C13 tao ban_do_chu_de

167 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
167
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

C13 tao ban_do_chu_de

  1. 1. CHÖÔNG XIII.PHAÂN TÍCH BAÛN ÑOÀ BAÈNG LEÄNHCREATE THEMATIC MAPXIII.1. TOÅNG QUAÙTTrong caùc chöông tröôùc ta ñaõ xem xeùt sô boä caùch söû duïng leänh Create ThematicMap. Trong chöông naøy chuùng ta seõ xem xeùt chi tieát hôn leänh naøy. Nhö ñaõ trình baøy,Create Thematic Map noùi moät caùch noâm na laø caùch “toâ maøu” cho baûn ñoà theo döõ lieäucoù trong baûng cuûa lôùp baûn ñoà ñoù ñeå laøm noåi baät tính chaát cuûa döõ lieäu treân baûn ñoà vaøhoã trôï vieäc phaân tích döõ lieäu. Noùi caùch khaùc, leänh naøy cho pheùp ta phaân tích caùc döõlieäu lieân quan ñeán baûn ñoà, hay noùi caùch khaùc, laø leänh taïo baûn ñoà theo chuû ñeà. Leänhnaøy cuõng coù theå laáy döõ lieäu töø moät baûng khaùc hoaëc döõ lieäu töø moät tính toaùn ñeå xaâydöïng baûn ñoà chuû ñeà. Leänh taïo baûn ñoà chuû ñeà cho pheùp ta thaáy ñöôïc söï thay ñoåi cuûalöõ lieäu treân baûn ñoà.XIII.1.1. Phöông phaùpTröôùc heát ta seõ tìm hieåu noäi dung cuûa leänh naøy. Leänh Create Thematic Map chæñöôïc kích hoaït khi coù moät cöûa soå baûn ñoà ñang ñöôïc kích hoaït.Moät caùch toång quaùt, leänh Create Thematic View bao goàm 3 böôùc:- Böôùc 1: choïn Map > Create Thematic Map, hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step1 of 3 môû ra (hình XIII.1). Trong hoäp thoaïi naøy ta choïn Kieåu chuû ñeà vaø maãuñöôïc söû duïng ñeå taïo baûn ñoà chuû ñeà. Hoäp thoaïi naøy coù caùc noäi dung sau:Coät Type: choïn kieåu baûn ñoà chuû ñeà. Coù 6 kieåu:1- Ranges: Laäp baûn ñoà chuû ñeà theo caùc khoaûng giôùi haïn cuûa döõ lieäu. Caùc khoaûnggiôùi haïn ñöôïc toâ maøu khaùc nhau hay kieåu toâ maøu khaùc nhau. Baûn ñoà chuû ñeàtheo khoaûng giôùi haïn cho pheùp ta minh hoaï caùc döõ lieäu theo ñieåm, ñöôøng vaøvuøng. Chuùng ñöôïc söû duïng ñeå minh hoaï moái quan heä giöõa giaù trò döõ lieäu vaøvuøng ñòa lyù (ví duï nhö doanh soá baùn ra cuûa töøng khu vöïc, thu nhaäp bình quaânñaàu ngöôøi cuûa töøng khu vöïc) hoaëc ñeå bieåu thò thoâng tin kieåu tyû leä ví duï nhö maätñoä daân soá. Thoâng tin theo kieåu tyû leä coù theå ñöôïc bieåu thò baèng nhöõng hình thöùckhaùc khi ta choïn Expression trong böôùc 2 cuûa leänh Create Thematic Map. Caùchphaân chia döõ lieäu theo khoaûng giôùi haïn naøy coù nhieàu phöông phaùp khaùc nhau.Xem cuï theå caùc phöông phaùp phaân chia khoaûng giôùi haïn ôû phaàn /// cuûa chöôngnaøy.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  2. 2. 2- Bar Charts: Giuùp hieån thò moät bieåu ñoà coät theo caùc bieán cuûa töøng baûn ghi trongbaûng. Bieåu ñoà coät ñöôïc söû duïng ñeå minh hoaï nhieàu bieán cuûa moät baûn ghi trongbaûn ñoà. Ta coù theå so saùnh kích thöôùc caùc coät trong moãi bieåu ñoà ñeå coù ñöôïcthoâng tin veà töøng baûn ghi trong döõ lieäu cuûa baûng, hoaëc coù theå so saùnh moät coätvôùi taát caû caùc bieåu ñoà coät ñeå coù nhaän ñònh veà moät bieán theo taát caû caùc baûn ghi,hoaëc so saùnh chieàu cao cuûa bieåu ñoà coät ñeå coù thoâng tin veà toaøn boä baûng. Ñeåhieån thò giaù trò aâm trong moät bieåu ñoà coät, caùc coät coù giaù trò aâm ñöôïc veõ theochieàu ngöôïc laïi vôùi chieàu döông cuûa bieåu ñoà coät. Caùc giaù trò aâm khoâng ñöôïchieån thò trong caùc bieåu ñoà coät coäng doàn (stacked bar chart).3- Pie Charts: Hieån thò bieåu ñoà daïng hình quaït. Bieåu ñoà hình quaït laø daïng bieåu ñoànhieàu bieán. Bieåu ñoà hình quaït ñöôïc söû duïng trong baûn ñoà ñeå phaân tích moät haynhieàu bieán cuøng moät luùc. Ta coù theå so saùnh kích thöôùc cuûa caùc hình reû quaïttrong moãi bieåu ñoà ñeå coù thoâng tin veà töøng baûn ghi trong baûng, hoaëc so saùnh moäthình reû quaït vôùi taát caû caùc bieåu ñoà hình quaït ñeå coù nhaän ñònh veà moät bieán naøoñoù theo taát caû caùc baûn ghi, hoaëc so saùnh ñöôøng kính cuûa caùc bieåu ñoà quaït ñeåcoù thoâng tin veà toaøn boä döõ lieäu cuûa baûng.4- Graduated: Hieån thò moät bieåu töôïng cho moãi baûn ghi trong baûng, kích thöôùc cuûabieåu töôïng tyû leä tröïc tieáp vôùi giaù trò döõ lieäu. Moät baûn ñoà coù caùc bieåu töôïng ñöôïcphaân caáp hieån thò caùc ñieåm döõ lieäu theo caùc giaù trò soá cuûa chuùng. Kieåu phaâncaáp naøy höõu ích trong vieäc trình baøy caùc thoâng tin coù tính chaát ñònh löôïng, ví duïHình XIII.1. Hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 1 of 3.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  3. 3. nhö phaân haïng töø cao ñeán thaáp. Kích thöôùc cuûa caùc bieåu töôïng tyû leä vôùi caùc giaùtrò cuûa caùc ñieåm. Caùc ñieåm coù giaù trò trong baûng döõ lieäu lôùn hôn seõ ñöôïc hieånthò to hôn vaø ngöôïc laïi.5- Dot Density: Hieån thò caùc giaù trò döõ lieäu thaønh caùc chaám treân baûn ñoà, moãi moätchaám töông ñöông vôùi moät con soá vaø toång soá chaám trong moät vuøng tyû leä vôùi giaùtrò döõ lieäu cuûa vuøng ñoù. Moät baûn ñoà theo kieåu maät ñoä ñieåm cho pheùp ta ñeámnhanh giaù trò döõ lieäu (ví duï nhö daân soá chaúng haïn). Moãi chaám töôïng tröng chomoät con soá laø boäi soá cuûa ñôn vò tính giaù trò. Con soá ñoù nhaân vôùi toång soá chaámñöôïc hieån thò trong moät vuøng seõ baèng vôùi giaù trò döõ lieäu cuûa vuøng ñoù.6- Individual: “Toâ maøu” caùc baûn ghi theo caùc giaù trò döõ lieäu rieâng leû. Caùc maãu giaùtrò taïm kieåu rieâng leû thuoäc loaïi nhieàu bieán. Ta coù theå choïn “toâ maøu” cho ñieåm,ñöôøng hay vuøng. Moät baûn ñoà chuû ñeà veõ caùc vaät theå baûn ñoà theo töøng giaù tròrieâng leû coù ích khi ta muoán nhaán maïnh söï khaùc bieät giöõa töøng vaät theå (ñònh tính)chöù khoâng quan taâm ñeán thoâng tin coù tính chaát ñònh löôïng (ví duï caùc kieåu nhaøhaøng trong moät khu vöïc, caùc caáp phaân chia vuøng trong moät khu vöïc,...). Ñaây laøkieåu baûn ñoà chuû ñeà duy nhaát coù theå ñöôïc xaây döïng töø tröôøng döõ lieäu khoâng phaûikieåu soá (not numeric field).7- Grid: Baûn ñoà theo kieåu löôùi (grid) hieån thò caùc döõ lieäu thaønh söï thay ñoåi maøu töøtöø treân toaøn baûn ñoà. Kieåu baûn ñoà theo chuû ñeà naøy ñöôïc xaây döïng baèng caùchnoäi suy caùc döõ lieäu ñieåm töø baûng döõ lieäu goác. Moät taäp tin daïng löôùi (grid file)ñöôïc taïo ra töø quaù trình noäi suy döõ lieäu vaø ñöôïc hieån thò thaønh moät aûnh queùttreân cöûa soå baûn ñoà. Ñaây laø kieåu baûn ñoà chuû ñeà duy nhaát taïo ra moät taäp tin môùivaø sau khi thoaùt MapInfo, laàn sau ta chæ caàn môû taäp tin môùi naøy laø coù theå nhìnthaáy baûn ñoà chuû ñeà ñöôïc taïo ra tröôùc ñoù, khoâng caàn phaûi thöïc hieän leänh File >Save Workspace nhö caùc kieåu khaùc.Beân phaûi phaàn Type laø phaàn Template. ÖÙng vôùi moãi kieåu trong phaàn ñoù thì phaànTemplate coøn coù moät soá caùch khaùc nhau ñeå hieån thò baûn ñoà theo chuû ñeà, ñoù laø caùcmaãu ñaõ coù saün cho töøng kieåu. Tuyø theo yù muoán cuûa ngöôøi duøng muoán phaân tích thoângtin nhö theá naøo maø choïn kieåu cho thích hôïp. Phaàn beân phaûi laø phaàn Preview, hieån thòví duï cho töøng kieåu ñöôïc choïn trong phaàn Type vaø Template.ÔÛ treân cuøng ta coù hai tuyø choïn laø Sort by Name vaø Sort by Time, cho pheùp ta saépthöù töï caùc maãu theo teân hay theo trình töï thôøi gian chuùng ñöôïc taïo thaønh.Choïn xong hai muïc naøy ta choïn Next, hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 2 of3 môû ra.- Böôùc 2: Choïn baûng muoán taïo baûn ñoà chuû ñeà vaø tröôøng ñeå laáy döõ lieäu laøm baûn ñoàchuû ñeà trong hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 2 of 3. Neáu ta ñaõ choïnmoät soá vaät theå treân baûn ñoà tröôùc ñoù, thì phaàn choïn (Selection) cuõng hieånthò cho pheùp ta choïn taïo baûn ñoà chuû ñeà theo phaàn choïn ñoù. Ta cuõng coùtheå taïo baûn ñoà chuû ñeà töø moät baûn ñoà taïo ra baèng leänh Query tröôùc ñoù.Trong phaàn choïn tröôøng ta coù theå duøng Expression ñeå taïo döõ lieäu môùi theocaùc döõ lieäu coù saün trong baûng thoâng qua Bieåu thöùc. Ta cuõng coù theå laáy döõlieäu töø moät baûng khaùc baèng caùch söû duïng tuyø choïn Join. Leänh naøy taïo ramoät coät taïm thôøi trong baûng caàn laøm baûn ñoà chuû ñeà vaø caäp nhaät döõ lieäu töøbaûng khaùc vaøo ñoù. Xem theâm trong Chöông XVII, Caäp nhaät coät.Tuyø theo caùch ta choïn taïo baûn ñoà chuû ñeà maø coù theå coù moät hay nhieàu bieán.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  4. 4. Caùc phöông phaùp Bar Charts (Bieåu ñoà coät) vaø Pie Charts (Bieåu ñoà hìnhquaït) laø nhöõng phöông phaùp taïo baûn ñoà chuû ñeà theo nhieàu bieán. Caùcphöông phaùp coøn laïi laø phöông phaùp caên cöù treân moät bieán.Trong tröôøng hôïp söû duïng phöông phaùp taïo baûn ñoà chuû ñeà theo moät bieán,ôû böôùc 2 ta coù theå ñaùnh daáu choïn vaøo oâ Ingnore Zeroes or Blanks ñeå boûñi nhöõng baûn ghi naøo coù giaù trò laø 0 (döõ lieäu kieåu soá) hay roãng (döõ lieäu kieåukyù töï) neáu muoán.Trong tröôøng hôïp söû duïng phöông phaùp taïo baûn ñoà chuû ñeà theo nhieàu bieán(bieåu ñoà coät vaø bieåu ñoà hình quaït), ôû böôùc 2 ta phaûi choïn caùc tröôøng hoaëccaùc bieåu thöùc ta muoán söû duïng laøm bieán soá vaø lieät keâ chuùng theo thöù töïnaøo cho phuø hôïp nhaát vôùi phaân tích ta muoán laøm. Coù theå söû duïng toái ña 8bieán soá ñeå taïo moät baûn ñoà chuû ñeà theo phöông phaùp Bieåu ñoà coät hay hìnhquaït. Trong tröôøng hôïp naøy, chæ coù caùc tröôøng kieåu soá (Integer, SmallInteger, Decimal, Float) môùi hieån thò trong phaàn Fields from Table cho tachoïn ôû böôùc 2. Caùc nuùt Add vaø Remove cho pheùp ta theâm hay bôùt tröôøngtrong phaàn Fields for Pie/Bar Charts. Thöù töï cuûa caùc bieán trong quaù trìnhchoïn tröôøng ôû böôùc 2 cuõng chính laø thöù töï chuùng seõ ñöôïc hieån thò trongchuù giaûi. Khi taïo baûn ñoà chuû ñeà theo kieåu bieåu ñoà coät, thöù töï caùc bieán hieånthò trong chuù giaûi cuõng chính laø thöù töï caùc coät hieån thò trong baûn ñoà töø traùisang phaûi. Ñoái vôùi baûn ñoà chuû ñeà theo kieåu bieåu ñoà hình quaït, bieán ñaàutieân trong chuù giaûi töông öùng vôùi hình reû quaït baét ñaàu taïi goùc ñöôïc chæ ñònhtrong hoäp thoaïi Customize Pie Style. Ñeå hieån thò hoäp thoaïi naøy, choïn Stylestrong böôùc 3.Khi ñieàu chænh xong choïn Next. Hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3of 3 môû ra.- Böôùc 3: Ñieàu chænh baûn ñoà chuû ñeà. Trong hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3of 3, ta choïn kieåu “toâ maøu”, kieåu chöõ cho chuù giaûi, khoaûng giôùi haïn, soáböôùc phaân caáp, caùch saép thöù töï chuù giaûi,... (tuyø theo kieåu baûn ñoà chuû ñeàchoïn luùc ñaàu). Hai tuyø choïn Ascending (Saép thöù töï xuoâi) vaø Descending(Saép thöù töï ngöôïc) trong phaàn Legend Label Order cho pheùp ta choïn caùchxeáp thöù töï cho chuù giaûi. ÔÛ phaàn Template ta coù theå löu caùc thieát laäp thaønhmoät maãu ñeå söû duïng sau naøy. Tuyø theo kieåu baûn ñoà chuû ñeà ta caàn taïo maøôû böôùc 3 naøy coù theå coù caùc nuùt leänh khaùc nhau nhö Ranges, Styles,Settings. Ranges cho pheùp ñieàu chænh caùc khoaûng giôùi haïn trong moät baûnñoà chuû ñeà coù chia caùc khoaûng giôùi haïn. Nuùt leänh naøy chæ coù khi ta choïnkieåu baûn ñoà chuû ñeà trong böôùc 1 laø Ranges. Styles cho pheùp ta ñieàu chænhcaùc thuoäc tính veà kieåu nhö maøu saéc vaø kích thöôùc. Nuùt leänh naøy chæ coù ôûcaùc baûn ñoà chuû ñeà kieåu Ranges, Pie Charts, Bar Charts vaø Indvidual.Settings cho pheùp ta ñieàu chænh caùc thieát laäp veà kích thöôùc vaø soá löôïng treânmoät baûn ñoà kieåu Dot Density, ñieàu chænh caùc thieát laäp veà bieåu töôïng vaø giaùtrò trong moät baûn ñoà kieåu Graduated. Ñoái vôùi baûn ñoà chuû ñeà kieåu grid (löôùi),böôùc naøy coù nuùt Legend.Sau khi hoaøn taát böôùc 3, baûn ñoà nguyeân thuyû luùc ñaàu seõ ñöôïc “toâ maøu” theo thieátlaäp cuûa ta trong 3 böôùc treân, ñoàng thôøi moät chuù giaûi cuõng ñöôïc taïo thaønh ñeå giaûi thíchcho caùch “toâ maøu” ñoù.Leänh naøy khoâng thay ñoåi gì baûng MapInfo nguyeân thuyû (base table) luùc ñaàu, noùPDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  5. 5. chæ “phuû” leân lôùp baûn ñoà nguyeân thuyûmoät lôùp “voû” theo caùc thoâng soá trongbaûng döõ lieäu do ta thieát laäp. Neáu môûhoäp thoaïi Layer Control ra ta seõ thaáytreân lôùp ñöôïc taïo baûn ñoà chuû ñeà coùtheâm moät lôùp nöõa. Lôùp naøy hôi thuïtvaøo moät chuùt so vôùi caùc lôùp bìnhthöôøng. Teân cuûa lôùp naøy laø teân phöôngphaùp taïo baûn ñoà chuû ñeà vaø döõ lieäu ñöôïc söûduïng ñeå taïo baûn ñoà chuû ñeà. Ví duï neáu ta taïobaûn ñoà chuû ñeà theo phöông phaùp Ranges vaøtheo maät ñoä daân soá (tính töø tröôøng daân soá vaø dieäntích) thì teân cuûa lôùp chuû ñeà seõ laø Ranges bydan_so*1000/dien_tich. Lôùp naøy luoân naèm treân lôùp goác,neáu ta di chuyeån lôùp baûn ñoà ñoù thì lôùp baûn ñoà chuû ñeà cuõng di chuyeåntheo. Caùch thöùc hieån thò baûn ñoà theo chuû ñeà naøy ñöôïc löu laïi baèng leänh File > SaveWorkspace; nhöõng thoâng tin veà lôùp “voû” ñöôïc löu laïi trong taäp tin workspace chöù khoângñöôïc löu trong baûng nguyeân thuyû cuûa moät lôùp. Caùc lôùp baûn ñoà ñöôïc söû duïng trongmoät baûn ñoà chuû ñeà ñöôïc löu trong workspace vaãn coù theå ñöôïc söû duïng ñeå taïo nhöõngbaûn ñoà chuû ñeà khaùc neáu muoán. Trong moät cöûa soå baûn ñoà ta coù theå taïo nhieàu baûn ñoàchuû ñeà töø moät baûng.XIII.1.2. Chuù giaûi trong baûn ñoàXIII.1.2.1. Chuù giaûi cuûa baûn ñoà chuû ñeàKhi taïo xong moät baûn ñoà chuû ñeà thì moät chuù giaûi cho baûn ñoà chuû ñeà ñoàng thôøicuõng ñöôïc taïo thaønh. Tuyø theo loaïi baûn ñoà chuû ñeà ta xaây döïng maø chuù giaûi coù theåkhaùc nhau tuy nhieân chuù giaûi ñöôïc tao thaønh bao giôø cuõng goàm hai phaàn chính laø teâncuûa chuù giaûi vaø noäi dung chuù giaûi.Teân cuûa chuù giaûi coù daïng <teân baûng> by/with <teân tröôøng>. Ví duï neáu nhö ta laømbaûn ñoà chuû ñeà cuûa baûng cac_tinh theo tröôøng dan_so (xem phaàn ví duï phía döôùi) chuùgiaûi seõ coù teân laø cac_tinh by dan_so. Phaàn noäi dung chuù giaûi phuï thuoäc vaøo phöôngphaùp laøm baûn ñoà chuû ñeà maø ta choïn.Trong haàu heát caùc tröôøng hôïp, ñoái vôùi vieäc laøm baûn ñoà chuû ñeà döïa treân tieáng Vieätthì caùc chuù giaûi ñöôïc MapInfo laøm töï ñoäng ñeàu khoâng theå söû duïng ngay ñöôïc maø caànphaûi ñieàu chænh ít nhieàu. Ta coù theå ñieàu chænh chuù giaûi ngay trong böôùc 3 cuûa quaù trìnhlaøm baûn ñoà chuû ñeà hoaëc ta coù theå ñeå MapInfo laøm chuù giaûi töï ñoäng roài ñieàu chænh saucuõng ñöôïc.Ñeå ñieàu chænh moät chuù giaûi ñöôïc taïo ra theo maëc ñònh, ta laøm nhö sau:- Trong cöûa soå chuù giaûi, choïn coâng cuï choïn roài nhaép chuoät vaøo giöõa chuù giaûi caànñieàu chænh ñeå choïn noù.- Töø menu chính choïn Legend > Properties. Hoäp thoaïi Modify Thematic Map seõ môûra. Hoäp thoaïi naøy hoaøn toaøn gioáng vôùi hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3 of3 (ñaõ trình baøy ôû phaàn treân).- Tuyø theo loaïi baûn ñoà chuû ñeà maø seõ coù caùc nuùt leänh khaùc nhau cho pheùp ta ñieàuPDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  6. 6. chænh töøng loaïi baûn ñoà chuû ñeà. Thöïc hieän caùc ñieàu chænh caàn thieát roài choïn OK ñeåkeát thuùc. Caùc nuùt leänh naøy seõ ñöôïc xem xeùt cuï theå trong töøng loaïi baûn ñoà chuû ñeàôû caùc ví duï trong phaàn sau cuûa chöông naøy.XIII.1.2.2. Laøm chuù giaûi baèng leänh Create LegendCoù nhieàu tröôøng hôïp ta khoâng caàn laøm baûn ñoà chuû ñeà maø nhieàu khi chæ muoán laømchuù giaûi cho baûn ñoà. Maëc duø caùc vaät theå treân baûn ñoà khi ñöôïc naïp döõ lieäu vaøo caùctröôøng thì ta coù theå söû duïng chöùc naêng laøm chuù giaûi cuûa leänh Create Thematic Mapñeå laøm chuù giaûi nhöng thöïc ra chöùc naêng cuûa leänh naøy laø phaântích döõ lieäu. Khi ta ñaõñieàu chænh caùc kieåu vaät theå treân baûn ñoà sao cho phuø hôïp vôùi thuoäc tính cuûa chuùng thìta coù theå laøm chuù giaûi tröïc tieáp treân caùc kieåu vaät theå (xem Chöông VI). Chöùc naêngnaøy coù theå thöïc hieän ñöôïc baèng leänh Create Legend. Ta ñaõ xem xeùt caùch söû duïngleänh naøy moät caùch sô löôïc ôû moät soá ví duï trong caùc chöông tröôùc. Phaàn naøy seõ thaûoluaän veà leänh naøy moät caùch chi tieát vaø heä thoáng hôn. Laøm chuù giaûi baèng leänh naøy baogoàm 3 böôùc nhö sau:Böôùc 1: Choïn baûng caàn laøm chuù giaûi- Môû baûng caàn laøm chuù giaûi ra, kích hoaït cöûa soå baûn ñoà coù chöùa baûng ñoù.- Töø menu chính choïn Map > Create Legend. Hoäp thoaïi Create Legend - Step 1 of 3môû ra (hình XIII.2). OÂ Legend Frame lieät keâ taát caû caùc baûng ñang môû trong cöûa soåñöôïc kích hoaït coù theå laøm chuù giaûi.- Laàn löôït choïn nhöõng baûng khoâng caàn laøm chuù giaûi roài nhaán nuùt Remove ñeå loaïichuùng sang oâ Layers beân traùi, chæ giöõ laïi nhöõng baûng caàn laøm chuù giaûi.- Coù theå thay ñoåi thöù töï cuûa chuù giaûi baèng caùch choïn teân moät baûng trong oâ LegendFrame roài nhaán nuùt Up hay Down ñeå di chuyeån noù leân hay xuoáng. Laøm xong choïnHình XIII.2. Hoäp thoaïi Create Legend - Step 1 of 3.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  7. 7. Next. Hoäp thoaïi Create Legend - Step 2 of 3 môû ra (hình XIII.3.).Böôùc 2: Ñieàu chænh tieâu ñeà vaø kieåu chöõ cho chuù giaûiTrong phaàn Legend Properties (thuoäc tính cuûa chuù giaûi) ta coù caùc phaàn sau:+ Ñaët teân cho cöûa soå chuù giaûi (neáu muoán) trong oâ Window Title.+ Tuyø choïn Scroll cho pheùp hieån thò thanh cuoän ngang vaø ñöùng treân cöûa soå chuùgiaûi. Maëc ñònh tuyø choïn naøy ñöôïc baät leân.+ Ñònh daïng trang chuù giaûi laø Portrait (ñöùng) hay Landscape (ngang).Phaàn Legend Frame Defaults (thuoäc tính cuûa khung chuù giaûi) goàm coù caùc noäidung sau:+ OÂ Title Pattern: cho pheùp goõ tieâu ñeà chuù giaûi trong oâ naøy vaø chænh kieåu chöõ baèngnuùt chænh kieåu chöõ beân phaûi.+ OÂ Subtitle Pattern: goõ tieâu ñeà phuï neáu muoán, chænh kieåu chöõ töông töï.+ OÂ Style Name Pattern: giaù trò maëc ñònh laø daáu phaàn traêm (%). Daáu phaàn traêmtöôïng tröng cho kieåu vaät theå ñöôïc laøm chuù giaûi. Ví duï neáu vaät theå ñöôïc laøm chuùgiaûi laø kieåu ñieåm thì chuù giaûi maëc ñònh laø “point”, kieåu ñöôøng laø “line”, kieåu vuønglaø “region”. Vaät theå kieåu kyù töï seõ khoâng ñöôïc laøm chuù giaûi.+ OÂ Border Style cho pheùp veõ khung cho chuù giaûi. Maëc ñònh oâ naøy ñöôïc taét ñi.Neáu ñaùnh daáu choïn ta coù theå chænh ñöôøng vieàn cho khung chuù giaûi baèng nuùtchænh kieåu ñöôøng noåi leân khi oâ naøy ñöôïc ñaùnh daáu.Hình XIII.3. Hoäp thoaïi Create Legend - Step 2 of 3.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  8. 8. Ñieàu chænh caùc thieát laäp caàn thieát xong choïn Next. Hoäp thoaïi Create Legend -Step 3 of 3 môû ra (hình XIII.4).Böôùc 3: Taïo noäi dung cho chuù giaûi- Neáu ta choïn taïo chuù giaûi cho nhieàu lôùp trong böôùc 1 thì trong oâ Legend Frames seõhieån thò teân caùc lôùp ñöôïc choïn. Nhaép chuoät choïn teân lôùp naøo thì caùc thieát laäp cuûalôùp ñoù hieän ra trong caùc oâ beân phaûi. Ta coù theå ñieàu chænh caùc phaàn sau:+ OÂ Title: laø nôi goõ tieâu ñeà cho chuù giaûi cuûa lôùp ñöôïc choïn beân traùi. Teân maëc ñònhcuûa tieâu ñeà chuù giaûi coù daïng <teân lôùp> Legend.+ OÂ Subtitle: goõ tieâu ñeà phuï neáu muoán. Maëc ñònh oâ naøy boû troáng.+ Styles from: ñeå choïn kieåu (Styles) cho chuù giaûi. Tuyø choïn unique map styles(maëc ñònh) laøm chuù giaûi theo kieåu cuûa vaät theå treân baûn ñoà, coù nghóa laø neáu treânbaûn ñoà coù hai kieåu ñöôøng laø maøu ñen vaø maøu ñoû thì chuù giaûi seõ coù hai noäi dunglaø ñöôøng maøu ñen vaø maøu ñoû. Tuyø choïn unique values in column laøm chuù giaûitheo giaù trò trong moät tröôøng naøo ñoù cuûa lôùp ñang choïn. Neáu choïn unique val-ues in column thì oâ phía döôùi hieän roõ leân ñeå choïn tröôøng laøm chuù giaûi.OÂ Label Styles with duøng ñeå choïn noäi dung daùn nhaõn cho chuù giaûi. Trong menuthaû xuoáng ôû oâ phía döôùi ta coù theå choïn daùn nhaõn theo moät tröôøng naøo ñoù cuûa lôùpbaûn ñoà. Ta cuõng coù theå daùn nhaõn töø moät tröôøng cuûa moät lôùp khaùc baèng chöùc naêngJoin (Lieân keát) hoaëc choïn Expression (Bieåu thöùc) ñeå taïo moät nhaõn caàn thieát baèngHình XIII.4. Hoäp thoaïi Create Legend - Step 3 of 3.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  9. 9. caùch laäp bieåu thöùc.Nuùt Save Frame settings to Metadata cho pheùp ta löu laïi caùc thieát laäp cuûa khungchuù giaûi vaøo taäp tin Metadata cuûa lôùp baûn ñoà ñoù.Laàn löôït choïn caùc lôùp ñöôïc laøm chuù giaûi beân traùi (neáu laøm nhieàu lôùp) vaø ñieàu chænhcaùc noäi dung ôû caùc muïc beân phaûi. Laøm xong nhaán Finish ñeå keát thuùc quaù trình laømchuù giaûi.Chuù giaûi seõ ñöôïc taïo ra trong moät cöûa soå. Cöûa soå chuù giaûi naøy coù teân maëc ñònhlaø Legend of <teân cuûa cöûa soå baûn ñoà coù caùc lôùp ñöôïc laøm chuù giaûi> tröø khi ta ñaët teâncho cöûa soå naøy trong oâ Window Title ôû böôùc 1.Neáu sau khi taïo xong chuù giaûi maø ta muoán taïo theâm chuù giaûi cho cöûa soå baûn ñoàñoù thì khi choïn leänh Map > Create Legend trôû laïi, trong oâ Legend Frames cuûa hoäpthoaïi Create Legend - Step 1 of 3 chæ hieän ra danh saùch nhöõng lôùp baûn ñoà naøo chöañöôïc laøm chuù giaûi maø thoâi, töùc laø ta khoâng theå laøm chuù giaûi hai laàn cho moät lôùp.Sau khi chuù giaûi ñöôïc taïo xong, neáu ta muoán chænh söûa chuù giaûi naøo thì söû duïngcoâng cuï choïn treân thanh coâng cuï Main ñeå nhaép chuoät choïn chuù giaûi ñoù roài töø menuchính choïn Legend > Properties. Hoäp thoaïi Legend Frame Properties (Thuoäc tính cuûaKhung Chuù giaûi) cuûa chuù giaûi ñoù seõ ñöôïc môû ra. Trong hoäp thoaïi naøy ta chæ coù theåchænh söûa ñöôïc tieâu ñeà cuûa chuù giaûi (oâ Title), tieâu ñeà phuï (oâ Subtitle), khung chuù giaûi(tuyø choïn Border Style) vaø noäi dung chuù giaûi trong phaàn Styles, ñoàng thôøi chænh kieåuchöõ cuûa töøng thaønh phaàn ñoù. Ta khoâng theå chænh laïi caùc kieåu vaät theå ñöôïc chuù giaûi.Neáu muoán xoaù ñi moät chuù giaûi naøo ñoù trong cöûa soå chuù giaûi ta duøng coâng cuï ñeånhaép chuoät choïn chuù giaûi ñoù roài nhaán phím <Delete>. Neáu treân cöûa soå chuù giaûi chæ coùchuù giaûi cuûa moät lôùp thì neáu choïn noù roài nhaán phím <Delete> thì cöûa soå chuù giaûi cuõngñoùng laïi luoân.Khi chuù giaûi ñaõ ñöôïc taïo xong vaø hieån thò trong cöûa soå chuù giaûi, neáu ta nhaép chuoätvaøo nuùt ñoùng cöûa soå naøy laïi thì chuù giaûi seõ bò maát. Chuù giaûi taïo baèng leänh CreateLegend ñöôïc löu baèng leänh Save Workspace.XIII.2. MOÄT SOÁ VÍ DUÏTrong phaàn naøy chuùng ta seõ xem xeùt moät soá ví duï minh hoïa cho caùc kieåu baûn ñoàchuû ñeà treân. Caùc ví duï naøy söû duïng caùc kieåu baûn ñoà chuû ñeà cuûa töøng loaïi theo maãuDefault.XIII.2.1. Kieåu RangesMôû lôùp baûn ñoà cac_tinh. Giaû söû ta muoán laøm baûn ñoà chuû ñeà theo daân soá. Ta seõ toâmaøu cho caùc tænh, tænh naøo ñoâng daân seõ coù maøu ñaäm hôn, tænh naøo ít daân seõ coù maøunhaït hôn. Lôùp cac_tinh chöùa caùc vaät theå kieåu vuøng neân ta seõ taïo baûn ñoà chuû ñeà theokieåu vuøng. Caùch laøm:- Choïn Map > Create Thematic View; hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 1 of 3môû ra.- Trong coät Type choïn Ranges, vì lôùp tænh laø moät lôùp kieåu vuøng neân trong coätTemplate ta choïn Region Ranges Defaults.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  10. 10. - Xong choïn Next; hoäp thoaïiCreate Thematic Map - Step 2of 3 môû ra- Trong oâ Table choïn cac_tinh(neáu ñang môû nhieàu lôùp);trong oâ Fied choïn tröôøngdan_so; xong choïn Next; hoäpthoaïi Create Thematic Map -Step 3 of 3 môû ra.- Nhaán chuoät choïn nuùt Ranges,hoäp thoaïi Customize Rangesmôû ra (hình XIII.5). Hoäp thoaïinaøy cho pheùp ta choïn soánhoùm muoán chia trong baûn ñoàchuû ñeà. Trong oâ Method tachoïn phöông phaùp chia nhoùm,ví duï trong tröôøng hôïp naøy tachoïn laø Natural Break. Giaû söûta muoán phaân chia daân soá caùctænh ra laøm 5 caáp thì trong oâ #of Ranges ta choïn laø 5. Giaù trò maëcñònh laø 4. Trong oâ Round by, ta choïngiaù trò laøm troøn, giaû söû ta choïn laø 100.Khi choïn xong thì oâ giaù trò ôû döôùi hieänra doøng chöõ Press <Calc> Button toRecalculate Ranges. Ta nhaán vaøo nuùtRecalc ôû goùc döôùi beân traùi thì caùc giaùtrò seõ ñöôïc tính laïi vaø chia thaønh 5nhoùm. Xong choïn OK ñeå quay trôû laïihoäp thoaïi tröôùc. Moãi laàn thay ñoåi thayñoåi thoâng soá trong caùc oâ Method, # ofRanges vaø Round by ta phaûi nhaán nuùtRecalc (Vieát taét cuûa Recalculate - tínhlaïi) ñeå MapInfo tính laïi caùc giaù trò, tacoù theå thöû cho ñeán khi naøo öng yù vôùicaùc khoaûng giaù trò thì thoâi. (xem theâmphaàn ñònh nghóa phöông phaùp chianhoùm trong phaàn ///).- Nhaán chuoät choïn nuùt Style. Hoäp thoaïiCustomize Range Styles môû ra (HìnhXIII.6). Hoäp thoaïi naøy cho pheùp tachænh kieåu chia thang maøu theo caápñoä, maøu nhaït laø giaù trò thaáp, maøu ñaämlaø giaù trò cao, choïn kieåu maøu ta muoánroài choïn OK. Nhaép chuoät vaøo oâ ñaämnhaát ñeå choïn thang maøu.- Nhaán chuoät choïn nuùt Legend ñeå vaøoHình XIII.6. Hoäp thoaïi CustomizeRanges Styles - ñieàu chænh kieåucuûa töøng khoaûng giôùi haïn.Hình XIII.5. Hoäp thoaïi Customize Ranges -ñieàu chænh khoaûng giôùi haïn trong phöôngphaùp Ranges.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  11. 11. hoäp thoaïi Customize Legend (Hình XIII.7). Trong phaàn Legend ôû oâ Title, ta goõ tieâuñeà chuù giaûi, ví duï “Phaân loaïi daân soá” (chöõ thöïc söï hieän ra laø Phaoõn loauøi Daoõnsooû), choïn kieåu chöõ baèng nuùt choïn chöõ phía döôùi. ÔÛ goùc döôùi beân phaûi ta coù haituyø choïn Show this Range vaø Show Record Count. Hai tuyø choïn naøy maëc ñònh baätleân. Ta coù theå choïn moät nhoùm giaù trò naøo trong oâ Range labels phía treân roài taét choïntrong Show this Range ñeå khoâng hieån thò nhoùm giaù trò ñoù trong chuù giaûi neáu muoán.OÂ Show Record Count hieån thò soá vaät theå trong baûn ñoà thuoäc giaù trò trong nhoùm ñoù.Ta seõ giaûi thích theâm ngay phaàn döôùi. Laøm xong choïn OK, quay trôû laïi hoäp thoaïiCreate Thematic Map - Step 3 of 3.- Trong phaàn Preview (xem tröôùc) ta thaáy keát quaû hieån thò cuûa chuù giaûi. ÔÛ phaànLegend Label Order, coù hai tuyø choïn laø Ascending (saép thöù töï giaù trò töø nhoû ñeán lôùn)laø Descending (saép thöù töï töø lôùn ñeán nhoû). Choïn thöù töï ta muoán roài choïn OK.Keát quaû cuoái cuøng laø baûn ñoà ñöôïc toâ maøu theo soá daân cuûa töøng tænh (hình XIII.8).Ta seõ xem xeùt chuù giaûi. Ta thaáy giaù trò cao nhaát (maøu ñaäm nhaát) laø 2,6000 to 5,100(4). Ñieàu naøy coù nghóa laø nhöõng tænh coù daân soá töø 2,600 ñeán 5,100 (töùc hai trieäu saùuñeán naêm trieäu moát, vì ñôn vò tính daân soá naïp trong tröôøng naøy tính baèng nghìn ngöôøi)ñöôïc toâ maøu ñaäm nhaát vaø coù taát caû 4 tænh coù soá daân trong khoaûng ñoù. Töông töï nhövaäy cho caùc giaù trò sau.Nhö vaäy ta thaáy raèng ta ñaõ toâ maøu ñöôïc cho lôùp cac_tinh theo soá daân, chia laøm 5caáp, ñöôïc toâ maøu töø nhaït ñeán ñaäm theo soá daân töø thaáp ñeán cao.Ta coù theå nhaép ñuùp chuoät vaøo chuù giaûi vaøo hoäp thoaïi Modify Thematic Map (hoaëcHình XIII.7. Hoäp thoaïi Cutomize Legend ñeå ñieàu chænh chuù giaûi.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  12. 12. kích hoaït cöûa soå baûn ñoà, choïn Map > ModifyThematic Map). Hoäp thoaïi naøy töông töï nhöhoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3 of 3,cho pheùp ta chænh laïi taát caû caùc yeáu toá cuûachuù giaûi cuõng nhö caùch toâ maøu. Haõy thöû caùcgiaù trò khaùc nhau trong caùc nuùt Ranges,Style, Legend ñeå thaáy söï thay ñoåi.Ví duï ta thaáy chuù giaûi maëc ñònh laø2,600 to 5,100 (4). Ta muoán söûa chuù giaûithaønh tieáng Vieät thì coù theå laøm nhö sau:- Nhaép ñuùp chuoät vaøo chuù giaûi môû hoäp thoaïiModify Thematic Map ra.- Choïn nuùt Legend ñeå vaøo hoäp thoaïiCustomize Legend.- Trong phaàn Range Labels ta choïn khoaûnggiaù trò 2,600 to 5,100, thì doøng giaù trò naøycuõng hieän leân trong oâ Edited selected rangehere. Ta söûa laïi thaønh 2,6 trieäu ñeán 5,1 trieäu(doøng hieän ra thöïc söï laø 2,6 trieoïu uûeoûn 5,1trieoïu), nhôù laø ñôn vò tính daân soá ôû ñaây laø1000 ngöôøi. Chænh kieåu chöõ thaønh tieáng Vieätbaèng nuùt chænh kieåu chöõ cuûa phaàn RangeLabels. Laøm töông töï vôùi caùc khoaûng giaù tròkhaùc, ta seõ ñöôïc chuù giaûi baèng tieáng Vieät(hình XIII.9).Duøng leänh File > Save workspace ñeålöu laïi keát quaû “toâ maøu” treân neáu muoán.XII.2.2. Kieåu Bar ChartÑeå minh hoïa cho kieåu baûn ñoà chuû ñeànaøy, ta caàn moät baûn ñoà khaùc. Ta seõ söû duïngbaûn ñoà daân soá cuûa Vieät Nam, soá lieäu naêm1996, baûng POP_DIST. Baûn ñoà naøy coù caùctröôøng veà daân soá ôû caùc ñoä tuoåi khaùc nhau.Xin löu yù raèng soá lieäu naøy chæ laø soá lieäu thamkhaûo. Neáu môû baûng döõ lieäu cuûa baûn ñoà naøyra, ta seõ thaáy baûng naøy coù caùc coät nhö sau:Name (teân tænh, baèng tieáng Anh), M_0_to_4(soá beù trai töø 0 ñeán 4 tuoåi), F_0_to_4 (soá beùgaùi töø 0 ñeán 4 tuoåi),... Giaû söû ta muoán bieåuthò moät baûn ñoà hieån thò soá beù trai vaø soá beù gaùitöø 0 ñeán 4 tuoåi cuûa caùc tænh baèng bieåu ñoà coättreân baûn ñoà. Caùch laøm nhö sau:- Môû lôùp baûn ñoà POP_DIST.- Choïn Map > Create Thematic Map.Hình XIII.9. Chænh chuù giaûi maëcñònh thaønh tieáng Vieät.Hình XIII.8. Keát quaû taïo baûn ñoà chuûñeà kieåu Ranges cho daân soá caùctænh.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  13. 13. - Trong coät Type choïn Bar Chart; trong Template Name choïn Bar Chart Default, xongchoïn Next.- Trong oâ Fields from Table ta choïnM_0_to_4 roài nhaán nuùt Add, choïn tieápF_0_to_4 roài choïn nuùt Add. Hai tröôøngnaøy seõ hieän leân trong oâ Fields FromPie/Bar Chart. Xong choïn Next (hìnhXIII.10).- Hoäp thoaïi Create Thematic map - Step3 of 3 môû ra. Ta thaáy trong oâ Previewhieän ra chuù giaûi Bar Chart ofPOP_DIST. Tröôøng M_0_to_4 ñöôïcbieåu thò baèng maøu ñoû, tröôøngF_0_to_4 ñöôïc bieåu thò baèng maøuxanh.- Ta coù theå ñoåi maøu baèng nuùt Style ñeåvaøo hoäp thoaïi Customize Style (hìnhXIII.11).+ OÂ Fields hieån thò danh saùch caùctröôøng caàn taïo bieåu ñoà. Choïntröôøng muoán ñoåi maøu, maøu maëcñònh cuûa tröôøng ñoù seõ hieän leân beânphaûi. Nhaán vaøo nuùt Brush ñeå ñoåimaøu neáu muoán.+ Trong phaàn Chart Type ôû döôùi, tacoù hai kieåu veõ bieåu ñoà coät. Kieåu thöùnhaát laø Multiple Bars, töùc caùc coätHình XIII.10. Choïn nhieàu tröôøng ñeå taïo baûn ñoàchuû ñeà kieåu bieåu ñoà coät (Bar Chart).Hình XIII.11. Hoäp thoaïi Customize BarStyles ñeå ñieàu chænh kieåu cuûa baûnñoà chuû ñeà Bar Chart.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  14. 14. ñöôïc veõ rôøi nhau. Neáu choïn kieåu naøy ta coù theå ñaùnh daáu choïn vaøo oâIndependent Scales hay khoâng. Neáu khoâng choïn thì caùc bieåu ñoà coät ñöôïc veõ coùtyû leä vôùi nhau theo giaù trò cuûa chuùng, neáu ñaùnh daáu choïn thì caùc coät seõ coù giaùtrò khoâng tyû leä vôùi nhau. Kieåu thöù hai laø kieåu Stacked (doàn coät), töùc laø giaù trò trongcaùc tröôøng ñöôïc choïn ñöôïc xeáp choàng leân nhau. Ta coù tuyø choïn laø GraduatedStack, neáu ñaùnh daáu choïn thì chieàu daøy caùc bieåu ñoà coät seõ tyû leä vôùi nhau töôngöùng vôùi giaù trò trong tröôøng, neáu khoâng choïn thì bieåu ñoà coät ñöôïc hieån thò khoângtheo tyû leä. Tuyø choïn maëc ñònh laø Multiple Bars vaø khoâng choïn IndependentScales, ta seõ duøng tuyø choïn naøy. Neáu choïn Stacked thì oâ Independent Scalesmaëc ñònh laø khoâng choïn (caùc coät tyû leä vôùi nhau).+ Phaàn cuoái cuøng laø Chart Dimensions, cho pheùp ta ñieàu chænh kích thöôùc coät bieåuñoà. Phaàn Height vaø Width töông öùng laø chieàu cao vaø chieàu roäng cuûa coät, phaànAt value laø giaù trò ví duï töông öùng vôùi kích thöôùc coät ñöôïc chænh. Beân phaûi hoäpthoaïi naøy laø nuùt Options >> cho pheùp ta tuyø chænh theâm bieåu ñoà coät.Neáu nhaánchuoät choïn nuùt naøy thì moät Menu phuï nöõa seõ môû ra vaø coù theâm nhieàu tuyø choïnchi tieát hôn nöõa. Löu yù laø trong phaàn chænh kích thöôùc bieåu ñoà, caàn chuù yù ñeántyû leä baûn ñoà ñeå choïn kích thöôùc bieåu ñoà sao cho caân ñoái, phuø hôïp vôùi tyû leä baûnñoà. Khi ñaõ chænh xong kích thöôùc bieåu ñoà, sau naøy neáu ta phoùng to-thu nhoû baûnñoà thì kích thöôùc bieåu ñoà seõ phoùng to thu nhoû theo ñoàng thôøi chuù giaûi cuõng thayñoåi theo moät caùch töông öùng vôùi söï thay ñoåi treân baûn ñoà.+ Phaàn Orientation cho pheùp ta choïn kieåu ñònh höôùng cuûa bieåu ñoà coät.+ Phaàn Bar Attributes cho pheùp ta chænh ñònh daïng cuûa bieåu ñoà; Border Pen ñeåchænh ñöôøng vieàn cuûa bieåu ñoà coät, Frame Brush ñeå toâ maøu cho neàn cuûa bieåu ñoàcoät.Hình XIII.12. Ñieàu chænh chuù giaûi trong hoäp thoaïi Customize Legend.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  15. 15. + Phaàn Graduated Size By coù caùc tuyø choïn Square Root, Constant vaø Log. Phaànnaøy cho pheùp ta quy ñònh phöông phaùp veõ bieåu ñoà theo tyû leä caùc soá lieäu. SquareRoot laø veõ tyû leä theo caên baäc hai; Constant laø veõ tyû leä theo haèng soá, töùc theo giaùtrò thöïc cuûa soá lieäu; Log laø veõ tyû leä theo logarit thaäp phaân. Thoâng thöôøng ta neânsöû duïng tuyø choïn Constant. Chæ neân söû duïng hai tuyø choïn kia khi naøo giaù trò döõlieäu raát lôùn vaø khoaûng caùch giöõa chuùng xa nhau.+ Chænh caùc tuyø choïn caàn thieát xong roài choïn OK.- Choïn nuùt Legend ñeå chænh chuù giaûi. Trong phaàn Legend, ôû oâ Title giaû söû ta goõ: “Soábeù trai vaø gaùi töø 0 ñeán 4 tuoåi”, chænh kieåu chöõ caàn thieát neáu muoán. Ta chænh noäidung chuù giaûi trong phaàn Range Labels. Ví duï ta choïn M_0_to_4, vaø söûa laïi trongoâ Edit Selected Range here thaønh “Beù trai töø 0 ñeán 4 tuoåi”. Töông töï vaäy ta söûachuù giaûi F_0_to_4 thaønh “Beù gaùi töø 0 ñeán 4 tuoåi”. Nhôù chænh kieåu chöõ thaønh tieángVieät baèng Nuùt Font cuûa phaàn Range Labels. Laøm xong choïn OK (hình XIII.12).- Kieåm tra trong phaàn Preview xem ñaõ öng yù chöa. Neáu ñöôïc choïn OK ñeå hoaøn taát.Ta thaáy raèng moãi tænh seõ hieän ra hai coät bieåu ñoà töông öùng cho soá beù trai vaø gaùitöø 0 ñeán 4 tuoåi töông öùng cuûa töøng tænh (hình XIII.13). Bieåu ñoà coät ñöôïc veõ ngay taïitroïng taâm cuûa vuøng (vì tænh laø moät lôùp kieåu vuøng). Neáu bieåu ñoà ñöôïc ñaët taïi vò trí khoângphuø hôïp thì ta caàn phaûi chænh laïi troïng taâm cuûa vuøng ñoù. Xem chænh troïng taâm cuûa vaättheå kieåu vuøng trong Chöông V, muïc V.1.2.2. Ta coù theå nhaép ñuùp vaøo giöõa chuù giaûiñeå vaøo hoäp thoaïi Modify Thematic Map ñeå ñieàu chænh laïi bieåu ñoà neáu chöa öng yù.Trong cöûa soå chuù giaûi ta thaáy coät chuù giaûi coù giaù trò maãu (trong ví duï naøy laø 280,000),ñoä cao töông öùng cuûa bieåu ñoà trong chuù giaûi töông öùng vôùi giaù trò ñoù. Caùc bieåu ñoàHình XIII.13. Keát quaû baûn ñoà chuû ñeà kieåu Bar Chart.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  16. 16. ñöôïc hieån thò trong baûn ñoà seõ töông öùng vôùi giaù trò ñoù. Khi ta phoùng to hay thu nhoûbaûn ñoà, caùc coät treân baûn ñoà vaø chuù giaûi cuõng thay ñoåi theo moät caùch töông öùng.Kieåu Pie Chart hoaøn toaøn töông töï kieåu Bar Chart. Ñoäc giaû haõy töï tìm hieåu.XII.2.3. Kieåu GraduatedTa seõ söû duïng laïi lôùp baûn ñoà cac_tinh ñeå thöïc hieän ví duï naøy.- Môû lôùp baûn ñoà cac_tinh. Choïn Map > Create Thematic Map.- Trong phaàn Type choïn nuùt Graduated, beân phaàn Template Name choïn Population(daân soá); choïn Next.- Trong böôùc 2, ôû oâ Table choïn baûng cac_tinh, ôû oâ Field choïn dan_so, xong choïnNext.- Trong hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3 of 3 môû ra, ta thaáy ôû phaàn Previewmoãi hình ngöôøi vaø ñoä lôùn cuûa noù töôïng tröng cho moät soá daân naøo ñoù. Ta coù theånhaán chuoät vaøo nuùt Settings ñeå söûa laïi giaù trò naøy. Nhaán chuoät vaøo nuùt Legend ñeåHình XIII.14. Baûn ñoà chuû ñeà theo daân soá tænh kieåu Graduated.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  17. 17. chænh laïi teân chuù giaûi vaø noäi dungchuù giaûi thaønh tieáng Vieät. Xong choïnOK.Keát quaû laø moãi tænh ñöôïc veõmoät hình ngöôøi, ñoä lôùn cuûa hìnhngöôøi ñoù töông öùng vôùi soá daân cuûatænh ñoù trong tröôøng dan_so (hìnhXIII.14). Töông töï nhö baûn ñoà chuû ñeàkieåu Bar Chart, caùc hình ngöôøi ñöôïcñaët ngay troïng taâm cuûa caùc vuøng(tænh). Vì vaäy neáu chuùng naèm leächkhoûi moät tænh naøo ñoù, ta neân chænh laïitroïng taâm caùc tænh ñoù.Tuyø noäi dung baûn ñoà chuû ñeàmaø trong böôùc 1, ta coù theå choïn caùcbieåu töôïng khaùc nhau nhöPopulation (daân soá), Restaurants(nhaø haøng), CRIME (toäi phaïm),INCOME (thu nhaäp),...10.2.4. Kieåu Dot DensityTa cuõng söû duïng baûn ñoà cac_tinhtrong ví duï naøy.- Môû baûn ñoà cac_tinh.- Choïn Map > Create Thematic Map.- Trong phaàn Type, choïn DotDensity; beân oâ troáng beân TemplateName, choïn maëc ñònh laø DotDensity, Red dots; xong choïn Next.- Trong böôùc 2, ôû oâ Table choïncac_tinh, oâ Field choïn dan_so; xongchoïn Next.- ÔÛ phaàn Preview ta thaáy chuù giaûi coùnoäi dung 1 Dot = 110 coù nghóa laø 1chaám baèng 110 ñôn vò (ñôn vò tínhtrong coät dan_so laø nghìn ngöôøi, nhövaäy 1 chaám baèng 110 nghìn ngöôøi).Coù theå chænh laïi giaù trò naøy neáu muoánbaèng nuùt Settings. Nuùt naøy cuõng chopheùp ta chænh laïi kích côõ vaø maøu cuûachaám treân baûn ñoà. Söû duïng nuùtLegend ñeå chænh tieâu ñeà chuù giaûi(phaàn Legend/Title) vaø noäi dung chuùgiaûi (phaàn Range Labels/Edit select-ed range here). Chænh xong choïnHình XIII.15. Baûn ñoà chuû ñeà kieåu DotDensity (maät ñoä ñieåm).Hình XIII.16. Baûn ñoà chuû ñeà kieåu Individual.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  18. 18. OK.Keát quaû taïo thaønh laø moät baûn ñoà vôùi caùc chaám phaân boá trong caùc tænh (hìnhXIII.15), moãi chaám töông öùng vôùi moät soá daân do ta quy ñònh trong böôùc 3. Kieåu baûnñoà naøy cho ta moät khaùi nieäm töông ñoái veà maät ñoä cuûa chuû ñeà, trong tröôøng hôïp naøylaø maät ñoä cuûa daân soá.XIII.2.5. Kieåu IndividualÑaây laø kieåu toâ maøu maø caùc vaät theå cuøng moät thuoäc tính naøo ñoù trong moät tröôøngseõ coù chung moät maøu. Kieåu naøy ñaõ ñöôïc ví duï trong Chöông VIII, Trình baøy Baûn ñoà,moät soá ví duï khaùc ôû trong Chöông XI, Cöûa soå Trình baøy. Ta seõ xem xeùt theâm moät víduï nöõa. Giaû söû ta taïo theâm moät tröôøng nöõa trong lôùp cac_tinh goïi laø tröôøng Mien(mieàn) kieåu Small Integer vaø naïp vaøo ñoù quy öôùc cho caùc mieàn nhö sau: soá 1 laø mieànBaéc, soá 2 laø mieàn Trung vaø soá 3 laø mieàn Nam. Ta seõ duøng tröôøng naøy ñeå toâ maøu cho3 mieàn Baéc-Trung-Nam.- Môû lôùp cac_tinh (neáu chöa môû).- Choïn Map > Create Thematic Map.- Trong coät Type choïn Individual, trong oâ Template Name choïn Region IndValueDefault; xong choïn Next.- ÔÛ böôùc 2, trong oâ Table choïn cac_tinh, trong oâ Field choïn Mien; xong choïn Next.- Nhaán nuùt Style ñeå chænh kieåu maøu cho öng yù; nhaán Legend ñeå söûa laïi chuù giaûi trongphaàn Range Labels, 1 söûa thaønh Mieàn Baéc, 2 söûa thaønh Mieàn Trung vaø 3 söûa thaønhMieàn Nam. Hoaøn taát thì choïn OK.Keát quaû seõ taïo thaønh moät baûn ñoà 3 mieàn (hình XIII.16). Caùc tænh naøo cuøng moätmieàn thì seõ coù chung moät maøu.XIII.2.6. Kieåu GridXIII.2.6.1. Taïo taäp tin gridÑaây laø kieåu baûn ñoà chuû ñeàtöông ñoái ñaëc bieät. Khi taïo baûnñoà chuû ñeà kieåu naøy, moät baûnmôùi ñöôïc taïo ra goïi laø aûnh grid(grid image). Baûng naøy baogoàm hai taäp tin, moät taäp tin .tabvaø moät taäp tin .mig. Khi taïoxong baûn ñoà kieåu naøy, ta khoângcaàn phaûi löu thaønh taäp tin work-space cuõng ñöôïc maø coù theå môûbaûng grid sau naøy moät caùchñoäc laäp. Kieåu baûn ñoà chuû ñeànaøy cho pheùp ta coù nhöõngthoâng tin do MapInfo noäi suy soálieäu taïi nhöõng vuøng khoâng coùsoá lieäu. Kieåu grid laø moät kieåu Hình XIII.17. Baûn ñoà ñöôøng bình ñoä.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  19. 19. baûn ñoà chuû ñeà töông ñoái phöùc taïpmaëc duø noù taïo ra keát quaû raát aántöôïng. Kieåu baûn ñoà chuû ñeà naøy seõñöôïc thaûo luaän chi tieát hôn ôû phaànsau. ÔÛ ñaây ta chæ xem qua ví duï ñeåminh hoaï.Ta seõ xem xeùt moät ví duï khaùkinh ñieån cuûa kieåu baûn ñoà chuû ñeànaøy laø baûn ñoà ñòa hình. ÔÛ ñaây ta coùmoät baûng bao goàm nhöõng ñöôøngbình ñoä (ñoä cao) cuûa moät khu vöïc(hình XIII.17). Baûng naøy chæ coù moättröôøng duy nhaát laø tröôøng ñoä caotính baèng meùt. Caùch laøm:- Khôûi ñoäng MapInfo vaø môû baûngcoù teân laø do_cao (ñoä cao) ra.- Töø menu chính choïn Map >Create Thematic Map. HoäpThoaïi Create Thematic Map -Step 1 of 3 môû ra.- Trong coät Type ta nhaép chuoätchoïn nuùt Grid, beân phaànTemplate Name ta choïn GridDefault.- Choïn Next. Hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 2 of 3 môû ra (hình XIII.18).- Trong oâ Table choïn baûng do_cao, trong oâ Field choïn do_cao_m.- Tuyø tröôøng hôïp ta coù theå ñaùnh daáu vaøo oâ Ignore Zeroes or Blanks. Neáu ñaùnh daáutuyø choïn naøy thì nhöõng baûn ghi naøo coù giaù trò baèng 0 hay tröôøng roãng (khoâng coùgiaù trò) seõ bò boû qua, khoâng ñöôïc ñöa vaøo phaân tích.- Trong phaàn Grid Options, ôû oâ Table ta coù theå choïn moät baûng kieåu vuøng naøo ñoù ñeåcaét taäp tin grid seõ ñöôïc taïo thaønh sau naøy. Neáu ta khai baùo teân moät baûng kieåu vuøngtrong naøy thì khi taïo taäp tin grid, nhöõng oâ giaù trò naèm ngoaøi (caùc) vuøng cuûa taäp tinñöôïc khai baùo seõ bò xoaù boû.- Trong oâ Grid File Name, ta phaûi khai baùo ñöôøng daãn ñeå löu taäp tin grid seõ ñöôïc taïothaønh trong phöông phaùp naøy. Taäp tin grid coù ñuoâi môû roäng laø .mig. Theo maëc ñònhteân taäp tin grid seõ coù daïng <teân baûng>_<teân tröôøng>.mig. Tuy nhieân ta coù theå thayñoåi teân taäp tin neáu muoán. Giaû söû ta muoán löu taäp tin naøy trong oå ñóa D:, thö muïcban_do, teân taäp tin grid laø do_cao_grid thì trong oâ naøy ta seõ goõ nhö sau:D:ban_dodo_cao_grid.mig. Ta cuõng coù theå nhaép chuoät vaøo nuùt Browseñeå môû hoäp thoaïi Choose Directory vaø choïn thö muïc löu taäp tin grid.- Chænh xong caùc thieát laäp choïn Next. Hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3 of 3môû ra (hình XIII.19).OÂ Preview hieån thò maãu chuù giaûi tyû leä cuûa töøng nhoùm giaù trò, trong ñoù maøu maëcñònh laø xanh döông coù giaù trò thaáp nhaát vaø chuyeån sang maøu ñoû laø maøu coù giaù trò caoHình XIII.18. Choïn baûng, tröôøng vaø ñaët teâncho taäp tin grid trong böôùc 2.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  20. 20. Hình XIII.19. Ñieàu chænh chuù giaûi grid trong böôùc 3.Hình XIII.20. Keát quaû taïo baûn ñoà gridtöø baûng do_cao.Hình XIII.21. Cöûa soå chuù giaûicuûa baûn ñoà grid sau khiñöôïc ñieàu chænh.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  21. 21. nhaát. Nuùt Settings duøng ñeå ñieàu chænh kích thöôùc oâ giaù trò cuûa taäp tin grid. Nuùt Stylescho pheùp thieát laäp cheá ñoä hieån thò maøu cuõng nhö phaân nhoùm cuûa taäp tin grid. NuùtLegend cho pheùp thieát laäp chuù giaûi. OÂ Interpolator cho bieát trình noäi suy naøo ñöôïc söûduïng ñeå xaây döïng taäp tin grid. Phaàn Template cho pheùp löu caùc thieát laäp cuûa ta thaønhmoät taäp tin maãu. Hai nuùt Ascending vaø Descending cho pheùp chænh thöù töï saép xeáp cuûachuù giaûi.- Nhaép chuoät choïn nuùt Style, hoäp thoaïi Grid Appearance môû ra.- Trong oâ Method ta choïn phöông phaùp Equal Value Ranges roài choïn OK ñeå quay laïihoäp thoaïi tröôùc.- Choïn nuùt Legend ñeå môû hoäp thoaïi Customize Legend ra. Chænh kieåu chöõ veà tieángVieät taïi nhöõng oâ caàn thieát. Trong oâ Title ta goõ “Chuù giaûi ñoä cao”. Trong phaànRange Labels, caùc giaù trò maëc ñònh chæ laø nhöõng con soá (laø ñoä cao tính baèng meùttrong tröôøng do_cao_m) ta nhaép chuoät vaøo töøng giaù trò vaø goõ theâm chöõ “m” ñeå chobieát ñôn vò ño ñoä cao laø meùt. Laøm xong choïn OK ñeå quay laïi hoäp thoaïi tröôùc ñoù.- Choïn OK ñeå ñoùng hoäp thoaïi Create Thematic Map - Step 3 of 3 vaø keát thuùc leänhtaïo taäp tin grid.MapInfo seõ tính toaùn moät chuùt vaø taïo ra moät taäp tin grid ñöôïc toâ maøu theo giaù tròcuûa caùc ñöôøng ñoä cao vaø chuù giaûi cuõng ñöôïc taïo ra (hình XIiI.20 vaø XIII.21). Neáu nhaépchuoät vaøo nuùt choïn treân thanh coâng cuï Main vaø di chuyeån chuoät laïi cöûa soå baûn ñoàgrid, ta seõ thaáy raèng moãi khi döøng chuoät treân moät vò trí naøo noù, giaù trò ñoä cao cuûa vò tríñoù seõ hieän leân taïi con troû chuoät.Nhö ñaõ trình baøy trong phaàn treân, phöông phaùp grid xaây döïng baûn ñoà chuû ñeà theocaùc döõ lieäu daïng ñieåm. Tuy nhieân ôû ví duï naøy ta xaây döïng baûn ñoà chuû ñeà töø caùc döõlieäu kieåu ñöôøng. Trong tröôøng hôïp naøy MapInfo seõ xaây döïng baûn ñoà chuû ñeà töø caùcñieåm noát cuûa töøng ñöôøng vaø giaù trò cuûa ñöôøng ñoù seõ ñöôïc gaùn cho taát caû caùc noát thuoäcHình XIII.22. Quaù trình taïo taäp tin grid töø moät lôùp baûn ñoà laø ñöôøng bình ñoä (A)thöïc chaát caên cöù treân caùc ñieåm noát cuûa caùc ñöôøng bình ñoä ñoù (B).PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  22. 22. ñöôøng ñoù ñeå xaây döïng baûn ñoà chuû ñeà. Ví duï neáu ta coù moät ñöôøng bình ñoä coù giaù tròlaø 500 (meùt) thì taát caû caùc ñieåm noát thuoäc ñöôøng ñoù ñeàu ñöôïc gaùn giaù trò laø 500 trongquaù trình xaây döïng baûn ñoà chuû ñeà (hình hình XIII.22).Löu yù raèng trong chuù giaûi ta chæ coù 5 caáp ñoä maøu, nhöng thöïc teá treân baûn ñoà coùnhieàu hôn. Nhöõng oâ treân baûn ñoà grid coù giaù trò trung gian giöõa caùc khoaûng giaù trò trongchuù giaûi seõ ñöôïc toâ maøu trung gian. Naêm giaù trò treân chuù giaûi ñöôïc goïi laø caùc ñieåmuoán (Inflection Value).XIII.2.6.2. Taïo baûn ñoà 3 chieàu 3D töø taäp tin gridSau khi ñaõ taïo ñöôïc taäp tin grid vaø môû noù ra, leänh Create 3D Map treân menu Mapseõ hieän roõ, cho pheùp taïo baûn ñoà 3 chieàu. Baûn ñoà 3 chieàu thöôøng ñöôïc xaây döïng töølôùp baûn ñoà ñoä cao ñeå cho ra moâ hình 3 chieàu cuûa ñòa hình. Tuy nhieân ta coù theå söûduïng leänh naøy ñeå minh hoaï cho nhöõng soá lieäu khaùc, ví duï ta coù theå laøm moâ hình 3chieàu cho löôïng möa trung bình ño ñöôïc taïi caùc traïm khí töôïng, hoaëc söû duïng moâhình 3 chieàu ñeå minh hoaï cho soá lieäu veà toác ñoä taêng daân cuûa caùc thaønh phoá chaúnghaïn,...Ñeå taïo moâ hình 3D, ta laøm nhö sau:- Môû taäp tin grid ñaõ taïo ra baèng leänh File > Open Table.- Töø menu chính choïn Map > Create 3D Map. Hoäp thoaïi Create 3D Map môû ra (hình23). Hoäp thoaïi naøy goàm coù caùc phaàn:+ Trong phaàn Camera, ta chæ ñònh vò trí cuûa quan saùt (töùc goùc nhìn) trong hai oâHorizontal Angle (goùc nhìn ngang) vaø Vertical Angle (goùc nhìn ñöùng).+ Trong phaàn Light, khai baùo vò trí vaø ñoä cao cuûa nguoàn saùng trong caùc oâ X, Y,Z. ÔÛ döôùi coù nuùt Color cho pheùp choïn maøu cuûa nguoàn saùng.+ Trong phaàn Appearance, xaùc ñònh ñôn vò ño khoaûng caùch trong oâ Units. Neáubaûn ñoà ñöôøng bình ñoä cuûa ta coù giaù trò ñoä cao laø meùt thì ta choïn trong oâ naøy laøHình XIII.23. Hoäp thoaïi Create 3D Map - taïo aûnh 3 chieàu.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  23. 23. meters. Neáu ta laäp baûn ñoà 3 chieàu töø soá lieäu khoânglieân quan gì ñeán ñòa hình thì choïn tuyø choïn none.Phaàn Resolution duøng ñeå khai baùo ñoä phaân giaûi cuûaaûnh 3D theo chieàu ngang vaø chieàu roäng. Löu yù raènggiaù trò naïp vaøo caøng lôùn thì aûnh 3D caøng mòn nhöngseõ laøm maùy tính chaïy chaäm hôn. OÂ Scale cho pheùpxaùc ñònh ñoä phoùng ñaïi chieàu cao, giaù trò maëc ñònh laømoät. Döôùi cuøng laø oâ Color cho pheùp choïn maøu neàn.- Khai baùo xong caùc thoâng soá treân, choïn OK. Baûn ñoà 3Dseõ ñöôïc veõ trong moät cöûa soå coù teân daïng <teân taäp tingrid> 3D Map.Khi cöûa soå 3D Map môû ra vaø ñöôïc kích hoaït, treân menuchính xuaát hieän moät menu khaùc coù teân laø 3D Map (hìnhXIII.24). Menu naøy duøng ñeå ñieàu chænh caùc tính chaát cuûaaûnh 3D. Noù goàm coù caùc noäi dung sau:- Refresh Grid Texture: caäp nhaät laïi aûnh 3D. Neáu taäp tin grid ñöôïc söû duïng ñeå taûoaûnh 3D naøy coù thay ñoåi thì ta duøng leänh naøy ñeå caäp nhaät laïi nhöõng thay ñoåi ñoù.- Clone View: töông töï leänh Clone View trong menu Map, leänh naøy taïo ra moät cöûa soåbaûn ñoà 3D thöù hai.- Previous View: Quay laïi cheá ñoä tröôùc ñoù.- View Entire Grid: thay ñoåi tyû leä cuûa aûnh 3D ñeå coù theå nhìn thaáy toaøn ñoä aûnh.Hình XIII.25. Hoäp thoaïi ViewPoint Control - Ñieàu chænh taàm nhìn cuûa aûnh 3D.Hình XIII.24.Menu 3D MapPDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  24. 24. - Wire Frame: baät/taét cheá ñoä veõ löôùi treân beà maët aûnh 3D.- Viewpoint Control: choïn leänh naøy seõ môû ra hoäp thoaïi ViewPoint Control (hìnhXIII.25) ñeå ñieàu chænh taàm nhìn cuûa aûnh 3D. Hoäp thoaïi naøy bao goàm caùc phaàn sau:+ Where am I?: laø phaàn khung beân phaûi hieån thò aûnh 3D cho pheùp ta quan saùt söïthay ñoåi khi ñieàu chænh caùc thoâng soá.+ Rotate ViewPoint: nhaép chuoät vaøo caùc muõi teân trong phaàn naøy seõ laøm cho aûnh3D xoay ñeå thay ñoåi goùc nhìn.+ Pan ViewPoint: nhaép chuoät vaøo caùc muõi teân ñeå di chuyeån aûnh 3D leân-xuoáng,qua traùi - qua phaûi vaø di chuyeån xieân 45 ñoä theo caùc höôùng.+ Zoom Level: hai nuùt In vaø Out duøng ñeå phoùng to vaø thu nhoû aûnh 3D trong khungWhere am I?.+ Mapper View: nhaép chuoät vaøo nuùt naøy seõ di chuyeån aûnh 3D veà cheá ñoä nhìngioáng nhö taäp tin grid (nhìn 2 chieàu, töùc laø nhìn thaúng töø treân xuoáng).Ñieàu chænh caùc thieát laäp xong nhaán nuùt Apply ñeå xem söï thay ñoåi cuûa aûnh 3D. Neáucaûm thaáy öng yù, nhaép chuoät choïn OK ñeå ñoùng hoäp thoaïi naøy laïi. AÛnh 3D trong cöûasoå 3D Map seõ ñöôïc veõ laïi theo caùc ñieàu chænh trong hoäp thoaïi naøy.- Properties: phaàn naøy cho pheùp vaøo hoäp thoaïi 3DMap Properties ñeå ñieàu chænh caùcthuoäc tính cuûa aûnh 3D. Hoäp thoaïi naøy hoaøn toaøn gioáng vôùi hoäp thoaïi Create 3DMap luùc ñaàu, ngoaïi tröø noù khoâng coù hai muïc laø Camera vaø Units.Treân cöûa soå aûnh 3D, neáu söû duïng nuùt choïn treân thanh coâng cuï Main, giöõ chuoättraùi treân aûnh 3D vaø reâ chuoät thì ta cuõng coù theå quay aûnh 3D ñöôïc. Nuùt coâng cuïGrabber cuõng coù theå ñöôïc söû duïng ñeå di chuyeån aûnh 3D leân xuoáng. Ta cuõng coù theåsöû duïng caùc nuùt phoùng to thu nhoû.Töông töï nhö treân taäp tin grid, khi di chuyeån ñeán vò trí naøo thì giaù trò cuûa vò trí ñoùseõ hieän leân.AÛnh 3D coù theå ñöôïc löu laïi baèng leänh File > Save Workspace.XIII.3. CAÙCH CHIA NHOÙM CUÛA PHÖÔNG PHAÙPRANGES TRONG LAÄP BAÛN ÑOÀ CHUÛ ÑEÀTrong phöông phaùp theo kieåu Ranges, ôû hoäp thoaïi Customize Ranges, taïi oâMethod coù nhieàu phöông phaùp phaân nhoùm giaù trò Ranges. Caùc phöông phaùp ñoù laø:XIII.3.1. Equal Count (Soá löôïng baèng nhau)Trong phöông phaùp chia nhoùm naøy, soá baûn ghi trong töøng khoaûng giôùi haïn baèngnhau. Ví duï trong baûng cuûa ta coù 200 baûn ghi thì khi chia laøm boán nhoùm trong phöôngphaùp Equal Count, MapInfo tính toaùn caùc khoaûng giôùi haïn sao cho chuùng coù khoaûng50 baûn ghi cho moãi nhoùm (goïi khoaûng laø bôûi vì soá löôïng baûn ghi coøn phuï thuoäc vaøoheä soá laøm troøn do ta quy ñònh trong oâ Round By treân hoäp thoaïi Customize Ranges).Khi söû duïng phöông phaùp naøy (cuõng nhö baát kyø phöông phaùp chia nhoùm naøo khaùc)chuùng ta phaûi ñeå yù xem coù nhöõng giaù trò thaùi quaù naøo coù theå aûnh höôûng ñeán baûn ñoàchuû ñeà cuûa ta hay khoâng (trong thoáng keâ nhöõng giaù trò thaùi quaù ñoù ñöôïc goïi laø giaù tròngoaïi leä - outlier).PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  25. 25. Ví duï neáu ta xem xeùt baûng 1 vaø thöïc hieän chia nhoùm theo phöông phaùp EqualCount vaø phaân laøm 4 nhoùm theo löông thì ta seõ ñöôïc 4 nhoùm bao goàm (1-2), (3-4),(5-6) vaø (7-8). Tuy nhieân ôû nhoùm (1-2) thì löông cuûa ngöôøi thöù nhaát laïi quaù thaáp sovôùi löông cuûa ngöôøi thöù hai, töông töï nhö vaäy ôû nhoùm (5-6) löông cuûa ngöôøi thöù naêmquaù thaáp so vôùi ngöôøi thöù saùu. Trong tröôøng hôïp naøy söï phaân nhoùm nhö treân seõ trôûneân khoâng coù yù nghóa maáy hoaëc coù theå taïo ra keát quaû maø ta khoâng mong muoán.XIII.3.2. Equal Ranges (Khoaûng giôùi haïn baèng nhau)Phöông phaùp naøy phaânchia baûn ghi theo caùc khoaûnggiaù trò caùch ñeàu nhau. Ví duïneàu ta trong döõ lieäu ta coù giaù tròlaø töø 1 ñeán 100 thì neáu chiatheo phöông phaùp naøy laøm 4nhoùm ta seõ coù : nhoùm 1: töø 1ñeán 25, nhoùm 2: 26 ñeán 50,nhoùm 3: 51 ñeán 75 vaø nhoùm 4:76 ñeán 100.Cuõng trong ví duï treân neáuta baûo MapInfo chia soá lieäuthaønh 4 nhoùm ñeàu nhau baèngphöông phaùp Equal Rangestheo löông thì MapInfo seõ chiacaùc nhoùm caùch nhau moätkhoaûng giaù trò laø 2.375.000 (töùclaáy khoaûng cheânh leäch giaù trònhoû nhaát vaø lôùn nhaát laø 10 trieäutröø ñi 500 nghìn vaø chia cho 4)vaø seõ coù 4 nhoùm löông laø:1 - 500.000 ñeán 2.875.000 (soá 1 ñeán 4)2 - treân 2.875.000 ñeán 5.250.000 (soá 5)3 - treân 5.250.000 ñeán 7.625.000 (soá 6)4 - treân 7.625.000 ñeán 10.000.000 (7 ñeán 8)Neáu ta ñeå yù trong pheùp chia giaù trò ñeàu nhö theá naøy thì söï phaân chia chöa chaécñaõ hôïp lyù vì trong nhoùm 1 löông cuûa ngöôøi thöù nhaát raát thaáp nhöng laïi ñöôïc xeáp vaøocuøng moät nhoùm vôùi 3 ngöôøi kia.Löu yù raèng trong phöông phaùp naøy, tuyø theo söï phaân boá soá lieäu cuûa ta maø coù theåcoù nhoùm khoâng coù baûn ghi naøo caû. Giaû söû nhö trong ví duï treân neáu ta thay löông cuûangöôøi thöù nhaát thaønh 2.000.000 ñoàng/thaùng thì baèng caùch tính toaùn töông töï vaø söûduïng chia nhoùm theo kieåu Equal Ranges, ta seõ thaáy raèng nhoùm hai khoâng coù ngöôøinaøo (ñoäc giaû haõy töï tính ví duï naøy).XIII.3.3. Natural BreakPhöông phaùp naøy chia caùc khoaûng giaù trò theo moät thuaät toaùn söû duïng giaù trò trungbình cuûa moãi khoaûng giôùi haïn ñeå phaân boá döõ lieäu moät caùch ñeàu ñaën hôn giöõa caùcBaûng 1. Ví duï phaân nhoùm cuûaphöông phaùp Ranges.STT TeânThu nhaäphaøng thaùng (ñoàng)1 Ñoã Vaên I 500.0002 Nguyeãn Thò G 2.000.0003 Voõ Vaên D 2.500.0004 Leâ Vaên H 2.800.0005 Traàn Vaên E 3.500.0006 Nguyeãn Vaên A 7.500.0007 Buøi Vaên C 8.500.0008 Traàn Thò B 10.000.000PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
  26. 26. khoaûng giaù trò. Noù phaân boá caùc giaù trò sao cho trò trung bình cuûa moãi khoaûng giôùi haïncaøng saùt vôùi caùc giaù trò trong khoaûng giôùi haïn ñoù caøng toát. Phöông phaùp naøy ñaûm baûoraèng caùc khoaûng giôùi haïn ñöôïc bieåu thò baèng trò trung bình cuûa khoaûng ñoù toát nhaát vaøcaùc giaù trò döõ lieäu trong töøng khoaûng giôùi haïn khaù gaàn nhau. Ñaây coù leõ laø phöông phaùpchia khoaûng giaù trò höõu ích nhaát neáu ta muoán thöïc hieän phaân nhoùm giaù trò döõ lieäu theokieåu “thaáp - trung bình - cao” (3 nhoùm) hay “raát thaáp - thaáp - trung bình - cao - raát cao”(5 nhoùm).XIII.3.4. Standard Deviation (Ñoä leäch chuaån)Trong phöông phaùp naøy khoaûng giôùi haïn ôû giöõa chöùa giaù trò trung bình cuûa caùcgiaù trò caù theå vaø caùc khoaûng giôùi haïn lôùn hôn vaø nhoû hôn khoaûng giôùi haïn giöõa laø ñoäleäch chuaån lôùn hôn hay nhoû hôn trò trung bình.XIII.3.5. Quantile (phaân vò)Phöông phaùp naøy cho pheùp ta xaây döïng caùc khoaûng giôùi haïn sao cho chuùng xaùcñònh ñöôïc söï phaân boá cuûa bieán soá duøng ñeå taïo baûn ñoà chuû ñeà theo moät khoaûng giaùtrò naøo ñoù trong döõ lieäu cuûa ta. Ví duï ta coù theå phaân vò daân soá cuûa moät tænh theo daânsoá soáng ôû vuøng noâng thoân ñeå minh hoaï daân soá ôû noâng thoân phaân boá nhö theá naøo trongnöôùc ta. Chuù giaûi taïo thaønh trong tröôøng hôïp naøy khoâng ghi roõ raèng ta ñaõ söû duïngphöông phaùp phaân vò ñeå chia khoaûng giôùi haïn. Ta coù theå ñieàu chænh chuù giaûi sao chonoù chæ ra tröôøng naøo ñaõ ñöôïc söû duïng ñeå phaân vò baûng döõ lieäu.XIII.3.6. Custom (Tuyø choïn)Phöông phaùp naøy cho ta quyeàn kieåm soaùt hoaøn toaøn vieäc phaân chia khoaûng giaùtrò trong döõ lieäu. Ta phaûi töï thieát laäp caùc khoaûng giaù trò baèng caùch xaùc ñònh soá löôïngnhoùm vaø goõ giaù trò khoaûng giôùi haïn cuûa töøng nhoùm.PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com

×