Bb04 hexspoor

224 views

Published on

een uitvoerig artikel in Boekblad nr 4 over Hexspoor

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
224
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Bb04 hexspoor

  1. 1. 12 www.boekblad.nl Hexspoor heeft een reputatie als boekbinderij met bijzondere bindtechnieken. Boeken waaraan ze meewerkt worden geregeld bekroond, onder meer bij de verkiezing van De Best Verzorgde Boeken. Maar intussen komt de groei van het bedrijf van e-fulfil- ment en bulkopslag. Een portret over flexibel ondernemen. Van ambachtelijke boekbinderij tot moderne duizendpoot Hexspoor: flexibel ondernemen is de toekomst aandachtspunten en opmerkingen geschre- ven staan. Hexspoor: ‘Lean management was echt noodzakelijk om het bedrijf op een andere manier aan te sturen.’ Om de kostprijs te verlagen moesten de bedrijfs- processen efficiënter verlopen. Zo wordt het bindwerk nu op de productievloer in de binderij gecontroleerd en niet op het bedrijfskantoor. Fanatieke smartphone- gebruikers blijken de snelste instellers van de moderne bindma- chines, die allemaal via touchscreens worden aangestuurd. De orderzakken trekken niet meer fysiek mee met een boek in de verschillende stadia door de binderij. Ze zijn nu op alle productieafdelingen digitaal opvraagbaar, wat per dag twee uur aan zoektijd bespaart. Nu de overgang achter de rug is, komt Van Kilsdonk nog steeds eens in de twee weken langs om het bedrijf scherp te houden. ‘Het is een dame die vreselijke vragen stelt, dan Het vergt betere stuurmanskunst om een boekbinderij op koers te houden. De Nederlandse markt wordt kleiner. Er worden minder boeken uitgegeven, waardoor er minder bindwerk is. En een aantal drukke- rijen heeft een eigen bindstraat aangeschaft. Veel collega-binderijen zijn gestopt, gekrom- pen of gefuseerd. Hexspoor daarentegen specialiseerde zich in het hogere segment, vooral de complexere klussen. Zoals de educatieve boeken voor een Vlaamse uitgeverij, catalogi voor musea waaronder Centre Pompidou, een gebruiksaanwijzing voor horloges en een catalogus voor rotonde- en trottoirbanden. Buitenland Hexspoor, dat in 1945 werd gesticht door grootvader Gerard Hexspoor, heeft zich door de jaren heen ontwikkeld van een boekbinderij die alles kon (van blokken hechten tot harde banden) tot een bedrijf gespecialiseerd in geavanceerde wijzen van brocheren. De binderij haalt inmiddels meer dan helft van haar omzet uit het buitenland. De vellen arriveren per boot en worden in Boxtel tot boeken gebonden. ‘Technieken als 2-up, genaaid of koudlijm doet bijna geen enkel bedrijf nog, ook voor de grotere productiebatches wordt de spoeling dun’, zegt kleinzoon Silvan Hexspoor (48 jaar), directeur/eigenaar. ‘Dankzij internet worden onze specialismen wereldwijd gevonden.’ Om meer buitenlandse opdrachten te werven staat Hexspoor tegenwoordig met een stand op de London Book Fair. ‘Dat is uniek voor een binderij.’ De in eerste instantie regionaal opererende onderneming is gaandeweg steeds meer internationaal gegaan, handwerk maakte plaats voor geautomatiseerd en gemechani- seerd werken. Dat was niet genoeg om de bezetting in de toekomst op peil te houden. Een paar jaar geleden spande het erom. Het traditionele bedrijf moest aan de nieuwe marktomstandigheden worden aangepast. Hexspoor trok organisatiedeskundige Maria van Kilsdonk aan, die alle processen onder de loep nam en onder meer ‘lean manage- ment’ invoerde: geen vergaderingen meer, geen notulen, alleen whiteboards. Sindsdien hangen in alle kantoor- en werkruimtes witte planborden, waarop grafieken hangen en ‘Lean management was noodzakelijk om Hexspoor op een andere manier aan te sturen’ ondernemen
  2. 2. 13nummer 4 april 2014 jaargang 181 zit ook ik te sidderen’, zegt Hexspoor. ‘De binderij heeft een metamorfose ondergaan, en ik zie duidelijke lichtpuntjes. Door lean management in combinatie met een modern machinepark is zij superefficiënt ingericht voor grotere producties. Ik zie zelfs deze klussen vanuit de randen van de EU en Azië weer terugkeren naar de Benelux.’ Linea recta Terwijl de binderij het moeilijk had, zorgen nu twee andere bedrijfsonderdelen voor groei: bulkopslag en diensten voor webwin- kels van uitgeverijen en andere bedrijven en organisaties. Zowel Silvan als zijn vader – beiden niet afkomstig uit de grafische industrie – slaat makkelijker dan collega- grafische bedrijven nieuwe wegen in. Silvan studeerde bedrijfskunde. Hij was niet van plan in de binderij te gaan, had een leuke baan bij het ministerie van Economische Zaken in Den Haag, maar toen zijn vader het bedrijf ging verkopen, bood hij het eerst aan zijn zoon aan. ‘Een spannend moment. Ik vond het toch zonde dat de binderij uit de familie zou gaan. Ik had hier mijn eerste brommer verdiend.’ Het nieuwste bedrijfsonderdeel is Hexspoor Pallet Storage, dat in mei 2012 opende. Dat Hexspoor ook bulkopslag aan derden biedt, is al eerder ontstaan, toen steeds meer uitgeverijen hun boeken in Azië lieten produceren. ‘Momenteel worden nauwelijks nog kook- of kinderboeken in Nederland gemaakt. Alleen boeken met een korte doorlooptijd, zoals de bestsellers.’ De boeken van onder meer twee grote kinderboeken- uitgeverijen en van verschillende zelfstan- dige uitgeverijen komen aan in de Rotter- damse haven en gaan linea recta naar Boxtel. In zijn klimaatgecontroleerde loodsen liggen de voorraden aanzienlijk goedkoper dan bij CB, volgens Hexspoor. ‘Wij rekenen per pallet en niet per titel of exemplaar.’ Via internet kan de klant 24 uur per dag zijn voorraad monitoren en vervoersopdrachten invoeren. Met een softwarekoppeling ligt er een lijntje via de uitgever naar CB. ‘Zo brengen we daar drie keer per week de voorraad van deze uitgeverijen op peil.’ Hexspoor levert uit in het B2B-kanaal, verzendt naar het buitenland, maar levert niet aan de boekhandel. Daar blijft CB de fijndistributie doen. Aan andere verkoop- kanalen distribueert Hexspoor wel. ‘Daar doen we hetzelfde als CB voor de boekhan- del, zij het met een ander facturatiemodel.’ Hexspoor rekent geen percentage van de omzet, maar stuurt een rekening volgens het principe van ‘activity based costing’. Silvan Hexspoor: ‘Ik vond het toch zonde dat de binderij uit de familie zou gaan’  Kengetallen Hexspoor • Opgericht: 1946 in Amsterdam, sinds 1965 in Boxtel • Netto-omzet 2013: 7,5 miljoen euro • Aantal medewerkers: 100 • Omzetaandelen: - E-fulfilment: 40% - Pallet storage: 15% - Binderij: 45% • Groei per onderdeel: - Binderij: +0% - E-fulfilment: jaarlijks +15% - Pallet storage: jaarlijks +25%
  3. 3. 14 www.boekblad.nl Maatwerk Het bedrijfsonderdeel Hexspoor E-fulfilment ontwerpt en beheert webwinkels voor zo’n honderd bedrijven en instellingen. Dit aandeel is gegroeid naar de helft van de omzet van het hele bedrijf. Onder wat tegenwoordig e-fulfilment heet, biedt Hexspoor al zo’n vijftien jaar een groeiende variëteit aan diensten voor webwinkels: de lay-out en de bouw, bijhouden van de content, bestellingen verzenden, afrekenen en klantenservice. Een specialist zorgt dat de webwinkels hoog op Google komen. ‘Als een uitgave van een van onze opdrachtgevers bij DWDD komt, dan zorgt deze specialist dat het aantal clicks zo comfortabel mogelijk is. Als extraatje maken we soms een Google Adwords-campagne, dan kom je de dag van de uitzending bovenaan op Google.’ Honderd webwinkels betekent honderd keer maatwerk, zegt Hexspoor. De organisaties lopen uiteen van politieke partijen, musea, natuurverenigingen, goede doelen, kennis- instituten producenten van chocola, vogelartikelen, rompertjes of schoenen. Naast uitgeverijen pur sang, zoals d’Jonge Hond en Roma Publications, geven veel van deze organisaties ook zelf boeken uit, zoals bijvoorbeeld Museum Boymans van Beunin- gen, Wandelnet, Oxfam Novib en Foam. ‘E-fulfilment is voor uitgevers een moeilijk traject,’ volgens Hexspoor, ‘want Bol.com is dominant.’ Hij ziet vooral mogelijkheden in de niches en special interest. Bijvoorbeeld Roma Publications, een uitgeverij die hij categoriseert als ‘zwaar design’, die uitgaven produceert in nauwe samenwerking met kunstenaars en ontwerpers. ‘Dit soort titels worden vooral door het buitenland besteld.’ Terwijl de binderij stabiel blijft, is e-fulfil- ment een sterk groeiende bedrijfstak. Het lukt niet iedereen om er een florerend bedrijf mee op te zetten. Zo ging eind vorig jaar E-Ways failliet, dat onder meer Free- RecordShop.nl en Cosmox.nl exploiteerde, en dit voorjaar TMS met twee vestigingen en een tiental webwinkels. De concurrentie in e-fulfilment neemt toe, maar het aanbod varieert van een standaard- pakket tot een pakket dat ruimte biedt voor eigenzinnige wensen. ‘Wij zetten in op persoonlijk contact, betrokkenheid en meedenken met de klant.’ De ene schoen- winkel wil dat de bestellingen in een witte doos worden verzonden, een ander wil een stickertje op de verpakking. ‘Ze hechten vaak aan persoonlijke benadering, waardoor de consumenten het idee krijgen dat de eigenaar van de webwinkel zelf de verzen- dingen verzorgt.’ Alert E-fulfilment is volgens Hexspoor ideaal voor de uitgeverij die in het buitenboekhandels- kanaal wil verkopen of die duurdere boeken uitbrengt: ‘Uitgevers moeten toch naar een nieuw model toe en CB is te duur om het buitenboekhandelskanaal te bedienen.’ In Hexspoors businessmodel betaalt de klant voor de directe kosten, terwijl CB een percentage van de verkoopprijs rekent. Ook Bol.com is marge-georiënteerd. ‘Suske Wiske op internet verkopen is niet lucratief, wel een fotoboek als Vía Panam van Kadir van Lohuizen (uitgeverij Paradox).’ Dit boek met de winkelprijs van 59,50 euro kost de Vanuit de bulkopslag distribueert Hexspoor naar CB en het buitenboekhandelskanaal De binderij haalt meer dan de helft van haar omzet uit het buitenland
  4. 4. 15nummer 4 april 2014 jaargang 181 uitgever via Bol.com 30 euro aan marge, via Hexspoor slechts 4 euro omdat hij alleen voor de directe kosten betaalt. Voor een algemene boekhandel zijn de webdiensten van Hexspoor minder aantrek- kelijk. De meeste hebben al een webwinkel en voor algemene boeken zijn de kosten via CB ongeveer even hoog. Nijhoff Lee is de enige boekhandel die zijn webwinkel aan Hexspoor heeft uitbesteed. Voor deze kunstboekhandel, die veel bestellingen uit het buitenland krijgt, is het wel rendabel. Hexspoor maakt nu ook hun nieuwsbrief en verzendt die naar de Nijhoff Lee-klanten. Je moet altijd alert zijn op kansen, zegt Hexspoor. Zo is het leveren van webdiensten ontstaan uit de jaarverslagen van de AEX-fondsen, waarvoor Hexspoor het bindwerk deed. Eerst ging de binderij opslag en het versturen naar het buitenland erbij doen. Vervolgens kwam er een bestelformu- lier op de website. ‘We hoopten dat het opdrachten voor de binderij zou opleveren, maar dat is voor slechts vijf procent het geval.’ Terwijl de binderij relatief in belang afneemt, groeien de andere onderdelen onvermoede kanten op. Je ontwikkelt je steeds meer tot een IT-bedrijf, merkt Hexspoor. ‘Neem alleen al track trace, dat niet alleen in Nederland de gangen van een bestelling volgt, maar tot in Afrika, Korea of de VS.’ Met e-fulfilment komt ook een nieuw type medewerkers binnen. Binden is een ambacht met een eigen jargon. Nu zijn er hbo-plus mensen en universitaire mensen bij geko- men. Ze moeten verstand hebben van administratie, koppelen van bestanden, want de webwinkels varen blind op de data van Hexspoor. ‘Meestal doen ze zelfs btw-aangif- te op basis van onze rapportages.’ Hexspoor organiseert regelmatig seminars voor een selectie van opdrachtgevers. ‘Een mooie gelegenheid voor de opdrachtgevers om elkaar te ontmoeten en te netwerken en zo creëren we ambassadeurs.’ Directeur Hexspoor zelf geeft graag lezingen over bindtechnieken, bijvoorbeeld tijdens de Designweek in Eindhoven of aan grafische en kunstacademies. ‘Het is zaaien, kennis delen en netwerken.’ n Tekst Robertine Romeny Foto’s Erik Borst De inpakafdeling van E-fulfilment Het aanbod van eBooks neemt gestaag toe, hoort u al bij de e-pub uitgevers? De cursus E-publishing van idee tot verkoop geeft u inzicht in het uitgeven van eBooks van begin tot eind. • Trends en ontwikkelingen van eBooks • Welke voordelen heeft het uitgeven van een eBook voor mij? • Wat heb ik nodig voor het uitgeven van eBooks? • Moet ik mijn eBook beveiligen en wat zijn hiervoor de mogelijkheden? • Welke verkoopkanalen zijn er voor eBooks? PRAKTISCHE INFORMATIE Datum: 24 april 2014 Tijd: 9:30 - 17:00 uur Locatie: De Eenhoorn, Amersfoort Prijs: Abonnee: €375,- • Niet abonnee: €425,- Aanmelden via: www.boekblad.nl/ epublishing FOTOiStock eBooks? Deze cursus is geschikt voor: Uitgevers, marketeers en auteurs die van plan zijn om een eBook uit te gaan geven of te promoten. Cursus E-Publishing VAN IDEE TOT VERKOOP ADVERTENTIE Ondernemen volgens Silvan Hexspoor: • Kansen zien en benutten • Onderscheid door specialisme • Klanten persoonlijk benaderen en maatwerk leveren • Zaaien, kennis delen, en netwerken

×