SlideShare a Scribd company logo
1 of 133
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Ο
Εισαγωγή στις
τηλεπικοινωνίες
Ο όρος τηλεπικοινωνίες αναφέρεται στο σύνολο των μέσων και των
απαραίτητων τεχνικών, για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ δύο ή
περισσοτέρων ανταποκριτών σε οποιαδήποτε απόσταση με υψηλή
πιστότητα και αξιοπιστία.
Μονόδρομη Επικοινωνία
(μόνο προς μία κατεύθυνση)
Αμφίδρομη Επικοινωνία
(προς δύο κατευθύνσεις)
Μονόδρομη Επικοινωνία
Αμφίδρομη Επικοινωνία
Είδη επικοινωνιών ως προς το μέσο μετάδοσης.
1. Ασύρματη
2. Ενσύρματη
3. Οπτική
Βασικό σήμα είναι το σήμα (ηλεκτρικό μέγεθος) το οποίο προκύπτει στην
έξοδο του αισθητήρα και αντιπροσωπεύει πιστά το μέγεθος της εισόδου.
Μετατροπή και επεξεργασία του μηνύματος
Διάκριση σημάτων
1. Περιοδικό σήμα : Όταν επαναλαμβάνεται στο χρόνο, δηλ. παίρνει μετά από
συγκεκριμένο χρόνο τις ίδιες τιμές.
2. Μη περιοδικό σήμα : Τα τυχαία σήματα που δεν παρουσιάζουν
επαναληπτικότητα.
Χαρακτηριστικά περιοδικού σήματος.
1. Περίοδος (Τ)) : Ο χρόνος, μετά το πέρας του οποίου, το σήμα
επαναλαμβάνεται. Τ=1/f
2. Συχνότητα (f) : Ο ρυθμός επανάληψης του σήματος στην μονάδα
του χρόνου, δηλ. σε ένα sec. f=1/Τ
3. Γωνιακή ταχύτητα ή κυκλική συχνότητα (Ω) : Η ταχύτητα με την
οποία κινείται το ημιτονικό σήμα για να διαγράψει έναν πλήρη κύκλο
στο χρόνο μιας περιόδου. Ω=2π/Τ=2πf
Πλήρης έκφραση ημιτονικού σήματος: s(t)=So sin(Ωt + φο)
Ισχύς ημιτονικού σήματος σε ωμική αντίσταση R : P = So / 2R
2
Φάσμα σήματος είναι το σύνολο των συχνοτήτων των ημιτονικών
σημάτων με συγκεκριμένα πλάτη που πρέπει να προστεθούν, ώστε
να δώσουν ως αποτέλεσμα το αρχικό σήμα.
Το τηλεφωνικό φάσμα και η δημιουργία του με κατάλληλο φίλτρο από το φάσμα ομιλίας.
Παρατήρηση: Όσο πιο πλούσιο ή φτωχό σε συχνότητες είναι το φάσμα ενός
σήματος, τόσο μεγαλύτερη ή μικρότερη είναι η ¨ποσότητα της πληροφορίας¨
που περιέχει το σήμα.
1. Εύρος ζώνης : Η ζώνη συχνοτήτων λειτουργίας του ενισχυτή, όπου
ο ενισχυτής συμπεριφέρεται (ενισχύει) το ίδιο όλες τις φασματικές
ακτίνες του.
2. Φίλτρο : Κύκλωμα που χρησιμοποιούμε για να αλλοιώσουμε ή να
αλλάξουμε την αρχική φασματική ζώνη ενός σήματος.
Είδη φίλτρων και οι ζώνες διέλευσης των.
Δομικό διάγραμμα τηλεπικοινωνιακού συστήματος.
Διαμόρφωση : Η διαδικασία κατά την οποία ένα σήμα υψηλής
συχνότητας (φέρον σήμα) αλλάζει τα χαρακτηριστικά του (πλάτος,
συχνότητα, φάση) στο ρυθμό ενός σήματος χαμηλής συχνότητας
(διαμορφωτικό σήμα) – ακουστική συχνότητα, με σκοπό την μετάδοση
του σήματος αυτού. Το σήμα που προκύπτει (διαμορφωμένο σήμα)
διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά του βασικού σήματος – πληροφορίας.
Διαδικασία διαμόρφωσης - αποδιαμόρφωσης
Το ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι μια μορφή ενέργειας συνδυασμένου
ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου, που είναι κάθετα μεταξύ τους και
κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης τους.
• Η ταχύτητα διάδοσης του ηλεκτρομαγνητικού κύματος στο κενό είναι η
ταχύτητα διάδοσης του φωτός, το οποίο και αυτό είναι ηλεκτρομαγνητικό
κύμα c = 300.000Km/sec
•Μήκος κύματος είναι η απόσταση που διανύει διαδιδόμενο το κύμα στο
χρονικό διάστημα μιας περιόδου Τ του ηλεκτρικού σήματος από το οποίο
προήλθε. λ = c * T
Πόλωση του ηλεκτρομαγνητικού κύματος είναι η κατεύθυνση του
επιπέδου του ηλεκτρικού πεδίου (οριζόντια ή κατακόρυφη)
Ισχύει : Ε / Η = 120π = 377Ω
(Ε : η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου σε Volt/m )
(H : η ένταση του μαγνητικού πεδίου σε A/m )
Πυκνότητα ισχύος είναι η ηλεκτρομαγνητική ισχύς ανά μονάδα
επιφανείας
Ισχύει : ρ = Ε * Η ή ρ = Ε / 120π
2
Ισχύς και πόλωση ηλεκτρομαγνητικού πεδίου
ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ
1. Αναλογικές : Όταν το σήμα s(t) είναι αναλογικό σήμα και το φέρον Μ(t)
είναι ημιτονικό σήμα.
2. Παλμικές : Όταν το σήμα s(t) είναι αναλογικό σήμα και το φέρον Μ(t)
είναι παλμικό σήμα υψηλής συχνότητας.
3. Ψηφιακές : Όταν το σήμα s(t) είναι ψηφιακό σήμα (προέρχεται από
υπολογιστή.
ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ ΑΜ
Εξίσωση διαμορφωμένου σήματος ΑΜ
E(t) = [Mo + Sosin(Ωt)]*sin(ωοt) = Mosin(ωοt) + Sosin(Ωt)*sin(ωοt) =
= Mosin(ωοt) + (So/2)cos[(ωο-Ω)t] + (So/2)cos[(ωο+Ω)t]
Φάσμα διαμορφωμένου σήματος κατά ΑΜ
Το διαμορφωμένο σήμα ΑΜ αποτελείται από τρεις φασματικές ακτίνες στις συχνότητες :
fo , fo-F, fo+F
Διαμόρφωση πλάτους διπλής και απλής ζώνης χωρίς φέρον
Διαμόρφωση DSB Φάσμα διαμόρφωσης DSB
Εξίσωση σήματος DSB: Ε(t) = (So/2)cos[(ωο-Ω)t] + (So/2)cos[(ωο+Ω)t]
Ισχύς σήματος διαμορφωμένου κατά DSB : Poλ = Pωφ
α. Επιλογή της μιας από τις δύο πλάγιες ζώνες β. Φάσμα διαμόρφωσης SSB
Εξίσωση σήματος SSB: E(t)= (So/2)cos[(ωο-Ω)t] ή (So/2)cos[(ωο+Ω)t]
Ισχύς σήματος διαμορφωμένου κατά SSB : Poλ = Pωφ=2So / R
Επίσης : Pωφ(SSB)=8Pωφ(AM)
2
L
ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑΣ FM
Σύγκριση διαμορφώσεων ΑΜ και FM
1. H ισχύς του πομπού ΑΜ δεν είναι σταθερή και εξαρτάται από το ποσοστό
διαμόρφωσης m ή το πλάτος του σήματος διαμόρφωσης. Στην FM η ισχύς
εκπομπής είναι σταθερή.
2. Στην διαμόρφωση ΑΜ η ισχύς του φέροντος σήματος αποτελεί το μεγαλύτερο
ποσοστό της ολικής ισχύος του σήματος. Έχουμε δηλ. σπατάλη ισχύος. Στην
διαμόρφωση FM η αρχική ισχύς κατανέμεται σε όλο το φάσμα και η ισχύς της
φέρουσας είναι μέρος της ολικής ισχύος.
3. Στην διαμόρφωση ΑΜ χρησιμοποιούμε ενισχυτές που δεν εισάγουν
παραμόρφωση, γιατί η πληροφορία βρίσκεται στις μεταβολές του πλάτους του
σήματος. Στην διαμόρφωση FM, αν υπάρχει παραμόρφωση, δεν είναι
καταστροφική αφού η πληροφορία βρίσκεται στις μεταβολές της συχνότητας.
4. Το εύρος ζώνης στην διαμόρφωση FM είναι πολύ μεγαλύτερο από το
αντίστοιχο της ΑΜ. Όμως η διαμόρφωση FM παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερο
λόγο σήμα/θόρυβο (S/N).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο
Τεχνικές μετάδοσης.
Στις ραδιοεπικοινωνίες το ηλεκτρομαγνητικό κύμα – ραδιοκύμα – αποτελεί
το μέσο μεταφοράς της πληροφορίας, που εκπέμπεται, ακτινοβολείται στο
χώρο από την κεραία.
Αν θεωρήσουμε μία κεραία εκπομπής ως σημειακή πηγή
ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας, όταν δεν υπάρχουν εμπόδια, το κύμα
διαδίδεται σφαιρικά.
Ισχύς ανά μονάδα επιφάνειας :
Όπου Ρε = η ισχύς εκπομπής στην κεραία – ρ ( Watt/m ) ή
(Watt/Km )
2
2
To ηλεκτρικό πεδίο που δημιουργείται σε απόσταση R από την κεραία είναι :
Οι απώλειες του κύματος στον ελεύθερο χώρο κατά την διάδοση του από
την κεραία εκπομπής στην κεραία λήψης σε db, είναι :
Τρόποι διάδοσης του ηλεκτρομαγνητικού κύματος.
1. Κύμα εδάφους : το κύμα δεν
απομακρύνεται πολύ από την
επιφάνεια του εδάφους της γης.
2. Ιονοσφαιρικό κύμα : το κύμα
απομακρυνόμενο από την επιφάνεια
του εδάφους επιστρέφει σε αυτό,
αφού υποστεί ανάκλαση στα ανώτερα
στρώματα της ατμόσφαιρας, που
ονομάζονται ιονόσφαιρα, λόγω της
μεγάλης περιεκτικότητας ιονισμένων
ατόμων, δηλ. ηλεκτρικών φορτίων.
Κύματα εδάφους.
1. Απ’ ευθείας κύμα : η ακτίνα διάδοσης του δεν εμποδίζεται από την
καμπυλότητα της γης. Διαδίδεται στο κενό χωρίς εμπόδια. Επηρεάζεται
μόνο από την απόσταση και τη διάχυση μέσα στην ατμόσφαιρα.
1. Κύμα από ανάκλαση στο έδαφος : Στην κεραία λήψης έχουμε συμβολή
(διανυσματική) των κυματικών ακτίνων του άμεσου και του από ανάκλαση
στο έδαφος σήματος.
2. Κύμα επιφανείας : Πρόκειται για το ηλεκτρομαγνητικό κύμα που
διαδίδεται σχεδόν εφαπτομενικά με το έδαφος. Όταν το έδαφος είναι
αγώγιμο, ακολουθεί την καμπυλότητα της γης. Εξασφαλίζει ζεύξη μεταξύ
κεραιών όπου το απ’ ευθείας κύμα δεν μπορεί να φτάσει λόγω εμποδίων.
Ιονοσφαιρικά κύματα.
• Η ιονόσφαιρα περιλαμβάνει τα στρώματα της γήϊνης
ατμόσφαιρας που καταλαμβάνουν ύψη από 70Km
από την επιφάνεια της γης έως και 400Km.
• Τα υψηλότερα στρώματα έχουν μεγαλύτερη
πυκνότητα ιονισμού. Το ύψος και το πάχος κάθε
στρώματος επηρεάζονται σημαντικά από την
ποσότητα της ηλιακής ενέργειας που τα ιονίζει.
• Καθώς το ηλεκτρομαγνητικό κύμα εισέρχεται στην
ιονόσφαιρα, η ακτίνα διάδοσης του κυρτώνει όλο και
περισσότερο όσο η πυκνότητα ιονισμού του
στρώματος μεγαλώνει και κάτω από ορισμένες
συνθήκες, το κύμα επιστρέφει στη γη. Το φαινόμενο
διευκολύνεται όσο μεγαλύτερη είναι η πυκνότητα
ιονισμού του στρώματος και όσο μεγαλύτερο είναι το
μήκος κύματος λ.
• Η ανάκλαση ραδιοκυμάτων μεγαλύτερης
συχνότητας απαιτεί μεγαλύτερη πυκνότητα ιονισμού.
Στα ανώτερα στρώματα ανακλώνται ραδιοκύματα
υψηλότερων συχνοτήτων. Στα κατώτερα στρώματα
ανακλώνται οι χαμηλότερες συχνότητες.
Όσο μεγαλύτερη είναι η γωνία πρόσπτωσης θ τόσο
διευκολύνεται το φαινόμενο της ανάκλασης.
Ως οριακή συχνότητα fc θεωρείται η μέγιστη
συχνότητα κύματος που προσπίπτωντας κάθετα
στην ιονόσφαιρα μπορεί να ανακλαστεί.
Όταν η συχνότητα του προσπίπτοντος κύματος είναι
μεγαλύτερη απ’ την οριακή, το κύμα προσπερνά το
αντίστοιχο στρώμα.
Για ζεύξη μεταξύ δύο σημείων Α (κεραία εκπομπής)
και Β (κεραία λήψης) υπάρχει μια μέγιστη συχνότητα
MUF που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πέρα απ’
την οποία δεν μπορούμε να πετύχουμε
ραδιοεπικοινωνία σε μικρότερη απόσταση.
Η απόσταση που αντιστοιχεί σε αυτή τη συχνότητα
ονομάζεται ελάχιστη οριακή απόσταση ζεύξης.
Η ελάχιστη συχνότητα εκπομπής LUF είναι αυτή
που χρησιμοποιείται κατά την εκπομπή ώστε το
κύμα να μην απορροφηθεί τελείως από την
ιονόσφαιρα.
Αν η ελάχιστη οριακή απόσταση πέρα απ’ την οποία έχουμε κάλυψη με
ιονοσφαιρικό κύμα είναι μεγαλύτερη από την μέγιστη κάλυψη από το κύμα
εδάφους, τότε υπάρχει ¨μια ζώνη σιγής¨ όπου δεν φτάνει το εκπεμπόμενο από
τον πομπό σήμα. (σχ.α)
Αν η ελάχιστη οριακή απόσταση της ιονοσφαιρικής
ζεύξης είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με την απόσταση
κάλυψης του κύματος εδάφους (σχ.β), τότε στην
κεραία λήψης έχουμε την συμβολή των δύο κυμάτων
που ακολούθησαν διαφορετικούς δρόμους. Η
συμβολή είναι διανυσματική. Είναι το φαινόμενο των
¨διαλείψεων του σήματος¨ .
Επίδραση της συχνότητας στην διάδοση.
1. Υπερμακρά κύματα : 10KHz – 30KHz. (Το κύμα εδάφους έχει μικρές
απώλειες και φτάνει σε αποστάσεις έως και 1000Km).
2. Μακρά κύματα : 30KHz – 300KHz. (To κύμα εδάφους εξασθενεί όσο
αυξάνεται η συχνότητα).
3. Μεσαία κύματα : 300KHz – 3000KHz. (Το κύμα εδάφους φτάνει έως μερικές
εκατοντάδες Km. Αποσβήνει όσο η συχνότητα του είναι μεγαλύτερη και η
αγωγιμότητα του εδάφους μικραίνει. Η ζώνη που καλύπτεται ονομάζεται
¨πρώτη ζώνη κάλυψης¨. Τη νύχτα το κύμα χώρου διευρύνει την κάλυψη και
σχηματίζει την ¨δεύτερη ζώνη κάλυψης¨ σε πολύ μεγάλες αποστάσεις).
4. Βραχέα κύματα : 3MHz – 30MHz. (Τα βραχέα κύματα απορροφούνται έντονα
από το έδαφος, γι’ αυτό αποσβήνουν γρήγορα και δεν έχουν μεγάλη
κάλυψη. Το κύμα χώρου όμως καλύπτει αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων.
Τα κύματα αυτά υπόκεινται σε διαδοχικές ανακλάσεις στο έδαφος και την
ιονόσφαιρα αυξάνοντας την ακτίνα κάλυψης).
5. Υπερβραχέα κύματα : 30MHz – 300MHz. (Η ραδιοκάλυψη εξασφαλίζεται
μόνο από το κύμα εδάφους και περιορίζεται σε αποστάσεις που υπάρχει
οπτική επαφή των κεραιών. Συνεχείς διαθλάσεις στην τροπόσφαιρα.
Μέγιστη απόσταση κάλυψης = ραδιοηλεκτρικός ορίζοντας =
D=4120(√h1 + √h2)
6. Μικροκύματα : 300MHz – 300GHz. (Χρησιμοποιούνται ευρύτατα στις
δορυφορικές επικοινωνίες).
Πολλαπλές ανακλάσεις βραχέων
κυμάτων
Ορισμός του ραδιοηλεκτρικού ορίζοντα.
Μικροκύματα
α. οπτική επαφή κεραιών
β. μέσω δορυφόρου
Τύποι ραδιοζεύξεων
Στην ραδιοφωνία απαιτείται σφαιρική κάλυψη και
μεγάλη εμβέλεια. Οι κεραίες τοποθετούνται ψηλά.
Στις μικροκυματικές ζεύξεις έχουμε
πολλαπλή αναμετάδοση
Στις δορυφορικές ζεύξεις ο αναμεταδότης έχει
τοποθετηθεί πάνω σε δορυφόρο σε τροχιά γύρω
από την γη.
Επίγειος δορυφορικός σταθμός με
την τεχνική της πολυπλεξίας.
Ραδιοτηλεφωνία
Απλή (simplex)
Πλήρως αμφίδρομη (full duplex)
Ημιαμφίδρομη ζεύξη με
αναμεταδότη (semi duplex)
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο
Συστήματα εκπομπής
ραδιο/τηλεοπτικών σημάτων.
Το γενικό δομικό διάγραμμα ενός πομπού οριοθετεί δύο λειτουργικά
τμήματα:
1. Το τμήμα που αφορά την επεξεργασία του βασικού σήματος
2. Το τμήμα που περιλαμβάνει τον ταλαντωτή του φέροντος σήματος Υ.Σ,
τη διαμόρφωσή του και την ενίσχυση του διαμορφωμένου φέροντος.
Γενικό διάγραμμα πομπού
Γένεση του φέροντος σήματος - Ταλαντωτές
Αυτοταλάντωση κυκλώματος L-C
fo=1/(2π√LC)
η συχνότητα ταλάντωσης
Συντελεστής ποιότητας
Q=(2πfoL)/r
Είδη ταλαντωτών
•Hartley
•Colpitts
•Με κρύσταλλο
Λειτουργικά χαρακτηριστικά ταλαντωτώνΛειτουργικά χαρακτηριστικά ταλαντωτών
• Συχνότητα λειτουργίας
•Ακρίβεια συχνότητας
•Φασματική καθαρότητα σήματος που δίνουν
•Σταθερότητα πλάτους σήματος
Φάσμα ιδανικού αρμονικού ταλαντωτή
και το πραγματικό φάσμα.
Σήμερα χρησιμοποιούνται ταλαντωτές
που η συχνότητα λειτουργίας τους
ελέγχεται από ηλεκτρική τάση (VCO).
Με βάση αυτόν τον ταλαντωτή
χρησιμοποιούμε διατάξεις σύνθεσης
συχνότητας, που παρουσιάζουν μεγάλη
σταθερότητα και ακρίβεια στην τιμή
συχνότητας που θέλουμε να πετύχουμε.
Διαμορφωτές
Η διάταξη με την οποία υλοποιείται η διαδικασία της διαμόρφωσης
Διαμορφωτές πλάτους ΑΜ με φέρον : γραμμικοί – μη γραμμικοί.
Α. Κυκλώματα γραμμικάΑ. Κυκλώματα γραμμικά
Το κέρδος του ενισχυτή
ελέγχεται από το σήμα
διαμόρφωσης s(t). Αν το
κέρδος είναι : G=1+s(t), τότε
στην έξοδο έχουμε το
φέρον διαμορφωμένο κατά
πλάτος.
Β. Μη γραμμικά κυκλώματα.Β. Μη γραμμικά κυκλώματα.
Ενισχυτής τάξης λειτουργίας C στο
ρόλο μη γραμμικού διαμορφωτή
πλάτους.
Στην δίοδο εφαρμόζεται το άθροισμα
του βασικού σήματος και του
φέροντος. Από το φάσμα που
δημιουργείται με κατάλληλο φίλτρο
παίρνουμε το διαμορφωμένο φέρον.
Διαμορφωτές απλής ζώνης χωρίς φέρον (SSBsc)
Διαμορφωτής με φίλτρο ζώνης
Διαμορφωτής με διαδοχικές αλλαγές συχνότητας.
(Οι διαδοχικές αλλαγές συχνότητας χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουμε
φίλτρα ζώνης με μικρότερο συντελεστή ποιότητας, τα οποία είναι λιγότερο
επιλεκτικά και κατασκευάζονται ευκολότερα)
Ο ισοσταθμισμένος διαμορφωτής
συμπεριφέρεται σαν ιδανικός
πολλαπλασιαστής. Στην έξοδο του
κυκλώματος παίρνουμε : E(t)=s(t)*M(t)
Διαμορφωτής SSBsc με ολισθητές
φάσης κατά π/2.
Πλήρες δομικό διάγραμμα πομπούΠλήρες δομικό διάγραμμα πομπού SSBscSSBsc
Διαμορφωτές συχνότητας.
Συμπεριφορά της διόδου Varicap
μεταβλητής χωτηρικότητας.
Ταλαντωτής VCO με δίοδο
Varicap.
Βρόχος PLL σε δομή διαμορφωτή συχνότητας. Ο βρόχος PLL με ενσωματωμένο
ένα στάδιο προσθέτη, που επιτρέπει τη διαμόρφωση συχνότητας του VCO.
Ειδικοί τύποι διαμορφώσεων.
Στερεοφωνική διαμόρφωση.
Η φασματική επεξεργασία και το
τελικό φάσμα στην έξοδο του
στερεοφωνικού κωδικοποιητή.
Αποκωδικοποίηση στερεοφωνικού σήματος.
Διαμόρφωση υποβαθμισμένης πλευρικής ζώνης (VSB)
Χρησιμοποιείται στην περίπτωση που το βασικό σήμα s(t) έχει ευρύ φάσμα που
εκτείνεται από 0-5MHz (φάσμα video ή τηλεοπτικό φάσμα).
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6Ο
Συστήματα ακτινοβολίας
Προσαρμογή ονομάζεται η εξασφάλιση των συνθηκών που επιτρέπουν τη μεταφορά
της μέγιστης δυνατής ισχύος από μια πηγή σε ένα φορτίο. Στις γραμμές
μεταφοράς η τέλεια προσαρμογή επιτυγχάνεται μόνο, όταν ταυτόχρονα η
αντίσταση εξόδου της πηγής είναι ίση με τη χαρακτηριστική αντίσταση της
γραμμής και η χαρακτηριστική αντίσταση της γραμμής είναι ίση με την αντίσταση
φορτίου.
Τα κυριότερα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας προσαρμογής είναι :
1. Το φορτίο τροφοδοτείται με τη μέγιστη ισχύ που μπορεί να δώσει η πηγή.
2. Η μεταφορά της μέγιστης δυνατής ισχύος επιτυγχάνεται ανεξάρτητα από το
μήκος της γραμμής και από τη συχνότητα.
3. Οι απώλειες ισχύος και ο κίνδυνος καταστροφής του μονωτικού της γραμμής από
τοπικές ανυψώσεις της τάσης μειώνονται στο ελάχιστο δυνατό.
Μερική προσαρμογή με τμήμα γραμμής λ/4
Κεραίες είναι διατάξεις αποτελούμενες από συστήματα αγωγών, που
εκπέμπουν ή συλλαμβάνουν ηλεκτρομαγνητικά κύματα.
Μια κεραία σε λειτουργία μπορεί να θεωρηθεί κύκλωμα συντονισμού με
πηνίο – πυκνωτή σε σειρά.
(α) το κύκλωμα έχει πολύ μικρές διαστάσεις και δεν ακτινοβολεί ικανοποιητικά τα
ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Τα ρεύματα βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους, έχουν
αντίθετες κατευθύνσεις και αλληλοεξουδετερώνονται.
(β) τα ρεύματα ρέουν προς την ίδια κατεύθυνση, αλλά στις πλάκες του πυκνωτή
αντίθετα. Έτσι δεν έχουμε πάλι ικανοποιητική ακτινοβολία.
(γ) τα ρεύματα γίνονται παντού ομοιόμορφα και το κύκλωμα μετατρέπεται σε κεραία
που εκπέμπει κανονικά.
(δ) η αρχική χωρητικότητα και αυτεπαγωγή εξακολουθούν να υπάρχουν κατανεμημένες
κατά μήκος της κεραίας.
Αν πάρουμε μια γραμμή μεταφοράς και σε μήκος λ/4 από το άκρο της
απομακρύνουμε του αγωγούς μεταξύ τους, θα έχουμε μία κανονική κεραία
λ/2 που ονομάζεται και δίπολο .
Τα ρεύματα και οι τάσεις δημιουργούν γύρω απ’ την κεραία ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.
Πολύ κοντά στην κεραία το πεδίο είναι στενά συνδεδεμένο μαζί της, δεν ακτινοβολείται
μακρύτερα και ονομάζεται πεδίο επαγωγής. Ένα μέρος του πεδίου αυτού αποσπάται
από την κεραία και δεν επιστρέφει σ’ αυτή. Διαδίδεται στον ελεύθερο χώρο ως
ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και δημιουργεί το πεδίο ακτινοβολίας. Με τη βοήθεια
του πεδίου ακτινοβολίας γίνονται οι ασύρματες συνδέσεις μεταξύ κεραιών εκπομπής
και μακρινών κεραιών λήψης.
Τύποι κεραιών εκπομπής.
1. Συντονισμένες : οι κεραίες που έχουν μήκος προσαρμοσμένο στη
συχνότητα του ρεύματος της πηγής και δεν μπορούν να λειτουργήσουν
ικανοποιητικά σε διαφορετικές από αυτή συχνότητα.
Ασυντόνιστες : οι κεραίες που μπορούν να λειτουργήσουν εξίσου καλά
σε πολύ διαφορετικές μεταξύ τους συχνότητες.
2. Συμμετρικές : οι κεραίες που προέρχονται από άνοιγμα γραμμών λ/4,
δηλαδή με γεωμετρικό μήκος l=λ/2 (δίπολα ή κεραίες Hertz).
Ασύμμετρες : οι κεραίες που έχουν το μισό μήκος από τις συμμετρικές,
γιατί τους λείπει το ένα από τα δύο τμήματα που απαρτίζουν το δίπολο.
Βασίζουν τη λειτουργία τους στο φαινόμενο του ηλεκτρικού ειδώλου.
Έχουν γεωμετρικό μήκος l=λ/4 (κεραίες Marconi).
Κεραία Χερτζ : l = λ/2 = u/2f
Κεραία Μαρκόνι : l = l/4 = u/4f
H ταχύτητα u αντιπροσωπεύει την ταχύτητα του ρεύματος στην κεραία, που είναι
μικρότερη κατά 5% - 10% από την ταχύτητα του φωτός. Στην πράξη παίρνουμε :
U = 285.000.000 m/sec και υπολογίζουμε το μήκος της κεραίας σε μέτρα (m).
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΡΑΙΩΝΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΡΑΙΩΝ
1.1. Η ιδιοσυχνότηταΗ ιδιοσυχνότητα fo.fo. Είναι η συχνότητα στην οποία συντονίζεται μια
κεραία με δοσμένο μήκος.
Κεραία Χερτζ : fo = u/2l
Κεραία Μαρκόνι : fo = u/4l
2. Το ενεργό ύψος2. Το ενεργό ύψος hhεν.εν. Είναι το μικρότερο (περίπου 60% του γεωμετρικού
ύψους) ύψος που θα είχε μια κεραία, αν η κατανομή του ρεύματος κατά
μήκος της ήταν ομοιόμορφη.
Γεωμετρικό (l) και ενεργό (h) ύψος
κεραίας.
3. Οι αντιστάσεις εισόδου και ακτινοβολίας.3. Οι αντιστάσεις εισόδου και ακτινοβολίας. Εφόσον η κεραία ακτινοβολεί
αφαιρεί κάποιο ποσό ενέργειας από την πηγή το οποίο θεωρείται ότι
καταναλώνεται πάνω σε μια ισοδύναμη ωμική αντίσταση, την αντίσταση
ακτινοβολίας Rr. Κάποιο ποσό ενέργειας καταναλώνεται στην κεραία
χωρίς να ακτινοβοληθεί. Το ποσό αυτό μετατρέπεται σε θερμότητα ή
χάνεται σε διαρροές. Λέμε ότι καταναλώνεται πάνω στην αντίσταση
απωλειών Rα. Το άθροισμα αυτών των δύο αντιστάσεων ονομάζεται
αντίσταση εισόδου Rin. Δηλαδή : Rin = Rr + Rα.
4. Ο βαθμός απόδοσης.4. Ο βαθμός απόδοσης. Ονομάζουμε βαθμό απόδοσης n το πηλίκο της
ισχύος που ακτινοβολεί η κεραία προς την ισχύ που δίνει η πηγή στην
κεραία. Δηλαδή : n = Pr/Pin = Rr / (Rr + Rα).
5. Η κατευθυντικότητα και το κέρδος.5. Η κατευθυντικότητα και το κέρδος. Το διάγραμμα κατευθυντικότητας είναι
μία γραφική παράσταση που μας δίνει την ένταση της ακτινοβολίας της
κεραίας προς διάφορες κατευθύνσεις πάνω σε ένα επίπεδο και για σημεία
που απέχουν εξίσου από την κεραία. Τα διαγράμματα είναι για το οριζόντιο
και το κατακόρυφο επίπεδο. Η κεραία θεωρείται ότι είναι τοποθετημένη στο
κέντρο του διαγράμματος. Οι κλειστές καμπύλες που σχηματίζονται (λοβοί)
μας δίνουν μια εικόνα για το πώς κατανέμεται η ακτινοβολία της κεραίας σε
ένα επίπεδο. Θεωρούμε ότι το διάγραμμα περιστρέφεται γύρω από τον άξονα
της κεραίας.
Ο συντελεστής κατευθυντικότητας D μας δείχνει πόσες φορές μεγαλύτερη
ισχύ, απ’ όση ισχύ δίνουμε στην κεραία που μελετούμε, θα έπρεπε να
δώσουμε σε μια κεραία που εκπέμπει ομοιόμορφα στο γύρω χώρο, ώστε με
την πρώτη κεραία να έχουμε προς την κατεύθυνση του κύριου λοβού της
δεύτερης την ίδια ένταση πεδίου.
Το κέρδος G (db) δείχνει ότι και ο συντελεστής κατευθυντικότητας αλλά αφού
λάβουμε υπόψη και το βαθμό απόδοσης n της κεραίας. Είναι : G = D * n
Διάγραμμα κατευθυντικότητας κεραίας λ/2 (α) και κεραίας λ/4 (β)
Τύποι κεραιών εκπομπής.Τύποι κεραιών εκπομπής.
Αρκετά συχνά χρησιμοποιούνται οι κεραίες Μαρκόνι (λ/4) λόγω των εξής
πλεονεκτημάτων :
• Για ορισμένη συχνότητα εκπομπής έχουν το μισό μήκος από τις κεραίες
δίπολα. Αυτό τις κάνει κατάλληλες για χρήση στα μεσαία κύματα όπου το
μήκος κύματος είναι μεγάλο.
• Εκπέμπουν ομοιόμορφα γύρω τους κατά το οριζόντιο επίπεδο και δεν
εκπέμπουν καθόλου προς τα πάνω. Αυτό τις κάνει κατάλληλες για χρήση,
στις περιπτώσεις που οι δέκτες βρίσκονται ολόγυρα και στο ίδιο επίπεδο
με τον πομπό.
Για την καλή λειτουργία μιας κεραίας λ/4, θα πρέπει το έδαφος πάνω στο
οποίο στηρίζεται να έχει πολύ καλή αγωγιμότητα. Συνήθως τοποθετούνται
σε παραθαλάσσιες περιοχές ή εκτάσεις με υγρό έδαφος. Όταν το έδαφος
είναι ξηρό ή πετρώδες, ενισχύεται η αγωγιμότητα του με την παράχωση σε
μικρό βάθος χάλκινων αγωγών μήκους τουλάχιστον λ/4, οι οποίοι
ξεκινούν ακτινωτά από το σημείο γείωσης της γραμμής μεταφοράς, κάτω
από την κεραία.
Μορφές κεραιών λ/4
Στις χαμηλότερες συχνότητες εκπομπής, έχουν τη μορφή ιστού με κατάλληλη δομή
και υποστήριξη από αντηρίδες. Συχνά τοποθετείται στην κορυφή σύστημα αγωγών
με μορφή σχάρας. Αυτό ενεργεί σαν οπλισμός πυκνωτή και αναγκάζει το ρεύμα να
συσσωρεύεται στην κορυφή της κεραίας. Έτσι αυξάνεται το ηλεκτρικό της ύψος και
μπορούμε να μειώσουμε το γεωμετρικό ύψος της. Το ίδιο πετυχαίνουμε
τοποθετώντας ένα πηνίο στη βάση της κεραίας.
Κεραίες τύπου Γ (α), τύπου Τ (β), Ground Plane (γ) και Οριζόντια κεραία
δίπολο (δ).
Για να αυξήσουμε το εύρος ζώνης της κεραίας και να γίνει περισσότερο
ικανή να εκπέμψει και σε άλλες γειτονικές συχνότητες, αυξάνουμε το πάχος
των αγωγών. Όταν το μήκος του δίπολου είναι μικρό (υπερβραχέα κύματα),
οι οριζόντιοι αγωγοί κατασκευάζονται από σωλήνα αλουμινίου και οι
κεραίες τοποθετούνται κατακόρυφα για καλύτερη εκμετάλλευση του
διαγράμματος κατευθυντικότητας τους.
Με αυτή τη λογική κατασκευάζονται τα αναδιπλωμένα δίπολα, τα οποία
έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά εκπομπής με τα απλά δίπολα και διαφέρουν
μόνο στην αντίσταση εισόδου (240 – 300Ω).
ΣτοιχειοκεραίεςΣτοιχειοκεραίες ονομάζονται πολύπλοκες κεραίες αποτελούμενες από
συστοιχίες πολλών τμημάτων. Χρησιμοποιούνται στα υπερβραχέα κύματα,
παρουσιάζουν υψηλό κέρδος και κατευθυντικότητα.
Υπάρχουν δύο τύποι : οι παρασιτικές συστοιχίες και οι τροφοδοτούμενες
συστοιχίες.
Παρασιτικές συστοιχίες:Παρασιτικές συστοιχίες: Αποτελούνται από μία βασική κεραία – το
τροφοδοτούμενο στοιχείο – και έναν ή περισσότερους αγωγούς που δεν
συνδέονται στη γραμμή μεταφοράς και ονομάζονται παρασιτικά στοιχεία
(ανακλαστήρας – κατευθυντήρας). Τυπικό παράδειγμα η κεραία Yagi. Είναι μια
κεραία μονοκατευθυντική. Μέρος του ηλεκτρομαγνητικού κύματος που
εκπέμπεται από το δίπολο αντανακλάται από τα παρασιτικά στοιχεία και
συνδυάζεται με το αρχικό κύμα, με αποτέλεσμα μεγάλη ενίσχυση της
ακτινοβολίας προς την πλευρά του κατευθυντήρα και μεγάλη εξασθένηση προς
την πλευρά του ανακλαστήρα.
Τροφοδοτούμενες συστοιχίες:Τροφοδοτούμενες συστοιχίες: Κεραίες που έχουν δύο ή περισσότερα
δίπολα, τα οποία είναι όλα συνδεδεμένα με τη γραμμή τροφοδοσίας και
διευθετούνται έτσι, ώστε να παρέχουν κατευθυντικότητα και κέρδος.
Συγγραμική κεραία και διάγραμμα κατευθυντικότητας
Μετωπική κεραία και διάγραμμα κατευθυντικότητας.
Ακροπυροδοτική κεραία και διάγραμμα κατευθυντικότητας
Στην περιοχή των μικροκυμάτων – πολύ μικρό μήκος κύματος – τα
ηλεκτρομαγνητικά κύματα συμπεριφέρονται σαν ακτίνες φωτός. Έτσι
μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την ανάκλαση των κυμάτων πάνω σε σχετικά
μικρές μεταλλικές επιφάνειες, για να πετύχουμε εξαιρετικά μεγάλη
κατευθυντικότητα και απολαβή από τις κεραίες. Βασική κεραία μικροκυμάτων
είναι η χοανοκεραία.. Συνδυάζονται με κοίλες μεταλλικές παραβολικές
επιφάνειες, τα παραβολικά κάτοπτρα. Έχουν πολύ μεγάλο κέρδος (30 – 60db)
και εξαιρετικά στενή δέσμη εκπομπής.
Παραλληλόγραμμη και κωνική χοανοκεραία.
Παραβολική κεραία μικροκυμάτων.
Ακτινοβολούμενη ισχύς και ένταση πεδίου.
Το ποσό της ισχύος που εκπέμπεται από τον πομπό καθορίζεται από την ισχύ
εξόδου του πομπού και τον συντελεστή απόδοσης της κεραίας. Μετρώντας την
ενεργό τιμή του ρεύματος στο σημείο τροφοδοσίας της κεραίας, έχουμε :
Για κεραία λ/2 : Pr = 73*Im^2
Για κεραία λ/4 : Pr = 36*Im^2
Η ιδιότητα των κεραιών να εκπέμπουν προς την κατεύθυνση της μέγιστης
ακτινοβολίας, χαρακτηρίζεται από το μέγεθος ενεργός ακτινοβολούμενη ισχύς
που είναι το γινόμενο της ακτινοβολούμενης ισχύος επί το κέρδος της κεραίας.
Ένταση του πεδίου είναι η συνάρτηση της έντασης Ε του ηλεκτρικού πεδίου και
της έντασης Η του μαγνητικού πεδίου. Επειδή πρόκειται για εναλλασσόμενα
πεδία αλλάζουν συνεχώς φορά. [Ε = (V/m) & H = (A/m)]
Λήψη επίγειου και δορυφορικού σήματος.
«Για καλύτερα αποτελέσματα η κεραία λήψης πρέπει να είναι ίδια με την
κεραία εκπομπής»
* Στους δέκτες ραδιοφώνου για λήψη μακρών, μεσαίων ή βραχέων
κυμάτων χρησιμοποιείται η μαγνητική κεραία.
Είναι κεραία κατευθυντική και λειτουργεί καλύτερα, όταν προσανατολίζεται
κάθετα στη διάδοση του κύματος. Λόγω του μικρού μεγέθους συνήθως
τοποθετείται στο εσωτερικό των δεκτών.
* Για την λήψη υπερβραχέων κυμάτων, από δέκτες FM ή δέκτες τηλεόρασης
χρειαζόμαστε κεραίες Ground Plane ή δίπολο τοποθετημένο κάθετα πάνω σε
ιστό (για ραδιοφωνικό δέκτη FM) και κεραία Yagi ή μετωπική κεραία (για
τηλεοπτικό δέκτη).
* Για λήψη δορυφορικού σήματος χρειαζόμαστε κεραίες εξαιρετικά υψηλού
κέρδους, με πολύ στενή δέσμη λήψης. Έτσι χρησιμοποιούμε τις
χοανοκεραίες όπου το κάτοπτρο τοποθετείται έκκεντρα. Το κάτοπτρο γίνεται
σχήματος έλλειψης και το βάθος της κοιλότητας του μικραίνει. Δεν
χρησιμοποιούμε κυματοδηγό αλλά μια μονάδα που ονομάζεται LNB
(Μετατροπέας Χαμηλού Θορύβου). Τέλος υπάρχει ένα σύστημα περιστροφής
της κεραίας που μας επιτρέπει να στοχεύσουμε οποιονδήποτε δορυφόρο
στο επίπεδο του ισημερινού. Το σύστημα ονομάζεται πολική στήριξη.
Στην μονάδα LNB υπάρχει μια διάταξη επιλογής της πόλωσης του λαμβανόμενου
κύματος, ένας ενισχυτής πολύ χαμηλού θορύβου και ένας μετατροπέας συχνότητας. Ο
μετατροπέας υποβιβάζει τη συχνότητα του λαμβανόμενου σήματος από 11GHz που
εκπέμπει ο δορυφόρος σε 1GHz. Το σήμα οδηγείται σε μια εσωτερική μονάδα - IDU –
για επιπλέον ενίσχυση και επιλογή του επιθυμητού δορυφορικού προγράμματος. Η
μονάδα IDU συμπληρώνεται από μια μονάδα τηλεχειρισμού της δορυφορικής κεραίας.
Πίσω από το κάτοπτρο υπάρχει ο ενεργοποιητής που επιτρέπει την μετακίνηση της
κεραίας για στόχευση οποιουδήποτε δορυφόρου.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο
Ραδιοφωνικοί δέκτες
Ο δέκτης δέχεται ένα μικρό ποσοστό της ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας του
πομπού μαζί με πολλά άγνωστα σήματα και πολύ θόρυβο. Ενισχύει
επιλεκτικά και επεξεργάζεται μόνο το ωφέλιμο φέρον, ώστε να αποδίδει στην
έξοδο την πληροφορία.
Ο δέκτης περιλαμβάνει :
• την κεραία και το φίλτρο εισόδου, που αποτελούν ουσιαστικά το στάδιο
προσαρμογής του δέκτη στον ηλεκτρομαγνητικό φορέα.
• τον επιλεκτικό ενισχυτή υψηλών συχνοτήτων (Β’) ο οποίος ενισχύει το ασθενές
φέρον σήμα E(t)’ που φτάνει στην είσοδο του δέκτη.
• τον αποδιαμορφωτή που προορίζεται να αποδιαμορφώνει το φέρον και να
αποκαθιστά το βασικό σήμα s(t).
• τον ενισχυτή χαμηλών συχνοτήτων (Α) του βασικού σήματος.
• τον αισθητήρα / μετατροπέα ( μεγάφωνο ) που αποδίδει τελικά το αρχικό
μήνυμα στον τελικό αποδέκτη.
Οι επιδόσεις του δέκτη χαρακτηρίζονται από :
• την σταθερότητα : χαρακτηρίζει την ικανότητα του δέκτη να διατηρεί την
αρχική του ρύθμιση και το συντονισμό του σε ορισμένη συχνότητα. Μετριέται
σε Hz ή KHz απόκλισης από την αρχική ρύθμιση (αρχικό συντονισμό).
• την ευαισθησία : είναι η ελάχιστη τιμή του σήματος εισόδου E(t) στο δέκτη,
ώστε το ωφέλιμο σήμα s(t) στην έξοδο να είναι καθαρό. Εκφράζεται ποσοτικά
από τον λόγο S/N. Μετριέται σε μV σήματος στην είσοδο. Ο λόγος S/N δίνεται
σε db.
• την πιστότητα : χαρακτηρίζει την ικανότητα του δέκτη να αποδίδει στην έξοδο
το σήμα της πληροφορίας χωρίς παραμορφώσεις.
• την επιλεκτικότητα : χαρακτηρίζει την ιδιότητα του δέκτη, αφού συντονιστεί,
να επιλέγει, να ενισχύει και να αποδιαμορφώνει το επιθυμητό φέρον και να μην
επηρεάζεται από άλλες εκπομπές, ιδιαίτερα αυτές που λαμβάνουν χώρα στα
γειτονικά κανάλια. Εξαρτάται σημαντικά από την σταθερότητα και την ποιότητα
των φίλτρων εισόδου και των φίλτρων του σταδίου ενδιάμεσης συχνότητας.
Δίαυλοι εκπομπής και συντονισμός του δέκτη.
Η επιλεκτικότητα ορίζεται από την ελάχιστη απόσταση συχνοτήτων όπου ο
δέκτης μπορεί να διακρίνει ανεξάρτητες εκπομπές. Μετριέται σε Hz ή KHz.
Χαρακτηρίζεται επίσης από το πόσο τα φίλτρα εισόδου απορρίπτουν τα
ενοχλητικότερα σήματα, που είναι οι γειτονικοί δίαυλοι.
• τη γραμμικότητα : χαρακτηρίζει την ικανότητα του δέκτη να συμπεριφέρεται με
τον ίδιο τρόπο για ασθενή και ισχυρά σήματα στην είσοδο του.
• την έλλειψη παρασιτικών εκπομπών : αφορά τη μη εκπομπή παρασιτικών
ραδιοσημάτων από τα ίδια τα κυκλώματα του δέκτη. Τέτοιες παρασιτικές
εκπομπές οι οποίες προέρχονται από τοπικούς ταλαντωτές στον δέκτη,
επηρεάζουν τη λειτουργία άλλων γειτονικών συσκευών με δυσάρεστα
αποτελέσματα.
Απλός ραδιοφωνικός δέκτης άμεσης συχνότητας.
Ένας απλός ραδιοφωνικός δέκτης άμεσης συχνότητας χαρακτηρίζεται από
συντελεστή ποιότητας Q μη σταθερής τιμής. Για δέκτη μεσαίων συχνοτήτων
(531-1602 KHz) και για ζώνη ραδιοφωνικής εκπομπής 10KHz, ο συντελεστής
ποιότητας Q είναι :
Qmin : 531/10 = 53 και Qmax : 1602/10 = 160.
Φίλτρο με μεταβλητό συντελεστή ποιότητας δεν κατασκευάζεται εύκολα. Αν
χρησιμοποιηθεί φίλτρο σταθερού Q, τότε στις υψηλότερες συχνότητες η ζώνη
διέλευσης του δέκτη είναι μεγαλύτερη και άρα η επιλεκτικότητα του, δεν είναι
σταθερή για όλη τη ζώνη λειτουργίας του.
Σημαντικό πρόβλημα είναι και η γραμμικότητα του δέκτη. Αν το φέρον σήμα
στην είσοδο παρουσιάζει διακυμάνσεις έντασης είναι προφανές ότι στην έξοδο
το σήμα s(t) παρουσιάζει αντίστοιχες μεταβολές, πολύ δυσάρεστες στην
ακρόαση.
Η σταθεροποίηση του σήματος στην έξοδο απαιτεί να προικιστεί ο δέκτης με
διάταξη αυτόματης ρύθμισης του κέρδους των σταδίων ενίσχυσης, ώστε πριν
την αποδιαμόρφωση, να έχουμε πάντοτε το ίδιο πλάτος σήματος, ανεξάρτητα
από την ένταση του φέροντος σήματος στη είσοδο.
Υπερετερώδυνος Δέκτης.
Γενικό διάγραμμα.
Το φίλτρο εισόδου και ο επιλεκτικός ενισχυτής RF έχουν ζώνη διέλευσης
ολόκληρη τη ραδιοφωνική ζώνη που καλύπτει ο δέκτης για AM (531 – 1602KHz) ή
FM (88 – 108MHz). Το φίλτρο εισόδου γίνεται φίλτρο προεπιλογής ζώνης. Στην
συνέχεια το σήμα υφίσταται μετάθεση συχνότητας. Αυτό επιτυγχάνεται με
πολλαπλασιασμό του φέροντος σήματος με το σήμα ενός τοπικού ταλαντωτή που
έχει συχνότητα fτ και στην συνέχεια με την διέλευση του σήματος που προκύπτει
από φίλτρο ζώνης σταθερής συχνότητας fι. Το φίλτρο προσδιορίζει την
επιλεκτικότητα του δέκτη.
Η διαδικασία της μετάθεσης αφήνει αναλλοίωτη τη φυσιογνωμία του σήματος, είτε
έχουμε ΑΜ είτε FM.
Στην περίπτωση διαμόρφωσης πλάτους έχουμε :
Φέρον : E(t)=[Eo + s(t)] cos(ωοt)
Σήμα Τ.Τ συχνότητας fT : M(t)= Mo cos(ωτt) με Μο=1V
Στην έξοδο του φίλτρου προκύπτει σήμα διαμορφωμένο κατά πλάτος με νέα
συχνότητα φέροντος (fΙ) : E(t) = [Eo + s(t)] cos(ωΙt).
Καθώς το φίλτρο IF είναι σταθερό, η διαδικασία συντονισμού του δέκτη σε
συγκεκριμένη συχνότητα φέροντος fo είναι απλά η ρύθμιση της συχνότητας του
Τ.Τ σε τιμή τέτοια ώστε : fI = fT – fo ή fo = fT – fI .
Η συχνότητα fI ονομάζεται ενδιάμεση συχνότητα του δέκτη. Όλο το στάδιο της
μετάθεσης της συχνότητας ονομάζεται στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας.
Η ενδιάμεση συχνότητα από την έξοδο του φίλτρου παίζει το ρόλο του φέροντος
σήματος έως το στάδιο της αποδιαμόρφωσης.
Αποτέλεσμα της μετάθεσης της συχνότητας.
Επιλογή της ενδιάμεσης συχνότητας του υπερετερώδυνου δέκτη.
Σε έναν δέκτη με στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ισχύει : fI = fT – fo ή fo = fT – fI .
Με αυτή τη ρύθμιση του Τ.Τ μια δεύτερη συχνότητα fo’ εμφανίζεται και
αποδεικνύεται ενοχλητική. Είναι η συχνότητα ενός άλλου φέροντος που
εμφανίζεται στην είσοδο του δέκτη ταυτόχρονα με το επιθυμητό φέρον και αν
συνδυαστεί με την συχνότητα του Τ.Τ δίνει : fI = fo’ – fT ή fo’ = fI + fT .
Η συχνότητα αυτή ονομάζεται συχνότητα ¨είδωλο¨ και απέχει από την ωφέλιμη
συχνότητα λήψης 2fI : fo’ = fo + 2fI .
Αν επιλεγεί μεγάλη ενδιάμεση συχνότητα, τότε η ωφέλιμη φέρουσα και η συχνότητα
¨είδωλο¨ απέχουν πολύ και εύκολα η τελευταία απορρίπτεται με το φίλτρο εισόδου.
Στην περίπτωση αυτή το φίλτρο και τα στάδια ενίσχυσης της ενδιάμεσης
συχνότητας είναι πιο ευαίσθητα στην κατασκευή και ρύθμιση τους, απαιτείται
υψηλή επιλεκτικότητα και μεγάλος συντελεστής ποιότητας του φίλτρου.
Η τελική επιλογή της τιμής της ενδιάμεσης συχνότητας στο δέκτη γίνεται σε
συνδυασμό με το ολικό φασματικό εύρος της ζώνης, στην οποία προορίζεται να
λειτουργήσει ο δέκτης.
Αν το συνολικό εύρος ζώνης του δέκτη εκτείνεται από fomin έως fomax , τότε η
φασματική ζώνη είδωλο εκτείνεται από :
[f’omin , f’omax ] = [fomin + 2fI , fomax + 2fI ]
Η ζώνη είδωλο δεν ενοχλεί το δέκτη όταν η τιμή της ενδιάμεσης συχνότητας
έχει επιλεγεί έτσι ώστε : f’omin > fomax ή fI > (fomax – fomin )/2
Ζώνη λειτουργίας του δέκτη και ζώνη είδωλο
Επειδή η ρύθμιση της συχνότητας του Τ.Τ απαιτεί ακρίβεια, στους σύγχρονους
δέκτες ο τοπικός ταλαντωτής έχει αντικατασταθεί από συνθέτη συχνοτήτων
(PLL) όπου ο προσδιορισμός της συχνότητας γίνεται ψηφιακά. Το βήμα
προγραμματισμού (συχνότητα αναφοράς) είναι το ίδιο που χρησιμοποιείται στον
πομπό για τον προγραμματισμό των συχνοτήτων εκπομπής.
Το στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας με συνθέτη συχνοτήτων.
Επειδή στην είσοδο του δέκτη υπάρχει ένα μίγμα σημάτων που προέρχεται είτε
από την ταυτόχρονη εκπομπή πλήθους ραδιοφωνικών σημάτων στην ζώνη
λήψης του δέκτη, είτε από ανεξέλεγκτο θόρυβο, χρησιμοποιείται ρυθμιζόμενο
φίλτρο εισόδου μικρότερης ζώνης διέλευσης.
Η ρύθμιση του φίλτρου είναι συζευγμένη με τη ρύθμιση της συχνότητας του Τ.Τ
του σταδίου ετεροδύνωσης. Το φίλτρο ενδιάμεσης συχνότητας έχει σταθερή
συχνότητα λειτουργίας και σταθερή ζώνη διέλευσης ίση με το φάσμα του
φέροντος (BW), που πρέπει να περάσει χωρίς παραμόρφωση.
Έχει συντελεστή ποιότητας : QI = fI /BW
Αυτόματος Έλεγχος Κέρδους του δέκτη.
Στην έξοδο του φίλτρου ενδιάμεσης συχνότητας η στάθμη του
διαμορφωμένου φέροντος είναι ανεπαρκής για να οδηγήσει τον
αποδιαμορφωτή που ακολουθεί.
Έτσι το σήμα ενισχύεται από τον ενισχυτή I.F που περιλαμβάνει ένα ή
περισσότερα στάδια ενίσχυσης. Επίσης ανεξάρτητα του τύπου
διαμόρφωσης, του τύπου εκπομπής, το είδος του δέκτη και των κεραιών, η
ισχύς του σήματος στην είσοδο παρουσιάζει μεγάλες μεταβολές.
Για να μην εμφανίζονται προβλήματα στην έξοδο, υιοθετείται η χρήση
ενισχυτικών σταδίων RF & IF ελεγχόμενου κέρδους. Η διάταξη που παίζει
αυτόν τον ρόλο ονομάζεται διάταξη αυτομάτου ελέγχου του κέρδους AGC.
Το σήμα στην έξοδο του ενισχυτή I.F ανορθώνεται και μετατρέπεται σε συνεχή
τάση, που αντιπροσωπεύει την ένταση του πεδίου στην είσοδο του δέκτη. Στην
συνέχεια συγκρίνεται με μια προκαθορισμένη τιμή που λαμβάνεται ως αναφορά
στάθμης. Ανάλογα με το αποτέλεσμα της σύγκρισης, το στάδιο AGC ελέγχει με
αρνητική ανάδραση την ενίσχυση όλων των σταδίων RF & IF του δέκτη.
Δέκτης με δύο στάδια ετεροδύνωσης.
Ένα από τα βασικά προβλήματα στους δέκτες που λειτουργούν με μεγάλο
εύρος συχνοτήτων είναι τα φαινόμενα της παρασιτικής απόκρισης. Συμβαίνει
όταν έντονα φέροντα σήματα φτάνουν στην είσοδο του δέκτη και τα στάδια
εισόδου και ενδιαμέσων συχνοτήτων λειτουργούν σε κορεσμό (μη γραμμική
περιοχή). Αποτέλεσμα να δημιουργούνται λόγω παραμορφώσεων διάφοροι
συνδυασμοί μεταξύ των φερουσών.
Για δύο φέροντα με συχνότητες f1 και f2, οι συνδυασμοί είναι της μορφής :
N1f1 + N2f2. Οι ενοχλητικότεροι συνδυασμοί επαληθεύουν την σχέση : 2f1-f2 και
2f2-f1. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό με τον όρο παρεμβολή φερόντων
σημάτων. Αν οι συνδυασμοί συχνοτήτων δώσουν αποτέλεσμα που βρίσκεται
μέσα στη ζώνη λειτουργίας του δέκτη, ο δέκτης το αντιλαμβάνεται ως ένα
υπαρκτό και αληθινό φέρον.
Ενοχλητικό πρόβλημα είναι και η ενδοδιαμόρφωση λόγω μη γραμμικής
συμπεριφοράς του σταδίου ετεροδύνωσης. Αφορά τη συμβολή ισχυρού
φέροντος σήματος με το σήμα του τοπικού ταλαντωτή. Δημιουργούνται
παράγωγα σήματα με συχνότητες που δεν μπορούν να εξαλειφθούν εύκολα με
φίλτρο.
Η χρησιμοποίηση δύο σταδίων μετάθεσης συχνότητας δίνει λύση στα
προβλήματα που δημιουργεί το μοναδικό στάδιο. Όσο μικρότερη είναι η
ενδιάμεση συχνότητα τόσο πιο εύκολη είναι η κατασκευή των σταδίων
ενδιάμεσης συχνότητας (φίλτρου και ενισχυτών) που έμμεσα, μέσω του
συντελεστή ποιότητας Q ορίζουν την επιλεκτικότητα του δέκτη. Όμως όσο
μεγαλύτερη τιμή ενδιάμεσης συχνότητας επιλέγεται τόσο πιο εύκολα
απορρίπτεται η ενοχλητική συχνότητα είδωλο. Γι’ αυτό χρησιμοποιούμε δύο
στάδια ενδιάμεσης συχνότητας fΙ1 και fI2 με fI1 > fI2 . Το πρώτο στάδιο διευκολύνει
την απόρριψη της συχνότητας είδωλο, ενώ το δεύτερο κάνει την επιλογή του
καναλιού ακρόασης.
Δέκτης με δύο στάδια ετεροδύνωσης.
Αποδιαμορφώσεις πλάτους.
Αποδιαμόρφωση είναι η αντίστροφη πράξη της διαμόρφωσης. Στην έξοδο του
αποδιαμορφωτή πρέπει να ανακτήσουμε το βασικό σήμα s(t), που αντιπροσωπεύει τη
βασική πληροφορία. Στην είσοδο του αποδιαμορφωτή φθάνει το διαμορφωμένο φέρον
E(t), αν ο δέκτης δε διαθέτει στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ή το διαμορφωμένο σήμα
ενδιάμεσης συχνότητας, αν πρόκειται για ετερόδυνο δέκτη.
Στον ρόλο του αποδιαμορφωτή συναντάμε μία απλή δίοδο συνδυασμένη με ένα
χαμηλοπερατό φίλτρο R-C (πυκνωτή και αντίσταση).
Η δίοδος άγει μόνο στις θετικές ημιπεριόδους του σήματος (ανόρθωση).
Το χαμηλοπερατό φίλτρο έχει συχνότητα αποκοπής : fα = 1/2πRC
Αν η συχνότητα αποκοπής επαληθεύει την ανισότητα : F << fα << fI , τότε
στην έξοδο διέρχεται μόνο το σήμα χαμηλής συχνότητας (δηλ. το βασικό
σήμα s(t), ενώ η ενδιάμεση συχνότητα απορρίπτεται.
Αν εκφράσουμε την παραπάνω σχέση μέσω της σταθεράς χρόνου RC τότε:
F << 1/2πRC << fI ή 2πF << 1/RC << 2πfI => 1/2πF >> RC >> 1/2πfI =>
1/ωΙ << RC << 1/Ω
Στην περίπτωση που το βασικό σήμα δεν είναι μονοχρωματικό (μιας
συχνότητας) αλλά έχει συχνότητες Fmin , Fmax , τότε η παραπάνω σχέση
γίνεται : Fmin << Fmax << fα << fI .
Αν m το ποσοστό διαμόρφωσης αποδεικνύεται ότι :
m ≤ 1/[1+(2πRC)^2]^1/2
Από τις δύο τελευταίες σχέσεις, προσδιορίζονται οι τιμές που πρέπει να
επιλέξει ο σχεδιαστής του κυκλώματος για την αντίσταση και τον πυκνωτή,
ώστε να έχει σωστή φώραση του σήματος.
Όσον αφορά την ισοδύναμη αντίσταση εισόδου του φωρατή,
αποδεικνύεται ότι : Rεισ ≈ R/2
Η παραπάνω σχέση προσδιορίζει έμμεσα την επιλογή της τιμής της
αντίστασης R, η οποία πρέπει να είναι του ίδιου μεγέθους με την αντίσταση
εξόδου του ενισχυτή που προηγείται, για να υπάρχει σωστή προσαρμογή
και μέγιστη μεταφορά ισχύος από τον ενισχυτή στο στάδιο
αποδιαμόρφωσης.
Τέλος ο αποδιαμορφωτής χαρακτηρίζεται από την απόδοση n που
ορίζεται ως εξής : η = So / Eol , όπου So το πλάτος της τάσης στην έξοδο του
αποδιαμορφωτή και Εol το πλάτος του σήματος στην είσοδο του.
Σύγχρονη ή σύμφωνη φώραση.
Το διαμορφωμένο σήμα πολλαπλασιάζεται με το σήμα ενός τοπικού ταλαντωτή της
ίδιας συχνότητας και φάσης με το φέρον σήμα (σύγχρονο ή σύμφωνο σήμα). Αν
πρόκειται για απλό δέκτη, χωρίς στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ο Τ.Τ συγχρονίζεται
με το αρχικό φέρον συχνότητας fo. Αν ο δέκτης διαθέτει στάδιο ενδιάμεσης
συχνότητας, ο Τ.Τ του φωρατή συγχρονίζεται με την ενδιάμεση συχνότητα.
Έχουμε : E(t) = [Eo + s(t)]cos(ωοt) και R(t) = 1cos(ωοt).
Στην έξοδο του πολλαπλασιαστή έχουμε :
V1(t) = [Eo+s(t)]cos^2(ωοt) = Eocos^2(ωοt) + s(t)cos^2(ωοt) =
= Eo/2 + s(t)/2 + (Eo/2)cos(2ωοt) + [s(t)/2]cos(2ωοt)
Στην έξοδο του φίλτρου χαμηλών συχνοτήτων φτάνει μόνο το ωφέλιμο
σήμα s(t)/2 ενώ ο πυκνωτής C αποκόπτει τη συνεχή συνιστώσα της
τάσης Εο/2. Δηλαδή : Vεξ = s(t)/2
Η έλλειψη τέλειου συγχρονισμού συχνότητας και φάσης του τοπικού
ταλαντωτή με το φέρον σήμα δημιουργεί προβλήματα στη φώραση του
σήματος.
Αποδεικνύεται ότι αν ωr η συχνότητα του Τ.Τ και Δφ η διαφορά φάσης,
έχουμε μόνο συγχρονισμό συχνότητας (ωr = ωο ) με Vεξ = (1/2)s(t)cosΔφ
Αν η παράμετρος Δφ είναι σταθερή, τότε στην έξοδο έχουμε το ωφέλιμο
σήμα s(t) με συντελεστή απόδοσης : n = (1/2)cosΔφ<1
Αν Δφ=0 τότε επαληθεύουμε το αποτέλεσμα : Vεξ = s(t)/2
Χρήση ολισθητή
για τη διόρθωση
φάσης (α)
Χρήση βρόχου
φάσης για το
συγχρονισμό
του φωρατή (β)
Αποδιαμόρφωση σημάτων DSBsc και SSBsc.
Στην περίπτωση DSBsc έχουμε :
E(t) = s(t)cos(ωοt) και R(t) = cos(ωοt)
Εύκολα καταλήγουμε στην σχέση : Vεξ=s(t)/2
Στην περίπτωση της απλής πλευρικής ζώνης SSBsc έχουμε :
Ε(t) = Eocos(ωο + Ω)t για την άνω πλευρική ζώνη &
Ε(t) = Eocos(ωο - Ω)t για την κάτω πλευρική ζώνη
Αποδεικνύεται ότι Vεξ = (Eo/2)cos(Ωt) = s(t)
Για την επίτευξη συγχρονισμού κατά την εκπομπή SSB αποστέλλεται στο
φάσμα του σήματος μικρή συνιστώσα του φέροντος, που δεν επιβαρύνει
ουσιαστικά την συνολική ισχύ του συστήματος εκπομπής, αλλά με μοναδικό
ρόλο να αποτελέσει την αναφορά συχνότητας και να συγχρονίσει το βρόχο
φάσης.
Αποδιαμόρφωση ή διευκρίνιση συχνότητας.
Αποδιαμόρφωση συχνότητας ή διευκρίνιση συχνότητας είναι η διαδικασία
εξαγωγής της πληροφορίας από φέρον σήμα διαμορφωμένο κατά συχνότητα.
Στη διαμόρφωση FM, η πληροφορία επηρεάζει αποκλειστικά τη συχνότητα του
φέροντος με βάση τη γραμμική σχέση : f(t) = fo + Δf(t) = fo + ks(t)
Αυτό πραγματοποιείται με ταλαντωτή VCO.
Ο διευκρινιστής συχνότητας αντίστροφα μετατρέπει τις μεταβολές συχνότητας
του φέροντος σε μεταβολές τάσης και πρέπει να είναι γραμμικός.
Απόκριση ενός διευκρινιστή συχνότητας.
Το πλάτος του σήματος στη διαμόρφωση FM δεν επηρεάζεται από την
πληροφορία και παραμένει σταθερό. Έτσι πριν το στάδιο αποδιαμόρφωσης
προηγείται ένας συμμετρικός περιοριστής (ψαλιδιστής) που ψαλιδίζει τις
κορυφές του φέροντος και το απαλλάσσει από παρασιτικές κυματώσεις και
παρασιτικές αλλοιώσεις που τυχόν προήλθαν από θόρυβο. Στην έξοδο του
ψαλιδιστή το μεσοπερατό φίλτρο L-C αποκαθιστά την ημιτονική
φυσιογνωμία του ψαλιδισμένου φέροντος.
Συμμετρικός περιοριστής και η λειτουργία του.
Ως απλός διευκρινιστής συχνότητας αξιοποιείται ένα απλό επιλεκτικό
φίλτρο με απόκριση τέτοια ώστε η κεντρική συχνότητα του φέροντος να
βρίσκεται περίπου στο μέσο του ανοδικού ή καθοδικού τμήματος της
χαρακτηριστικής του.
Το φέρον σήμα μετά τη διέλευση του από το φίλτρο είναι διαμορφωμένο και κατά
πλάτος. Στην συνέχεια ένας απλός φωρατής πλάτους D-R-C χρησιμοποιείται για να
έχουμε αποδιαμόρφωση.
Επειδή η χαρακτηριστική απόκριση του φίλτρου δεν είναι γραμμική, όταν οι
μεταβολές συχνότητας είναι μεγάλες, εμφανίζονται στην έξοδο
παραμορφώσεις του σήματος. Έτσι η χρήση της διάταξης περιορίζεται σε
περιπτώσεις διαμόρφωσης FM με μικρή απόκλιση συχνότητας Δfmax, όπου
το τμήμα ΑΒ της χαρακτηριστικής μπορεί να θεωρηθεί γραμμικό.
Το πρόβλημα διορθώνεται με χρήση κυκλωμάτων όπως το παρακάτω.
Διευκρινιστής Fooster-Seeley και η χαρακτηριστική απόκρισης του.
Άλλα κυκλώματα αποδιαμόρφωσης.
1. Κύκλωμα όπου το φέρον FM πολλαπλασιάζεται με τον εαυτό του, αφού
υποστεί ολίσθηση φάσης –(π/2). Η ολίσθηση φάσης (-π/2) αντιστοιχεί
στην κεντρική συχνότητα του φέροντος. Καθώς η συχνότητα
μεταβάλλεται, η στιγμιαία ολίσθηση φάσης μεταβάλλεται επίσης και
είναι: -π/2 + Δφ
2. Ο βρόχος φάσης PLL χρησιμοποιείται ευρύτατα για αποδιαμόρφωση
FM. Η συχνότητα του σήματος εισόδου συγκρίνεται με την συχνότητα του
VCO που είναι υπολογισμένος με κεντρική συχνότητα ίδια με του
φέροντος. Η τάση ελέγχου του VCO που προσπαθεί να τον συγχρονίσει
στην συχνότητα του σήματος εισόδου, αντιπροσωπεύει τις μεταβολές της
συχνότητας του, δηλ. το ωφέλιμο σήμα s(t).
Μετά την αποδιαμόρφωση, το ωφέλιμο σήμα s(t) θα υποστεί αποέμφαση,
δηλ. την αντίστροφη διαδικασία της προέμφασης που υποβλήθηκε στον
πομπό. Ειδικό χαμηλοδιαβατό φίλτρο αποκαθιστά τη φασματική
φυσιογνωμία του σήματος, πριν την τελική του ενίσχυση από τους
ενισχυτές χαμηλών συχνοτήτων.
Φίλτρο αποέμφασης στην FM.
Θόρυβος και ευαισθησία στο δέκτη.
Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του δέκτη είναι η ευαισθησία
του. Ορίζεται ως η ελάχιστη ένταση του σήματος στην είσοδο του
δέκτη, ώστε στην έξοδο ο λόγος ισχύος του ωφέλιμου σήματος (S)
προς την ισχύ του θορύβου (Ν), δηλαδή ο λόγος S/N να έχει δεδομένη
τιμή.
Χρησιμοποιούμε το παρακάτω μοντέλο για την μελέτη της
συμπεριφοράς του δέκτη ως προς τον θόρυβο.
Το ένα τμήμα περιλαμβάνει όλα τα στάδια πριν την αποδιαμόρφωση,
ενώ το δεύτερο περιλαμβάνει την αποδιαμόρφωση και το τμήμα
ενίσχυσης χαμηλών συχνοτήτων.
Σύγκριση ΑΜ και FM ως προς τον θόρυβο.
Αποδεικνύεται ότι :
(S/N)FM = 3mf^2(S/N)AM ή (S/N)FM = (S/N)AM + 18,8db
Είναι φανερό το πλεονέκτημα της διαμόρφωσης FM.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8ο
Τηλεοπτικοί δέκτες
• Τηλεοπτικοί δέκτες ονομάζονται οι συσκευές με τις οποίες κάνουμε λήψη
και αναπαραγωγή τηλεοπτικών προγραμμάτων. Τα προγράμματα περιέχουν
εικόνες και ήχους, και γι’ αυτό οι τηλεοπτικοί δέκτες διαθέτουν ξεχωριστά
τμήματα αναπαραγωγής εικόνας και ήχου.
• Οι έγχρωμοι δέκτες είναι εξέλιξη των ασπρόμαυρων και είναι συμβατοί με
αυτούς. Αυτό σημαίνει ότι ο ασπρόμαυρος δέκτης μπορεί να αναπαράγει
έγχρωμο τηλεοπτικό πρόγραμμα σε μονόχρωμη μορφή και ένας έγχρωμος
δέκτης μπορεί να αναπαράγει ασπρόμαυρο πρόγραμμα σαν να ήταν
ασπρόμαυρος.
• Μεγάλο μέρος των κυκλωμάτων των τηλεοπτικών δεκτών – λόγω
συμβατότητας – είναι κοινό στους δύο τύπους.
Δομικό διάγραμμα τηλεοπτικού δέκτη.
• Οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι δέκτες υπερετερόδυνοι, γιατί μονάχα έτσι εξασφαλίζεται η
απαιτούμενη υψηλή ευαισθησία και επιλεκτικότητα, που είναι απαραίτητες για τη
σωστή αναπαραγωγή του τηλεοπτικού προγράμματος.
•Τα κυκλώματα εισόδου – ενισχυτής υψηλής συχνότητας, μείκτης και τοπικός
ταλαντωτής – είναι κλεισμένα σε μεταλλικό περίβλημα και αποτελούν ιδιαίτερη
μονάδα, το τιούνερ. Το μεταλλικό περίβλημα παρέχει ηλεκτρική θωράκιση στο
συντονιστή και εξασφαλίζει μεγάλη σταθερότητα συντονισμού στην επιθυμητή
συχνότητα λήψης.
•Ο δέκτης χωρίζεται σε καθορισμένα τμήματα εισόδου, σάρωσης και συγχρονισμού
εικόνας και ήχου. Όλα τα τμήματα τροφοδοτούνται με ηλεκτρική ενέργεια μέσω μιας
γενικής τροφοδοτικής διάταξης.
Το τμήμα εισόδου του δέκτη.
Τα στάδια του διαγράμματος έχουν παρόμοια λειτουργία με τα στάδια εισόδου των
ραδιοφωνικών δεκτών. Έχουν όμως δυσκολότερη σχεδίαση και κατασκευή για τους
εξής λόγους :
• Η συχνότητα λήψης των τηλεοπτικών προγραμμάτων είναι υψηλότερη από ότι αυτή
των ραδιοφωνικών.
•Οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι τηλεχειριζόμενοι και ο συντονισμός δεν γίνεται με
μηχανικά μέσα.
•Οι μεταδιδόμενες πληροφορίες ανά δευτερόλεπτο για αναπαραγωγή τηλεοπτικής
εικόνας είναι πολύ περισσότερες απ’ ότι για την αναπαραγωγή ήχου.
Ο ενισχυτής ενδιάμεσης συχνότητας έχει ιδιόμορφη καμπύλη απόκρισης
συχνοτήτων για να μπορεί να επεξεργάζεται ταυτόχρονα τα σήματα
εικόνας και τα σήματα ήχου, που αποτελούν το σήμα εκπομπής ενός
τηλεοπτικού προγράμματος. Η εικόνα και ο ήχος εκπέμπονται από δύο
διαφορετικούς πομπούς για κάθε τηλεοπτικό πρόγραμμα και έχουν
φέρουσες συχνότητες που διαφέρουν μεταξύ τους κατά 5,5MHz (η
φέρουσα ήχου μεγαλύτερη από τη φέρουσα εικόνας).
Το τμήμα εικόνας του δέκτη.
Χωρίζεται στο τμήμα φωτεινότητας και στο τμήμα χρωμικότητας και
περιλαμβάνει τα στάδια του φωρατή εικόνας, του αποκωδικοποιητή
χρώματος, των ενισχυτών εικόνας και της βαθμίδας αυτομάτου ελέγχου της
απολαβής (AGC).
Στο φωρατή εικόνας, εκτός της φώρασης, γίνεται μίξη των ενδιάμεσων συχνοτήτων
εικόνας και ήχου και παράγεται η διαφορά τους (5,5MHz) που ονομάζεται υπενδιάμεση
συχνότητα ήχου και οδηγείται στο τμήμα ήχου για περαιτέρω επεξεργασία.
Το σήμα εικόνας από την έξοδο του προενισχυτή οδηγείται στα εξής
κυκλώματα:
• Στο τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού. Διαχωρίζονται από το σήμα εικόνας και
αξιοποιούνται οι παλμοί συγχρονισμού γραμμών και πεδίων.
• Στην βαθμίδα AGC. Ανιχνεύεται το πλάτος των παλμών συγχρονισμού που
αντιστοιχεί στο 100% του πλάτους του σήματος εικόνας. Έτσι προκύπτει ένα σήμα
διόρθωσης της ενίσχυσης των σταδίων εισόδου του δέκτη. Όταν το λαμβανόμενο σήμα
έχει μεγάλο πλάτος, η ενίσχυση μειώνεται, ενώ όταν έχει μικρό πλάτος η ενίσχυση
αυξάνεται.
• Στον αποκωδικοποιητή χρώματος. Οι πληροφορίες χρωμικότητας του κόκκινου
και του μπλε διαχωρίζονται από το υπόλοιπο σήμα εικόνας και αποκωδικοποιούνται για
να δώσουν τις χρωμοδιαφορές του κόκκινου, του πράσινου και του μπλε, οι οποίες
ενισχύονται και εφαρμόζονται στη έγχρωμη οθόνη.
• Στον ενισχυτή φωτεινότητας. Διαχωρίζονται και ενισχύονται οι πληροφορίες
φωτεινότητας του σύνθετου τηλεοπτικού σήματος. Κατόπιν εφαρμόζονται στην έγχρωμη
οθόνη όπου μαζί με τις τρεις χρωμοδιαφορές σχηματίζουν τα τρία βασικά χρώματα της
εικόνας.
Σύστημα NTSC
Δύο χρωμοφέρουσες που έχουν την ίδια συχνότητα - 3,58MHz μεγαλύτερη
από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας, αλλά διαφέρουν μεταξύ τους σταθερά
κατά 90ο
στην φάση. Οι χρωμοφέρουσες διαμορφώνονται με την
ισοσταθμισμένη διαμόρφωση.
Σύστημα PAL.
Δύο χρωμοφέρουσες που έχουν την ίδια συχνότητα – 4,43MHz μεγαλύτερη
από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας, αλλά η φάση της δεύτερης
μετατοπίζεται ως προς την πρώτη από +90ο
σε -90ο
και αντίστροφα, κάθε
φορά που αρχίζει μια νέα γραμμή σάρωσης της εικόνας. Οι
χρωμοφέρουσες διαμορφώνονται με την ισοσταθμισμένη διαμόρφωση.
Σύστημα SECAM.
Δύο χρωμοφέρουσες με διαφορετικές συχνότητες – 4,406MHz & 4,25MHz
περισσότερο από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας – που δεν εκπέμπονται
ταυτόχρονα αλλά διαδοχικά, η μία μετά την άλλη σε κάθε νέα σάρωση της
εικόνας. Διαμορφώνονται με διαμόρφωση συχνότητας.
Το τμήμα ήχου του δέκτη.
Το τμήμα ήχου του τηλεοπτικού δέκτη είναι ουσιαστικά ένας τροποποιημένος
δέκτης FM, γιατί τα σήματα ήχου των τηλεοπτικών προγραμμάτων εκπέμπονται
με διαμόρφωση συχνότητας.
Παρατήρηση: Αν ο δέκτης είναι στερεοφωνικός, αμέσως μετά τον αποδιαμορφωτή
FM υπάρχει ένας αποκωδικοποιητής FM STEREO, που ακολουθείται από δύο
ενισχυτές ακουστικών συχνοτήτων και δύο μεγάφωνα.
Το τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού του δέκτη.
Το τμήμα αυτό συνεργάζεται στενά με το τμήμα εικόνας του δέκτη, για να
παράγει σταθερές και σωστά τοποθετημένες εικόνες στην οθόνη.
Το τροφοδοτικό του δέκτη.
Ένα τυπικό τροφοδοτικό περιέχει πολλές τάσεις εξόδου, γιατί οι περισσότεροι
τηλεοπτικοί δέκτες απαιτούν πολλές διαφορετικές τάσεις τροφοδοσίας για να
λειτουργήσουν.
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9
Σύγχρονες τεχνικές - προοπτικές
Ψηφιακές τεχνικές μετάδοσης.
Στις ψηφιακές τεχνικές μετάδοσης, η μετάδοση αφορά διακριτά σήματα που
ονομάζονται σύμβολα. Η πληροφορία είναι συνδυασμός αυτών των συμβόλων που
μεταδίδονται διαδοχικά με τρόπο που ο δέκτης μπορεί να αναπαράγει την πληροφορία.
Το σύνολο των διακριτών συμβόλων αποτελούν για το ψηφιακό τηλεπικοινωνιακό
σύστημα την πηγή της πληροφορίας.
Ψηφιακό Τηλεπικοινωνιακό Σύστημα
Τα ψηφιακά ηλεκτρονικά συστήματα διαχειρίζονται και επεξεργάζονται ψηφιακά
δυαδικά στοιχεία (bits) ¨0¨ή ¨1¨ δύο καταστάσεων.
Έτσι τα διακριτά σύμβολα της πηγής είναι απαραίτητο να υποστούν ψηφιακή
κωδικοποίηση, ώστε να αντιπροσωπευθούν στην συνέχεια από ένα συγκεκριμένο
αριθμό ψηφιακών δυαδικών στοιχείων, τα οποία είτε απ’ ευθείας, είτε αφού
διαμορφώσουν ένα φέρον σήμα, θα ταξιδέψουν στο κανάλι μετάδοσης.
Μορφή ψηφιακού σήματος δύο καταστάσεων
Στον δέκτη υπάρχει η αντίστροφη διαδικασία. Λήψη της κωδικοποιημένης πληροφορίας,
αποκατάστασης των συμβόλων και σύνθεσης της πληροφορίας. Η κωδικοποίηση γίνεται
με τρόπο που να επιτρέπει την ανίχνευση ενδεχόμενων λαθών στην αποκωδικοποίηση
του σήματος.
Η πηγή διακριτών συμβόλων χαρακτηρίζεται από το σύνολο των συμβόλων που
περιλαμβάνει. Θεωρώντας Κ το σύνολο των διαφορετικών καταστάσεων μιας πηγής, ως
ποσότητα επιλογής της πηγής, ορίζουμε την δυνατότητα που έχει να βρεθεί σε μια από
αυτές τις καταστάσεις. D=log2K εκφράζει έμμεσα τον αριθμό των δυαδικών συμβόλων
που απαιτούνται για την κωδικοποίηση της κάθε κατάστασης.
Τα ψηφιακά δυαδικά σύμβολα μεταδίδονται στο κανάλι μετάδοσης με δύο τρόπους :
• Μετάδοση βασικής ζώνης. Στο κανάλι στέλνονται απ’ ευθείας τα ψηφιακά δυαδικά
στοιχεία της κωδικοποιημένης πληροφορίας, μαζί με τα απαραίτητα σήματα
χρονισμού.
• Με διαμόρφωση φέροντος. Η κωδικοποιημένη πληροφορία διαμορφώνει ένα
χαρακτηριστικό ημιτονικού φέροντος, δηλ. πλάτος, συχνότητα ή φάση. Πρόκειται για
ψηφιακές διαμορφώσεις αναλογικού φέροντος. Η διαμόρφωση μπορεί να γίνει ανά
σύμβολο, οπότε κάθε σύμβολο αντιστοιχίζεται σε συγκεκριμένη διακριτή τιμή
πλάτους, συχνότητας ή φάσης του φέροντος ή ανά bit πληροφορίας.
Δειγματοληψία και ψηφιοποίηση αναλογικού σήματος.
Όταν θέλουμε με ψηφιακό τηλεπικοινωνιακό σύστημα να μεταδώσουμε αναλογικό
σήμα, προηγείται η διαδικασία μετατροπής του αναλογικού σήματος σε διακριτό
σήμα, το οποίο στη συνέχεια κωδικοποιείται με ψηφιακά δυαδικά σύμβολα. Η
διαδικασία αυτή είναι γνωστή με τον όρο δειγματοληψία του σήματος.
Το αναλογικό σήμα αντικαθίσταται από ένα σύνολο διακριτών δειγμάτων που
λαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, αφού το σήμα πολλαπλασιάζεται με ένα
παλμικό σήμα Δ(t).
Αν η συχνότητα του παλμικού σήματος Δ(t) που ονομάζεται συχνότητα δειγματοληψίας
ικανοποιεί τη συνθήκη : fΔ ≥ 2Fmax (όπου Fmax η μέγιστη συχνότητα του αρχικού βασικού
σήματος s(t)), αποδεικνύεται ότι το σήμα που προκύπτει απ΄ αυτή τη διαδικασία περιέχει
την ίδια ποσότητα πληροφορίας με το αρχικό σήμα και μπορεί να το αντιπροσωπεύσει
στην περαιτέρω διαδικασία μετάδοσης.
Ο ελάχιστος αριθμός των δειγμάτων ανά μονάδα χρόνου είναι : Rs=RΔ=fΔ=2Fmax
Τα δείγματα του σήματος λαμβάνονται με διακριτές στάθμες πλάτους (κβαντοποιείται η
τιμή τους με την επιθυμητή ακρίβεια ΔV). Έτσι αποτελούν πλέον την πηγή των διακριτών
καταστάσεων και κωδικοποιούνται με ένα σύνολο από D bits. Αυτή η κωδικοποίηση,
γνωστή με τον όρο PCM, αποτελεί την προς μετάδοση ψηφιακή πληροφορία.
Χαρακτηριστικά μιας ψηφιακής μετάδοσης.
Αυτό που χαρακτηρίζει μια ψηφιακή μετάδοση είναι η ταχύτητα μετάδοσης των
συμβόλων Rs (symbol rate) και μετριέται σε Bd (Baud = σύμβολα/sec).
Rs=1/Ts (όπου Ts είναι η διάρκεια εμφάνισης κάθε συμβόλου).
Αν R ο ρυθμός μετάδοσης (bit rate) – η ταχύτητα με την οποία μπορεί να αποσταλεί
δυαδική πληροφορία (bit) από την πηγή στον προορισμό – που μετριέται σε bits/sec,
τότε ισχύει : R=Rslog2K.
Τελικά ένα ψηφιακό κανάλι μετάδοσης χαρακτηρίζεται από δύο βασικές
παραμέτρους :
• τη μέγιστη δυνατή τιμή του ρυθμού εναλλαγής συμβόλων Rs
• τη δυνατότητα που παρέχει, ώστε να μπορούν να διαφοροποιηθούν κατά τη
μετάδοση Κ κωδικοποιημένα διαφορετικά σύμβολα.
Αποδεικνύεται (κριτήριο Niquist) ότι σε κανάλι με φασματικό εύρος ζώνης Β ο
μέγιστος ρυθμός συμβόλων δίνεται από τη σχέση : Rsmax = 2B
Όσον αφορά το μέγιστο αριθμό των διακριτών καταστάσεων που εξασφαλίζει το
κανάλι (διακριτική ικανότητα καταστάσεων) παρουσία θορύβου, αποδεικνύεται ότι :
Κmax = (1+(S/N))
1/2
Η παραπάνω σχέση είναι γνωστή σαν το θεώρημα Shannon
Έτσι ο μέγιστος αριθμός των bits ανά κατάσταση είναι :
Dmax = log2Kmax = log2(1+(S/N)) = (1/2)log2(1+(S/N))
1/2
Προκύπτει ότι ο μέγιστος ρυθμός Rmax σε bits/sec σε τηλεπικοινωνιακό κανάλι είναι :
Rmax = Blog2(1+(S/N)). To μέγεθος Rmax καλείται χωρητικότητα ψηφιακού καναλιού.
Παραμόρφωση παλμών λόγω
περιορισμού φασματικής ζώνης
Περιορισμός της διακριτικής ικανότητας του
καναλιού λόγω θορύβου
Ψηφιακές διαμορφώσεις αναλογικού φέροντος.
Το φέρον είναι ημιτονικό σήμα M(t) και το σήμα διαμόρφωσης είναι ψηφιακή
πληροφορία δυαδική (δύο καταστάσεων) ή Κ-δική (Κ διαφορετικών καταστάσεων).
Κάποια παράμετρος του διαμορφωμένου φέροντος (πλάτος, συχνότητα ή φάση)
μεταβάλλεται στο ρυθμό της πληροφορίας.
1. ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ASK ή OOK
Πρόκειται για διαμόρφωση πλάτους. Το διαμορφωμένο σήμα δίνεται από τη σχέση:
E(t) = a(t) * cos(ω0t) . Πρόκειται για πολλαπλασιαστική διαμόρφωση DSB με το
φάσμα να περιλαμβάνει θεωρητικά δύο πλάγιες ζώνες απείρου εύρους και
φασματική συνιστώσα του φέροντος που οφείλεται στη συνεχή συνιστώσα του
διαμορφώνοντος σήματος.
Διαμόρφωση OOK
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

More Related Content

What's hot

Βασικές Έννοιες της Πληροφορικής
Βασικές Έννοιες της ΠληροφορικήςΒασικές Έννοιες της Πληροφορικής
Βασικές Έννοιες της Πληροφορικήςkiriakougr
 
2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ
2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ
2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥAnastasia Stathopoulou
 
Απαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών Ηλεκτρονικών
Απαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών ΗλεκτρονικώνΑπαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών Ηλεκτρονικών
Απαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών ΗλεκτρονικώνTheodoros Leftheroudis
 
κεφάλαιο 3 απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίου
κεφάλαιο 3   απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίουκεφάλαιο 3   απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίου
κεφάλαιο 3 απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίουΤΑΤΙΑΝΑ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ
 
Κεφ. 2 Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων
Κεφ. 2 Βασικές Έννοιες ΑλγορίθμωνΚεφ. 2 Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων
Κεφ. 2 Βασικές Έννοιες ΑλγορίθμωνΙωάννου Γιαννάκης
 
Το υπολογιστικό σύστημα 1.1
Το υπολογιστικό σύστημα 1.1Το υπολογιστικό σύστημα 1.1
Το υπολογιστικό σύστημα 1.1George Nemoukos
 
Παρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμος
Παρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμοςΠαρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμος
Παρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμοςTMD_Omada29
 
διαφοροποιημενη διδασκαλια
διαφοροποιημενη  διδασκαλιαδιαφοροποιημενη  διδασκαλια
διαφοροποιημενη διδασκαλιαpapagianni
 
Το 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/Υ
Το 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/ΥΤο 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/Υ
Το 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/ΥTheodoros Leftheroudis
 
ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1
ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1 ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1
ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1 Togia Antonia
 
ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL
ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL
ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL Dimitrios Nikolaidis
 
Συστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο Μικροϋπολογιστών
Συστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο ΜικροϋπολογιστώνΣυστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο Μικροϋπολογιστών
Συστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο ΜικροϋπολογιστώνTheodoros Leftheroudis
 
Κατηγορίες λειτουργικών συστημάτων
Κατηγορίες λειτουργικών συστημάτωνΚατηγορίες λειτουργικών συστημάτων
Κατηγορίες λειτουργικών συστημάτωνedioudi
 
αλγοριθμος ευκλειδη
αλγοριθμος ευκλειδηαλγοριθμος ευκλειδη
αλγοριθμος ευκλειδηble nature
 
Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4
Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4
Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4Ιωάννου Γιαννάκης
 

What's hot (20)

Βασικές Έννοιες της Πληροφορικής
Βασικές Έννοιες της ΠληροφορικήςΒασικές Έννοιες της Πληροφορικής
Βασικές Έννοιες της Πληροφορικής
 
2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ
2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ
2.2.1 - ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ
 
Απαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών Ηλεκτρονικών
Απαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών ΗλεκτρονικώνΑπαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών Ηλεκτρονικών
Απαντήσεις ερωτήσεων και ασκήσεων κεφαλαίων Συστημάτων Ψηφιακών Ηλεκτρονικών
 
ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.2
ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.2ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.2
ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.2
 
κεφάλαιο 3 απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίου
κεφάλαιο 3   απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίουκεφάλαιο 3   απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίου
κεφάλαιο 3 απαντήσεις στις ερωτήσεις βιβλίου
 
Κεφ. 2 Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων
Κεφ. 2 Βασικές Έννοιες ΑλγορίθμωνΚεφ. 2 Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων
Κεφ. 2 Βασικές Έννοιες Αλγορίθμων
 
ΠΑΔ 1
ΠΑΔ 1 ΠΑΔ 1
ΠΑΔ 1
 
Το υπολογιστικό σύστημα 1.1
Το υπολογιστικό σύστημα 1.1Το υπολογιστικό σύστημα 1.1
Το υπολογιστικό σύστημα 1.1
 
Παρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμος
Παρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμοςΠαρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμος
Παρουσίαση 4:Ψηφιακός κόσμος
 
ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.1
ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.1ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.1
ΠΛΗ10 ΜΑΘΗΜΑ 1.1
 
διαφοροποιημενη διδασκαλια
διαφοροποιημενη  διδασκαλιαδιαφοροποιημενη  διδασκαλια
διαφοροποιημενη διδασκαλια
 
Β' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ Η/Υ
Β' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ Η/ΥΒ' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ Η/Υ
Β' ΛΥΚΕΙΟΥ - ΕΠΙΣΤΗΜΗ Η/Υ
 
Το 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/Υ
Το 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/ΥΤο 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/Υ
Το 3ο κεφάλαιο στο μάθημα Επικοινωνίες Δίκτυα & Τεχνολογία Η/Υ
 
Δρστηριότητα Scratch Ρολόι
Δρστηριότητα  Scratch  ΡολόιΔρστηριότητα  Scratch  Ρολόι
Δρστηριότητα Scratch Ρολόι
 
ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1
ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1 ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1
ΤΟΓΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 1
 
ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL
ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL
ηλεκτρολογικα συμβολα ELECTRICAL SYMBOL
 
Συστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο Μικροϋπολογιστών
Συστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο ΜικροϋπολογιστώνΣυστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο Μικροϋπολογιστών
Συστήματα Ψηφιακών Ηλεκτρονικών Θεωρία ΚΕΦ (3) Βιβλίο Μικροϋπολογιστών
 
Κατηγορίες λειτουργικών συστημάτων
Κατηγορίες λειτουργικών συστημάτωνΚατηγορίες λειτουργικών συστημάτων
Κατηγορίες λειτουργικών συστημάτων
 
αλγοριθμος ευκλειδη
αλγοριθμος ευκλειδηαλγοριθμος ευκλειδη
αλγοριθμος ευκλειδη
 
Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4
Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4
Εισαγωγή στις αρχές της επιστήμης των ΗΥ Κεφ 2 2 7_4
 

Similar to ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

κεφαλαιο 16
κεφαλαιο 16κεφαλαιο 16
κεφαλαιο 16dourvas
 
Τυπολόγιο Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών
Τυπολόγιο Ηλεκτρονικών ΕπικοινωνιώνΤυπολόγιο Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών
Τυπολόγιο Ηλεκτρονικών ΕπικοινωνιώνTheodoros Leftheroudis
 
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009Theodoros Leftheroudis
 
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010Theodoros Leftheroudis
 
Chapter 17 (Radio & Telephone)
Chapter 17 (Radio & Telephone)Chapter 17 (Radio & Telephone)
Chapter 17 (Radio & Telephone)allclasses
 
Τεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες
Τεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές ΕπικοινωνίεςΤεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες
Τεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές ΕπικοινωνίεςTheodoros Leftheroudis
 
Εισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Εισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο ΠανεπιστήμιοΕισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Εισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο ΠανεπιστήμιοJohn Tzortzakis
 
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012Theodoros Leftheroudis
 
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5Theodoros Leftheroudis
 
To hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaTo hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaBRONTEKRINA
 
To hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaTo hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaBRONTEKRINA
 

Similar to ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ (20)

Bachelor's thesis
Bachelor's thesisBachelor's thesis
Bachelor's thesis
 
Radiation-.ppt
Radiation-.pptRadiation-.ppt
Radiation-.ppt
 
κεφαλαιο 16
κεφαλαιο 16κεφαλαιο 16
κεφαλαιο 16
 
GSM_Info(Lyras)
GSM_Info(Lyras)GSM_Info(Lyras)
GSM_Info(Lyras)
 
Te Yetha02
Te Yetha02Te Yetha02
Te Yetha02
 
Τυπολόγιο Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών
Τυπολόγιο Ηλεκτρονικών ΕπικοινωνιώνΤυπολόγιο Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών
Τυπολόγιο Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών
 
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2009
 
κεφαλαιο 3
κεφαλαιο 3κεφαλαιο 3
κεφαλαιο 3
 
Μέσα μετάδοσης
Μέσα μετάδοσηςΜέσα μετάδοσης
Μέσα μετάδοσης
 
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2010
 
Chapter 17 (Radio & Telephone)
Chapter 17 (Radio & Telephone)Chapter 17 (Radio & Telephone)
Chapter 17 (Radio & Telephone)
 
Τεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες
Τεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές ΕπικοινωνίεςΤεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες
Τεστ προσομοίωσης Πανελλαδικών Εξετάσεων για το μαθήμα Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες
 
Εισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Εισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο ΠανεπιστήμιοΕισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
Εισαγωγη στη Τηλεπισκοπηση - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο
 
Φάσμα Συχνοτήτων
Φάσμα ΣυχνοτήτωνΦάσμα Συχνοτήτων
Φάσμα Συχνοτήτων
 
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012
Θέματα Πανελλαδικών Ηλεκτρονικών επικοινωνιών 2012
 
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5
Ηλεκτρονικές Επικοινωνίες κεφ. 5
 
επαγωγή
επαγωγήεπαγωγή
επαγωγή
 
To hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaTo hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasma
 
To hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaTo hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasma
 
To hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasmaTo hlektromagnitiko fasma
To hlektromagnitiko fasma
 

Recently uploaded

Συμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο Καβάλας
Συμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο ΚαβάλαςΣυμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο Καβάλας
Συμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο Καβάλας7gymnasiokavalas
 
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdfΘέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdfathinadimi
 
Άλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdf
Άλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdfΆλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdf
Άλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdfLampriniMagaliou
 
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptxΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptxPapanikolaou Dimitris
 
ΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptx
ΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptxΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptx
ΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptxLampriniMagaliou
 
Μέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptx
Μέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptxΜέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptx
Μέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptxLampriniMagaliou
 
Πην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptx
Πην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptxΠην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptx
Πην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptxLampriniMagaliou
 
Καρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptx
Καρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptxΚαρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptx
Καρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptxLampriniMagaliou
 
Λογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίας
Λογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίαςΛογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίας
Λογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίαςGeorge Papavasileiou
 
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf56ο Γυμνάσιο Αθήνας
 
Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)
Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)
Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)mary nastakou
 
Μαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptx
Μαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptxΜαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptx
Μαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptxLampriniMagaliou
 
Ελένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptx
Ελένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptxΕλένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptx
Ελένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptxLampriniMagaliou
 

Recently uploaded (20)

YlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of AthensYlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhArxaiwnB-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
Συμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο Καβάλας
Συμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο ΚαβάλαςΣυμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο Καβάλας
Συμμετοχή στην Ευρωπαική ημέρα Θάλασσας- 7ο Γυμνάσιο Καβάλας
 
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdfΘέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
Θέματα και Απαντήσεις - Νεοελληνική Γλώσσα 2024.pdf
 
Άλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdf
Άλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdfΆλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdf
Άλκη Ζέη, ΤΟ ΨΕΜΑ_ ΠΟΤΟΛΙΔΗΣ ΓΡ._ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ.pdf
 
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptxΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΕΣΒΕΙΣ _ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.pptx
 
YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024
YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024
YlhChemistryC-2324.pdfSchoolYear: 2023-2024
 
YlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of AthensYlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhNeaEllhnikaA-both-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
ΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptx
ΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptxΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptx
ΣΤΕΡΓΙΟΥΔΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ-ΒΑΣΙΛΙΚΗ, Ο Άγιος Παΐσιος_Βιβλ-ση.pptx
 
YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
YlhEnglishA-2324.pdf. 56th Junior High School of Athens.
 
Μέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptx
Μέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptxΜέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptx
Μέμτσα Ι.,Τραούδα Π.,ΠαρουσίασηΜΗΤΤΑ.pptx
 
Πην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptx
Πην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptxΠην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptx
Πην. Δέλτα, Ο Τρελαντώνης_ Σούρας Αντώνης, βιβλιοπαρουσίαση Βιβλίου.pptx
 
Καρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptx
Καρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptxΚαρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptx
Καρόλου Ντίκενς, ΟΛΙΒΕΡ ΤΟΥΙΣΤ_ Παρουσίαση της Γερμανίδου Δήμητρας.pptx
 
Λογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίας
Λογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίαςΛογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίας
Λογισμικά παρουσίασης - Διαδραστικά συστήματα διδασκαλίας
 
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ  ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
2023-24 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΙΟΥΝΙΟΥ-F2xlsx1.pdf
 
YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
YlhBiologyA-2324.pdf SchoolYear: 2023-2024
 
Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)
Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)
Σ.Α.Ε.Κ. ΣΠΑΡΤΗΣ (ΗΜΕΡΙΔΑ - ΗΜΕΡΑ ΚΑΡΙΕΡΑΣ)
 
Μαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptx
Μαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptxΜαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptx
Μαστοροτάσιος Γιώργος, Το Χοροστάσι της Γης,.pptx
 
YlhHistoryB-2324.pdf. 56thJHS of Athens
YlhHistoryB-2324.pdf.  56thJHS of AthensYlhHistoryB-2324.pdf.  56thJHS of Athens
YlhHistoryB-2324.pdf. 56thJHS of Athens
 
YlhComputerScienceC-2324.pdf. SchoolYear: 2023-2024
YlhComputerScienceC-2324.pdf. SchoolYear: 2023-2024YlhComputerScienceC-2324.pdf. SchoolYear: 2023-2024
YlhComputerScienceC-2324.pdf. SchoolYear: 2023-2024
 
Ελένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptx
Ελένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptxΕλένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptx
Ελένη Καλία & Κατερίνα Πολύζου , ΤΟ ΧΟΡΟΣΤΑΣΙ ΤΗΣ ΓΗΣ.pptx
 

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ

  • 2. Ο όρος τηλεπικοινωνίες αναφέρεται στο σύνολο των μέσων και των απαραίτητων τεχνικών, για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ανταποκριτών σε οποιαδήποτε απόσταση με υψηλή πιστότητα και αξιοπιστία. Μονόδρομη Επικοινωνία (μόνο προς μία κατεύθυνση) Αμφίδρομη Επικοινωνία (προς δύο κατευθύνσεις)
  • 4. Είδη επικοινωνιών ως προς το μέσο μετάδοσης. 1. Ασύρματη 2. Ενσύρματη 3. Οπτική
  • 5. Βασικό σήμα είναι το σήμα (ηλεκτρικό μέγεθος) το οποίο προκύπτει στην έξοδο του αισθητήρα και αντιπροσωπεύει πιστά το μέγεθος της εισόδου. Μετατροπή και επεξεργασία του μηνύματος
  • 6. Διάκριση σημάτων 1. Περιοδικό σήμα : Όταν επαναλαμβάνεται στο χρόνο, δηλ. παίρνει μετά από συγκεκριμένο χρόνο τις ίδιες τιμές. 2. Μη περιοδικό σήμα : Τα τυχαία σήματα που δεν παρουσιάζουν επαναληπτικότητα.
  • 7. Χαρακτηριστικά περιοδικού σήματος. 1. Περίοδος (Τ)) : Ο χρόνος, μετά το πέρας του οποίου, το σήμα επαναλαμβάνεται. Τ=1/f 2. Συχνότητα (f) : Ο ρυθμός επανάληψης του σήματος στην μονάδα του χρόνου, δηλ. σε ένα sec. f=1/Τ 3. Γωνιακή ταχύτητα ή κυκλική συχνότητα (Ω) : Η ταχύτητα με την οποία κινείται το ημιτονικό σήμα για να διαγράψει έναν πλήρη κύκλο στο χρόνο μιας περιόδου. Ω=2π/Τ=2πf Πλήρης έκφραση ημιτονικού σήματος: s(t)=So sin(Ωt + φο) Ισχύς ημιτονικού σήματος σε ωμική αντίσταση R : P = So / 2R 2
  • 8. Φάσμα σήματος είναι το σύνολο των συχνοτήτων των ημιτονικών σημάτων με συγκεκριμένα πλάτη που πρέπει να προστεθούν, ώστε να δώσουν ως αποτέλεσμα το αρχικό σήμα. Το τηλεφωνικό φάσμα και η δημιουργία του με κατάλληλο φίλτρο από το φάσμα ομιλίας. Παρατήρηση: Όσο πιο πλούσιο ή φτωχό σε συχνότητες είναι το φάσμα ενός σήματος, τόσο μεγαλύτερη ή μικρότερη είναι η ¨ποσότητα της πληροφορίας¨ που περιέχει το σήμα.
  • 9. 1. Εύρος ζώνης : Η ζώνη συχνοτήτων λειτουργίας του ενισχυτή, όπου ο ενισχυτής συμπεριφέρεται (ενισχύει) το ίδιο όλες τις φασματικές ακτίνες του. 2. Φίλτρο : Κύκλωμα που χρησιμοποιούμε για να αλλοιώσουμε ή να αλλάξουμε την αρχική φασματική ζώνη ενός σήματος. Είδη φίλτρων και οι ζώνες διέλευσης των.
  • 10. Δομικό διάγραμμα τηλεπικοινωνιακού συστήματος. Διαμόρφωση : Η διαδικασία κατά την οποία ένα σήμα υψηλής συχνότητας (φέρον σήμα) αλλάζει τα χαρακτηριστικά του (πλάτος, συχνότητα, φάση) στο ρυθμό ενός σήματος χαμηλής συχνότητας (διαμορφωτικό σήμα) – ακουστική συχνότητα, με σκοπό την μετάδοση του σήματος αυτού. Το σήμα που προκύπτει (διαμορφωμένο σήμα) διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά του βασικού σήματος – πληροφορίας.
  • 11. Διαδικασία διαμόρφωσης - αποδιαμόρφωσης
  • 12. Το ηλεκτρομαγνητικό κύμα είναι μια μορφή ενέργειας συνδυασμένου ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου, που είναι κάθετα μεταξύ τους και κάθετα προς την διεύθυνση διάδοσης τους. • Η ταχύτητα διάδοσης του ηλεκτρομαγνητικού κύματος στο κενό είναι η ταχύτητα διάδοσης του φωτός, το οποίο και αυτό είναι ηλεκτρομαγνητικό κύμα c = 300.000Km/sec •Μήκος κύματος είναι η απόσταση που διανύει διαδιδόμενο το κύμα στο χρονικό διάστημα μιας περιόδου Τ του ηλεκτρικού σήματος από το οποίο προήλθε. λ = c * T
  • 13. Πόλωση του ηλεκτρομαγνητικού κύματος είναι η κατεύθυνση του επιπέδου του ηλεκτρικού πεδίου (οριζόντια ή κατακόρυφη) Ισχύει : Ε / Η = 120π = 377Ω (Ε : η ένταση του ηλεκτρικού πεδίου σε Volt/m ) (H : η ένταση του μαγνητικού πεδίου σε A/m ) Πυκνότητα ισχύος είναι η ηλεκτρομαγνητική ισχύς ανά μονάδα επιφανείας Ισχύει : ρ = Ε * Η ή ρ = Ε / 120π 2 Ισχύς και πόλωση ηλεκτρομαγνητικού πεδίου
  • 14. ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ 1. Αναλογικές : Όταν το σήμα s(t) είναι αναλογικό σήμα και το φέρον Μ(t) είναι ημιτονικό σήμα. 2. Παλμικές : Όταν το σήμα s(t) είναι αναλογικό σήμα και το φέρον Μ(t) είναι παλμικό σήμα υψηλής συχνότητας. 3. Ψηφιακές : Όταν το σήμα s(t) είναι ψηφιακό σήμα (προέρχεται από υπολογιστή.
  • 15. ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΛΑΤΟΥΣ ΑΜ Εξίσωση διαμορφωμένου σήματος ΑΜ E(t) = [Mo + Sosin(Ωt)]*sin(ωοt) = Mosin(ωοt) + Sosin(Ωt)*sin(ωοt) = = Mosin(ωοt) + (So/2)cos[(ωο-Ω)t] + (So/2)cos[(ωο+Ω)t]
  • 16. Φάσμα διαμορφωμένου σήματος κατά ΑΜ Το διαμορφωμένο σήμα ΑΜ αποτελείται από τρεις φασματικές ακτίνες στις συχνότητες : fo , fo-F, fo+F
  • 17. Διαμόρφωση πλάτους διπλής και απλής ζώνης χωρίς φέρον Διαμόρφωση DSB Φάσμα διαμόρφωσης DSB Εξίσωση σήματος DSB: Ε(t) = (So/2)cos[(ωο-Ω)t] + (So/2)cos[(ωο+Ω)t] Ισχύς σήματος διαμορφωμένου κατά DSB : Poλ = Pωφ
  • 18. α. Επιλογή της μιας από τις δύο πλάγιες ζώνες β. Φάσμα διαμόρφωσης SSB Εξίσωση σήματος SSB: E(t)= (So/2)cos[(ωο-Ω)t] ή (So/2)cos[(ωο+Ω)t] Ισχύς σήματος διαμορφωμένου κατά SSB : Poλ = Pωφ=2So / R Επίσης : Pωφ(SSB)=8Pωφ(AM) 2 L
  • 20.
  • 21. Σύγκριση διαμορφώσεων ΑΜ και FM 1. H ισχύς του πομπού ΑΜ δεν είναι σταθερή και εξαρτάται από το ποσοστό διαμόρφωσης m ή το πλάτος του σήματος διαμόρφωσης. Στην FM η ισχύς εκπομπής είναι σταθερή. 2. Στην διαμόρφωση ΑΜ η ισχύς του φέροντος σήματος αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό της ολικής ισχύος του σήματος. Έχουμε δηλ. σπατάλη ισχύος. Στην διαμόρφωση FM η αρχική ισχύς κατανέμεται σε όλο το φάσμα και η ισχύς της φέρουσας είναι μέρος της ολικής ισχύος. 3. Στην διαμόρφωση ΑΜ χρησιμοποιούμε ενισχυτές που δεν εισάγουν παραμόρφωση, γιατί η πληροφορία βρίσκεται στις μεταβολές του πλάτους του σήματος. Στην διαμόρφωση FM, αν υπάρχει παραμόρφωση, δεν είναι καταστροφική αφού η πληροφορία βρίσκεται στις μεταβολές της συχνότητας. 4. Το εύρος ζώνης στην διαμόρφωση FM είναι πολύ μεγαλύτερο από το αντίστοιχο της ΑΜ. Όμως η διαμόρφωση FM παρουσιάζει πολύ μεγαλύτερο λόγο σήμα/θόρυβο (S/N).
  • 23. Στις ραδιοεπικοινωνίες το ηλεκτρομαγνητικό κύμα – ραδιοκύμα – αποτελεί το μέσο μεταφοράς της πληροφορίας, που εκπέμπεται, ακτινοβολείται στο χώρο από την κεραία. Αν θεωρήσουμε μία κεραία εκπομπής ως σημειακή πηγή ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας, όταν δεν υπάρχουν εμπόδια, το κύμα διαδίδεται σφαιρικά.
  • 24. Ισχύς ανά μονάδα επιφάνειας : Όπου Ρε = η ισχύς εκπομπής στην κεραία – ρ ( Watt/m ) ή (Watt/Km ) 2 2 To ηλεκτρικό πεδίο που δημιουργείται σε απόσταση R από την κεραία είναι : Οι απώλειες του κύματος στον ελεύθερο χώρο κατά την διάδοση του από την κεραία εκπομπής στην κεραία λήψης σε db, είναι :
  • 25. Τρόποι διάδοσης του ηλεκτρομαγνητικού κύματος. 1. Κύμα εδάφους : το κύμα δεν απομακρύνεται πολύ από την επιφάνεια του εδάφους της γης. 2. Ιονοσφαιρικό κύμα : το κύμα απομακρυνόμενο από την επιφάνεια του εδάφους επιστρέφει σε αυτό, αφού υποστεί ανάκλαση στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, που ονομάζονται ιονόσφαιρα, λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας ιονισμένων ατόμων, δηλ. ηλεκτρικών φορτίων.
  • 26. Κύματα εδάφους. 1. Απ’ ευθείας κύμα : η ακτίνα διάδοσης του δεν εμποδίζεται από την καμπυλότητα της γης. Διαδίδεται στο κενό χωρίς εμπόδια. Επηρεάζεται μόνο από την απόσταση και τη διάχυση μέσα στην ατμόσφαιρα. 1. Κύμα από ανάκλαση στο έδαφος : Στην κεραία λήψης έχουμε συμβολή (διανυσματική) των κυματικών ακτίνων του άμεσου και του από ανάκλαση στο έδαφος σήματος. 2. Κύμα επιφανείας : Πρόκειται για το ηλεκτρομαγνητικό κύμα που διαδίδεται σχεδόν εφαπτομενικά με το έδαφος. Όταν το έδαφος είναι αγώγιμο, ακολουθεί την καμπυλότητα της γης. Εξασφαλίζει ζεύξη μεταξύ κεραιών όπου το απ’ ευθείας κύμα δεν μπορεί να φτάσει λόγω εμποδίων.
  • 27. Ιονοσφαιρικά κύματα. • Η ιονόσφαιρα περιλαμβάνει τα στρώματα της γήϊνης ατμόσφαιρας που καταλαμβάνουν ύψη από 70Km από την επιφάνεια της γης έως και 400Km. • Τα υψηλότερα στρώματα έχουν μεγαλύτερη πυκνότητα ιονισμού. Το ύψος και το πάχος κάθε στρώματος επηρεάζονται σημαντικά από την ποσότητα της ηλιακής ενέργειας που τα ιονίζει. • Καθώς το ηλεκτρομαγνητικό κύμα εισέρχεται στην ιονόσφαιρα, η ακτίνα διάδοσης του κυρτώνει όλο και περισσότερο όσο η πυκνότητα ιονισμού του στρώματος μεγαλώνει και κάτω από ορισμένες συνθήκες, το κύμα επιστρέφει στη γη. Το φαινόμενο διευκολύνεται όσο μεγαλύτερη είναι η πυκνότητα ιονισμού του στρώματος και όσο μεγαλύτερο είναι το μήκος κύματος λ. • Η ανάκλαση ραδιοκυμάτων μεγαλύτερης συχνότητας απαιτεί μεγαλύτερη πυκνότητα ιονισμού. Στα ανώτερα στρώματα ανακλώνται ραδιοκύματα υψηλότερων συχνοτήτων. Στα κατώτερα στρώματα ανακλώνται οι χαμηλότερες συχνότητες.
  • 28. Όσο μεγαλύτερη είναι η γωνία πρόσπτωσης θ τόσο διευκολύνεται το φαινόμενο της ανάκλασης. Ως οριακή συχνότητα fc θεωρείται η μέγιστη συχνότητα κύματος που προσπίπτωντας κάθετα στην ιονόσφαιρα μπορεί να ανακλαστεί. Όταν η συχνότητα του προσπίπτοντος κύματος είναι μεγαλύτερη απ’ την οριακή, το κύμα προσπερνά το αντίστοιχο στρώμα. Για ζεύξη μεταξύ δύο σημείων Α (κεραία εκπομπής) και Β (κεραία λήψης) υπάρχει μια μέγιστη συχνότητα MUF που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πέρα απ’ την οποία δεν μπορούμε να πετύχουμε ραδιοεπικοινωνία σε μικρότερη απόσταση. Η απόσταση που αντιστοιχεί σε αυτή τη συχνότητα ονομάζεται ελάχιστη οριακή απόσταση ζεύξης. Η ελάχιστη συχνότητα εκπομπής LUF είναι αυτή που χρησιμοποιείται κατά την εκπομπή ώστε το κύμα να μην απορροφηθεί τελείως από την ιονόσφαιρα.
  • 29. Αν η ελάχιστη οριακή απόσταση πέρα απ’ την οποία έχουμε κάλυψη με ιονοσφαιρικό κύμα είναι μεγαλύτερη από την μέγιστη κάλυψη από το κύμα εδάφους, τότε υπάρχει ¨μια ζώνη σιγής¨ όπου δεν φτάνει το εκπεμπόμενο από τον πομπό σήμα. (σχ.α) Αν η ελάχιστη οριακή απόσταση της ιονοσφαιρικής ζεύξης είναι της ίδιας τάξης μεγέθους με την απόσταση κάλυψης του κύματος εδάφους (σχ.β), τότε στην κεραία λήψης έχουμε την συμβολή των δύο κυμάτων που ακολούθησαν διαφορετικούς δρόμους. Η συμβολή είναι διανυσματική. Είναι το φαινόμενο των ¨διαλείψεων του σήματος¨ .
  • 30. Επίδραση της συχνότητας στην διάδοση. 1. Υπερμακρά κύματα : 10KHz – 30KHz. (Το κύμα εδάφους έχει μικρές απώλειες και φτάνει σε αποστάσεις έως και 1000Km). 2. Μακρά κύματα : 30KHz – 300KHz. (To κύμα εδάφους εξασθενεί όσο αυξάνεται η συχνότητα). 3. Μεσαία κύματα : 300KHz – 3000KHz. (Το κύμα εδάφους φτάνει έως μερικές εκατοντάδες Km. Αποσβήνει όσο η συχνότητα του είναι μεγαλύτερη και η αγωγιμότητα του εδάφους μικραίνει. Η ζώνη που καλύπτεται ονομάζεται ¨πρώτη ζώνη κάλυψης¨. Τη νύχτα το κύμα χώρου διευρύνει την κάλυψη και σχηματίζει την ¨δεύτερη ζώνη κάλυψης¨ σε πολύ μεγάλες αποστάσεις). 4. Βραχέα κύματα : 3MHz – 30MHz. (Τα βραχέα κύματα απορροφούνται έντονα από το έδαφος, γι’ αυτό αποσβήνουν γρήγορα και δεν έχουν μεγάλη κάλυψη. Το κύμα χώρου όμως καλύπτει αποστάσεις χιλιάδων χιλιομέτρων. Τα κύματα αυτά υπόκεινται σε διαδοχικές ανακλάσεις στο έδαφος και την ιονόσφαιρα αυξάνοντας την ακτίνα κάλυψης). 5. Υπερβραχέα κύματα : 30MHz – 300MHz. (Η ραδιοκάλυψη εξασφαλίζεται μόνο από το κύμα εδάφους και περιορίζεται σε αποστάσεις που υπάρχει οπτική επαφή των κεραιών. Συνεχείς διαθλάσεις στην τροπόσφαιρα. Μέγιστη απόσταση κάλυψης = ραδιοηλεκτρικός ορίζοντας = D=4120(√h1 + √h2)
  • 31. 6. Μικροκύματα : 300MHz – 300GHz. (Χρησιμοποιούνται ευρύτατα στις δορυφορικές επικοινωνίες). Πολλαπλές ανακλάσεις βραχέων κυμάτων Ορισμός του ραδιοηλεκτρικού ορίζοντα. Μικροκύματα α. οπτική επαφή κεραιών β. μέσω δορυφόρου
  • 32. Τύποι ραδιοζεύξεων Στην ραδιοφωνία απαιτείται σφαιρική κάλυψη και μεγάλη εμβέλεια. Οι κεραίες τοποθετούνται ψηλά. Στις μικροκυματικές ζεύξεις έχουμε πολλαπλή αναμετάδοση Στις δορυφορικές ζεύξεις ο αναμεταδότης έχει τοποθετηθεί πάνω σε δορυφόρο σε τροχιά γύρω από την γη. Επίγειος δορυφορικός σταθμός με την τεχνική της πολυπλεξίας.
  • 33. Ραδιοτηλεφωνία Απλή (simplex) Πλήρως αμφίδρομη (full duplex) Ημιαμφίδρομη ζεύξη με αναμεταδότη (semi duplex)
  • 35. Το γενικό δομικό διάγραμμα ενός πομπού οριοθετεί δύο λειτουργικά τμήματα: 1. Το τμήμα που αφορά την επεξεργασία του βασικού σήματος 2. Το τμήμα που περιλαμβάνει τον ταλαντωτή του φέροντος σήματος Υ.Σ, τη διαμόρφωσή του και την ενίσχυση του διαμορφωμένου φέροντος. Γενικό διάγραμμα πομπού
  • 36. Γένεση του φέροντος σήματος - Ταλαντωτές Αυτοταλάντωση κυκλώματος L-C fo=1/(2π√LC) η συχνότητα ταλάντωσης Συντελεστής ποιότητας Q=(2πfoL)/r Είδη ταλαντωτών •Hartley •Colpitts •Με κρύσταλλο Λειτουργικά χαρακτηριστικά ταλαντωτώνΛειτουργικά χαρακτηριστικά ταλαντωτών • Συχνότητα λειτουργίας •Ακρίβεια συχνότητας •Φασματική καθαρότητα σήματος που δίνουν •Σταθερότητα πλάτους σήματος
  • 37. Φάσμα ιδανικού αρμονικού ταλαντωτή και το πραγματικό φάσμα. Σήμερα χρησιμοποιούνται ταλαντωτές που η συχνότητα λειτουργίας τους ελέγχεται από ηλεκτρική τάση (VCO). Με βάση αυτόν τον ταλαντωτή χρησιμοποιούμε διατάξεις σύνθεσης συχνότητας, που παρουσιάζουν μεγάλη σταθερότητα και ακρίβεια στην τιμή συχνότητας που θέλουμε να πετύχουμε.
  • 38. Διαμορφωτές Η διάταξη με την οποία υλοποιείται η διαδικασία της διαμόρφωσης Διαμορφωτές πλάτους ΑΜ με φέρον : γραμμικοί – μη γραμμικοί. Α. Κυκλώματα γραμμικάΑ. Κυκλώματα γραμμικά
  • 39. Το κέρδος του ενισχυτή ελέγχεται από το σήμα διαμόρφωσης s(t). Αν το κέρδος είναι : G=1+s(t), τότε στην έξοδο έχουμε το φέρον διαμορφωμένο κατά πλάτος.
  • 40. Β. Μη γραμμικά κυκλώματα.Β. Μη γραμμικά κυκλώματα. Ενισχυτής τάξης λειτουργίας C στο ρόλο μη γραμμικού διαμορφωτή πλάτους. Στην δίοδο εφαρμόζεται το άθροισμα του βασικού σήματος και του φέροντος. Από το φάσμα που δημιουργείται με κατάλληλο φίλτρο παίρνουμε το διαμορφωμένο φέρον.
  • 41. Διαμορφωτές απλής ζώνης χωρίς φέρον (SSBsc) Διαμορφωτής με φίλτρο ζώνης
  • 42. Διαμορφωτής με διαδοχικές αλλαγές συχνότητας. (Οι διαδοχικές αλλαγές συχνότητας χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουμε φίλτρα ζώνης με μικρότερο συντελεστή ποιότητας, τα οποία είναι λιγότερο επιλεκτικά και κατασκευάζονται ευκολότερα) Ο ισοσταθμισμένος διαμορφωτής συμπεριφέρεται σαν ιδανικός πολλαπλασιαστής. Στην έξοδο του κυκλώματος παίρνουμε : E(t)=s(t)*M(t)
  • 43. Διαμορφωτής SSBsc με ολισθητές φάσης κατά π/2. Πλήρες δομικό διάγραμμα πομπούΠλήρες δομικό διάγραμμα πομπού SSBscSSBsc
  • 44. Διαμορφωτές συχνότητας. Συμπεριφορά της διόδου Varicap μεταβλητής χωτηρικότητας. Ταλαντωτής VCO με δίοδο Varicap.
  • 45. Βρόχος PLL σε δομή διαμορφωτή συχνότητας. Ο βρόχος PLL με ενσωματωμένο ένα στάδιο προσθέτη, που επιτρέπει τη διαμόρφωση συχνότητας του VCO.
  • 46. Ειδικοί τύποι διαμορφώσεων. Στερεοφωνική διαμόρφωση. Η φασματική επεξεργασία και το τελικό φάσμα στην έξοδο του στερεοφωνικού κωδικοποιητή.
  • 48. Διαμόρφωση υποβαθμισμένης πλευρικής ζώνης (VSB) Χρησιμοποιείται στην περίπτωση που το βασικό σήμα s(t) έχει ευρύ φάσμα που εκτείνεται από 0-5MHz (φάσμα video ή τηλεοπτικό φάσμα).
  • 50. Προσαρμογή ονομάζεται η εξασφάλιση των συνθηκών που επιτρέπουν τη μεταφορά της μέγιστης δυνατής ισχύος από μια πηγή σε ένα φορτίο. Στις γραμμές μεταφοράς η τέλεια προσαρμογή επιτυγχάνεται μόνο, όταν ταυτόχρονα η αντίσταση εξόδου της πηγής είναι ίση με τη χαρακτηριστική αντίσταση της γραμμής και η χαρακτηριστική αντίσταση της γραμμής είναι ίση με την αντίσταση φορτίου. Τα κυριότερα πλεονεκτήματα μιας τέτοιας προσαρμογής είναι : 1. Το φορτίο τροφοδοτείται με τη μέγιστη ισχύ που μπορεί να δώσει η πηγή. 2. Η μεταφορά της μέγιστης δυνατής ισχύος επιτυγχάνεται ανεξάρτητα από το μήκος της γραμμής και από τη συχνότητα. 3. Οι απώλειες ισχύος και ο κίνδυνος καταστροφής του μονωτικού της γραμμής από τοπικές ανυψώσεις της τάσης μειώνονται στο ελάχιστο δυνατό. Μερική προσαρμογή με τμήμα γραμμής λ/4
  • 51. Κεραίες είναι διατάξεις αποτελούμενες από συστήματα αγωγών, που εκπέμπουν ή συλλαμβάνουν ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Μια κεραία σε λειτουργία μπορεί να θεωρηθεί κύκλωμα συντονισμού με πηνίο – πυκνωτή σε σειρά.
  • 52. (α) το κύκλωμα έχει πολύ μικρές διαστάσεις και δεν ακτινοβολεί ικανοποιητικά τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Τα ρεύματα βρίσκονται πολύ κοντά μεταξύ τους, έχουν αντίθετες κατευθύνσεις και αλληλοεξουδετερώνονται. (β) τα ρεύματα ρέουν προς την ίδια κατεύθυνση, αλλά στις πλάκες του πυκνωτή αντίθετα. Έτσι δεν έχουμε πάλι ικανοποιητική ακτινοβολία. (γ) τα ρεύματα γίνονται παντού ομοιόμορφα και το κύκλωμα μετατρέπεται σε κεραία που εκπέμπει κανονικά. (δ) η αρχική χωρητικότητα και αυτεπαγωγή εξακολουθούν να υπάρχουν κατανεμημένες κατά μήκος της κεραίας.
  • 53. Αν πάρουμε μια γραμμή μεταφοράς και σε μήκος λ/4 από το άκρο της απομακρύνουμε του αγωγούς μεταξύ τους, θα έχουμε μία κανονική κεραία λ/2 που ονομάζεται και δίπολο . Τα ρεύματα και οι τάσεις δημιουργούν γύρω απ’ την κεραία ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Πολύ κοντά στην κεραία το πεδίο είναι στενά συνδεδεμένο μαζί της, δεν ακτινοβολείται μακρύτερα και ονομάζεται πεδίο επαγωγής. Ένα μέρος του πεδίου αυτού αποσπάται από την κεραία και δεν επιστρέφει σ’ αυτή. Διαδίδεται στον ελεύθερο χώρο ως ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και δημιουργεί το πεδίο ακτινοβολίας. Με τη βοήθεια του πεδίου ακτινοβολίας γίνονται οι ασύρματες συνδέσεις μεταξύ κεραιών εκπομπής και μακρινών κεραιών λήψης.
  • 54. Τύποι κεραιών εκπομπής. 1. Συντονισμένες : οι κεραίες που έχουν μήκος προσαρμοσμένο στη συχνότητα του ρεύματος της πηγής και δεν μπορούν να λειτουργήσουν ικανοποιητικά σε διαφορετικές από αυτή συχνότητα. Ασυντόνιστες : οι κεραίες που μπορούν να λειτουργήσουν εξίσου καλά σε πολύ διαφορετικές μεταξύ τους συχνότητες. 2. Συμμετρικές : οι κεραίες που προέρχονται από άνοιγμα γραμμών λ/4, δηλαδή με γεωμετρικό μήκος l=λ/2 (δίπολα ή κεραίες Hertz). Ασύμμετρες : οι κεραίες που έχουν το μισό μήκος από τις συμμετρικές, γιατί τους λείπει το ένα από τα δύο τμήματα που απαρτίζουν το δίπολο. Βασίζουν τη λειτουργία τους στο φαινόμενο του ηλεκτρικού ειδώλου. Έχουν γεωμετρικό μήκος l=λ/4 (κεραίες Marconi).
  • 55. Κεραία Χερτζ : l = λ/2 = u/2f Κεραία Μαρκόνι : l = l/4 = u/4f H ταχύτητα u αντιπροσωπεύει την ταχύτητα του ρεύματος στην κεραία, που είναι μικρότερη κατά 5% - 10% από την ταχύτητα του φωτός. Στην πράξη παίρνουμε : U = 285.000.000 m/sec και υπολογίζουμε το μήκος της κεραίας σε μέτρα (m). ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΡΑΙΩΝΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΡΑΙΩΝ 1.1. Η ιδιοσυχνότηταΗ ιδιοσυχνότητα fo.fo. Είναι η συχνότητα στην οποία συντονίζεται μια κεραία με δοσμένο μήκος. Κεραία Χερτζ : fo = u/2l Κεραία Μαρκόνι : fo = u/4l 2. Το ενεργό ύψος2. Το ενεργό ύψος hhεν.εν. Είναι το μικρότερο (περίπου 60% του γεωμετρικού ύψους) ύψος που θα είχε μια κεραία, αν η κατανομή του ρεύματος κατά μήκος της ήταν ομοιόμορφη.
  • 56. Γεωμετρικό (l) και ενεργό (h) ύψος κεραίας. 3. Οι αντιστάσεις εισόδου και ακτινοβολίας.3. Οι αντιστάσεις εισόδου και ακτινοβολίας. Εφόσον η κεραία ακτινοβολεί αφαιρεί κάποιο ποσό ενέργειας από την πηγή το οποίο θεωρείται ότι καταναλώνεται πάνω σε μια ισοδύναμη ωμική αντίσταση, την αντίσταση ακτινοβολίας Rr. Κάποιο ποσό ενέργειας καταναλώνεται στην κεραία χωρίς να ακτινοβοληθεί. Το ποσό αυτό μετατρέπεται σε θερμότητα ή χάνεται σε διαρροές. Λέμε ότι καταναλώνεται πάνω στην αντίσταση απωλειών Rα. Το άθροισμα αυτών των δύο αντιστάσεων ονομάζεται αντίσταση εισόδου Rin. Δηλαδή : Rin = Rr + Rα. 4. Ο βαθμός απόδοσης.4. Ο βαθμός απόδοσης. Ονομάζουμε βαθμό απόδοσης n το πηλίκο της ισχύος που ακτινοβολεί η κεραία προς την ισχύ που δίνει η πηγή στην κεραία. Δηλαδή : n = Pr/Pin = Rr / (Rr + Rα).
  • 57. 5. Η κατευθυντικότητα και το κέρδος.5. Η κατευθυντικότητα και το κέρδος. Το διάγραμμα κατευθυντικότητας είναι μία γραφική παράσταση που μας δίνει την ένταση της ακτινοβολίας της κεραίας προς διάφορες κατευθύνσεις πάνω σε ένα επίπεδο και για σημεία που απέχουν εξίσου από την κεραία. Τα διαγράμματα είναι για το οριζόντιο και το κατακόρυφο επίπεδο. Η κεραία θεωρείται ότι είναι τοποθετημένη στο κέντρο του διαγράμματος. Οι κλειστές καμπύλες που σχηματίζονται (λοβοί) μας δίνουν μια εικόνα για το πώς κατανέμεται η ακτινοβολία της κεραίας σε ένα επίπεδο. Θεωρούμε ότι το διάγραμμα περιστρέφεται γύρω από τον άξονα της κεραίας. Ο συντελεστής κατευθυντικότητας D μας δείχνει πόσες φορές μεγαλύτερη ισχύ, απ’ όση ισχύ δίνουμε στην κεραία που μελετούμε, θα έπρεπε να δώσουμε σε μια κεραία που εκπέμπει ομοιόμορφα στο γύρω χώρο, ώστε με την πρώτη κεραία να έχουμε προς την κατεύθυνση του κύριου λοβού της δεύτερης την ίδια ένταση πεδίου. Το κέρδος G (db) δείχνει ότι και ο συντελεστής κατευθυντικότητας αλλά αφού λάβουμε υπόψη και το βαθμό απόδοσης n της κεραίας. Είναι : G = D * n
  • 58. Διάγραμμα κατευθυντικότητας κεραίας λ/2 (α) και κεραίας λ/4 (β)
  • 59. Τύποι κεραιών εκπομπής.Τύποι κεραιών εκπομπής. Αρκετά συχνά χρησιμοποιούνται οι κεραίες Μαρκόνι (λ/4) λόγω των εξής πλεονεκτημάτων : • Για ορισμένη συχνότητα εκπομπής έχουν το μισό μήκος από τις κεραίες δίπολα. Αυτό τις κάνει κατάλληλες για χρήση στα μεσαία κύματα όπου το μήκος κύματος είναι μεγάλο. • Εκπέμπουν ομοιόμορφα γύρω τους κατά το οριζόντιο επίπεδο και δεν εκπέμπουν καθόλου προς τα πάνω. Αυτό τις κάνει κατάλληλες για χρήση, στις περιπτώσεις που οι δέκτες βρίσκονται ολόγυρα και στο ίδιο επίπεδο με τον πομπό. Για την καλή λειτουργία μιας κεραίας λ/4, θα πρέπει το έδαφος πάνω στο οποίο στηρίζεται να έχει πολύ καλή αγωγιμότητα. Συνήθως τοποθετούνται σε παραθαλάσσιες περιοχές ή εκτάσεις με υγρό έδαφος. Όταν το έδαφος είναι ξηρό ή πετρώδες, ενισχύεται η αγωγιμότητα του με την παράχωση σε μικρό βάθος χάλκινων αγωγών μήκους τουλάχιστον λ/4, οι οποίοι ξεκινούν ακτινωτά από το σημείο γείωσης της γραμμής μεταφοράς, κάτω από την κεραία.
  • 60. Μορφές κεραιών λ/4 Στις χαμηλότερες συχνότητες εκπομπής, έχουν τη μορφή ιστού με κατάλληλη δομή και υποστήριξη από αντηρίδες. Συχνά τοποθετείται στην κορυφή σύστημα αγωγών με μορφή σχάρας. Αυτό ενεργεί σαν οπλισμός πυκνωτή και αναγκάζει το ρεύμα να συσσωρεύεται στην κορυφή της κεραίας. Έτσι αυξάνεται το ηλεκτρικό της ύψος και μπορούμε να μειώσουμε το γεωμετρικό ύψος της. Το ίδιο πετυχαίνουμε τοποθετώντας ένα πηνίο στη βάση της κεραίας.
  • 61. Κεραίες τύπου Γ (α), τύπου Τ (β), Ground Plane (γ) και Οριζόντια κεραία δίπολο (δ).
  • 62. Για να αυξήσουμε το εύρος ζώνης της κεραίας και να γίνει περισσότερο ικανή να εκπέμψει και σε άλλες γειτονικές συχνότητες, αυξάνουμε το πάχος των αγωγών. Όταν το μήκος του δίπολου είναι μικρό (υπερβραχέα κύματα), οι οριζόντιοι αγωγοί κατασκευάζονται από σωλήνα αλουμινίου και οι κεραίες τοποθετούνται κατακόρυφα για καλύτερη εκμετάλλευση του διαγράμματος κατευθυντικότητας τους. Με αυτή τη λογική κατασκευάζονται τα αναδιπλωμένα δίπολα, τα οποία έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά εκπομπής με τα απλά δίπολα και διαφέρουν μόνο στην αντίσταση εισόδου (240 – 300Ω).
  • 63. ΣτοιχειοκεραίεςΣτοιχειοκεραίες ονομάζονται πολύπλοκες κεραίες αποτελούμενες από συστοιχίες πολλών τμημάτων. Χρησιμοποιούνται στα υπερβραχέα κύματα, παρουσιάζουν υψηλό κέρδος και κατευθυντικότητα. Υπάρχουν δύο τύποι : οι παρασιτικές συστοιχίες και οι τροφοδοτούμενες συστοιχίες. Παρασιτικές συστοιχίες:Παρασιτικές συστοιχίες: Αποτελούνται από μία βασική κεραία – το τροφοδοτούμενο στοιχείο – και έναν ή περισσότερους αγωγούς που δεν συνδέονται στη γραμμή μεταφοράς και ονομάζονται παρασιτικά στοιχεία (ανακλαστήρας – κατευθυντήρας). Τυπικό παράδειγμα η κεραία Yagi. Είναι μια κεραία μονοκατευθυντική. Μέρος του ηλεκτρομαγνητικού κύματος που εκπέμπεται από το δίπολο αντανακλάται από τα παρασιτικά στοιχεία και συνδυάζεται με το αρχικό κύμα, με αποτέλεσμα μεγάλη ενίσχυση της ακτινοβολίας προς την πλευρά του κατευθυντήρα και μεγάλη εξασθένηση προς την πλευρά του ανακλαστήρα.
  • 64. Τροφοδοτούμενες συστοιχίες:Τροφοδοτούμενες συστοιχίες: Κεραίες που έχουν δύο ή περισσότερα δίπολα, τα οποία είναι όλα συνδεδεμένα με τη γραμμή τροφοδοσίας και διευθετούνται έτσι, ώστε να παρέχουν κατευθυντικότητα και κέρδος. Συγγραμική κεραία και διάγραμμα κατευθυντικότητας Μετωπική κεραία και διάγραμμα κατευθυντικότητας.
  • 65. Ακροπυροδοτική κεραία και διάγραμμα κατευθυντικότητας Στην περιοχή των μικροκυμάτων – πολύ μικρό μήκος κύματος – τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα συμπεριφέρονται σαν ακτίνες φωτός. Έτσι μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την ανάκλαση των κυμάτων πάνω σε σχετικά μικρές μεταλλικές επιφάνειες, για να πετύχουμε εξαιρετικά μεγάλη κατευθυντικότητα και απολαβή από τις κεραίες. Βασική κεραία μικροκυμάτων είναι η χοανοκεραία.. Συνδυάζονται με κοίλες μεταλλικές παραβολικές επιφάνειες, τα παραβολικά κάτοπτρα. Έχουν πολύ μεγάλο κέρδος (30 – 60db) και εξαιρετικά στενή δέσμη εκπομπής.
  • 66. Παραλληλόγραμμη και κωνική χοανοκεραία. Παραβολική κεραία μικροκυμάτων.
  • 67. Ακτινοβολούμενη ισχύς και ένταση πεδίου. Το ποσό της ισχύος που εκπέμπεται από τον πομπό καθορίζεται από την ισχύ εξόδου του πομπού και τον συντελεστή απόδοσης της κεραίας. Μετρώντας την ενεργό τιμή του ρεύματος στο σημείο τροφοδοσίας της κεραίας, έχουμε : Για κεραία λ/2 : Pr = 73*Im^2 Για κεραία λ/4 : Pr = 36*Im^2 Η ιδιότητα των κεραιών να εκπέμπουν προς την κατεύθυνση της μέγιστης ακτινοβολίας, χαρακτηρίζεται από το μέγεθος ενεργός ακτινοβολούμενη ισχύς που είναι το γινόμενο της ακτινοβολούμενης ισχύος επί το κέρδος της κεραίας. Ένταση του πεδίου είναι η συνάρτηση της έντασης Ε του ηλεκτρικού πεδίου και της έντασης Η του μαγνητικού πεδίου. Επειδή πρόκειται για εναλλασσόμενα πεδία αλλάζουν συνεχώς φορά. [Ε = (V/m) & H = (A/m)]
  • 68. Λήψη επίγειου και δορυφορικού σήματος. «Για καλύτερα αποτελέσματα η κεραία λήψης πρέπει να είναι ίδια με την κεραία εκπομπής» * Στους δέκτες ραδιοφώνου για λήψη μακρών, μεσαίων ή βραχέων κυμάτων χρησιμοποιείται η μαγνητική κεραία. Είναι κεραία κατευθυντική και λειτουργεί καλύτερα, όταν προσανατολίζεται κάθετα στη διάδοση του κύματος. Λόγω του μικρού μεγέθους συνήθως τοποθετείται στο εσωτερικό των δεκτών.
  • 69. * Για την λήψη υπερβραχέων κυμάτων, από δέκτες FM ή δέκτες τηλεόρασης χρειαζόμαστε κεραίες Ground Plane ή δίπολο τοποθετημένο κάθετα πάνω σε ιστό (για ραδιοφωνικό δέκτη FM) και κεραία Yagi ή μετωπική κεραία (για τηλεοπτικό δέκτη). * Για λήψη δορυφορικού σήματος χρειαζόμαστε κεραίες εξαιρετικά υψηλού κέρδους, με πολύ στενή δέσμη λήψης. Έτσι χρησιμοποιούμε τις χοανοκεραίες όπου το κάτοπτρο τοποθετείται έκκεντρα. Το κάτοπτρο γίνεται σχήματος έλλειψης και το βάθος της κοιλότητας του μικραίνει. Δεν χρησιμοποιούμε κυματοδηγό αλλά μια μονάδα που ονομάζεται LNB (Μετατροπέας Χαμηλού Θορύβου). Τέλος υπάρχει ένα σύστημα περιστροφής της κεραίας που μας επιτρέπει να στοχεύσουμε οποιονδήποτε δορυφόρο στο επίπεδο του ισημερινού. Το σύστημα ονομάζεται πολική στήριξη.
  • 70. Στην μονάδα LNB υπάρχει μια διάταξη επιλογής της πόλωσης του λαμβανόμενου κύματος, ένας ενισχυτής πολύ χαμηλού θορύβου και ένας μετατροπέας συχνότητας. Ο μετατροπέας υποβιβάζει τη συχνότητα του λαμβανόμενου σήματος από 11GHz που εκπέμπει ο δορυφόρος σε 1GHz. Το σήμα οδηγείται σε μια εσωτερική μονάδα - IDU – για επιπλέον ενίσχυση και επιλογή του επιθυμητού δορυφορικού προγράμματος. Η μονάδα IDU συμπληρώνεται από μια μονάδα τηλεχειρισμού της δορυφορικής κεραίας. Πίσω από το κάτοπτρο υπάρχει ο ενεργοποιητής που επιτρέπει την μετακίνηση της κεραίας για στόχευση οποιουδήποτε δορυφόρου.
  • 72. Ο δέκτης δέχεται ένα μικρό ποσοστό της ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας του πομπού μαζί με πολλά άγνωστα σήματα και πολύ θόρυβο. Ενισχύει επιλεκτικά και επεξεργάζεται μόνο το ωφέλιμο φέρον, ώστε να αποδίδει στην έξοδο την πληροφορία. Ο δέκτης περιλαμβάνει : • την κεραία και το φίλτρο εισόδου, που αποτελούν ουσιαστικά το στάδιο προσαρμογής του δέκτη στον ηλεκτρομαγνητικό φορέα. • τον επιλεκτικό ενισχυτή υψηλών συχνοτήτων (Β’) ο οποίος ενισχύει το ασθενές φέρον σήμα E(t)’ που φτάνει στην είσοδο του δέκτη. • τον αποδιαμορφωτή που προορίζεται να αποδιαμορφώνει το φέρον και να αποκαθιστά το βασικό σήμα s(t).
  • 73. • τον ενισχυτή χαμηλών συχνοτήτων (Α) του βασικού σήματος. • τον αισθητήρα / μετατροπέα ( μεγάφωνο ) που αποδίδει τελικά το αρχικό μήνυμα στον τελικό αποδέκτη. Οι επιδόσεις του δέκτη χαρακτηρίζονται από : • την σταθερότητα : χαρακτηρίζει την ικανότητα του δέκτη να διατηρεί την αρχική του ρύθμιση και το συντονισμό του σε ορισμένη συχνότητα. Μετριέται σε Hz ή KHz απόκλισης από την αρχική ρύθμιση (αρχικό συντονισμό). • την ευαισθησία : είναι η ελάχιστη τιμή του σήματος εισόδου E(t) στο δέκτη, ώστε το ωφέλιμο σήμα s(t) στην έξοδο να είναι καθαρό. Εκφράζεται ποσοτικά από τον λόγο S/N. Μετριέται σε μV σήματος στην είσοδο. Ο λόγος S/N δίνεται σε db. • την πιστότητα : χαρακτηρίζει την ικανότητα του δέκτη να αποδίδει στην έξοδο το σήμα της πληροφορίας χωρίς παραμορφώσεις. • την επιλεκτικότητα : χαρακτηρίζει την ιδιότητα του δέκτη, αφού συντονιστεί, να επιλέγει, να ενισχύει και να αποδιαμορφώνει το επιθυμητό φέρον και να μην επηρεάζεται από άλλες εκπομπές, ιδιαίτερα αυτές που λαμβάνουν χώρα στα γειτονικά κανάλια. Εξαρτάται σημαντικά από την σταθερότητα και την ποιότητα των φίλτρων εισόδου και των φίλτρων του σταδίου ενδιάμεσης συχνότητας.
  • 74. Δίαυλοι εκπομπής και συντονισμός του δέκτη. Η επιλεκτικότητα ορίζεται από την ελάχιστη απόσταση συχνοτήτων όπου ο δέκτης μπορεί να διακρίνει ανεξάρτητες εκπομπές. Μετριέται σε Hz ή KHz. Χαρακτηρίζεται επίσης από το πόσο τα φίλτρα εισόδου απορρίπτουν τα ενοχλητικότερα σήματα, που είναι οι γειτονικοί δίαυλοι. • τη γραμμικότητα : χαρακτηρίζει την ικανότητα του δέκτη να συμπεριφέρεται με τον ίδιο τρόπο για ασθενή και ισχυρά σήματα στην είσοδο του. • την έλλειψη παρασιτικών εκπομπών : αφορά τη μη εκπομπή παρασιτικών ραδιοσημάτων από τα ίδια τα κυκλώματα του δέκτη. Τέτοιες παρασιτικές εκπομπές οι οποίες προέρχονται από τοπικούς ταλαντωτές στον δέκτη, επηρεάζουν τη λειτουργία άλλων γειτονικών συσκευών με δυσάρεστα αποτελέσματα.
  • 75. Απλός ραδιοφωνικός δέκτης άμεσης συχνότητας. Ένας απλός ραδιοφωνικός δέκτης άμεσης συχνότητας χαρακτηρίζεται από συντελεστή ποιότητας Q μη σταθερής τιμής. Για δέκτη μεσαίων συχνοτήτων (531-1602 KHz) και για ζώνη ραδιοφωνικής εκπομπής 10KHz, ο συντελεστής ποιότητας Q είναι : Qmin : 531/10 = 53 και Qmax : 1602/10 = 160. Φίλτρο με μεταβλητό συντελεστή ποιότητας δεν κατασκευάζεται εύκολα. Αν χρησιμοποιηθεί φίλτρο σταθερού Q, τότε στις υψηλότερες συχνότητες η ζώνη διέλευσης του δέκτη είναι μεγαλύτερη και άρα η επιλεκτικότητα του, δεν είναι σταθερή για όλη τη ζώνη λειτουργίας του. Σημαντικό πρόβλημα είναι και η γραμμικότητα του δέκτη. Αν το φέρον σήμα στην είσοδο παρουσιάζει διακυμάνσεις έντασης είναι προφανές ότι στην έξοδο το σήμα s(t) παρουσιάζει αντίστοιχες μεταβολές, πολύ δυσάρεστες στην ακρόαση. Η σταθεροποίηση του σήματος στην έξοδο απαιτεί να προικιστεί ο δέκτης με διάταξη αυτόματης ρύθμισης του κέρδους των σταδίων ενίσχυσης, ώστε πριν την αποδιαμόρφωση, να έχουμε πάντοτε το ίδιο πλάτος σήματος, ανεξάρτητα από την ένταση του φέροντος σήματος στη είσοδο.
  • 76. Υπερετερώδυνος Δέκτης. Γενικό διάγραμμα. Το φίλτρο εισόδου και ο επιλεκτικός ενισχυτής RF έχουν ζώνη διέλευσης ολόκληρη τη ραδιοφωνική ζώνη που καλύπτει ο δέκτης για AM (531 – 1602KHz) ή FM (88 – 108MHz). Το φίλτρο εισόδου γίνεται φίλτρο προεπιλογής ζώνης. Στην συνέχεια το σήμα υφίσταται μετάθεση συχνότητας. Αυτό επιτυγχάνεται με πολλαπλασιασμό του φέροντος σήματος με το σήμα ενός τοπικού ταλαντωτή που έχει συχνότητα fτ και στην συνέχεια με την διέλευση του σήματος που προκύπτει από φίλτρο ζώνης σταθερής συχνότητας fι. Το φίλτρο προσδιορίζει την επιλεκτικότητα του δέκτη.
  • 77. Η διαδικασία της μετάθεσης αφήνει αναλλοίωτη τη φυσιογνωμία του σήματος, είτε έχουμε ΑΜ είτε FM. Στην περίπτωση διαμόρφωσης πλάτους έχουμε : Φέρον : E(t)=[Eo + s(t)] cos(ωοt) Σήμα Τ.Τ συχνότητας fT : M(t)= Mo cos(ωτt) με Μο=1V Στην έξοδο του φίλτρου προκύπτει σήμα διαμορφωμένο κατά πλάτος με νέα συχνότητα φέροντος (fΙ) : E(t) = [Eo + s(t)] cos(ωΙt). Καθώς το φίλτρο IF είναι σταθερό, η διαδικασία συντονισμού του δέκτη σε συγκεκριμένη συχνότητα φέροντος fo είναι απλά η ρύθμιση της συχνότητας του Τ.Τ σε τιμή τέτοια ώστε : fI = fT – fo ή fo = fT – fI . Η συχνότητα fI ονομάζεται ενδιάμεση συχνότητα του δέκτη. Όλο το στάδιο της μετάθεσης της συχνότητας ονομάζεται στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας. Η ενδιάμεση συχνότητα από την έξοδο του φίλτρου παίζει το ρόλο του φέροντος σήματος έως το στάδιο της αποδιαμόρφωσης.
  • 78. Αποτέλεσμα της μετάθεσης της συχνότητας.
  • 79. Επιλογή της ενδιάμεσης συχνότητας του υπερετερώδυνου δέκτη. Σε έναν δέκτη με στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ισχύει : fI = fT – fo ή fo = fT – fI . Με αυτή τη ρύθμιση του Τ.Τ μια δεύτερη συχνότητα fo’ εμφανίζεται και αποδεικνύεται ενοχλητική. Είναι η συχνότητα ενός άλλου φέροντος που εμφανίζεται στην είσοδο του δέκτη ταυτόχρονα με το επιθυμητό φέρον και αν συνδυαστεί με την συχνότητα του Τ.Τ δίνει : fI = fo’ – fT ή fo’ = fI + fT . Η συχνότητα αυτή ονομάζεται συχνότητα ¨είδωλο¨ και απέχει από την ωφέλιμη συχνότητα λήψης 2fI : fo’ = fo + 2fI . Αν επιλεγεί μεγάλη ενδιάμεση συχνότητα, τότε η ωφέλιμη φέρουσα και η συχνότητα ¨είδωλο¨ απέχουν πολύ και εύκολα η τελευταία απορρίπτεται με το φίλτρο εισόδου. Στην περίπτωση αυτή το φίλτρο και τα στάδια ενίσχυσης της ενδιάμεσης συχνότητας είναι πιο ευαίσθητα στην κατασκευή και ρύθμιση τους, απαιτείται υψηλή επιλεκτικότητα και μεγάλος συντελεστής ποιότητας του φίλτρου. Η τελική επιλογή της τιμής της ενδιάμεσης συχνότητας στο δέκτη γίνεται σε συνδυασμό με το ολικό φασματικό εύρος της ζώνης, στην οποία προορίζεται να λειτουργήσει ο δέκτης. Αν το συνολικό εύρος ζώνης του δέκτη εκτείνεται από fomin έως fomax , τότε η φασματική ζώνη είδωλο εκτείνεται από : [f’omin , f’omax ] = [fomin + 2fI , fomax + 2fI ]
  • 80. Η ζώνη είδωλο δεν ενοχλεί το δέκτη όταν η τιμή της ενδιάμεσης συχνότητας έχει επιλεγεί έτσι ώστε : f’omin > fomax ή fI > (fomax – fomin )/2 Ζώνη λειτουργίας του δέκτη και ζώνη είδωλο
  • 81. Επειδή η ρύθμιση της συχνότητας του Τ.Τ απαιτεί ακρίβεια, στους σύγχρονους δέκτες ο τοπικός ταλαντωτής έχει αντικατασταθεί από συνθέτη συχνοτήτων (PLL) όπου ο προσδιορισμός της συχνότητας γίνεται ψηφιακά. Το βήμα προγραμματισμού (συχνότητα αναφοράς) είναι το ίδιο που χρησιμοποιείται στον πομπό για τον προγραμματισμό των συχνοτήτων εκπομπής. Το στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας με συνθέτη συχνοτήτων.
  • 82. Επειδή στην είσοδο του δέκτη υπάρχει ένα μίγμα σημάτων που προέρχεται είτε από την ταυτόχρονη εκπομπή πλήθους ραδιοφωνικών σημάτων στην ζώνη λήψης του δέκτη, είτε από ανεξέλεγκτο θόρυβο, χρησιμοποιείται ρυθμιζόμενο φίλτρο εισόδου μικρότερης ζώνης διέλευσης. Η ρύθμιση του φίλτρου είναι συζευγμένη με τη ρύθμιση της συχνότητας του Τ.Τ του σταδίου ετεροδύνωσης. Το φίλτρο ενδιάμεσης συχνότητας έχει σταθερή συχνότητα λειτουργίας και σταθερή ζώνη διέλευσης ίση με το φάσμα του φέροντος (BW), που πρέπει να περάσει χωρίς παραμόρφωση. Έχει συντελεστή ποιότητας : QI = fI /BW
  • 83. Αυτόματος Έλεγχος Κέρδους του δέκτη. Στην έξοδο του φίλτρου ενδιάμεσης συχνότητας η στάθμη του διαμορφωμένου φέροντος είναι ανεπαρκής για να οδηγήσει τον αποδιαμορφωτή που ακολουθεί. Έτσι το σήμα ενισχύεται από τον ενισχυτή I.F που περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα στάδια ενίσχυσης. Επίσης ανεξάρτητα του τύπου διαμόρφωσης, του τύπου εκπομπής, το είδος του δέκτη και των κεραιών, η ισχύς του σήματος στην είσοδο παρουσιάζει μεγάλες μεταβολές. Για να μην εμφανίζονται προβλήματα στην έξοδο, υιοθετείται η χρήση ενισχυτικών σταδίων RF & IF ελεγχόμενου κέρδους. Η διάταξη που παίζει αυτόν τον ρόλο ονομάζεται διάταξη αυτομάτου ελέγχου του κέρδους AGC.
  • 84. Το σήμα στην έξοδο του ενισχυτή I.F ανορθώνεται και μετατρέπεται σε συνεχή τάση, που αντιπροσωπεύει την ένταση του πεδίου στην είσοδο του δέκτη. Στην συνέχεια συγκρίνεται με μια προκαθορισμένη τιμή που λαμβάνεται ως αναφορά στάθμης. Ανάλογα με το αποτέλεσμα της σύγκρισης, το στάδιο AGC ελέγχει με αρνητική ανάδραση την ενίσχυση όλων των σταδίων RF & IF του δέκτη.
  • 85. Δέκτης με δύο στάδια ετεροδύνωσης. Ένα από τα βασικά προβλήματα στους δέκτες που λειτουργούν με μεγάλο εύρος συχνοτήτων είναι τα φαινόμενα της παρασιτικής απόκρισης. Συμβαίνει όταν έντονα φέροντα σήματα φτάνουν στην είσοδο του δέκτη και τα στάδια εισόδου και ενδιαμέσων συχνοτήτων λειτουργούν σε κορεσμό (μη γραμμική περιοχή). Αποτέλεσμα να δημιουργούνται λόγω παραμορφώσεων διάφοροι συνδυασμοί μεταξύ των φερουσών. Για δύο φέροντα με συχνότητες f1 και f2, οι συνδυασμοί είναι της μορφής : N1f1 + N2f2. Οι ενοχλητικότεροι συνδυασμοί επαληθεύουν την σχέση : 2f1-f2 και 2f2-f1. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό με τον όρο παρεμβολή φερόντων σημάτων. Αν οι συνδυασμοί συχνοτήτων δώσουν αποτέλεσμα που βρίσκεται μέσα στη ζώνη λειτουργίας του δέκτη, ο δέκτης το αντιλαμβάνεται ως ένα υπαρκτό και αληθινό φέρον. Ενοχλητικό πρόβλημα είναι και η ενδοδιαμόρφωση λόγω μη γραμμικής συμπεριφοράς του σταδίου ετεροδύνωσης. Αφορά τη συμβολή ισχυρού φέροντος σήματος με το σήμα του τοπικού ταλαντωτή. Δημιουργούνται παράγωγα σήματα με συχνότητες που δεν μπορούν να εξαλειφθούν εύκολα με φίλτρο.
  • 86. Η χρησιμοποίηση δύο σταδίων μετάθεσης συχνότητας δίνει λύση στα προβλήματα που δημιουργεί το μοναδικό στάδιο. Όσο μικρότερη είναι η ενδιάμεση συχνότητα τόσο πιο εύκολη είναι η κατασκευή των σταδίων ενδιάμεσης συχνότητας (φίλτρου και ενισχυτών) που έμμεσα, μέσω του συντελεστή ποιότητας Q ορίζουν την επιλεκτικότητα του δέκτη. Όμως όσο μεγαλύτερη τιμή ενδιάμεσης συχνότητας επιλέγεται τόσο πιο εύκολα απορρίπτεται η ενοχλητική συχνότητα είδωλο. Γι’ αυτό χρησιμοποιούμε δύο στάδια ενδιάμεσης συχνότητας fΙ1 και fI2 με fI1 > fI2 . Το πρώτο στάδιο διευκολύνει την απόρριψη της συχνότητας είδωλο, ενώ το δεύτερο κάνει την επιλογή του καναλιού ακρόασης. Δέκτης με δύο στάδια ετεροδύνωσης.
  • 87. Αποδιαμορφώσεις πλάτους. Αποδιαμόρφωση είναι η αντίστροφη πράξη της διαμόρφωσης. Στην έξοδο του αποδιαμορφωτή πρέπει να ανακτήσουμε το βασικό σήμα s(t), που αντιπροσωπεύει τη βασική πληροφορία. Στην είσοδο του αποδιαμορφωτή φθάνει το διαμορφωμένο φέρον E(t), αν ο δέκτης δε διαθέτει στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ή το διαμορφωμένο σήμα ενδιάμεσης συχνότητας, αν πρόκειται για ετερόδυνο δέκτη. Στον ρόλο του αποδιαμορφωτή συναντάμε μία απλή δίοδο συνδυασμένη με ένα χαμηλοπερατό φίλτρο R-C (πυκνωτή και αντίσταση).
  • 88. Η δίοδος άγει μόνο στις θετικές ημιπεριόδους του σήματος (ανόρθωση). Το χαμηλοπερατό φίλτρο έχει συχνότητα αποκοπής : fα = 1/2πRC Αν η συχνότητα αποκοπής επαληθεύει την ανισότητα : F << fα << fI , τότε στην έξοδο διέρχεται μόνο το σήμα χαμηλής συχνότητας (δηλ. το βασικό σήμα s(t), ενώ η ενδιάμεση συχνότητα απορρίπτεται. Αν εκφράσουμε την παραπάνω σχέση μέσω της σταθεράς χρόνου RC τότε: F << 1/2πRC << fI ή 2πF << 1/RC << 2πfI => 1/2πF >> RC >> 1/2πfI => 1/ωΙ << RC << 1/Ω Στην περίπτωση που το βασικό σήμα δεν είναι μονοχρωματικό (μιας συχνότητας) αλλά έχει συχνότητες Fmin , Fmax , τότε η παραπάνω σχέση γίνεται : Fmin << Fmax << fα << fI . Αν m το ποσοστό διαμόρφωσης αποδεικνύεται ότι : m ≤ 1/[1+(2πRC)^2]^1/2 Από τις δύο τελευταίες σχέσεις, προσδιορίζονται οι τιμές που πρέπει να επιλέξει ο σχεδιαστής του κυκλώματος για την αντίσταση και τον πυκνωτή, ώστε να έχει σωστή φώραση του σήματος.
  • 89. Όσον αφορά την ισοδύναμη αντίσταση εισόδου του φωρατή, αποδεικνύεται ότι : Rεισ ≈ R/2 Η παραπάνω σχέση προσδιορίζει έμμεσα την επιλογή της τιμής της αντίστασης R, η οποία πρέπει να είναι του ίδιου μεγέθους με την αντίσταση εξόδου του ενισχυτή που προηγείται, για να υπάρχει σωστή προσαρμογή και μέγιστη μεταφορά ισχύος από τον ενισχυτή στο στάδιο αποδιαμόρφωσης. Τέλος ο αποδιαμορφωτής χαρακτηρίζεται από την απόδοση n που ορίζεται ως εξής : η = So / Eol , όπου So το πλάτος της τάσης στην έξοδο του αποδιαμορφωτή και Εol το πλάτος του σήματος στην είσοδο του.
  • 90. Σύγχρονη ή σύμφωνη φώραση. Το διαμορφωμένο σήμα πολλαπλασιάζεται με το σήμα ενός τοπικού ταλαντωτή της ίδιας συχνότητας και φάσης με το φέρον σήμα (σύγχρονο ή σύμφωνο σήμα). Αν πρόκειται για απλό δέκτη, χωρίς στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ο Τ.Τ συγχρονίζεται με το αρχικό φέρον συχνότητας fo. Αν ο δέκτης διαθέτει στάδιο ενδιάμεσης συχνότητας, ο Τ.Τ του φωρατή συγχρονίζεται με την ενδιάμεση συχνότητα.
  • 91. Έχουμε : E(t) = [Eo + s(t)]cos(ωοt) και R(t) = 1cos(ωοt). Στην έξοδο του πολλαπλασιαστή έχουμε : V1(t) = [Eo+s(t)]cos^2(ωοt) = Eocos^2(ωοt) + s(t)cos^2(ωοt) = = Eo/2 + s(t)/2 + (Eo/2)cos(2ωοt) + [s(t)/2]cos(2ωοt) Στην έξοδο του φίλτρου χαμηλών συχνοτήτων φτάνει μόνο το ωφέλιμο σήμα s(t)/2 ενώ ο πυκνωτής C αποκόπτει τη συνεχή συνιστώσα της τάσης Εο/2. Δηλαδή : Vεξ = s(t)/2 Η έλλειψη τέλειου συγχρονισμού συχνότητας και φάσης του τοπικού ταλαντωτή με το φέρον σήμα δημιουργεί προβλήματα στη φώραση του σήματος. Αποδεικνύεται ότι αν ωr η συχνότητα του Τ.Τ και Δφ η διαφορά φάσης, έχουμε μόνο συγχρονισμό συχνότητας (ωr = ωο ) με Vεξ = (1/2)s(t)cosΔφ Αν η παράμετρος Δφ είναι σταθερή, τότε στην έξοδο έχουμε το ωφέλιμο σήμα s(t) με συντελεστή απόδοσης : n = (1/2)cosΔφ<1 Αν Δφ=0 τότε επαληθεύουμε το αποτέλεσμα : Vεξ = s(t)/2
  • 92. Χρήση ολισθητή για τη διόρθωση φάσης (α) Χρήση βρόχου φάσης για το συγχρονισμό του φωρατή (β)
  • 93. Αποδιαμόρφωση σημάτων DSBsc και SSBsc. Στην περίπτωση DSBsc έχουμε : E(t) = s(t)cos(ωοt) και R(t) = cos(ωοt) Εύκολα καταλήγουμε στην σχέση : Vεξ=s(t)/2 Στην περίπτωση της απλής πλευρικής ζώνης SSBsc έχουμε : Ε(t) = Eocos(ωο + Ω)t για την άνω πλευρική ζώνη & Ε(t) = Eocos(ωο - Ω)t για την κάτω πλευρική ζώνη Αποδεικνύεται ότι Vεξ = (Eo/2)cos(Ωt) = s(t) Για την επίτευξη συγχρονισμού κατά την εκπομπή SSB αποστέλλεται στο φάσμα του σήματος μικρή συνιστώσα του φέροντος, που δεν επιβαρύνει ουσιαστικά την συνολική ισχύ του συστήματος εκπομπής, αλλά με μοναδικό ρόλο να αποτελέσει την αναφορά συχνότητας και να συγχρονίσει το βρόχο φάσης.
  • 94. Αποδιαμόρφωση ή διευκρίνιση συχνότητας. Αποδιαμόρφωση συχνότητας ή διευκρίνιση συχνότητας είναι η διαδικασία εξαγωγής της πληροφορίας από φέρον σήμα διαμορφωμένο κατά συχνότητα. Στη διαμόρφωση FM, η πληροφορία επηρεάζει αποκλειστικά τη συχνότητα του φέροντος με βάση τη γραμμική σχέση : f(t) = fo + Δf(t) = fo + ks(t) Αυτό πραγματοποιείται με ταλαντωτή VCO. Ο διευκρινιστής συχνότητας αντίστροφα μετατρέπει τις μεταβολές συχνότητας του φέροντος σε μεταβολές τάσης και πρέπει να είναι γραμμικός. Απόκριση ενός διευκρινιστή συχνότητας.
  • 95. Το πλάτος του σήματος στη διαμόρφωση FM δεν επηρεάζεται από την πληροφορία και παραμένει σταθερό. Έτσι πριν το στάδιο αποδιαμόρφωσης προηγείται ένας συμμετρικός περιοριστής (ψαλιδιστής) που ψαλιδίζει τις κορυφές του φέροντος και το απαλλάσσει από παρασιτικές κυματώσεις και παρασιτικές αλλοιώσεις που τυχόν προήλθαν από θόρυβο. Στην έξοδο του ψαλιδιστή το μεσοπερατό φίλτρο L-C αποκαθιστά την ημιτονική φυσιογνωμία του ψαλιδισμένου φέροντος. Συμμετρικός περιοριστής και η λειτουργία του.
  • 96. Ως απλός διευκρινιστής συχνότητας αξιοποιείται ένα απλό επιλεκτικό φίλτρο με απόκριση τέτοια ώστε η κεντρική συχνότητα του φέροντος να βρίσκεται περίπου στο μέσο του ανοδικού ή καθοδικού τμήματος της χαρακτηριστικής του. Το φέρον σήμα μετά τη διέλευση του από το φίλτρο είναι διαμορφωμένο και κατά πλάτος. Στην συνέχεια ένας απλός φωρατής πλάτους D-R-C χρησιμοποιείται για να έχουμε αποδιαμόρφωση.
  • 97. Επειδή η χαρακτηριστική απόκριση του φίλτρου δεν είναι γραμμική, όταν οι μεταβολές συχνότητας είναι μεγάλες, εμφανίζονται στην έξοδο παραμορφώσεις του σήματος. Έτσι η χρήση της διάταξης περιορίζεται σε περιπτώσεις διαμόρφωσης FM με μικρή απόκλιση συχνότητας Δfmax, όπου το τμήμα ΑΒ της χαρακτηριστικής μπορεί να θεωρηθεί γραμμικό. Το πρόβλημα διορθώνεται με χρήση κυκλωμάτων όπως το παρακάτω. Διευκρινιστής Fooster-Seeley και η χαρακτηριστική απόκρισης του.
  • 98. Άλλα κυκλώματα αποδιαμόρφωσης. 1. Κύκλωμα όπου το φέρον FM πολλαπλασιάζεται με τον εαυτό του, αφού υποστεί ολίσθηση φάσης –(π/2). Η ολίσθηση φάσης (-π/2) αντιστοιχεί στην κεντρική συχνότητα του φέροντος. Καθώς η συχνότητα μεταβάλλεται, η στιγμιαία ολίσθηση φάσης μεταβάλλεται επίσης και είναι: -π/2 + Δφ
  • 99. 2. Ο βρόχος φάσης PLL χρησιμοποιείται ευρύτατα για αποδιαμόρφωση FM. Η συχνότητα του σήματος εισόδου συγκρίνεται με την συχνότητα του VCO που είναι υπολογισμένος με κεντρική συχνότητα ίδια με του φέροντος. Η τάση ελέγχου του VCO που προσπαθεί να τον συγχρονίσει στην συχνότητα του σήματος εισόδου, αντιπροσωπεύει τις μεταβολές της συχνότητας του, δηλ. το ωφέλιμο σήμα s(t).
  • 100. Μετά την αποδιαμόρφωση, το ωφέλιμο σήμα s(t) θα υποστεί αποέμφαση, δηλ. την αντίστροφη διαδικασία της προέμφασης που υποβλήθηκε στον πομπό. Ειδικό χαμηλοδιαβατό φίλτρο αποκαθιστά τη φασματική φυσιογνωμία του σήματος, πριν την τελική του ενίσχυση από τους ενισχυτές χαμηλών συχνοτήτων. Φίλτρο αποέμφασης στην FM.
  • 101. Θόρυβος και ευαισθησία στο δέκτη. Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του δέκτη είναι η ευαισθησία του. Ορίζεται ως η ελάχιστη ένταση του σήματος στην είσοδο του δέκτη, ώστε στην έξοδο ο λόγος ισχύος του ωφέλιμου σήματος (S) προς την ισχύ του θορύβου (Ν), δηλαδή ο λόγος S/N να έχει δεδομένη τιμή. Χρησιμοποιούμε το παρακάτω μοντέλο για την μελέτη της συμπεριφοράς του δέκτη ως προς τον θόρυβο. Το ένα τμήμα περιλαμβάνει όλα τα στάδια πριν την αποδιαμόρφωση, ενώ το δεύτερο περιλαμβάνει την αποδιαμόρφωση και το τμήμα ενίσχυσης χαμηλών συχνοτήτων.
  • 102. Σύγκριση ΑΜ και FM ως προς τον θόρυβο. Αποδεικνύεται ότι : (S/N)FM = 3mf^2(S/N)AM ή (S/N)FM = (S/N)AM + 18,8db Είναι φανερό το πλεονέκτημα της διαμόρφωσης FM.
  • 104. • Τηλεοπτικοί δέκτες ονομάζονται οι συσκευές με τις οποίες κάνουμε λήψη και αναπαραγωγή τηλεοπτικών προγραμμάτων. Τα προγράμματα περιέχουν εικόνες και ήχους, και γι’ αυτό οι τηλεοπτικοί δέκτες διαθέτουν ξεχωριστά τμήματα αναπαραγωγής εικόνας και ήχου. • Οι έγχρωμοι δέκτες είναι εξέλιξη των ασπρόμαυρων και είναι συμβατοί με αυτούς. Αυτό σημαίνει ότι ο ασπρόμαυρος δέκτης μπορεί να αναπαράγει έγχρωμο τηλεοπτικό πρόγραμμα σε μονόχρωμη μορφή και ένας έγχρωμος δέκτης μπορεί να αναπαράγει ασπρόμαυρο πρόγραμμα σαν να ήταν ασπρόμαυρος. • Μεγάλο μέρος των κυκλωμάτων των τηλεοπτικών δεκτών – λόγω συμβατότητας – είναι κοινό στους δύο τύπους.
  • 105. Δομικό διάγραμμα τηλεοπτικού δέκτη. • Οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι δέκτες υπερετερόδυνοι, γιατί μονάχα έτσι εξασφαλίζεται η απαιτούμενη υψηλή ευαισθησία και επιλεκτικότητα, που είναι απαραίτητες για τη σωστή αναπαραγωγή του τηλεοπτικού προγράμματος. •Τα κυκλώματα εισόδου – ενισχυτής υψηλής συχνότητας, μείκτης και τοπικός ταλαντωτής – είναι κλεισμένα σε μεταλλικό περίβλημα και αποτελούν ιδιαίτερη μονάδα, το τιούνερ. Το μεταλλικό περίβλημα παρέχει ηλεκτρική θωράκιση στο συντονιστή και εξασφαλίζει μεγάλη σταθερότητα συντονισμού στην επιθυμητή συχνότητα λήψης. •Ο δέκτης χωρίζεται σε καθορισμένα τμήματα εισόδου, σάρωσης και συγχρονισμού εικόνας και ήχου. Όλα τα τμήματα τροφοδοτούνται με ηλεκτρική ενέργεια μέσω μιας γενικής τροφοδοτικής διάταξης.
  • 106. Το τμήμα εισόδου του δέκτη. Τα στάδια του διαγράμματος έχουν παρόμοια λειτουργία με τα στάδια εισόδου των ραδιοφωνικών δεκτών. Έχουν όμως δυσκολότερη σχεδίαση και κατασκευή για τους εξής λόγους : • Η συχνότητα λήψης των τηλεοπτικών προγραμμάτων είναι υψηλότερη από ότι αυτή των ραδιοφωνικών. •Οι τηλεοπτικοί δέκτες είναι τηλεχειριζόμενοι και ο συντονισμός δεν γίνεται με μηχανικά μέσα. •Οι μεταδιδόμενες πληροφορίες ανά δευτερόλεπτο για αναπαραγωγή τηλεοπτικής εικόνας είναι πολύ περισσότερες απ’ ότι για την αναπαραγωγή ήχου.
  • 107. Ο ενισχυτής ενδιάμεσης συχνότητας έχει ιδιόμορφη καμπύλη απόκρισης συχνοτήτων για να μπορεί να επεξεργάζεται ταυτόχρονα τα σήματα εικόνας και τα σήματα ήχου, που αποτελούν το σήμα εκπομπής ενός τηλεοπτικού προγράμματος. Η εικόνα και ο ήχος εκπέμπονται από δύο διαφορετικούς πομπούς για κάθε τηλεοπτικό πρόγραμμα και έχουν φέρουσες συχνότητες που διαφέρουν μεταξύ τους κατά 5,5MHz (η φέρουσα ήχου μεγαλύτερη από τη φέρουσα εικόνας).
  • 108. Το τμήμα εικόνας του δέκτη. Χωρίζεται στο τμήμα φωτεινότητας και στο τμήμα χρωμικότητας και περιλαμβάνει τα στάδια του φωρατή εικόνας, του αποκωδικοποιητή χρώματος, των ενισχυτών εικόνας και της βαθμίδας αυτομάτου ελέγχου της απολαβής (AGC). Στο φωρατή εικόνας, εκτός της φώρασης, γίνεται μίξη των ενδιάμεσων συχνοτήτων εικόνας και ήχου και παράγεται η διαφορά τους (5,5MHz) που ονομάζεται υπενδιάμεση συχνότητα ήχου και οδηγείται στο τμήμα ήχου για περαιτέρω επεξεργασία.
  • 109. Το σήμα εικόνας από την έξοδο του προενισχυτή οδηγείται στα εξής κυκλώματα: • Στο τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού. Διαχωρίζονται από το σήμα εικόνας και αξιοποιούνται οι παλμοί συγχρονισμού γραμμών και πεδίων. • Στην βαθμίδα AGC. Ανιχνεύεται το πλάτος των παλμών συγχρονισμού που αντιστοιχεί στο 100% του πλάτους του σήματος εικόνας. Έτσι προκύπτει ένα σήμα διόρθωσης της ενίσχυσης των σταδίων εισόδου του δέκτη. Όταν το λαμβανόμενο σήμα έχει μεγάλο πλάτος, η ενίσχυση μειώνεται, ενώ όταν έχει μικρό πλάτος η ενίσχυση αυξάνεται. • Στον αποκωδικοποιητή χρώματος. Οι πληροφορίες χρωμικότητας του κόκκινου και του μπλε διαχωρίζονται από το υπόλοιπο σήμα εικόνας και αποκωδικοποιούνται για να δώσουν τις χρωμοδιαφορές του κόκκινου, του πράσινου και του μπλε, οι οποίες ενισχύονται και εφαρμόζονται στη έγχρωμη οθόνη. • Στον ενισχυτή φωτεινότητας. Διαχωρίζονται και ενισχύονται οι πληροφορίες φωτεινότητας του σύνθετου τηλεοπτικού σήματος. Κατόπιν εφαρμόζονται στην έγχρωμη οθόνη όπου μαζί με τις τρεις χρωμοδιαφορές σχηματίζουν τα τρία βασικά χρώματα της εικόνας.
  • 110. Σύστημα NTSC Δύο χρωμοφέρουσες που έχουν την ίδια συχνότητα - 3,58MHz μεγαλύτερη από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας, αλλά διαφέρουν μεταξύ τους σταθερά κατά 90ο στην φάση. Οι χρωμοφέρουσες διαμορφώνονται με την ισοσταθμισμένη διαμόρφωση.
  • 111. Σύστημα PAL. Δύο χρωμοφέρουσες που έχουν την ίδια συχνότητα – 4,43MHz μεγαλύτερη από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας, αλλά η φάση της δεύτερης μετατοπίζεται ως προς την πρώτη από +90ο σε -90ο και αντίστροφα, κάθε φορά που αρχίζει μια νέα γραμμή σάρωσης της εικόνας. Οι χρωμοφέρουσες διαμορφώνονται με την ισοσταθμισμένη διαμόρφωση.
  • 112. Σύστημα SECAM. Δύο χρωμοφέρουσες με διαφορετικές συχνότητες – 4,406MHz & 4,25MHz περισσότερο από τη φέρουσα συχνότητα εικόνας – που δεν εκπέμπονται ταυτόχρονα αλλά διαδοχικά, η μία μετά την άλλη σε κάθε νέα σάρωση της εικόνας. Διαμορφώνονται με διαμόρφωση συχνότητας.
  • 113. Το τμήμα ήχου του δέκτη. Το τμήμα ήχου του τηλεοπτικού δέκτη είναι ουσιαστικά ένας τροποποιημένος δέκτης FM, γιατί τα σήματα ήχου των τηλεοπτικών προγραμμάτων εκπέμπονται με διαμόρφωση συχνότητας. Παρατήρηση: Αν ο δέκτης είναι στερεοφωνικός, αμέσως μετά τον αποδιαμορφωτή FM υπάρχει ένας αποκωδικοποιητής FM STEREO, που ακολουθείται από δύο ενισχυτές ακουστικών συχνοτήτων και δύο μεγάφωνα.
  • 114. Το τμήμα σάρωσης και συγχρονισμού του δέκτη. Το τμήμα αυτό συνεργάζεται στενά με το τμήμα εικόνας του δέκτη, για να παράγει σταθερές και σωστά τοποθετημένες εικόνες στην οθόνη.
  • 115. Το τροφοδοτικό του δέκτη. Ένα τυπικό τροφοδοτικό περιέχει πολλές τάσεις εξόδου, γιατί οι περισσότεροι τηλεοπτικοί δέκτες απαιτούν πολλές διαφορετικές τάσεις τροφοδοσίας για να λειτουργήσουν.
  • 117. Ψηφιακές τεχνικές μετάδοσης. Στις ψηφιακές τεχνικές μετάδοσης, η μετάδοση αφορά διακριτά σήματα που ονομάζονται σύμβολα. Η πληροφορία είναι συνδυασμός αυτών των συμβόλων που μεταδίδονται διαδοχικά με τρόπο που ο δέκτης μπορεί να αναπαράγει την πληροφορία. Το σύνολο των διακριτών συμβόλων αποτελούν για το ψηφιακό τηλεπικοινωνιακό σύστημα την πηγή της πληροφορίας. Ψηφιακό Τηλεπικοινωνιακό Σύστημα Τα ψηφιακά ηλεκτρονικά συστήματα διαχειρίζονται και επεξεργάζονται ψηφιακά δυαδικά στοιχεία (bits) ¨0¨ή ¨1¨ δύο καταστάσεων.
  • 118. Έτσι τα διακριτά σύμβολα της πηγής είναι απαραίτητο να υποστούν ψηφιακή κωδικοποίηση, ώστε να αντιπροσωπευθούν στην συνέχεια από ένα συγκεκριμένο αριθμό ψηφιακών δυαδικών στοιχείων, τα οποία είτε απ’ ευθείας, είτε αφού διαμορφώσουν ένα φέρον σήμα, θα ταξιδέψουν στο κανάλι μετάδοσης. Μορφή ψηφιακού σήματος δύο καταστάσεων Στον δέκτη υπάρχει η αντίστροφη διαδικασία. Λήψη της κωδικοποιημένης πληροφορίας, αποκατάστασης των συμβόλων και σύνθεσης της πληροφορίας. Η κωδικοποίηση γίνεται με τρόπο που να επιτρέπει την ανίχνευση ενδεχόμενων λαθών στην αποκωδικοποίηση του σήματος. Η πηγή διακριτών συμβόλων χαρακτηρίζεται από το σύνολο των συμβόλων που περιλαμβάνει. Θεωρώντας Κ το σύνολο των διαφορετικών καταστάσεων μιας πηγής, ως ποσότητα επιλογής της πηγής, ορίζουμε την δυνατότητα που έχει να βρεθεί σε μια από αυτές τις καταστάσεις. D=log2K εκφράζει έμμεσα τον αριθμό των δυαδικών συμβόλων που απαιτούνται για την κωδικοποίηση της κάθε κατάστασης.
  • 119. Τα ψηφιακά δυαδικά σύμβολα μεταδίδονται στο κανάλι μετάδοσης με δύο τρόπους : • Μετάδοση βασικής ζώνης. Στο κανάλι στέλνονται απ’ ευθείας τα ψηφιακά δυαδικά στοιχεία της κωδικοποιημένης πληροφορίας, μαζί με τα απαραίτητα σήματα χρονισμού. • Με διαμόρφωση φέροντος. Η κωδικοποιημένη πληροφορία διαμορφώνει ένα χαρακτηριστικό ημιτονικού φέροντος, δηλ. πλάτος, συχνότητα ή φάση. Πρόκειται για ψηφιακές διαμορφώσεις αναλογικού φέροντος. Η διαμόρφωση μπορεί να γίνει ανά σύμβολο, οπότε κάθε σύμβολο αντιστοιχίζεται σε συγκεκριμένη διακριτή τιμή πλάτους, συχνότητας ή φάσης του φέροντος ή ανά bit πληροφορίας. Δειγματοληψία και ψηφιοποίηση αναλογικού σήματος. Όταν θέλουμε με ψηφιακό τηλεπικοινωνιακό σύστημα να μεταδώσουμε αναλογικό σήμα, προηγείται η διαδικασία μετατροπής του αναλογικού σήματος σε διακριτό σήμα, το οποίο στη συνέχεια κωδικοποιείται με ψηφιακά δυαδικά σύμβολα. Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή με τον όρο δειγματοληψία του σήματος. Το αναλογικό σήμα αντικαθίσταται από ένα σύνολο διακριτών δειγμάτων που λαμβάνονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, αφού το σήμα πολλαπλασιάζεται με ένα παλμικό σήμα Δ(t).
  • 120. Αν η συχνότητα του παλμικού σήματος Δ(t) που ονομάζεται συχνότητα δειγματοληψίας ικανοποιεί τη συνθήκη : fΔ ≥ 2Fmax (όπου Fmax η μέγιστη συχνότητα του αρχικού βασικού σήματος s(t)), αποδεικνύεται ότι το σήμα που προκύπτει απ΄ αυτή τη διαδικασία περιέχει την ίδια ποσότητα πληροφορίας με το αρχικό σήμα και μπορεί να το αντιπροσωπεύσει στην περαιτέρω διαδικασία μετάδοσης. Ο ελάχιστος αριθμός των δειγμάτων ανά μονάδα χρόνου είναι : Rs=RΔ=fΔ=2Fmax Τα δείγματα του σήματος λαμβάνονται με διακριτές στάθμες πλάτους (κβαντοποιείται η τιμή τους με την επιθυμητή ακρίβεια ΔV). Έτσι αποτελούν πλέον την πηγή των διακριτών καταστάσεων και κωδικοποιούνται με ένα σύνολο από D bits. Αυτή η κωδικοποίηση, γνωστή με τον όρο PCM, αποτελεί την προς μετάδοση ψηφιακή πληροφορία.
  • 121. Χαρακτηριστικά μιας ψηφιακής μετάδοσης. Αυτό που χαρακτηρίζει μια ψηφιακή μετάδοση είναι η ταχύτητα μετάδοσης των συμβόλων Rs (symbol rate) και μετριέται σε Bd (Baud = σύμβολα/sec). Rs=1/Ts (όπου Ts είναι η διάρκεια εμφάνισης κάθε συμβόλου). Αν R ο ρυθμός μετάδοσης (bit rate) – η ταχύτητα με την οποία μπορεί να αποσταλεί δυαδική πληροφορία (bit) από την πηγή στον προορισμό – που μετριέται σε bits/sec, τότε ισχύει : R=Rslog2K. Τελικά ένα ψηφιακό κανάλι μετάδοσης χαρακτηρίζεται από δύο βασικές παραμέτρους : • τη μέγιστη δυνατή τιμή του ρυθμού εναλλαγής συμβόλων Rs • τη δυνατότητα που παρέχει, ώστε να μπορούν να διαφοροποιηθούν κατά τη μετάδοση Κ κωδικοποιημένα διαφορετικά σύμβολα. Αποδεικνύεται (κριτήριο Niquist) ότι σε κανάλι με φασματικό εύρος ζώνης Β ο μέγιστος ρυθμός συμβόλων δίνεται από τη σχέση : Rsmax = 2B
  • 122. Όσον αφορά το μέγιστο αριθμό των διακριτών καταστάσεων που εξασφαλίζει το κανάλι (διακριτική ικανότητα καταστάσεων) παρουσία θορύβου, αποδεικνύεται ότι : Κmax = (1+(S/N)) 1/2 Η παραπάνω σχέση είναι γνωστή σαν το θεώρημα Shannon Έτσι ο μέγιστος αριθμός των bits ανά κατάσταση είναι : Dmax = log2Kmax = log2(1+(S/N)) = (1/2)log2(1+(S/N)) 1/2 Προκύπτει ότι ο μέγιστος ρυθμός Rmax σε bits/sec σε τηλεπικοινωνιακό κανάλι είναι : Rmax = Blog2(1+(S/N)). To μέγεθος Rmax καλείται χωρητικότητα ψηφιακού καναλιού. Παραμόρφωση παλμών λόγω περιορισμού φασματικής ζώνης Περιορισμός της διακριτικής ικανότητας του καναλιού λόγω θορύβου
  • 123. Ψηφιακές διαμορφώσεις αναλογικού φέροντος. Το φέρον είναι ημιτονικό σήμα M(t) και το σήμα διαμόρφωσης είναι ψηφιακή πληροφορία δυαδική (δύο καταστάσεων) ή Κ-δική (Κ διαφορετικών καταστάσεων). Κάποια παράμετρος του διαμορφωμένου φέροντος (πλάτος, συχνότητα ή φάση) μεταβάλλεται στο ρυθμό της πληροφορίας. 1. ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ASK ή OOK Πρόκειται για διαμόρφωση πλάτους. Το διαμορφωμένο σήμα δίνεται από τη σχέση: E(t) = a(t) * cos(ω0t) . Πρόκειται για πολλαπλασιαστική διαμόρφωση DSB με το φάσμα να περιλαμβάνει θεωρητικά δύο πλάγιες ζώνες απείρου εύρους και φασματική συνιστώσα του φέροντος που οφείλεται στη συνεχή συνιστώσα του διαμορφώνοντος σήματος. Διαμόρφωση OOK