Agnes JosephActuaris & ALM adviseur20 juni 2013Eerlijk delen:wat werkt – en wat niet?
Jaarcongres IPNederlandWat werkt niet?
Jaarcongres IPNederlandMaar het is tijd voor actieToekomstig cohort beter niet instappenToekomstig cohort beter niet toela...
Jaarcongres IPNederlandWat werkt wel?SamenwerkenStructurerenRekenenBrede blik
Jaarcongres IPNederlandSamenwerkenStructurerenRekenenBrede blikWat werkt wel?
Jaarcongres IPNederlandStructurerenWat willen we?belanghebbendecriterium criterium criteriumcontract contract contract con...
Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?belanghebbendecriterium criterium criteriumcontract contr...
Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?jongcriterium criterium criteriumcontract contract contra...
Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?jongcriterium c...
Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?jongambitieverw...
Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?Waar valt uit t...
Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?Waar valt uit t...
Jaarcongres IPNederlandjongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambiti...
Jaarcongres IPNederlandSamenwerkenStructurerenRekenenBrede blikWat werkt wel?
Jaarcongres IPNederlandRekenenALMjongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdef...
Jaarcongres IPNederlandRekenenALMWat is belangrijk voor de belanghebbenden? Risicopreferentiejongambitieverwachte uitkerin...
Jaarcongres IPNederlandSamenwerkenStructurerenRekenenBrede blikWat werkt wel?
Jaarcongres IPNederlandBrede blik
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
Jaarcongres IPNederlandALMRisicopreferentiejongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefined...
Jaarcongres IPNederlandALMRisicopreferentiejongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefined...
Jaarcongres IPNederlandjong oudALMambitieverwachte uitkeringrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedam...
Jaarcongres IPNederlandjong oudALMambitieverwachte uitkeringrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedam...
Jaarcongres IPNederlandResultaat
Agnes Joseph - Eerlijk delen in pensioenland 20 juni 2013
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Agnes Joseph - Eerlijk delen in pensioenland 20 juni 2013

704 views

Published on

Actuaris Agnes Joseph van Syntrus Achmea gaat in op de vraag hoe te komen tot een eerlijke verdeling tussen jongeren en ouderen in pensioenland. Zij deed deze presentatie tijdens het jaarcongres van IPNederland op 20 juni 2013 in Amsterdam.

Published in: Economy & Finance
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
704
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
52
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Ik werk bij Syntrus Achmea als actuaris en ALM-adviseur voor pensioenfondsen. En als actuaris houd ik ontzettend veel van rekenen. Bij elk vraagstuk dat langskomt, vraag ik me automatisch af of ik de oplossing zou kunnen berekenen. Niet omdat ik denk dat met modellen alles op te lossen is, modellen zijn ten alle tijden slechts ter ondersteuning. Maar als ze kunnen ondersteunen, dan is dat toch mooi meegenomen. Daarnaast vind ik het ook gewoon leuk om te kijken of iets te berekenen is. Ook bij vraagstukken over evenwichtige belangenafweging en eerlijke verdeling over bijvoorbeeld generaties binnen een pensioenfonds. Het is als actuaris dan ook een beetje tegen mijn natuur in om te zeggen dat ik tot de conclusie ben gekomen dat ‘eerlijk delen’ niet te vangen is in één goede alles zeggende duidelijke rekenregel.
  • Stel ik heb 5 koekjes te verdelen en ik zit daar met die 5 koekjes en mijn twee kinderen. Twee kinderen 5 snoepjes, 5 delen door twee is lastig. Wat kan ik doen? Ik geef mijn kinderen allebei 2 snoepjes en neem er zelf 1. Is een mogelijkheid, maar ik kan ook even gaan rekenen. Zo ben ik 60 kilo en mijn kinderen zijn beiden 20 kilo. Ik ga de snoepjes verdelen op gewicht. Ik met 60 kilo ben 3 keer zwaarder dan mijn kinderen van 20 kilo. Ik neem 3 keer zoveel snoepjes, ik 3 snoepjes, mijn kinderen allebei 1. Erg eerlijk….en daarnaast komt het mij ook wel goed uit, want ik heb trek en hou van snoep. En zo kan ik nog wel meer rekenregels bedenken waar mijn kinderen het wellicht niet mee eens zijn, maar er is vast wel een hoogleraar te vinden die achter mijn rekenregel kan gaan staan. Grapje natuurlijk, maar wat ik wil zeggen, eerlijkheid is niet te vangen in één rekenregel, zeker niet in pensioenland waar de problematiek complex is en de uitkomst onzeker. Het ideale contract is nog niet uitgedacht, moeten we dan gewoon met z’n allen nog een paar jaar gaan nadenken. Denk ook dat het suboptimaal is om je 2 de pijler pensioencontract perfect eerlijk te maken. Het 2 de pijler pensioen maakt deel uit van een groter systeem met ook de eerste pijler, de derde pijler, of de zorg, wonen Dat betekent niet dat ik denk dat we nog maar even een paar jaar achterover moeten gaan zitten en wachten tot we wel weten wat het nieuwe contract is. Nee we moeten nu wel iets doen, voordat het te laat is. Om dat te illustreren heb ik het volgende plaatje meegenomen
  • Het is een stilistisch plaatje gebaseerd op wetenschappelijke literatuur over intergenerationele risicodeling. Uitgangspunt is een overlappende generatiemodel : je hebt op elk tijdstip meerdere generaties rondlopen en zij doen aan risicodeling. Tijdens hun werkzame leven sparen ze collectief voor pensioen in een pensioenfonds. Bij aanvang van het contract is het pensioenfonds in evenwicht. De blauwe lijn is het evenwicht: de dekkingsgraad is op orde. Van links naar rechts loop je verder in de tijd. De financiële situatie van het fonds kabbelt rond de evenwichtsituatie door bijvoorbeeld meevallende of tegenvallende aandelenkoersen. Meestal gaat het goed, maar een fonds kan uit evenwicht raken. De financiële situatie van een fonds kan zodanig slecht worden, dat een toekomstig cohort beter niet in kan stappen. Gewoon omdat ze weten dat ze veel meer moeten betalen dan ze terug zullen krijgen. In de literatuur vind je bijvoorbeeld dekkingsgraden van 80%/90% als ondergrens waarna het model niet meer in evenwicht belandt. Compleet maken van een contract is niet de oplossing, ex ante eerlijk kan ex post zeer oneerlijk zijn
  • Samenwerken: laat meer mogelijkheden open, de huidige fondsen sluiten en over op individueel DC is altijd nog mogelijk. Als je al begint met het uitgangspunt dat je niet wil samenwerken, verklein je de set van mogelijke uitkomsten. Je hebt minder keuzemogelijkheden en komt dus mogelijk in een sub-optimale oplossing. In de media en politiek lijkt het alsof jong en oud de deuren al hebben dichtgegooid en ieder een eigen weg kiezen. Maar op pensioenfondsniveau, op bestuursniveau, op deelnemersraadniveau is er volgens mij nog wel degelijk een goede basis om te beginnen met samen de mogelijkheden en onmogelijkheden te bekijken.
  • Structureren van de uitdaging waarvoor wij nu staan Het is een moeilijke opgave: meerdere belanghebbenden, niet altijd met dezelfde of zelfs met tegengestelde belangen, meerdere keuzemogelijkheden, onzekere uitkomsten Je kunt gewoon wachten en op de deadline hakt degene die het hardste roept de knoop door. Maar het is beter om de opgave te structureren, het keuzeproces meer transparant te maken. Niet alleen om nu het overzicht te bewaren, maar ook ter verantwoording achteraf, dat je zo goed mogelijk hebt gedaan aan evenwichtige belangenafweging en dat je met de aanwezige kennis alle belangrijke elementen die je kon bedenken, hebt betrokken in het proces.
  • Wat is belangrijk? Niet alleen eurobedragen, maar meer ook onzekerheid, rechtvaardigheid, communiceerbaarheid etc
  • Waar valt uit te kiezen? Niet alleen individueel DC en nominaal en reëel
  • Moeilijkheid zit hem er in dat alles samenhangt: Ambitie, risico’s en kosten zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: bij onbeperkte premie is een hoge ambitie haalbaar zonder risico. Meestal is de premie niet onbeperkt en gaat een hogere ambitie alleen maar samen met meer risico. Dit is nog sec in de pensioencontext Jong heeft oud nodig, oud heeft jong nodig: en is het niet op pensioengebied, dan wel op een ander gebied zoals de zorg
  • Alles hangt dus samen, maar in hoeverre hangt het samen, waar hebben we het nu eigenlijk over? Wat levert een DC regeling naar verwachting op? Wat zijn nu eigenlijk de voordelen van een collectief?
  • Is er een regeling die overal met kop en schouders bovenuit steekt, dan is de keuze snel gemaakt. Ik heb berekeningen in een wetenschappelijk tijdschrift over 2 de pijler pensioenen gezien, waaruit blijkt dat men in het beste geval 2% beter af is als gevolg van intergenerationele risicodeling. 2% beter af?! Is dat voldoende om een keuze te kunnen maken? Moet ik mijn individuele potje opgeven voor 2%? Aan de andere kant stel dat je individueel 2% beter af bent dan in een collectief. Zou jij het collectief verlaten voor slechts 2%?
  • Hoe ga jij je product op de markt zetten: iets meer kwaliteit en iets duurder of toch iets minder kwaliteit en iets goedkoper? Hoe haal je de beste omzet, de beste winst?
  • Gedragen oplossing Water bij de wijn, niet altijd rationeel, wel rechtvaardig
  • Gedragen oplossing Water bij de wijn, niet altijd rationeel, wel rechtvaardig
  • Eerlijkheid is niet te vangen in één rekenregel Berekeningen kunnen wel ondersteunen bij de zoektocht naar een breed gedragen oplossing Eerlijkheid is daarbij geen expliciet criterium Oneerlijke beslissing zal niet gedragen worden, gedragen beslissing is blijkbaar acceptabele vorm van eerlijkheid…. Tevreden met samen een stukje van de hele koek
  • Agnes Joseph - Eerlijk delen in pensioenland 20 juni 2013

    1. 1. Agnes JosephActuaris & ALM adviseur20 juni 2013Eerlijk delen:wat werkt – en wat niet?
    2. 2. Jaarcongres IPNederlandWat werkt niet?
    3. 3. Jaarcongres IPNederlandMaar het is tijd voor actieToekomstig cohort beter niet instappenToekomstig cohort beter niet toelaten?Contract completer makenToekomstbestendigerGeen garantie houdbaarheidNieuwe opbouwBestaande opbouw
    4. 4. Jaarcongres IPNederlandWat werkt wel?SamenwerkenStructurerenRekenenBrede blik
    5. 5. Jaarcongres IPNederlandSamenwerkenStructurerenRekenenBrede blikWat werkt wel?
    6. 6. Jaarcongres IPNederlandStructurerenWat willen we?belanghebbendecriterium criterium criteriumcontract contract contract contractbelanghebbende
    7. 7. Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?belanghebbendecriterium criterium criteriumcontract contract contract contractbelanghebbendeStructureren
    8. 8. Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?jongcriterium criterium criteriumcontract contract contract contractoudStructureren
    9. 9. Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?jongcriterium criterium criteriumcontract contract contract contractoudStructureren
    10. 10. Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?jongambitieverwachte uitkeringcontract contract contract contractoudrisicouitkering slecht weerkostenpremieStructureren
    11. 11. Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?Waar valt uit te kiezen?jongambitieverwachte uitkeringcontract contract contract contractoudrisicouitkering slecht weerkostenpremieStructureren
    12. 12. Jaarcongres IPNederlandWat willen we?Wie zijn de belanghebbenden?Wat is belangrijk voor de belanghebbenden?Waar valt uit te kiezen?jongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?Structureren
    13. 13. Jaarcongres IPNederlandjongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?Structureren
    14. 14. Jaarcongres IPNederlandSamenwerkenStructurerenRekenenBrede blikWat werkt wel?
    15. 15. Jaarcongres IPNederlandRekenenALMjongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?
    16. 16. Jaarcongres IPNederlandRekenenALMWat is belangrijk voor de belanghebbenden? Risicopreferentiejongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?
    17. 17. Jaarcongres IPNederlandSamenwerkenStructurerenRekenenBrede blikWat werkt wel?
    18. 18. Jaarcongres IPNederlandBrede blik
    19. 19. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    20. 20. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    21. 21. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    22. 22. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    23. 23. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    24. 24. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    25. 25. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    26. 26. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    27. 27. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    28. 28. Jaarcongres IPNederlandRisicopreferentie
    29. 29. Jaarcongres IPNederlandALMRisicopreferentiejongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?Voorkeur in beeld
    30. 30. Jaarcongres IPNederlandALMRisicopreferentiejongambitieverwachte uitkeringoudrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?Risicopreferentie + ALM uitkomst = Voorkeurscore tussen 0% en 100%Voorkeur in beeld
    31. 31. Jaarcongres IPNederlandjong oudALMambitieverwachte uitkeringrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?RisicopreferentieVoorkeur:defined ambition 80%? 70%defined contrib. 50%defined benefit 40%Voorkeur:defined benefit 80%? 70%defined contrib. 50%defined ambition 40%Voorkeur in beeld
    32. 32. Jaarcongres IPNederlandjong oudALMambitieverwachte uitkeringrisicouitkering slecht weerkostenpremiedefinedbenefitdefinedambitiondefinedcontribution?RisicopreferentieVoorkeur:defined ambition 80%? 70%defined contrib. 50%defined benefit 40%Voorkeur:defined benefit 80%? 70%defined contrib. 50%defined ambition 40%Voorkeur in beeld
    33. 33. Jaarcongres IPNederlandResultaat

    ×