Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
oktober 2009
                                                                MAArt 2008




                              ...
Je kunt pas iets over groen                                                                                               ...
CItY NeWS bINNeNLAND                                                                                                      ...
CItY NeWS INterNAtIoNAAL                                                                                                  ...
Groen in de stad



                                                                                                      ...
Milieucriminaliteit



                                                                                                   ...
kleur


Krachtwijken moeten ook kleurrijke
wijken zijn

‘kleur in de architectuur en steden-             ting van de SKB. ...
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11

2,390 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

'Witboek versus Zwartboek - Kraken en Leegstand', pp.11

  1. 1. oktober 2009 MAArt 2008 Vakblad voor de stedelijke praktijk Vakblad voor de stedelijke praktijk GROEN is van groot belang voor de stad en haar bewoners, pagina 8 Energiebesparingen op lokaal niveau, pagina 14 Witboek & Zwartboek kraken, pagina 20
  2. 2. Je kunt pas iets over groen Inhoud zeggen als je de cijfers kent 8 Groene iconen maken de stad Steeds meer steden strijden mee om de Bijna 850 duizend groene auto’s op de weg titel van groenste stad. Waarom vinden we PercePtie? groen zo belangrijk? Met twee experts op Op 1 januari 2008 stonden er 7,4 miljoen dit vakgebied, Wim timmermans en Peter personenauto’s geregistreerd. Bijna 28 procent van Veer, verkennen we de vele functies van na- “Hier vaart een file van 16 vrachtwa- deze voertuigen is grijs van kleur en ruim 22 procent tuur in het stedelijk gebied. gens.” Die tekst was geschilderd op de van de auto’s is blauw. Het aantal groene auto’s in 8 zijkant van het binnenvaartschip dat Nederland is bijna 850 duizend (11,4 procent). 12 kleurrijke wijken ik vanmorgen op de fiets, op weg naar Dit aandeel neemt wel steeds verder af, werk, passeerde. Vlak daarvoor had in 2000 was nog 13,6 procent van alle in In de stedenbouw zou vaker bewust kleur ik enkele posters gezien van ‘Fietsen Nederland geregistreerde auto’s groen. 18 moeten worden toegepast omdat dat een Scoort’, een campagne om het fiet- Verreweg de meeste auto’s rijden op benzine, psychologische uitwerking op waarnemers sen in Nederland op een actieve en namelijk 5,9 miljoen. Ruim 11 duizend auto’s heeft. robbert Coops, bestuurslid van de uitdagende wijze te stimuleren. en nog rijden op elektriciteit. Stichting kleur buiten, licht toe wat de eerder, voordat ik vertrok, zag ik in het (Bron: CBS-StatLine) kracht van kleur is en waarom daar in de reclameblok voor het journaal een po- steden meer aandacht voor moet zijn. ging van een wasmiddelenproducent 20 Zwartboek / Witboek kraken om ons als consument te verleiden om te wassen op 30 graden. Dat is blijk- In 2008 publiceerde een Amsterdams baar beter voor het milieu. gemeenteraadslid het ‘Zwartboek kraken’. een groep krakers reageert daarop met de presentatie van het ‘Witboek kraken’, H et is een bekend fenomeen dat je, op het moment dat je stevige trek hebt, plotseling overal eten ziet: restaurants, waarmee ze wil aantonen dat kraken een reclameposters met eten erop, etende belangrijke maatschappelijke functie heeft. mensen. De mentale focus beïnvloedt de 569 kilo huishoudelijk afval per inwoner en verder perceptie. Datzelfde fenomeen heeft zich bij mij voorgedaan sinds we aan de slag zijn gegaan om dit ‘Groene’ nummer van City In 2007 hebben de Nederlandse gemeenten 9,3 miljoen ton afval bij 4 City News binnenland Journal te maken. Het valt me ineens op huishoudens ingezameld. Dat komt neer op 569 kilo huishoudelijk dat veel, heel veel mensen bezig zijn met afval per inwoner. De meeste kilo’s afval zijn voor het huishoudelijke 6 City News internationaal klimaat, groen en milieu. Burgers, maar ze- restafval, namelijk 242 kilo per inwoner. Voor GFT-afval was dat in 2007 ker ook gemeenten zijn fanatiek in de weer 80 kilo en voor oud papier en karton 68 kilo. 11 Milieucriminaliteit met allerlei groene projecten, duurzame Er is een verschil in de hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner initiatieven en verantwoorde acties voor een mooier en schoner Nederland. waar te nemen als we onderscheid maken naar de mate van 14 Creatief met energie stedelijkheid. In niet-stedelijke gebieden wordt gemiddeld 622 kilo Misschien is het louter de perceptie, maar per inwoner opgehaald en in zeer sterk stedelijke gebieden ‘slechts’ 17 Nicis boekwinkel het stemt me toch optimistisch. En ik merk 502 kilo per inwoner. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt dat het door dat optimisme leuker is om doordat er in zeer sterk stedelijke gebieden in verhouding veel 18 Leren ondernemen zelf ook in beweging te komen. Het geeft Ruim 4.500 hectare blijvend bos op agrarische woningen zonder tuin zijn. Hierdoor is er ook minder tuinafval. de burger moed om te weten dat hij niet de bedrijven (Bron: CBS-StatLine) 22 recensie enige is die ’s ochtends in de regen op het fietsje zit, in een poging de auto vaker te laten staan. En hoe meer moedige burgers, Het areaal blijvend bos op agrarische bedrijven in Nederland 23 Debat: the new green deal hoe sneller het zal gaan… bedroeg in 2008 ruim 4.500 hectare. Blijvend bos is bomenaanplant met een blijvend karakter, waarop een 24 Vijf observaties Ylva Hendriks herplantingsplicht in het kader van de Boswet rust. plv. Hoofdredacteur City Journal Blijvend bos op agrarische bedrijven komt het meest voor 25 Nieuw Leven! in de provincie Noord-Brabant met bijna 800 hectare. De drie provincies met de minste areaal zijn Flevoland, 26 Agenda Noord-Holland en Zeeland. Het totale areaal blijvend bos op agrarische bedrijven bedraagt in deze provincies slechts 27 Schrijer ongeveer 80 hectare. (Bron: CBS-StatLine) COlOFON City Journal, vaktijdschrift voor de stedelijke praktijk, is een uitgave van Nicis Institute. City Journal richt zich op beslissers, beleidsmakers en uitvoerders op het gebied van grootstedelijke problematiek. Citeren uit City Journal is uitsluitend toegestaan met bronvermelding. HOOFDREDaCtiE Ylva Hendriks EiNDREDaCtiE Susanne Schippers REDaCtiEaDRES Postbus 90750, 2509 Lt Den Haag, redactie@Cityjournal.nl, 070-3440 966 VORMGEViNG kruit Communicatie en Vormgeving in gebruik www.kruit.nl OPMaaK tim Lips aaN Dit NuMMER WERKtEN MEE Ine Aasted-Madsen, Marianne van den Anker, Cees den bakker, Ylva Hendriks, Gert Urhahn, oene Dijk, Simone ketelaars, bart Nijhof, Simone Pekelsma, Cees-Jan Pen, Chris Pennarts, Dominic Schrijer, Joni Uhlenbeck en Miriam Zeevenhooven DRuK Senz grafische media bv OPlaGE 6.200 aBONNEREN een gratis abonnement is aan te vragen op www.cityjournal.nl Centraal Bureau voor de Statistiek www.cbs.nl City JOuRNal maart 2009 3
  3. 3. CItY NeWS bINNeNLAND CItY NeWS bINNeNLAND onder redactie van Joni Uhlenbeck Amsterdam gaat de strijd aan met Co2 drijfsleven. Bij de uitvoering van het project het: degene met de talking stick praat, is onder andere gebruik gemaakt van de de rest luistert. Juist in tijden van crisis investeren in wijkeconomie BaRGERMEER VOORBEElD VOOR Topperregeling vanuit het ministerie van GEMEENtEN Economische Zaken. Speciaal voor ‘De Dag van de Dialoog‘ en Leren van het succes van bedrijventerrein bargermeer een duurzame herstructurering van het ‘Mensen Maken de Stad’ is in Rotterdam de bedrijventerrein bargermeer in em- Herstructurering van bedrijventerreinen talking stick als instrument voor dialoog in- talking stick brengt mensen werkelijk met elkaar in dialoog men, met een optimale samenwerking staat sinds het advies van de Commissie gevoerd. Onlangs kregen 30 professionals tussen bedrijfsleven, gemeente en pro- Noordanus volop in de belangstelling. in de havenstad een talking stick uitgereikt. vincie. ofwel toekomstbestendig kun- Noordanus pleit onder meer voor een stren- Zij deden bij de World Dialogue Foundation nen blijven ondernemen. Dit is in het ge regie op regionaal niveau om bestaande een opleiding tot gespreksleider van een kort het doel van projectorganisatie bedrijventerreinen duurzaam te herstructu- dialoog. De World Dialogue Foundation aMStERDaM Gaat StRiJD aaN MEt CO2 tie in 2015 klimaatneutraal georganiseerd Aan het woord is Jaap korpel, beleids- bahco (bargermeer Herstructureren en reren en niet automatisch te vervallen in de houdt zich in Nederland bezig met het De Co2-uitstoot reduceren met 40 pro- te hebben. Zo rijden de trams en metro’s consultant bij Policy Partners. Collectief ondernemen) bij de ontwik- bouw van nieuwe terreinen. verspreiden van deze methode. Voormalig cent in 2025. Daar streeft de gemeente Amsterdam naar. om dit voornemen kracht bij te zetten ondertekende wet- in de hoofdstad al op duurzame energie, opgewekt uit afvalverwerking. D e stad heeft veel belang bij de dyna- miek die ondernemers weten te creë- ren, met name het midden- en kleinbedrijf. keling van een toekomstvisie voor het bedrijventerrein. Andere gemeenten kunnen leren van de ervaringen van Meer weten? Op woensdag 15 april organiseert Nicis Institute in wethouder Van den Anker maakte zich met haar motie hard voor het gebruik van deze methode om dialoog in de wijken van houder Marijke Vos van Milieu het Co- Verder kunnen lokale overheden bij Korpel legt uit hoe de gemeente onderne- bargermeer. samenwerking met de gemeente Emmen een sympo- Rottterdam vorm te geven. Zelf ontving ze venant of Mayors. Dit document is een initiatief van de europese Commissie en heeft als doel om europese steden de planning van de stad duurzaamheid voorop stellen door onder meer strenge milieueisen voor organisaties, bedrijven merschap in de wijk kan faciliteren: “In de eerste plaats kan de gemeente dit doen door de wijken aantrekkelijker te maken H et Bargermeer is het grootste en be- langrijkste bedrijventerrein in Noord- Nederland en voor Emmen is het één van de sium over de herstructurering van bedrijventerrei- nen en het Bahco-project in het bijzonder. Kijk voor meer informatie op www.nicis.nl/bijeenkomsten van Phil Lane Jr., grondlegger van de World Dialogue Foundation, een talking stick. “Het resultaat van een dialoog met de tal- die zich inzetten voor een beter milieu, en burgers. In Amsterdam is bijvoorbeeld voor bestaande en nieuwe ondernemers. belangrijkste economische dragers. In 2002 king stick is verrassend. Mensen verdiepen in een netwerk bijeen te brengen. In de discussie gaande om bepaalde Investeren in bereikbaarheid, veiligheid en startte het lokale bedrijfsleven in samen- talKiNG StiCK BEVORDERt zich op een andere, wezenlijk natuurlijke het document staan verschillende milieubelastende auto’s uit de stad te de visuele aspecten van de openbare ruimte werking met onder andere de gemeente DialOOG manier in de achterliggende reden van de maatregelen die moeten bijdragen aan weren. dragen hieraan bij. Ten tweede is het van en de provincie, het Bahco-project. Hierbij Herhaal jezelf niet, onderbreek elkaar argumenten van gesprekspartners,” aldus een beter milieu. belang om de aansluiting tussen onderwijs gaat het om zowel de aanpassing van de niet en probeer te luisteren als mens Van den Anker. Ook kan een gemeente het bewustzijn en arbeidsmarkt te versterken. Tenslotte fysieke infrastructuur, het vernieuwen van tot mens en niet als leden van verschil- over het belang van energiebesparing kan een goed netwerk op lokaal niveau hel- ICT voorzieningen en het verbeteren van lende groeperingen. Dit zijn drie regels Meer weten? bevorderen. Verschillende projecten die pen om samenwerking te stimuleren, het de milieukwaliteit. Daarnaast worden door van de dialoog met een zogenaamde Lees meer over deze dialoogmethode op de website hiertoe bijdragen, lopen in Amsterdam. Het vertrouwen te herstellen en te zorgen dat middel van een actief parkmanagement talking stick. De methode komt van van de World Dialogue Foundation: www.world- programma Energy Survival zorgt ervoor lokale banken minder terughoudend zijn gezamenlijke contracten afgesloten en Indianen uit Noord-Amerika en is sinds dialoguefoundation.com dat kinderen spelenderwijs energiezuini- bij het verstrekken van kredieten.” bepaalde gemeentelijke taken overgenomen kort in rotterdam geïntroduceerd als ger worden. Het project Klimaatcafé geeft door de gezamenlijke partners uit het be- instrument voor dialoog. en daar werkt voorlichting in verschillende cafés in de Volgens Korpel besteden gemeenten bij stad over energiebesparing. de aanpak van de crisis te weinig aandacht aan het stimuleren van ondernemerschap: Tot slot is het van belang dat lokale “Veel grote steden en provincies hebben overheden decentrale energievoorziening investeringsplannen bekend gemaakt om stimuleren. Amsterdam doet dit ondermeer de economische crisis te lijf te gaan. Hier door de bouw van windmolens, subsidies zijn miljoenen mee gemoeid. Deze bedra- voor zonnepanelen en het opwekken van gen zijn bijvoorbeeld bestemd om grote energie uit afval. investerings- en bouwprojecten versneld uit te voeren. Voor zover daarmee de kwaliteit Meer weten? van de openbare ruimte, de veiligheid of de Lees meer over het Covenant of Mayors op bereikbaarheid wordt verbeterd, helpt dat ec.europa.eu/energy/sustainable/covenant_ natuurlijk. Aan het stimuleren van onder- mayors_en.htm nemerschap wordt nog weinig aandacht Bezoek de website van het Klimaatbureau Amster- geschonken. Terwijl een goed draaiende dam www.klimaat.amsterdam.nl wijkeconomie de gevolgen van de recessie L okale overheden kunnen verschillende rollen spelen in de strijd voor een beter milieu. Beginnend bij de eigen organisatie: “iNVEStEREN iN WiJKECONOMiE, JuiSt iN tiJDEN VaN CRiSiS” helpt beperken. Daarmee bereik je juist de mensen en de wijken die het in de huidige crisis extra moeilijk zullen krijgen.” duurzame overheidsgebouwen en milieu- “Als de economie slechter draait, is vriendelijkere oplossingen voor bijvoor- het stimuleren van ondernemerschap Meer weten? beeld stadsverlichting en openbaar vervoer, in de wijk juist belangrijk. Zo hoeft de Jaap Korpel is kerndocent bij de Nicis-Masterclass zijn een eerste stap. Amsterdam is al met gemeente niet alleen zelf geld in de ‘Ondernemerschap in de wijk’. Kijk voor meer dergelijke initiatieven bezig omdat zij er- economie te pompen maar dragen ook informatie op www.nicis.nl/nicis/nicisacademy/ naar streeft de hele gemeentelijke organisa- kleine ondernemers hun steentje bij.” index.html “Investeren in wijkeconomie, juist in tijden van crisis” 4 City JOuRNal maart 2009 City JOuRNal maart 2009 5
  4. 4. CItY NeWS INterNAtIoNAAL CItY NeWS INterNAtIoNAAL onder redactie van bart Nijhof De eerste europese Groene Hoofdsteden SaMENWERKEN aaN StEDEliJKE rotterdam tevreden over project met kansenzones ONtWiKKEliNG IFHP, INtA, ISoCArP en Nicis De opmars van Azië International hebben een intentieverklaring ondertekend Samenwerken aan stedelijke ontwikkeling die moet leiden tot meer en beter gestructureerde samenwerking tussen de vier kennisinstellingen. op die manier willen de organisaties de uitdagingen waarvoor steden zich wereldwijd gesteld zien, beter verkeers- en fileproblemen tegen te gaan. Rotterdam dat het beleidsinstrument tegemoet treden. StOCKHOlM EN HaMBuRG EERStE Hij prees de steden tevens om het beheer ‘kansenzone’ reeds in verschillende steden GROENE HOOFDStEDEN VaN van afval- en afvalwaterverwerking. in Europa op een vergelijkbare wijze wordt EuROPa De eerste europese Groene De strijd om wie de titel in 2012 toegepast. Om kennis uit te wisselen, organiseert de gemeente een internationale M et ondertekening van de intentieverklaring willen de vier gerenommeerde organisaties in Den Haag Hoofdsteden zijn gekozen. De eerste krijgt, begint in september 2009. Vanaf conferentie. een internationaal kenniscentrum voor hoofdstad, in 2010, wordt Stockholm. dan kunnen steden zich aanmelden stedelijke ontwikkeling realiseren. De In 2011 is Hamburg aan de beurt. voor de nieuwe Groene Hoofdstad Op 29 mei presenteert de gemeente organisaties sluiten wat betreft inhoudelijke Amsterdam zat in de finale, maar is verkiezingsronde. Rotterdam de resultaten van het expertise goed op elkaar aan en kunnen uiteindelijk niet gekozen. Kansenzones Project om ze vervolgens in elkaar door de verschillende invalshoeken een Europese context te plaatsen. De rol van Meer weten? aanvullen en versterken. het MKB en nieuw ondernemerschap in de D at er elk jaar een aantal ‘Culturele hoofdsteden van Europa’ gekozen wordt, is algemeen bekend. Al vanaf 1985 www.europeangreencapital.eu ontwikkeling van de wijk, herbestemming van cultureel en industrieel erfgoed en de De invalshoeken en enkele grote uitdagingen waar steden wereldwijd ROttERDaM DEElt ERVaRiNGEN vergelijking met Europese kansenzones strijden Europese steden tegen elkaar om voor staan, zijn besproken tijdens de KaNSENZONES zijn thema’s die in elk geval behandeld deze felbegeerde titel binnen te halen. bijeenkomst waar de intentieverklaring De titel die gedurende één kalenderjaar De resultaten van de eerste jaren worden. Ook komt de lokale samenwerking werd getekend. ISOCARP gaf aan dat kansenzones in rotterdam zijn met woningcorporaties, banken en het gevoerd mag worden zou allerlei positieve het fluïde karakter van internationale recent onderzocht en de gemeente is bedrijfsleven aan bod. effecten op de stad hebben: een beter investeringen een uitdaging vormt voor een imago, meer toerisme en economische tevreden met de tot nu toe geboekte robuuste stedelijke ontwikkeling. INTA groei. resultaten. om het project verder te Meer weten? benadrukte dat gemeentelijke overheden ontwikkelen organiseert de gemeente Op vrijdag 29 mei organiseert de Gemeente Rot- nog te weinig samenwerken met de private Onlangs heeft de Europese Commissie een internationale conferentie om terdam samen met Nicis Institute de internationale sector, waar veel kennis en slagkracht een gelijksoortige nieuwe onderscheiding ervaringen met andere steden uit te conferentie over de Kansenzones in Rotterdam. Kijk zit. IFHP belichtte een ander wezenlijk voor steden gelanceerd: de Europese onderwerp in de discussie rondom wisselen. voor meer informatie op: www.nicis.nl Groene Hoofdstad. Wordt ‘groen’ hierdoor steden, namelijk drinkwatervoorziening wellicht de nieuwe city marketing trend? voor steden in ontwikkelingslanden. Door middel van de nieuwe titel hoopt de Commissie steden aan te sporen om zich I n 2005 zijn bepaalde gebieden in de Rotterdamse deelgemeenten Feijenoord en Charlois, als onderdeel van een DE OPMaRS VaN aZiË Het boek ‘De eeuw van Azië. Nicis Institute wees op het belang van kennisontwikkeling om sociale problemen nog meer in te spannen voor een beter een onafwendbare mondiale waarmee het Westen de afgelopen twee bolwerken (westers protectionisme) of in steden, zoals hoge werkloosheid onder landelijke vierjarige pilot, uitgeroepen milieu. Vanaf 2010 zal elk jaar een andere machtsverschuiving’ van kishore eeuwen in staat was beter te presteren uitgaan van een uiteindelijke westerse jongeren, het hoofd te kunnen bieden. tot ‘economische kansenzones’. dan de Aziatische samenlevingen, aldus overwinning (westers triomfalisme), zijn Europese stad de groene titel mogen De belangrijkste doelen van het Mahbubani is een must voor Gezamenlijk spraken de verschillende voeren. iedereen die zich als professional Mahbubani. Gebruik makend van deze volgens Mahbubani kansloze strategieën. organisaties de ambitie uit om de stedelijke kansenzones-project zijn het verbeteren zeven pijlers is Azië bezig aan een enorme Advies aan alle stedelijke strategen: lees bezighoudt met het versterken van de actoren te ondersteunen in de ontwikkeling van het ondernemersklimaat, de sociaal inhaalslag en lijken de rollen zich nu om dit boek, houdt de ontwikkelingen in Azië Steden krijgen echter niet zomaar een van meer duurzame steden. economische positie van zowel bewoners economische kracht van steden. Door: ‘Groene Hoofdstad’ stempel. Om in te draaien. De Verenigde Staten en de goed in de gaten, stimuleer modernisering als nieuwe ondernemers in de wijk en de Dave van ooijen Europese Unie zijn niet langer de enige en innovatie in de stedelijke economie, aanmerking te komen voor de titel moet Het initiatief wordt van harte gesteund algehele leefbaarheid. twee economische grootmachten. Op versterk de banden met steden in Aziatische men aantonen hoge milieustandaarden door de gemeente Den Haag en het te hebben, ambitieuze doelstellingen na te streven voor verdere duurzame ontwikkeling van de stad en een rolmodel De resultaten van de eerste jaren kansenzones in Rotterdam zijn recent V olgens Mahbubani, een rasoptimist over de toekomstige rol van Azië in de wereld, stonden de Aziaten eeuwenlang aan het gebied van wetenschap, technologie, cultuur, gezondheid, politiek, defensie en handel komen de Aziatische economieën landen, verdiep je in de hindoeïstische, boeddhistische en islamitische culturen van Azië, en leer van het Aziatisch ministerie van VROM. Aan het eind van het voorjaar wordt een definitieve samenwerkingsovereenkomst gesloten. onderzocht door Regioplan en Ernst & de zijlijn van de geschiedenis. Maar nu zijn langzaamaan langszij. Vele voorbeelden pragmatisme. op het gebied van ‘groen’ te kunnen zijn. Young. Rotterdam is tevreden met de tot nu ze klaar om hun deel van de wereldmacht passeren in het boek de revue. toe geboekte resultaten en heeft de intentie Meer weten? Stockholm en Hamburg zijn door de jury op te eisen. In een indrukwekkend goed om de kansenzones de komende jaren voort Meer weten? www.ifhp.org, www.inta-aivn.org, verkozen tot de eerste winnaars van de titel gedocumenteerd boek houdt Mahbubani de De opmars van Azië zal de wereld te zetten. Kishore Mahbubani www.isocarp.org, www.nicis.nl in respectievelijk 2010 en 2011. Europees Europeanen en de Amerikanen een flinke voorgoed veranderen. Het omarmen spiegel voor. van de modernisering en het met Azië ‘De eeuw van Azië. Een onafwendbare mondiale commissaris Environment Stavros Dimas In Nederland zijn andere steden die ook samenwerken om een nieuwe wereldorde machtsverschuiving’ stelde dat de steden een rolmodel zijn voor willen experimenteren met dit instrument Azië heeft in de afgelopen decennia de tot stand te brengen, zijn de enige Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2008 de rest van Europa door hun maatregelen en van de Rotterdamse praktijkervaringen zeven pijlers van westerse wijsheid ontdekt antwoorden. Terugtrekking op de eigen 336 pagina’s, ¤22,50 om luchtvervuiling, broeikaseffecten, kunnen leren. Daarnaast weet men in 6 City JOuRNal maart 2009 City JOuRNal maart 2009 7
  5. 5. Groen in de stad Valley. Het is een rustplek voor de stad en bestemmingsplannen. Men is nu veel te bij Alterra, kennisinstituut voor de groene Groene iconen maken de stad toch biedt het de ruimte voor zoiets, dat is risicomijdend; alle onzekerheid moet eruit! ruimte, deelt de zorg van Timmermans dat toch geweldig!” Maar juist vanuit het onverwachte, het spon- groen voornamelijk een kwestie is van blan- tane, ontstaat de mooiste en meest waarde- ken van middelbare leeftijd. “Dat zijn de over de vele functies van natuur in de stedelijke omgeving Mensen kunnen een emotionele band volle groene openbare ruimte.” mensen die naar inspraakavonden komen. hebben met bepaalde stukken groen, aldus Jongeren bekommeren zich er inderdaad Timmermans. Deze stukken noemt hij ‘mi- KWEStiE VaN BlaNKE OuDEREN niet om. En mensen met andere culturele Leer hoe de bewoners groen willen gebruiken ni-iconen’: plekken die voor de bewoners Timmermans vindt het zorgelijk dat de- achtergronden zijn vaak de sociaal-econo- de mooiste stukjes groen in de stad zijn. genen die zich met groen bemoeien vaak de misch zwakkeren die wel iets anders aan Probeer niet alles te plannen: braakliggend terrein kan ook spannend zijn “Bewoners hebben daar vaak een dierbare oudere, blanke Nederlanders zijn en niet de hun hoofd hebben; er moet brood op de herinnering aan, ook al ziet het groen er jongeren en allochtonen. “Jongeren hebben plank komen, ze hebben zorgen om hun kijk niet met een boekhoudersmentaliteit naar groen voor de buitenwereld misschien onooglijk minder met de natuur, zij ‘zappen’ snel in zoon die kattenkwaad uithaalt of hun doch- uit. Binding met een plek is zeer belangrijk. de tijd terwijl groen juist tijd nodig heeft. ter die flirt met een witte Nederlander, iets Mensen kunnen onder een bepaalde struik Een vader ging laatst met zijn zoontje vogels dat in hun cultuur helemaal niet kan. Dat is hun kat begraven hebben bijvoorbeeld.” kijken in een natuurgebied. Na een kwar- heel begrijpelijk maar toch is het belangrijk tijdens de nationale groencompetitie procent te willen bereiken ten opzichte van een boom, geen waarde. Daar zet men afval Er wordt door beleidsmakers voornamelijk tier wilde dat zoontje alweer liever met zijn om het gesprek over de openbare ruimte strijden steden jaarlijks om de titel 1990. Dat doel moet in 2025 zijn behaald. neer en meer niet. Dat is loze ruimte. De gekeken naar de functionele waarden van computerspel vogels uit de lucht schieten. wel te laten ontstaan. Groen is letterlijk de Groenste Stad van Nederland. Uden Volgens Wim Timmermans, lector Groene volgende regel geldt: Als het groen goed groen; te veel vanuit een technisch oog- Hoewel iedereen, ongeacht culturele ach- eerste stap die mensen nemen vanuit hun was de groenste stad in 2007, opge- Leefomgeving van Steden bij Hogeschool is voor de stad, dan is de stad goed voor punt, vindt Timmermans. “De emotionele tergrond of leeftijd, wel in opstand komt als privéleven in de samenleving. Daardoor volgd door Arnhem in 2008. Stockholm Van Hall Larenstein, onderdeel van Wage- het groen. Mensen zullen er dan zuinig op waarden van groen zou je veel meer moeten de boom voor zijn eigen deur wordt gekapt, heeft iedereen er toch eigenlijk wel een en Hamburg zijn onlangs benoemd tot ningen UR, krijgt groen een steeds belang- zijn.” koesteren. Het zijn de groene iconen die de is het toch vooral de bejaarde blanke en niet mening over.” europese Groene Hoofdsteden. Steden rijkere rol in steden door de huidige kli- stad maken. Vakmensen weten vaak niet de jonge stedeling die zich écht om groen willen zo groen mogelijk zijn maar maatverandering: “Zeker de lager gelegen Wat maakt groen in de stad succesvol? wat ze met de emotionele waarde van groen bekommert. Dat zie je bijvoorbeeld ook aan GROEN EN SOCialE COHESiE blijken er relatief weinig in te investe- steden hebben een probleem. Die móéten Timmermans: “Het groen moet een open aan moeten. Terwijl er juist ontzettend het feit dat weinig jongeren en allochtonen Groen kan een belangrijke rol spelen in ren. Hoe belangrijk is groen in de stad wel nadenken over een slimmere waterhuis- maar robuuste structuur hebben zodat het veel winst te behalen is als beleidsmakers lid zijn van natuurverenigingen.” het bevorderen van sociale cohesie van een eigenlijk? Wat is de waarde van groen houding en het verminderen van fijnstof en een mooie ontmoetingsplek kan vormen. daar wel naar kijken. Zij zouden meer open wijk of buurt. voor bewoners en voor beleidsmakers CO2 in de lucht. Groen heeft invloed op de Dan kan het ook de mogelijkheid bieden moeten staan voor spontaniteit, los van alle Peter Veer, onderzoeker Groen en de Stad Bijvoorbeeld het Netwerk Groen, Integra- anno 2009? temperatuur. Steden zijn altijd warmer dan voor het organiseren van evenementen. de groene omgeving en daarom kunnen Verder moet het duidelijk ingericht zijn O ngeveer vijftien jaar geleden parken een welkome verkoeling bieden.” met genoeg variatie: plekken waar je kunt bemoeide het Rijk zich nog nau- joggen, voetballen, recreëren en picknic- welijks met groen in en om de SuCCESVOl GROEN ken. Daarom moet je weten wie in de buurt stad. Midden jaren ’90 begon het echter Naast het beïnvloeden van de tempera- wonen en hoe mensen het groen willen langzaam door te dringen dat groen een tuur heeft groen veel meer functies in de gebruiken, kortom: wat de behoeften zijn. groot aantal maatschappelijke functies stad. Timmermans geeft aan dat groen een Aan de andere kant moet je niet alles willen heeft. Waar groen in grote gemeenten belangrijke economische functie heeft: plannen. Braakliggende terreinen kunnen voorheen vooral werd gezien als kostenpost “Een woning aan een park is meer waard, heel leuke en spannende plekken zijn voor (onderhoud en ruimtegebrek), realiseerde behalve natuurlijk wanneer de hele woning- kinderen.” men zich steeds meer wat het concrete markt instort...” En groen is in ieder geval belang van groen is voor de stad. Daarbij altijd goed voor de gezondheid van mensen; Eén van de meest geslaagde groene zones kwamen nieuwe vragen op als: Welke bij- het nodigt uit tot bewegen en kinderen in de stad vindt Timmermans het Vondel- drage kan groen in en om de stad leveren kunnen prettig buitenspelen. Uit onderzoek park in Amsterdam, al noemt hij dat niet aan de oplossing van de problemen van de blijkt dat mensen een bepaalde hoeveel- het meest originele voorbeeld. Het is een stad? Kan groen fijnstof uit de lucht halen? heid groen nodig hebben. Maar, groen is ontmoetingsplek, een rustplek; het bevat Kan natuur bijdragen aan de allure van een bedrijventerrein? Maakt groen de stad ook gezonder? Gaan kinderen meer bewegen door groen? Deze vragen zijn centraal ko- Als het groen goed is voor de stad, dan is de men te staan in het stedelijke debat. stad goed voor het groen Met het oog op het halen van milieunor- men, wordt de discussie over groen in de stad de komende jaren steeds urgenter. Eu- niet per definitie goed, geeft Timmermans eigenlijk alles. Spaarnwoude vindt hij ook ropa wil dat de CO2-uitstoot in 2020 met 20 aan. “Een dichtbegroeid park voor de deur fascinerend: “Het gebied is in de jaren ’50 procent is teruggebracht. De Amsterdamse van een woning waardoor inbraak bevor- eigenlijk vrij saai gepland met ligweiden wethouder van milieu, Marijke Vos, kon- derd wordt, schiet niet op. Daarnaast heeft en later kwamen daar opeens één keer per digde onlangs aan zelfs een reductie van 40 zogenaamd restgroen, zoals wat gras met jaar heel veel jongeren bij elkaar voor Dance 8 City JOuRNal maart 2009 City JOuRNal maart 2009 9
  6. 6. Milieucriminaliteit Mag het licht aan? In deze tijd van duurzaamheid, Co2- big business, het zwarte goud. Een bedrijf hoeveelheid gevaarlijk afval in onze rivieren reductie, opwarming van de aarde, dat willens en wetens Europese en lande- lozen, radioactief afval en zware metalen in klimaatverandering en het milieu, ver- lijke milieuregels overtreedt, heeft maar partijen grond ‘wegmengen’ en illegaal ex- dient de aanpak van milieucriminaliteit één motief: geld verdienen en de concur- porteren. De voorbeelden van slim mengen een stevige impuls. De overheid maakt rentie voorblijven of uitschakelen. Daartoe en sluw scheiden, valsheid in geschrifte, veel werk van campagnes over wat bur- zorgt men ervoor dat ‘de papieren werke- illegale transporten, niet handhaafbare gers zelf kunnen doen voor een beter lijkheid’ klopt en overtuigend is. En men milieuvergunningen, het knoeien met la- milieu: tochtstrips, roetfilters, woning- weet haarfijn hoe, wanneer en met welke boratoriumuitslagen en milieuadviezen en keurmerken en wassen op 30 graden. instrumenten de overheid gaat controleren. illegale grondtransacties liggen voor het Diezelfde overheid faalt als het gaat om Bedrijven die zich bezighouden met milieu- oprapen. Het palet aan aangetoonde mo- het beschermen van haar burgers tegen criminaliteit zijn extra moeilijk te pakken dus operandi om ongezien, ongestoord en de milieuschade die door (georgani- omdat het vaak maar een deel van hun be- ongestraft milieucriminaliteit te plegen, is seerde) milieucriminelen wordt aange- drijfsvoering betreft of omdat het maar een aanzienlijk. Als onze kinderen en kleinkin- richt. Zo’n overheid kan niet blijvend paar afvalstromen of handelingen zijn waar deren ons later ergens op mogen afrekenen, met gezag vragen of burgers spaarlam- men mee knoeit. Kenmerkend voor milieu- is dat wij de signalen hebben willen zien en pen willen gebruiken zonder zelf alles criminaliteit is dat de partijen die erbij hebben willen oppakken. tie en Stedelijke Vernieuwing houdt zich die ruimte is van niemand en daarom hoef allochtonen vaak andere eisen stellen aan op alles te zetten om milieucriminaliteit betrokken zijn, allemaal belang hebben bij hiermee bezig. Het netwerk publiceerde je er ook niet voor te zorgen. Daarmee is de groene openbare ruimte: zij willen graag te bestrijden én zich hier zelf niet langer geheimhouding en dat slachtoffers zich niet HEt liCHt MaG aaN! onlangs het boekje Samen, Leven & Groen het anonieme ruimte geworden voor ieder- plek voor grote picknicks en barbecues, iets schuldig aan te maken. De geloofwaar- melden. Geen vis wandelt het politiebureau Of milieucriminaliteit bestaat en of het met daarin praktijkervaringen van de buur- een en van niemand tegelijk. Door middel met stromend water en rechtlijnige vormen, digheid en betrouwbaarheid van de binnen om te vertellen dat hij vergiftigd is. erg is, is niet langer de vraag; wel of we het ten Utrecht Overvecht, Amsterdam Osdorp, van projecten waarbij mensen samen een terwijl ‘blanke Nederlanders’ liever een overheid zijn in het geding. Het volgen van sporen lukt ook niet want belangrijk genoeg vinden om een door- Rotterdam Delfshaven en Nijmegen Duken- speelplek, bloementuin of groententuin meer romantische vormgeving willen. Toch grond en vloeistoffen zijn, eenmaal gestort braak te realiseren in de bestrijding ervan. D burg. Peter Veer vertelt dat Utrecht Over- zijn gaan maken, waar iedereen aan mocht zijn er geen algemeen geldende uitspraken at de overheid faalt in de bestrij- of gemengd, nauwelijks meer te herleiden De hernieuwde aandacht van de afgelopen vecht een voorbeeld is van een wijk uit be- meedoen, werd de openbare ruimte op een over te doen, er is daar nog te weinig onder- ding van milieucriminaliteit is tot degenen die verantwoordelijk waren. Op maanden voor de ernst van milieucriminali- gin jaren ’60 met grote flats en grasvelden positieve manier gebruikt.” zoek naar gedaan.” overigens verklaarbaar. Het ont- heterdaad betrappen of achteraf vaststellen teit en de taaie, moeizame en weinig succes- ertussen, gemaakt met het idee dat arbei- dekken en effectief bestrijden van milieu- dat sprake is van valsheid in geschrifte zijn volle aanpak ervan, is veelbelovend. NOVA ders ook recht hadden op tuinen. De wijk Dergelijke projecten geven aan hoe be- luiStER NaaR BEWONERS criminaliteit is buitensporig ingewikkeld. de twee methodes die nog de meeste kans maakte recent een indringende reportage is opgezet vanuit het ideaal licht, lucht en langrijk het is bewoners in de stad met Groen in de stad is onder andere van groot Daarom komt het in de statistieken niet op succes opleveren. waaruit eens te meer kon worden opge- ruimte en het scheiden van functies. Overal elkaar mee te laten denken over de geza- belang voor het tegengaan van klimaatver- veel voor. Het schandaal met TCR (Tanker maakt dat de tijd van het zoeken met een in Nederland vind je wel dergelijke buurten. menlijke groene openbare ruimte. Maar andering, voor de economie, voor de ge- Cleaning Rotterdam) spreekt nog het meest BalaNS tuSSEN ZElFREGulERiNG waxinelichtje in het donker voorbij moet De oude Bijlmer is het bekendste voorbeeld. zo’n project of zelfs zo’n gesprek ontstaat zondheid en voor de sociale cohesie. Zowel tot de verbeelding, maar dateert van 10 jaar EN EEN iNtElliGENtE OVERHEiD zijn. De bekentenis van een milieuadviseur “Deze buurten zijn het afvoerputje van de niet vanzelf. “Met louter het organiseren Wim Timmermans als Peter Veer benadruk- geleden. Milieucriminaliteit is er echter nog Bedrijven die zich wel aan de regels hou- die stelselmatig frauduleuze rapporten samenleving geworden. De afgelopen der- van een standaard inspraakbijeenkomst ken dat het daarom zeer onverstandig is om wel. Sterker: het is omvangrijker, meer, den lopen een groot risico op prijs te wor- heeft afgegeven, vergroot de transparantie tig, veertig jaar is het budget voor de open- waar alleen de blanke 50-plusser naartoe te bezuinigen op groen in de stad. erger, groter en vreselijker dan we tot nu toe den weggeconcurreerd door bedrijven die en onderstreept mede de ernst van een ver- bare ruimte kleiner geworden. De kwaliteit komt, lukt dat niet”, aldus Veer. “Het is Zij vinden dat de overheid nu eens echt aan- (willen) weten. De nieuwsgierigheid van een illegaal handelen. Dit leidt in de praktijk tot andering. De traditionele strafrechtelijke van groen is daarmee ook afgenomen. mogelijk om met hele gerichte acties men- dacht moet gaan besteden aan de kwaliteit intelligente overheid die oprecht wil weten ‘legale frustratie’ waardoor ook bedrijven aanpak wordt steeds vaker aangevuld met Vroeger zag je in de grasvelden tussen de sen van andere culturen bij zo’n gesprek te van de openbare ruimte. “Luister daarbij hoe het zit, ontbreekt. die in principe milieu- en maatschappelijk een bestuursrechtelijke aanpak. Met de Wet flats nog bloemenperken en poedelbadjes betrekken. Bijvoorbeeld door een vertrouwd in de eerste plaats naar bewoners. De over- verantwoord willen handelen, zich niet bevordering integriteitsbeoordelingen door voor kinderen. Nu zijn die verdwenen.” contactpersoon in een zaaltje naast de heid moet burgers serieus nemen, ruimte PaKKaNS GERiNG beschermd weten door de overheid die de het openbaar bestuur (BIBOB) en de nieuwe moskee met Turkse vrouwen in gesprek geven en ophouden om met een boekhou- Milieucriminaliteit kenmerkt zich bij te kwader trouw handelende bedrijven be- wet politiegegevens kan een impuls worden In een wijk als Utrecht Overvecht hebben te laten gaan. Die vrouwen zijn vaak heel dersmentaliteit naar groen te kijken. Als je uitstek door een beperkte pakkans. Afval is straft. Voorlopig vertrouwt de samenleving gegeven aan het effectiever bestrijden van zich veel immigrantengroepen gevestigd. direct gebonden aan hun woonomgeving groen in geld en vierkante meters definieert erop dat zelfregulering geen wassen neus milieucriminaliteit. In deze tijden van crisis Zij hebben een ander idee over de groene en hebben vanwege hun spelende kinderen is het per definitie waardeloos”, besluit blijkt te zijn. Van de overheid moeten we is het hoopvol dat daar meer aandacht voor openbare ruimte en stellen er ook andere wel degelijk ideeën over de groene open- Timmermans. het niet hebben. Die is populistisch gezegd gaat komen. De handhavers in het veld kun- eisen aan, benadrukt Veer. “In Marokko bare ruimte. Vaak is één van de aanwezige het domste jongetje van de klas. Wel van nen die steun in de rug goed gebruiken en is er een groot verschil tussen de binnen- vrouwen dan wel te overtuigen van het Simone Ketelaars goede wil, maar niet opgewassen tegen de doen graag het licht aan! ruimte en de buitenruimte. Er staan grote belang om naar een inspraakbijeenkomst sluwheid, doortraptheid en intelligentie muren om de tuinen heen en de mensen van de gemeente te gaan. Op die manier Meer weten? van de bedrijven die zich bezighouden met Marianne van den Anker ervaren de openbare ruimte niet als ruimte ontstaat er toch een verbinding tussen een www.groenestad.nl, www.databankgroenbeheer.nl, zwaar georganiseerde milieucriminaliteit. Programmaleider Nicis Institute van iedereen. In Utrecht Overvecht zagen hele gesloten gemeenschap en het stads- www.greenandthecity.nl, www.alterra.wur.nl, Dan gaat het niet over verkeerd aangebo- Auteur van “Schijn bedriegt” en “Wie betaalt, be- veel Marokkanen de groene openbare deelkantoor of zelfs de gemeenteraad. En www.ententeflorale.nl den vuilniszakken, maar over bedrijven die paalt”, onderzoeken naar de aard, omvang en ver- ruimte dan ook minder als gebruiksruimte: dat is nuttig, want dan kom je erachter dat willens en wetens meer dan de toegestane schijningsvormen van milieucriminaliteit 10 City JOuRNal maart 2009 City JOuRNal maart 2009 11
  7. 7. kleur Krachtwijken moeten ook kleurrijke wijken zijn ‘kleur in de architectuur en steden- ting van de SKB. ‘Schut was een techneut en Als positief voorbeeld van een plek waar bouw lijkt vanzelfsprekend, maar dat is keek pragmatisch naar stedenbouw. Na de is nagedacht over en gewerkt met kleur, het niet.’ Dat zegt robbert Coops, be- Tweede Wereldoorlog moest er veel en snel noemt Coops het gebouw van het Neder- stuurslid van de Stichting kleur buiten gebouwd worden. Het gebruikte materiaal lands Instituut voor Beeld en Geluid in (Skb). ‘kleur is een soort restpost: er was sober en dat gold ook voor de kleuren. Hilversum, dat heel kleurrijk is. ‘Als je wordt niet of pas laat aan gedacht. te vaak worden kleuren ondoordacht aan Na zijn ministerschap verdiepte Schut zich in het gebruik van kleuren. Hij verbaasde echter naar traditionele kantoorgebouwen kijkt, is het allemaal een beetje van dezelfde De bewoners van een wijk in het ontwerp toegevoegd. bewoners of zich erover dat we er in Nederland eigenlijk kleur. Dat heeft ook te maken met onze tirana kregen verf en mochten de gemeenschap worden er nauwelijks niets mee deden en dat de kennis die er was, Calvinistische volksaard, waardoor we niet bij betrokken. en dat terwijl kleur van nergens werd geborgd.’ altijd heel erg tot vernieuwing geneigd zijn. zelf de kleuren uitkiezen grote invloed is op het welbevinden van Erger vind ik het dat architecten en steden- de inwoners van steden.’ De indruk dat vooral de verfindustrie be- bouwers zo weinig aandacht voor kleur lang heeft bij de SKB is onjuist, zegt Coops. hebben. Maar ook opdrachtgevers, corpora- R obbert Coops is communicatiespe- ‘Wij streven geen enkel commercieel belang ties en gemeenten laten het afweten. Slechts foto: Emiel Elgersma cialist en partner bij de HVR-group na. De grote verffabrikanten zijn natuurlijk de welstandscommissies zijn redelijk actief, in Den Haag. Van huis uit is hij geïnteresseerd en ontwikkelen zelf nieuwe maar ook vaak conservatief.’ De SKB wil het tiPS VOOR GEMEENtEBEStuuRDERS DORDRECHt HEEFt EiGEN KlEuREN- DE MiSSiE VaN DE StiCHtiNG KlEuR planoloog en werkte voorheen bij het mi- trends in kleur. Zo worden er kleuren ont- gebruik van kleur daarom nog steeds blijven WaaiER BuitEN nisterie van VROM en het kennisinstituut wikkeld die duurzaam zijn en daardoor stimuleren. ‘Het kan veel positiefs doen met De Stichting kleur buiten heeft drie Bouwresearch. Communiceren met kleuren hun kleur behouden en bestand zijn tegen mensen, kijk maar eens naar scholen met kleurentips voor gemeentebesturen: In Dordrecht heeft jarenlang onderzoek naar De Stichting kleur buiten (Skb) wil het heeft zijn grote interesse. ‘Ik krijg net weer weersomstandigheden. De verven vervuilen heel veel kleur en de reactie van kinderen tekeningen, schilderijen en verfbestekken – bewust gebruik van kleur in de gebouwde een e-mail binnen over de betekenis van niet en hebben een conserverend en ener- daarop.’ o beoordeel plannen op hun kleur, maar aangevuld met studie naar de kleurtoepassing omgeving bevorderen. De Skb mobiliseert kleuren. Het is bijvoorbeeld niet toevallig giebesparend effect.’ wel in hun ruimtelijke en functionele op een aantal monumentale panden – geleid en ontwikkelt de beschikbare kennis en dat brandweerauto’s in de hele wereld rood Veel discussies over het gebruik van kleur Het mooiste voorbeeld is volgens Robbert context. tot een waaier van 55 historisch geïnspireerde ervaring op dit terrein en verspreidt die gekleurd zijn. Rood staat onder andere voor gaan al snel over mooi en lelijk. ‘Wat is Coops te zien in de Albanese hoofdstad o een variant op een gezegde luidt: “Laat kleuren. op basis van een historische onder alle betrokkenen. Studiedagen, gevaar en wordt geassocieerd met actie en mooi? Het blijft altijd een vraag, maar dat er Tirana. De burgemeester liet daar de be- duizend kleuren boeien” interpretatie van de op de panden aangetroffen excursies, publicaties en cursussen zijn snelheid.’ nog té traditioneel gedacht wordt, staat voor woners zelf de grijze woonkazernes schil- o raadpleeg kleurexperts en de Skb in de kleuren werd gaandeweg het onderzoek middelen die de Skb sinds zijn oprichting in mij vast.’ Het gaat Coops niet om goede of deren. ‘De bewoners kregen verf, mochten ontwikkelfase: ze zijn er niet voor niets gestart met de opbouw van een kleurenpalet. 1983 met dit doel heeft ingezet. Het was oud-minister Wim Schut van foute kleuren, maar om het nadenken over zelf de kleuren uitkiezen en er ontstonden Gerangschikt in de tijd ontstond een palet van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening kleur. Juist dan blijkt er veel mogelijk en gebouwen met de meest vrolijke kleurstel- historische kleuren. De Skb verenigt particulieren, bureaus, die in 1983 het initiatief nam tot de oprich- blijkt kleur grote effecten te kunnen hebben. lingen. De huizen werden er van binnen niet instellingen en bedrijven uit de wereld beter van, maar er ontstond een heel ander De toepassing van de 55 Dordtse kleuren van architectuur, bouw, bouwmaterialen, Robbert Coops, bestuurslid van de Stichting Kleur Buiten straatbeeld. Het werd er uiteindelijk ook is gebaseerd op heldere uitgangspunten. kleuradvies en onderwijs en andere werkelijk veiliger en de bewoners zijn nu Panden krijgen een eigen identiteit, terwijl geïnteresseerden. Al deze partijen erg trots op hun woonbuurt.’ de ruimtelijke samenhang tussen de panden ondersteunen het werk van Skb door een uit de verschillende periodes behouden blijft. jaarlijkse donatie en door deel te nemen Robbert Coops denkt dat zo’n effect van De kleuren sluiten aan bij de veroudering van aan activiteiten. goed kleurgebruik ook kan optreden in de de gevels in de afgelopen eeuwen. Houtwerk veertig Vogelaarwijken. ‘Natuurlijk is in die van oudere panden kan bijvoorbeeld in Meer informatie? krachtwijken kleur niet het belangrijkste. iets zwaardere oker- of grijstinten worden www.kleurbuiten.nl Maar toch. Als het om de inwoners gaat, is geschilderd. het al kleurrijk. Neem dat iets meer letterlijk en er kan iets moois ontstaan. Betrek de be- eigenaren van monumenten, schildersbedrijven, woners bij een kleurenplan, laat ze kiezen. architecten en aannemers worden gestimuleerd Het kost geen geld, maar het versterkt wel de Dordtse kleuren toe te passen. een de identiteit van de wijk. Nu gebeurt dat nog verplichting is er niet. niet en dat vind ik een gemiste kans.’ Meer informatie? www.dordrecht.nl Dordtse kleurenwaaier 12 City JOuRNal 12 City JOuRNal maart 2009 maart 2009 City JOuRNal maart 2009 13

×