Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Orixe e formación do galego

4,243 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

Orixe e formación do galego

  1. 1. AS ORIXESDO GALEGO Substrato, estrato e superestrato.
  2. 2. A orixe das linguas da PenínsulaIbérica Agás o euskara, as linguas peninsulares son linguas románicas, romances ou neolatinas, é dicir, teñen a súa orixe no latín vulgar dos conquistadores romanos, ao que hai que sumar o contributo
  3. 3. Orixe e formación do galego O léxico galego non está constituído unicamente por palabras herdadas do latín, senón que se foi enriquecendo ao longo da súa historia con palabras doutras linguas que tiveron e teñen contacto coa nosa. Estas voces poden clasificarse nos seguintes grupos: linguas de substrado, estrato latino, linguas de superestrato e aportacións posteriores.
  4. 4. Orixe e formación do galego
  5. 5. Orixe e formación do galego ZONA: de Galiza ao Norte de Africa e aos Alpes. Ca (Protoibéricos) rr - CARR RAPUCHO CARR RASCO CARRQUEIXA CARR CARROUCHO CARR ÉPOCA: COSCO IDADE DE PEDRA MATA (fins do Paleolítico QUEIROGA Superior: 18.000 (QUIROGA) a 8.000 a.C.)
  6. 6. Orixe e formación do galego ZONA: desde o Atlántico até o Cáucaso (protovascos) Mr o- MORANGO MOR Dolmen de Axeitos MORODO MOR COTO AMOROTE MOR ÉPOCA: MEGALITISMO SOBACO MOROGO MOR (fins do Neolítico: 8000 a 2000 a.C.)
  7. 7. Orixe e formación do galego ZONA: as ribeiras do Mediterráneo. (etrusco e tartésico) PARRA CODESO CÁDAVO VEIGA LASTRA TOUZA Petróglifo en Teo ÉPOCA: BALSA MOREA PETROGLIFISMO SARNA CAMA (IDADE DE BRONCE: 2000 a PETOUTO 1300 a.C.)
  8. 8. Orixe e formación do galego De todos estes pobos e culturas só chegou até nós un nome, quizais o noso primeiro xentilicio: OESTRYMNIOS, que aparece na O ra M rítim a (s.VI OESTRYMNIOS a a.C.) que Rufo F. Avieno puxo en verso (s. IV a.C.). Os gregos situaron en Galiza a Fin do Mundo Antigo. Así o poeta Homero, os xeógrafos gregos e os latinos comezaron a escribir sobre a FI I TERRA NS E.
  9. 9. Orixe e formación do galego ZONA: Centro e Oeste da Península. Tesouro de Caldas ÉPOCA: de 1.200 a 800 a.C. CABANA (ligures, ambro- ilirios ; CABAZO protoceltas: celtas protoceltas Ledusco (C), PÁRAMO arcaicos, Beasque, Viascón (P), anteriores á - asc /- usc Tarascón (Ou). dialectalización do
  10. 10. Orixe e formación do galego ZONA: BRAÑA CÁNTIGA BERCE Desprazados de BICO LAMA BILLA Centroeuropa BURACO BUGALLO LAXE polos xermanos. TOUCIÑO TONA RODABALLO CROIO CENTOLA XOUBA BEIZO Casco de Leiro, Rianxo SEARA ÉPOCA: IDADE DE FERRO (de 950 a 650 a.C.) Dúas grandes vagas: c. goidélicos (s.VIII Coruña, Braga, Serantes, Tebra, Coimbra, Barallobre, aC) e c. britónicos Callobre, Lestrobe, Illobre, Sar, Sarela, Deva, Támega, Limia… (s.V aC)
  11. 11. Orixe e formación do galego ZONA: Noroeste da Península Ibérica (até o Navia e até o Douro). A súa fundamental característica son os poboados: castros. castros ÉPOCA: Idade de Ferro, desde finais da Idade de Bronce, s.IX –VIII aC, até o s.I dC (compoñente precastrexa celta). Continuou en forma de Cultura galaico-romana até os s.III – IV dC. Cividade de Terroso, Povoa de Varzim
  12. 12. Orixe e formación do galego O latín estendeuse por boa parte de Europa, Asia Menor e o norte de África, a medida que o poder de Roma se impuxo neses territorios.A esse proceso chamámolo romanización. Por iso é o tronco común de todas as romanización linguas románicas, romances ou neolatinas; polo tanto é o elemento básico na formación do galego. A latinización iniciouse coa chegada dos exércitos de Décimo Xunio Bruto (O Galaico) no século II aC. O primeiro pobo co que loita son os Gallaici, polo que chamaron a esta terra Gallaecia. Tamén Xulio César, no 61 aC, fixo unha expedición militar por vía marítima até Brigantium. E o Emperador Octavio Augusto fixo operacións militares contra as tribos galaicas, astures e cántabras que supuxeron a súa submisión a Roma, no século I aC.
  13. 13. Orixe e formación do galego Miliarios de Lobios COVA CANSAR FALAR PAXARO MEDO MAÑÁ LECTU: leito, NOCTE: noite LUPU: lobo, METU: medo, CAECU: cego NUDU: nu LUNA: lúa, TENERE: ter
  14. 14. Orixe e formación do galego Iria Flavia Pontus Veteris Lucus Augusta Brácara Augusta Astúrica Augusta Ribeira Sacra
  15. 15. Orixe e formación do galego Son xermanos occidentais que chegan a Galiza no 409, onde fundan o 1º reino occidental independente (con capital en Braga) tras a caída do Imperio Romano. REINO SUEVO, 411
  16. 16. Orixe e formación do galego ARUFE MONDARIZ RANDULFE ALLARIZ FAXILDE GUITIRIZ TANXIL SAMIL SUEVOS CASTROMIL FELTRO DARDO GODOS VAAMONDE ROUBAR BRANCO A GUDIÑA SISMONDE TREGUA ESCUMA ALDEGODE GOMESENDE ELMO GAÑAR VILAGUDE BALTAR BANDO Ditongación de GONDOMAR XABÓN e /o breves tónicos. TOSAR GARDAR
  17. 17. Orixe e formación do galego No ano 715 Abd al-Aziz ibn Musa toma por esposa á viúva do rei visigodo, Rodrigo. Transfírese así a dinastía visigoda ao gobernador musulmán. A partir dese intre comeza unha nova concepción xeográfica, pois España vai ser o nome co que se designe ao territorio musulmán, e Galicia ao territorio cristián. Así o historiador Al-Maqqari deixa claro a extensión do dominio musulmán ao referirse a conquista de comezos do s. VIII: Non quedou lugar sen dominar en
  18. 18. Orixe e formación do galego A Mezquita argola Rábade albarda Sada alforxa Almuzara acea Almuiña aceite Al-foz laranxa Aldea quintal Benavides albeite Mamede Moitos arabismos chegaron a través do castelán
  19. 19. Orixe e formación do galego
  20. 20. Que hai de errado na seguinte gráfica?
  21. 21. Orixe e formación do galego –axe: fuselaxe, axe dama forraxe, paxe frauta fama prancha deán desmaiar rima romaxe fraile monxe bacallau pirixel funil xograr forasteiro praia gallardo ciprés
  22. 22. Orixe e formación do galego
  23. 23. Orixe e formación do galego Do italiano: sobre todo durante o Renacemento entraron palabras relacionadas coa arte, a música e a literatura (folletín, tenor, fusa, terceto, piano, cantata, romanza, arle-quín) e tamén coa navegación e a vida militar: fragata, capitán, sentinela, piloto, escopeta, etc. Do inglés: club, filme, folclore, líder, test… Do castelán: guerrilla, bocadillo, boquilla… Do portugués: serve para recuperar o léxico no galego.. Do catalán: bou, boliche, faena, fideo… Do éuscaro: gabarra, ganzúa, boina… Do alemán: feldespato, potasa, cinc… Do ruso: tsar, bolchevique… Do gaélico: crómlech
  24. 24. Orixe e formación do galego Do bretón: menhir Do caribe: tiburón, canoa, caníbal… Do azteca: cacao, chocolate… Do tupí: caucho… Do maia: cigarro… Do quechua: pampa, cóndor, alpaca… Do aimará: coco… Do algonquí: tobogán… Do taíno: cacique, furacán, xíbaro, caimán… Das linguas africanas: banana, cachimba, cola Do xaponés: gueixa, quimono, samurai… Do malaio: bambú… Do hebreo: cábala… Do sánscrito: catre, brahmana… Do holandés: colza, foque… Do noruegués: fiordo
  25. 25. FONTES•Palabras no tempo•Estrelecida vía•Galipedia•Presentación de Román Landín
  26. 26. IMAXES

×