert steeds meer in duurzame energie;  in 2007 tot 2...
Aantal financieringsopties al genoemd Warmtebedrijf Zuid-Holland:   Publiek private organisatie   Uitvoer (grotere) war...
Overige groepenWerkgroep 3 t/m 5
Werkgroep 3 (vraagzijde)Leden                            Planning werksessies• Wouter Verhoeven               • Week ..• R...
Werkgroep 4a (verduurzaming R’dam)•   Vervanging (niet duurzame) warmtebronnen binnen Rotterdam    creëert momentum voor v...
Werkgroep 4b (verduurzaming Leiden)Na het aflopen van de huidige warmteleveringsovereenkomsttussen E.ON en Nuon einde 2013...
Werkgroep 5 (bodemenergie)• Voorbereiden verbrede garantieregeling  geothermie? (of wg 2 Financiering?)• Probleem Staatsst...
PAUZE
Stellingen / vragen / afspraken
Aanbod rest- en aardwarmte• De ambitie van 24 PJ in 2020 is zowel haalbaar door  benutting van alleen het (huidige) restwa...
Vraagzijde• Er is veel bekend over de technische voor- en nadelen  van centrale warmtelevering. Voor het realiseren van  p...
Backbone(s)• Gelet op de situering van warmteaanbod en –vraag  tekent zich voor de ‘backbone’ een verdeling af in twee  af...
Financiering• Voor financiering van de aanvangsinvesteringen voor  de warmteambitie in 2020 is ca. € 2 miljard nodig.• Ges...
Organisatie• Rekening houdend met de Nederlandse marktcondities  past het ‘Deense model’ beter bij de mogelijkheden in  Zu...
Vraag-stellingen• De huidige stads- en wijkverwarming in Zuid-Holland  bedraagt ca. 15 PJ/jaar (?)• Het huidige WKK vermog...
Afspraakcluster 1: Restwarmte en infraWerkgroep 4 doet (en krijgt medewerking bij):• in kaart brengen warmtepotentieel 15 ...
Afspraakcluster 2: AardwarmteWerkgroepen 2 en 5 doen samen:• voorbereiding verbrede garantieregeling geothermie• aanpak pr...
Afspraakcluster 3: WKO en HTOWerkgroep 5 beschouwt:• de vraag naar WKO >30°C en HTO in relatie tot nieuw  bodembeleid;• vo...
Afspraakcluster 4: Verdere ontwikkelingPlenair:• de mogelijkheden van CO2 levering aan glastuinbouw  (m.n. korte termijn) ...
Einde
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Green Deal Bijeenkomst 26 januari 2012

829 views

Published on

Presentatie Green Deal Bijeenkomst 26 januari 2012

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Green Deal Bijeenkomst 26 januari 2012

  1. 1. Invulling Green Dealduurzame warmte en koudeZuid-Holland
  2. 2. Inleiding
  3. 3. Elementen Green DealA. Strategie verduurzaming warmtevoorziening.B. Restwarmte en warmte-infrastructuur.C. Aardwarmte.D. Warmte-koude-opslag en hoge-temperatuuropslag.E. Voorbereiding verdere ontwikkelingen duurzame energie.
  4. 4. WerkgroepenStrategie verduurzaming warmtevoorziening 1. Groep Visie / wijze invulling 2. Groep Financiering 3. Groep VraagzijdeRestwarmte en warmte-infrastructuur 4a. Groep Verduurzaming Rotterdam 4b. Groep Verduurzaming LeidenAardwarmteWarmte-koude-opslag en hoge-temperatuuropslag 5. Groep Bodemenergie
  5. 5. PlanningJan. werkgroepen actief op inhoudMei concept strategisch plan gereed bestuurlijke trajectOkt. bestuurlijk akkoord strategisch plan
  6. 6. Waar staan we?• Alles is aanwezig: – Aanbieders (mits …) – Vragers (mits …) – Financiers (mits …)• Samen bereiken we het meest• Daarvoor zijn afspraken nodig – Visie en organisatie – Feitelijk aanbod én vraag – Financiering
  7. 7. Opbouw van deze bijeenkomst• Korte inleidingen op enkele punten – Doel en organisatie – Financiering – Verduurzaming Rotterdam en Leiden Pauze• Verdere aanpak – Concrete stellingen en vragen – Reacties en conclusies – Afspraken
  8. 8. Doel en organisatieWerkgroep 1
  9. 9. Werkgroep 1Leden Planning werksessies• P. Aelmans (Haaglanden) • Week 6• P. Barendse (Vestia) • Week 11• J. Benner (CE Delft) • Week 15• A. Bosma (Provincie)• R. Crabbendam (HVC)• R. v. Diest (Nuon)• G. Duijndam (LTO Glaskr.)• F. Goudswaard (Eneco)• C. Hellinga (TU Delft)• J. Noordhoek (Den Haag)• R. Schillemans (EL&I)• W. Verhoeven (Rotterdam)• T. Vles (Squarewise)
  10. 10. Onze ambitieBieden van zekerheid;aan elkaar en aan financiers• Duidelijk doel (kwantitatief)• Duidelijk beeld (geografisch)• Duidelijke organisatie• Duidelijke planning (tijdlijn)NB: er is op nog meer punten zekerheid nodig; die zijn afgedekt in de andere werkgroepen
  11. 11. Ons doel• In 2050 ruim meer dan 50 % duurzamer produceren;• Ambitie 2020 14% duurzaam (24 PJ /1200 MWth). Warmtevraag omlaag Aandeel duurzamer omhoog
  12. 12. Ons beeldGezamenlijk beeld rond de (beste) aanpak, welke bijdraagt aan:Oplossen knelpunten- Vervangen (liefst verduurzamen) bron bestaande levering- Vervangen (liefst verduurzamen) WKK glastuinbouwSlim benutten bronnen (bestaand en nieuw)- Restwarmte (m.n. industrie / HVC)- Nieuwe AVR centrale Rozenburg- Nieuwe centrales Maasvlakte II- Geothermie e.d.
  13. 13. Kansenkaart
  14. 14. Gezamenlijk beeld (puur indicatief)
  15. 15. Organisatie: Weens model Centrale structuur Eén beheerder Partijen haken aan
  16. 16. Organisatie: Deens model Decentrale structuur Meerdere bedrijven Samenwerking
  17. 17. Tijdlijn (puur indicatie van de vorm)
  18. 18. FinancieringWerkgroep 2
  19. 19. Werkgroep 2Leden Planning werksessies WBR – Co Hamers  Werksessie 1: Hydreco – Mari Oerlemans financieringspraktijk (wk 8) Gem. Westland – Jeroen Straver  Werksessie 2: EUR – Ronald Huisman financieringsbehoefte (wk 12) Gem. R’dam – Wouter Verhoeven  Werksessie 3: verbinden praktijk en Eumedion – Marleen Janssen financieringsbehoefte (wk 15) HFC – Robin Fransman  Werksessie 4: ING – Dirk-Jan van Swaay verdere vertaling afspraken naar LTO – Gabi Duijndam Green Deal (wk 22) Squarewise – Marc v.d. Steen Squarewise – Thomas Vles+ aanvulling - gesprekken lopen
  20. 20. Waarom alternatieve financiering? Investeringsbehoefte ongeveer € 2 miljard Duurzame motieven alleen werken niet meer, economisch perspectief noodzakelijk Initiatieven lopen vaak vast:  Hoge initiële investering  Lange terugverdientijd  (Onzekere) risico’s  Overheidsfinanciering traditionele instrumenten onwaarschijnlijkAlternatieve (innovatieve) financiering lijkt binnen hetpotentierijke Zuid-Holland voor de hand te liggen.
  21. 21. Waarom willen financiële spelers investeren? Financiële wereld investeert steeds meer in duurzame energie; in 2007 tot 2009 ongeveer 3 miljard Euro. Energiebedrijven produceren meer duurzame energie. Netwerkbedrijven moeten innoveren. Urgentie door wegvallen huidige warmteproductie in Rotterdam, Leiden en Den Haag. Toename geothermieprojecten met hoge aanloopinvesteringen. SDE+ regeling kansen voor warmteprojecten. Ontstaan investeringsfondsen voor duurzame energieprojecten. Consument wil investeren in duurzame energie (o.a. collectieve inkoopacties).
  22. 22. Aantal financieringsopties al genoemd Warmtebedrijf Zuid-Holland:  Publiek private organisatie  Uitvoer (grotere) warmteprojecten in Zuid-Holland  Aansluiting landelijk initiatieven (HFC / Groene Investerings Maatschappij) Fondsvorming:  (Revolving) funds  Privaat kapitaal aantrekken Structured finance:  Bundelingen van warmteprojecten  Pakketten aanbieden ter financieringDe werkgroep zal deze ideeën aanvullen/aanscherpen enverwerken in de Green Deal.
  23. 23. Overige groepenWerkgroep 3 t/m 5
  24. 24. Werkgroep 3 (vraagzijde)Leden Planning werksessies• Wouter Verhoeven • Week ..• Rick van Diest • Week ..• Patrick Aelmans• Sonja van Vooren• Frank Schoof Opgave Hoe is het draagvlak voor duurzame centraal opgewekte (rest)- warmte onder de gebruikers te vergroten en de perceptie van dit product te verbeteren? Via: Analyse KTO’s en nieuw onderzoek Leidt tot: Aanbevelingen communicatie- en productverbetering
  25. 25. Werkgroep 4a (verduurzaming R’dam)• Vervanging (niet duurzame) warmtebronnen binnen Rotterdam creëert momentum voor verduurzamingskansen.• Er wordt o.a. nagedacht over de volgende opties: – Uitbouw warmtebedrijf R’dam naar Rijnmond niveau – ‘Leiding over Noord’ – Ontwikkeling geothermie – Optimalisatie (vervangende centrale, optimaliseren van de bedrijfsvoering en van de warmteafgiftesystemen ) – Koppelen van stadsverwarmingsnetten tot warmtenet op Zuidvleugelniveau (lange termijn)• Betrokken partijen: E.ON, Eneco, WBR, Gemeente Rotterdam, HbR, Deltalinqs• Green Deal vooral voor het verbinden van deze opties aan een warmtevisie op Zuidvleugel niveau.
  26. 26. Werkgroep 4b (verduurzaming Leiden)Na het aflopen van de huidige warmteleveringsovereenkomsttussen E.ON en Nuon einde 2013, zijn in principe de volgendeopties denkbaar:Afbouw van de stadsverwarming1. Optimalisatie (vervangende centrale, optimaliseren van de bedrijfsvoering en van de warmteafgiftesystemen )2. Warmtebedrijf Leidse regio, bijvoorbeeld koppeling met een biomassacentrale en uitbreiden naar Valkenburg3. Aansluiten aan groter warmtenet, vanuit Den HaagNuon, de betrokken gemeenten en E.ON zijn hierover in overleg.Provincie/Green Deal is met name voor de opties 3 en 4 relevant.
  27. 27. Werkgroep 5 (bodemenergie)• Voorbereiden verbrede garantieregeling geothermie? (of wg 2 Financiering?)• Probleem Staatssteun bij ondersteuning projecten Pijnacker door lagere overheden• SDE+ (2012) voldoende in beeld voor geothermie (inhoudelijke bijdrage vanuit Green Deal)?• Vraag naar WKO >30°C en HTO i.r.t. nieuw bodembeleid?• Voortgang gemeentelijke bodem-energieplannen (Den Haag, Rotterdam, Westland)?
  28. 28. PAUZE
  29. 29. Stellingen / vragen / afspraken
  30. 30. Aanbod rest- en aardwarmte• De ambitie van 24 PJ in 2020 is zowel haalbaar door benutting van alleen het (huidige) restwarmtepotentieel als van alleen het aardwarmtepotentieel.• Het gebrek aan concrete informatie over het restwarmtepotentieel (omvang, temperaturen, kosten uitkoppeling) is een urgent probleem, zeker afgezet tegen de toenemende kennis over aardwarmte- potentiëlen.
  31. 31. Vraagzijde• Er is veel bekend over de technische voor- en nadelen van centrale warmtelevering. Voor het realiseren van projecten is ook het gevoel van afnemers van belang. Er moet meer worden ingespeeld (en invloed worden uitgeoefend) op de drijfveren van afnemers.• Door o.a. gemeentelijk zoneringbeleid kan worden gezorgd voor meer zekerheid aan de vraagzijde.
  32. 32. Backbone(s)• Gelet op de situering van warmteaanbod en –vraag tekent zich voor de ‘backbone’ een verdeling af in twee afzonderlijke takken; (a) Botlek-Pernis-Rotterdam (b) Maasvlakte-Europoort-Westland-Den Haag
  33. 33. Financiering• Voor financiering van de aanvangsinvesteringen voor de warmteambitie in 2020 is ca. € 2 miljard nodig.• Gestreefd moet worden naar een combinatie van vooral private financiering en publieke garantstelling (door de gezamenlijke overheden).
  34. 34. Organisatie• Rekening houdend met de Nederlandse marktcondities past het ‘Deense model’ beter bij de mogelijkheden in Zuid-Holland dan het ‘Weense model’.
  35. 35. Vraag-stellingen• De huidige stads- en wijkverwarming in Zuid-Holland bedraagt ca. 15 PJ/jaar (?)• Het huidige WKK vermogen van de glastuinbouw in ZH is … MW en de hieruit gehaalde warmte … PJs (?)• De omvang van de warmtelevering vanuit de RoCa- centrale aan de glastuinbouw bedraagt ca. .. PJ/jaar (?)
  36. 36. Afspraakcluster 1: Restwarmte en infraWerkgroep 4 doet (en krijgt medewerking bij):• in kaart brengen warmtepotentieel 15 bedrijven in havengebied (+ uitkoppelkosten);• uitwerking opties Rotterdam;• uitwerking opties Leiden: backbone, geothermie, biomassa;Werkgroepen 1 en 3 houden rekening met hetvervangingspotentieel WKK glastuinbouw in ZH enhet toekomstig aandeel belichte teelt.Het Rijk pakt de interactie/spanning tussen het ETS-systeem en restwarmte-/CO2-levering aan.
  37. 37. Afspraakcluster 2: AardwarmteWerkgroepen 2 en 5 doen samen:• voorbereiding verbrede garantieregeling geothermie• aanpak probleem ‘staatssteun’ bij ondersteuning projecten Pijnacker door lagere overheden• analyse betekenis SDE+ (2012) voor geothermie (en evt. benodigde actie vanuit de Green Deal)Het Rijk verkent de mogelijkheid van een verbrede/verhoogde garantieregeling geothermie.
  38. 38. Afspraakcluster 3: WKO en HTOWerkgroep 5 beschouwt:• de vraag naar WKO >30°C en HTO in relatie tot nieuw bodembeleid;• voortgang gemeentelijke bodemenergieplannen (Den Haag, Rotterdam, Westland).
  39. 39. Afspraakcluster 4: Verdere ontwikkelingPlenair:• de mogelijkheden van CO2 levering aan glastuinbouw (m.n. korte termijn) binnen de Green Deal;• mogelijke nieuwe projecten voor Green Deal 2.
  40. 40. Einde

×