Verlichte Boerderijenroute 2011 – Bodegraven-Reeuwijk                 Het Veen in!    Landschap en ontwikkeling door de ti...
ProgrammaDeel I – Landschap, geschiedenis en ontwikkelingPauzeDeel II – Heden en verleden langs de routeVragen/afsluiting
Het begint altijd met de ondergrond ……………….. (ca. 1970)                                                     Geomorfologisc...
Ontginningen tot ca. 1150: vanuit de rivieren   ‘De Burcht’                                  Bekenes                 Oude ...
In de Romeinse tijd                                      Geomorfologische                                      kaart ca. 1...
Principe van veenontginningenOntginning langs veenriviertje       Veen: planten met water- rechts: ontginning             ...
Ca. 1300: het hele gebied ontgonnen                                                          Ontginningen 1220-1300:      ...
6+7: Restontginningen De Wijk en Korte Wijk
Waar was bebouwing, waar niet? (1)                        Oude boerderijlinten:                        -volgende ontginnin...
Waar was bebouwing, waar niet? (2)                                            Als oud dubbellint:                         ...
Waar was bebouwing, waar niet? (3)                          Jongere boerderijlinten:                          -na vervenin...
Waar was bebouwing, waar niet? (4)                           J.C. Hoogendoornlaan                           (ca. 1960)    ...
Waar was bebouwing, waar niet? (5)Geen boerderijen-Verbindingen tussen linten-Evenwijdig aan kavels-(Overige) zij-/achterk...
De waterhuishouding: een voortdurende zorg (1)    Vanaf 1253 tot in loop 14e eeuw                    Vanaf periode 1330 - ...
De waterhuishouding: een voortdurende zorg (2)Sinds periode 1330 – 1370        Geleidelijk aan vanaf ca. 1460
Hoofdroutes noord-zuidover water en weg (1)Over water-14e eeuw - ca. 1835-1835 – ca. 1935                         Kaart Ri...
Hoofdroutes over water - 14e eeuw - ca. 1835       Vóór doortrekken Breevaart, bv. in 1647   Reeuwijkse molens bij Oude Ri...
Hoofdroutes over water - 1835 – ca. 1935Na doortrekken Breevaart: in ca. 1900      Kaart Breevaart 1868
Hoofdroutes noord-zuidover water en weg (2)                                     Goudse RijpadOver de weg                  ...
Hoofdroutes noord-zuid over water en weg (3)Tramweg 1882 - 1917             Paardentramweg ca. 1900
Veenderijen + droogmakerijen (1)- “Gecombineerde veenderij van Zwammerdam en Reeuwijk”         - 1e plankaart 1734, moest ...
Veenderijen + droogmakerijen (2)“Gecombineerde veenderij van Zwammerdam en Reeuwijk” (vervolg)                 Schouw door...
Veenderijen + droogmakerijen (3)- Veenderij Middelburg           - octrooi ervoor in 1802, droogmaken startte in 1861     ...
De ondergrond: slechter veen en onverwachte kleilaag …………….  West-ringdijk Tempel                      Dijkdoorbraken 1866...
Veenderijen + droogmakerijen (5)-Veenderij Broekvelden / Vettenbroek           - 1e plankaart 1795, definitieve in 1809/18...
In elk ontginningsblok bewoning? Nee, maar vroeger wel in veel ….Vergelijking telling 1300 met kaart 1615:  Ontginning/   ...
Grote schommelingen in woningen en inwoners!Ambacht       Aantal     Gezins-     Wonin-    Wonin-   Wonin-   Woningen   Wo...
Teruggang + veranderingen 1369 – 1378-Bodegraven 1367 sluis => scheepvaartvoorzieningen!-Woerden => 1371 omwalling, etc., ...
Pauze
Heden en verleden langs de route              Pauze
Oud Bodegraafseweg (1)Ca. 1915 (sinds 1835 secundaire weg)                                       Oud Bodegraafseweg 89, Bo...
Oud Bodegraafseweg (2)                                                Boerderij Oud Bodegraafseweg 112Oud Bodegraafseweg 1...
Oudeweg en Broekvelden: turf, land, water ………. (1)                Turfwinning langs de Oudeweg ca. 1900                   ...
Oudeweg en Broekvelden: turf, land, water ………. (2)Boerderij met zomerhuis ca. 1950                                      Te...
Oud Reeuwijkseweg                                            Oud Reeuwijkseweg 29, Reeuwijk (ca. 1850)Oud Reeuwijkseweg 15...
Uitstapje naar Tempelca. 1960               Turf afgraven               jaren ‘20/’30
Kerkweg: van de Oud Reeuwijkseweg naar Reeuwijk-Dorp        Nog steeds maar deels huizen …..
Reeuwijk-Dorp (1)Kruiskerk Reeuwijk 15e eeuw – 1871Protestants sinds de Reformatie                                     1871
Reeuwijk-Dorp (2)                      RK kerk 1890,                      Vanaf 1913 ook klooster, school en gymzaalDorpsw...
Reeuwijk-Dorp (3)Kaagjesland (richting Middelburg en Boskoop) ca. 1925Rechts woningwetwoningen uit 1922                   ...
Omgeving De Baars (Reeuwijk – Bloemendaal – Middelburg)    Van 1594 – 19e eeuw op hoofdroute Gouda - Oude RijnNaar de Bloe...
Middelburgseweg                                        Kerk bleef eerst katholiek:                                        ...
Nieuwdorperweg        Van nabij de Raadhuisweg
Raadhuisweg (1)Bodegraafse straatweg bij de Reeuwijkse Brug, Ca. 1900(met trambaan – brug links heette Trambrug)
Raadhuisweg (2)                                              Arbeiderswoningen Raadhuisweg ca. 1925                       ...
Raadhuisweg (3) - Terug naar Bodegraven  Tol in de Straatweg bij de Oudeweg in 1923  (tol van ca. 1835 – 1948)
Bedankt voor uw aandacht!        Vragen?
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Verlichte boerderijenroute Bodegraven-Reeuwijk - 2011

1,060 views

Published on

Elk jaar worden 's winters in Zuid-Holland Verlichte boerderijenroutes door de Boerderijenstichting georganiseerd. Dan kunnen mensen 's avonds langs verlichte karakteristieke boerderijen (en kerken e.d.) rijden, en ook een aantal bezoeken en bezichtigen. Deze in Bodegraven-Reeuwijk was ter gelegenheid van de fusie van beide gemeenten en was deels in hun vroegere grensgebied..

Published in: Travel, Lifestyle
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,060
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Verlichte boerderijenroute Bodegraven-Reeuwijk - 2011

  1. 1. Verlichte Boerderijenroute 2011 – Bodegraven-Reeuwijk Het Veen in! Landschap en ontwikkeling door de tijd 9 maart 2011 Sophie Visser Digitaallandschap.wordpress.com
  2. 2. ProgrammaDeel I – Landschap, geschiedenis en ontwikkelingPauzeDeel II – Heden en verleden langs de routeVragen/afsluiting
  3. 3. Het begint altijd met de ondergrond ……………….. (ca. 1970) Geomorfologische kaart ca. 1970 (Zandige) klei veen Diepere ondergrond -Pleistocene zand : tot 10.000 vC (12-15 m diep) -Hollandveen : vanaf 2400 vC -zeeklei (tot Enkele Wiericke) : tot 1000 vC
  4. 4. Ontginningen tot ca. 1150: vanuit de rivieren ‘De Burcht’ Bekenes Oude Bodegrave
  5. 5. In de Romeinse tijd Geomorfologische kaart ca. 1970 Zwammerdam Bodegraven(Bechert & Willems, 1997,De Romeinse rijksgrens, p 90) Situatie ca. 1900
  6. 6. Principe van veenontginningenOntginning langs veenriviertje Veen: planten met water- rechts: ontginning -ontwatering => stevigheid- links : broekbos -kavels ca. 1250 x 114 meter -later meer sloten! (Chr. De Bont, Vergeten land, 2009)
  7. 7. Ca. 1300: het hele gebied ontgonnen Ontginningen 1220-1300: (1) Van randen naar midden: vorm rivier ‘op afstand’ (2) RestontginningenLandZij Veen(weide)gebied in continue verandering Veenweideconvenant 12-2-2010
  8. 8. 6+7: Restontginningen De Wijk en Korte Wijk
  9. 9. Waar was bebouwing, waar niet? (1) Oude boerderijlinten: -volgende ontginningslinten -volgen rivier op afstandje -Langs één kant van de weg (1)Gemeentegrens Oud-Bodegraafse-1964-2011 (2) weg oost (Bodegraven) Oud Bodegraafseweg west (Zwammerdam) (3) Zuidkant ‘Echte’ cope-diepte Oud Reeuwijkse weg (ca. 1250 meter) (4) Zuidkant Nieuwdorperweg
  10. 10. Waar was bebouwing, waar niet? (2) Als oud dubbellint: in twee richtingen ontginningen, bv. ‘s Gravebroekseweg (Sluipwijk)Tempel:Boeren tot 1389 ‘onvrij’,ofwel ‘horigen’ van de heer(Van Brederode) Tempel‘jachtslot’ ook daar?(vgl. ‘hofstelsel’)-Gebonden aan de grond-Toestemming voor huwelijk nodig + betaling ervoor (Sluipwijk) ‘s Gravebroekseweg(Maatje, RR no. 3, p 44) (Reeuwijk)
  11. 11. Waar was bebouwing, waar niet? (3) Jongere boerderijlinten: -na vervening en droogmaking -overkant oud boerderijlint Tempel Vervening en Droogmaking (19e eeuw) Noordkant Oud Reeuwijkse weg, Broekvelden Nieuwdorperweg Vervening en (vanaf 17e eeuw) Droogmaking (ca. 1900)
  12. 12. Waar was bebouwing, waar niet? (4) J.C. Hoogendoornlaan (ca. 1960) Jonge boerderijlinten: -i.v.m. snel-/spoorwegen en/of -Ruilverkavelingen Parallelweg: i.v.m. Rijksweg A12 (ca. 1940)
  13. 13. Waar was bebouwing, waar niet? (5)Geen boerderijen-Verbindingen tussen linten-Evenwijdig aan kavels-(Overige) zij-/achterkaden Raadhuisweg/ Bodegraafsestraat (m.n. na 1900) Reewal
  14. 14. De waterhuishouding: een voortdurende zorg (1) Vanaf 1253 tot in loop 14e eeuw Vanaf periode 1330 - 1370Grens Rijnland naar Bodegraven bij bouw sluis (1367) Breevaart!
  15. 15. De waterhuishouding: een voortdurende zorg (2)Sinds periode 1330 – 1370 Geleidelijk aan vanaf ca. 1460
  16. 16. Hoofdroutes noord-zuidover water en weg (1)Over water-14e eeuw - ca. 1835-1835 – ca. 1935 Kaart Rijnland 1647
  17. 17. Hoofdroutes over water - 14e eeuw - ca. 1835 Vóór doortrekken Breevaart, bv. in 1647 Reeuwijkse molens bij Oude Rijn 1605
  18. 18. Hoofdroutes over water - 1835 – ca. 1935Na doortrekken Breevaart: in ca. 1900 Kaart Breevaart 1868
  19. 19. Hoofdroutes noord-zuidover water en weg (2) Goudse RijpadOver de weg (aangelegd)-13e eeuw - ca. 1835-1594 – 19e eeuw+-1835 – 1935+ De Uit Wegh Queldyck Bloemendaalseweg Oostkade Breevaart Sporen van ‘De Uitweg’ Kaart Rijnland 1647
  20. 20. Hoofdroutes noord-zuid over water en weg (3)Tramweg 1882 - 1917 Paardentramweg ca. 1900
  21. 21. Veenderijen + droogmakerijen (1)- “Gecombineerde veenderij van Zwammerdam en Reeuwijk” - 1e plankaart 1734, moest af zijn in 1784, maar ……………….. - langzamer, slechtere turf, financiële problemen - definitieve goedkeuring voor droogmaking pas in 1874Plankaart ‘Tempel’ e.o. 1734 ca. 1900
  22. 22. Veenderijen + droogmakerijen (2)“Gecombineerde veenderij van Zwammerdam en Reeuwijk” (vervolg) Schouw door Hoogheemraadschap Rijnland in 1869
  23. 23. Veenderijen + droogmakerijen (3)- Veenderij Middelburg - octrooi ervoor in 1802, droogmaken startte in 1861 - maar: - ondeugdelijke kaden (‘elke eigenaar voor eigen deel’) -financiële problemen (veel kwelwater!) Plankaart Middelburg 1808
  24. 24. De ondergrond: slechter veen en onverwachte kleilaag ……………. West-ringdijk Tempel Dijkdoorbraken 1866, 1876, 1878, 1881 en Oost-ringdijk Middelburg (dankzij kleilaag in ondergrond) gecombineerd
  25. 25. Veenderijen + droogmakerijen (5)-Veenderij Broekvelden / Vettenbroek - 1e plankaart 1795, definitieve in 1809/1810 - moeizaam: drassig, teveel klei in NW -1888 plan voor droogmaking, in 1891 droog -moeizaam: veel kwelwater, slappe grond, grond matig geschikt voor landbouwPlankaart 1809/1810 (1e uit 1795) ca. 1919 Zandwinning jr. ‘60/70 => Surfplas + Recreatiegebied Reeuwijkse Hout
  26. 26. In elk ontginningsblok bewoning? Nee, maar vroeger wel in veel ….Vergelijking telling 1300 met kaart 1615: Ontginning/ Aantal Woningen ambacht Hoeven Kaart Ca. 1300 Rijnland 1615 Oud- en 30 Ca. 7 Nieuw- landzaten (deels Gravekoop (in 1326) verplaatst) ‘Slancwijk’ 27 huurders enkele (Lang Roggenbroek ?) Elfhoeven 22 halve 4 (Platteweg) hoeven, 28 pachters
  27. 27. Grote schommelingen in woningen en inwoners!Ambacht Aantal Gezins- Wonin- Wonin- Wonin- Woningen Woningen Woningen hoeven/ hoofden gen gen gen huur- (belasting ders -betalers) 1477 1494 1514 1632 1672 1732 Ca. 1300 1369 1378 (1371)Bodegraven 161 (99) 222 133 100 143 346 nieuweMiddelburg 17 13 - 18 7 14Reeuwijk 30- 43 ?? ?? 24 93 125Sluipwijk Min. samen 20– 29 20 9 27 33 73 (114?) 80 126Tempel 15 5 8Woerden 66 (120) 320 265 267 528 387Zwammer- 67 20-29 86 51 34 98 151dam
  28. 28. Teruggang + veranderingen 1369 – 1378-Bodegraven 1367 sluis => scheepvaartvoorzieningen!-Woerden => 1371 omwalling, etc., 1372 stadsrechten-Teruggang algemeen verschijnsel, maar …….. in oosten Rijnland >> in westen => naar de steden (Woerden, Gouda)?o.a. Grensgebied Holland-Utrecht!-Oorlogen Holland - Sticht ) 1345-1375-Hoekse en Kabeljauwse Twisten ) 1417-1425-Invallen Hertog van Gelre ) 1477-1489-Jonker Fransenoorlog ) 1500-1528-Hertog van Gelre ) Oorlog Holland-Sticht ca. 1375 Kasteel Woerden (vanaf 1405)
  29. 29. Pauze
  30. 30. Heden en verleden langs de route Pauze
  31. 31. Oud Bodegraafseweg (1)Ca. 1915 (sinds 1835 secundaire weg) Oud Bodegraafseweg 89, Bodegraven (19e eeuw)
  32. 32. Oud Bodegraafseweg (2) Boerderij Oud Bodegraafseweg 112Oud Bodegraafseweg 114, Bodegraven (20e eeuw) Huis Vrijenes in 1753
  33. 33. Oudeweg en Broekvelden: turf, land, water ………. (1) Turfwinning langs de Oudeweg ca. 1900 Dijkdoorbraak 1925
  34. 34. Oudeweg en Broekvelden: turf, land, water ………. (2)Boerderij met zomerhuis ca. 1950 Ten tijde van plannen voor zandwinning en recreatie (1964) Museumboerderij erop?
  35. 35. Oud Reeuwijkseweg Oud Reeuwijkseweg 29, Reeuwijk (ca. 1850)Oud Reeuwijkseweg 15, Reeuwijk (ca. 1880) Oud Reeuwijkseweg 12, Reeuwijk (1909)
  36. 36. Uitstapje naar Tempelca. 1960 Turf afgraven jaren ‘20/’30
  37. 37. Kerkweg: van de Oud Reeuwijkseweg naar Reeuwijk-Dorp Nog steeds maar deels huizen …..
  38. 38. Reeuwijk-Dorp (1)Kruiskerk Reeuwijk 15e eeuw – 1871Protestants sinds de Reformatie 1871
  39. 39. Reeuwijk-Dorp (2) RK kerk 1890, Vanaf 1913 ook klooster, school en gymzaalDorpsweg, ca. 1930
  40. 40. Reeuwijk-Dorp (3)Kaagjesland (richting Middelburg en Boskoop) ca. 1925Rechts woningwetwoningen uit 1922 Reewal: om de hoek richting Bloemendaal, ca 1915
  41. 41. Omgeving De Baars (Reeuwijk – Bloemendaal – Middelburg) Van 1594 – 19e eeuw op hoofdroute Gouda - Oude RijnNaar de Bloemendaalseweg Naar de Zwarteweg Uitzicht over droogmakerij Middelburg, naar de Middelburgseweg
  42. 42. Middelburgseweg Kerk bleef eerst katholiek: -Klachten over ‘te grote vrijheid’ in godsdienstuitoefening -martelaar in 1639: -nieuwe pastoor -in kerk overvallen door schout etc. (uit Gouda) “met woest geweld over de dijk naar Gouda gesleurd”, naar Den Haag vervoerd => gestorven -Kerk werd ‘gereformatiseerd’ (bij Boskoop) 18e eeuw (met ‘hoofdweg’) Ca. 1900
  43. 43. Nieuwdorperweg Van nabij de Raadhuisweg
  44. 44. Raadhuisweg (1)Bodegraafse straatweg bij de Reeuwijkse Brug, Ca. 1900(met trambaan – brug links heette Trambrug)
  45. 45. Raadhuisweg (2) Arbeiderswoningen Raadhuisweg ca. 1925 (12 woningen, gebouwd 1920-1923)Oud(st)e gemeentehuis 1918-1985 in ca. 1925(trambaan weg => gestopt in 1917!)
  46. 46. Raadhuisweg (3) - Terug naar Bodegraven Tol in de Straatweg bij de Oudeweg in 1923 (tol van ca. 1835 – 1948)
  47. 47. Bedankt voor uw aandacht! Vragen?

×