SlideShare a Scribd company logo
1 of 14
Download to read offline
“GJEOLOGJIA NË NDËRTIMTARI”
KONSTRUKTIV SHKUMBIN MUZLIJAJ
Tërmetet
S
Tërmeti është fenomen i cili shkaktohet nga çlirimi i papritur i energjisë së
grumbulluar, i cili shkakton krijimin e valëve sizmike (dallgëve sizmike).
Në sipërfaqen e tokës, tërmeti shfaqet në dridhjet ose zhvendosjet e tokës
(truallit) dhe nganjëherë edhe në krijimin e dallgëve detare, tsunami.
Në të gjitha këto raste, tërmeti mund të shkaktojë dëmtime të mëdha
njerëzore dhe materiale.
Tërmetet mund të ndodhin :si rezultat i veprimit të forcave të natyrës ose të
shkaktohen si pasojë e aktivitetit njerëzor.
Termi "tërmet" përdoret për çdo ngjarje sizmike që krijon valë sizmike,
pavarësisht nëse ato janë me origjinë natyrore apo të shkaktuara si pasojë e
aktivitetit njerëzor.
Epiqendra dhe Hipoqendra e Termetit:
Vendi ose zona ku ka lindur tërmeti quhet vatër e tërmetit, kurse qëndra e saj quhet
Hipoqendër.
Skaji më i afërt i daljes në sipërfaqe të diametrit të Tokës të hequr nga hipoqendra quhet
Epiqendër.
Largësia ndërmjet qendrës dhe hipoqendrës quhet thellësi e vatrës së tërmetit, kurse
largësia prej stacionit që regjistron tërmetin deri në epiqendër quhet largësi epiqëndrore.
Thellësitë e vatrave të tërmeteve janë të
ndryshme dhe zakonisht ato ndodhen brenda
kores së Tokës deri në thellësinë 50-70km.
-Tërmetet në vendin tonë kanë patur thellësi
të vatrës deri në 20 - 30 km.
Në vatrën e tërmetit, nga çlirimi i energjisë potenciale, krijohen
deformime mbetëse në shkëmbinjtë, kurse larg vatrës këto
deformime përhapen në trajtën e valëve elastike sizmik.
Karakteri i përhapjes së këtyre valëve është i ngjashëm me një
sinusoidë
Në brendësi të Tokës lindin dy lloje valësh
sizmike: gjatësore P dhe tërthore S.
Në valët gjatësore thërrmijat materiale
zhvendosen në të njëjtin drejtim me përhapjen
e vete valës, me shpejtësi të ndryshme nga 5.5
km/sek në koren e Tokës deri në 13.6 km/sek
në pjesën e poshtme të mantelit.
Valët sizmike tërthore përhapen pingul me
drejtimin e përhapjes së atyre gjatësore dhe
kanë shpejtësi më të vogël rreth 1. 7 herë më
të vogël se shpejtësia e përhapjes së valëve
gjatësore.
Sipas origjinës Tërmetet ndahen në:
-Tërmete tektonike,
-Tërmete vullkanike dhe
-Tërmete nga shëmbjet nëntoksore.
 Tërmetet vullkanike dhe ato të shëmbjeve zënë një përqindje shumë të
vogël, rreth 1% dhe ndihen në sektorë të kufizuar, përgjithsisht me fuqi të
vogël.
 Tërmetet tektonike quhën tërmetet që lidhen me sforcime tektonike dhe që
veprojnë në brendësi të Tokës..
Gjatë tërmeteve të forta, vërehen dukuri të tjera sizmike, si: qarje të Tokës,
dalje apo zhdukje ujrash sipërfaqsore, rrëshqitje shpatesh, zhytje dhe ngritje të
Tokës, ndryshime të nivelit të ujrave nëntoksore dhe sipërfaqsore etj…
Në rastet kur Tërmetet kanë epiqendrtat e tyre në Oqeane, në to krijohen valë
të mëdha të quajtura cunami, me lartësi deri disa dhjetra metra, të cilat kur
arrijnë brigjet shkatojnë dëme të mëdha…
Shkenca që studion tërmetet është :Sizmologjia
Studimi i Tërmeteve bëhet duke regjitruar lëkundjet sizmike që
vijnë në stacion, me anë të aparateve të posaqme që quhen
Sizmografë
-Sizmografët përbëhen prej dy pjesëve krysore:
nga sizmometri i cili ka një aparat i bazuar në
parimin e lavjerrsit që merr lëkundjet dhe nga
regjistratori që i regjistron ato.
-Sizmografët sipas konstruksionit, janë dy llojësh:
Horizontal dhe Vërtikal.
Për të përcaktuar forcën ose energjinë e tërmeteve
përdoren dy parametra energjetikë:
magnituda dhe intensisteti.
Magnituda: paraqet karakteristikat energjetike të tërmetit në bazë të
dhënave mikrosizmike; ajo tregon forcën ose energjinë e liruar nga
tërmeti në vatër.
-Madhësia e magnitutes shprehet me shkallën e Rihterit.
Intensisteti paraqet karakteristikat energjetike të tërmetit në bazë të
dhënave mikrosizmike; është një parametër sasior i energjisë së
tërmeteve, që përcaktohet në bazë të pasojave që shkakton tërmeti
në natyrë dhe në objekte të ndryshme si dhe në reagimet e njerzve
ndaj tronditjeve nga tërmeti…
- Intensiteti i tërmeteve shprehet në ballë. (tërmete 1-12 ballëshe…)
Cunami (në anglisht Tsunami) janë valë të gjata të shkaktuara nga zhvendosjet
tektonike të pllakave të fundit të oqeaneve, gjegjësisht lëkundjet nënoqeanike-
nëndetare.
Termi rrjedh nga japonishtja që do të thotë "valë porti".
Para mbërritjes së cunamit, deti tërhiqet në largësi të madhe, e më pas drejt bregut vjen
një valë me një shpejtësi deri 300 m/s, dhe një amplitudë e cila varet nga forma e gjirit të
detit që ajo godet. Në gjire të cilat kanë formën e gërmës "U" ose "V", kjo amplitudë
mund të arrijë disa dhjetëra metra.
Cunamet janë një fenomen i cili mund të ndodhë kryesisht mbas tërmeteve shumë të
mëdhenj, mirëpo meqë zakonisht hipoqendra e tërmeteve ndodhet larg brigjeve ku
vërehet cunami, ato mund të jenë të paralajmërueshme.
HARTA E ZONAVE TË RREZIKUARA NGA CUNAMI:
DËME TË SHKAKTUARA NGA TERMETET :
DËME TË SHKAKTUARA NGA TSUNAMI:
…!
16/05/2017

More Related Content

What's hot

Valet
ValetValet
Valet
An An
 
Veprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erësVeprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erës
Faruk Foniqi
 
Shqiperia -slide
Shqiperia -slideShqiperia -slide
Shqiperia -slide
Fre Nkly
 
Projekt ne guide turistike
Projekt ne guide turistikeProjekt ne guide turistike
Projekt ne guide turistike
Anisa 19
 
Amerika e jugut
Amerika e jugutAmerika e jugut
Amerika e jugut
Arlinda
 

What's hot (20)

Fizika dhe Sporti
Fizika dhe SportiFizika dhe Sporti
Fizika dhe Sporti
 
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
Hidrocentralet
HidrocentraletHidrocentralet
Hidrocentralet
 
Valet
ValetValet
Valet
 
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONERENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
RENDESIA E UJIT NE JETEN TONE
 
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/LiqenetUJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
 
Ndryshimet klimatike
Ndryshimet klimatikeNdryshimet klimatike
Ndryshimet klimatike
 
Realizmi, Projekt
Realizmi, ProjektRealizmi, Projekt
Realizmi, Projekt
 
Arsimi ne kohen e komunizmit
Arsimi ne kohen e komunizmitArsimi ne kohen e komunizmit
Arsimi ne kohen e komunizmit
 
Ndotja e ujit
Ndotja e ujitNdotja e ujit
Ndotja e ujit
 
Komunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne ShqiperiKomunizmi ne Shqiperi
Komunizmi ne Shqiperi
 
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
Projekt biologjie:Ushqimi dhe shendeti.
 
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 
Veprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erësVeprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erës
 
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshmeZbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
Zbatimet e valeve ne teknik dhe ne jeten e perditshme
 
Shqiperia -slide
Shqiperia -slideShqiperia -slide
Shqiperia -slide
 
Llojet e teksteve
Llojet e teksteveLlojet e teksteve
Llojet e teksteve
 
Projekt ne guide turistike
Projekt ne guide turistikeProjekt ne guide turistike
Projekt ne guide turistike
 
Amerika e jugut
Amerika e jugutAmerika e jugut
Amerika e jugut
 

More from shkumbin muzlijaj

More from shkumbin muzlijaj (8)

Teknologjia betonit afate te zgjidhura fna konstruktiv
Teknologjia betonit afate te zgjidhura fna  konstruktivTeknologjia betonit afate te zgjidhura fna  konstruktiv
Teknologjia betonit afate te zgjidhura fna konstruktiv
 
Teknologjia betonit detyra te zgjidhura fna-konstruktiv
Teknologjia betonit detyra te zgjidhura fna-konstruktivTeknologjia betonit detyra te zgjidhura fna-konstruktiv
Teknologjia betonit detyra te zgjidhura fna-konstruktiv
 
Teknologjia betonit detyra te zgjidhura Naser Kabashi fna
Teknologjia betonit detyra te zgjidhura Naser Kabashi fnaTeknologjia betonit detyra te zgjidhura Naser Kabashi fna
Teknologjia betonit detyra te zgjidhura Naser Kabashi fna
 
Figurat letrare
Figurat letrareFigurat letrare
Figurat letrare
 
Proceset gjeologjike që ndodhin në tokë- Gjeologjia në ndërtimtari-shkumbin m...
Proceset gjeologjike që ndodhin në tokë- Gjeologjia në ndërtimtari-shkumbin m...Proceset gjeologjike që ndodhin në tokë- Gjeologjia në ndërtimtari-shkumbin m...
Proceset gjeologjike që ndodhin në tokë- Gjeologjia në ndërtimtari-shkumbin m...
 
Materiale ndertimore ii çeliku
Materiale ndertimore  ii çelikuMateriale ndertimore  ii çeliku
Materiale ndertimore ii çeliku
 
Rregullativë Ndërtimore FNA - Universiteti i Prishtinës
Rregullativë Ndërtimore  FNA - Universiteti i PrishtinësRregullativë Ndërtimore  FNA - Universiteti i Prishtinës
Rregullativë Ndërtimore FNA - Universiteti i Prishtinës
 
Hyrje në ndërtimtari punim seminarik fna
Hyrje në ndërtimtari punim seminarik fnaHyrje në ndërtimtari punim seminarik fna
Hyrje në ndërtimtari punim seminarik fna
 

Tërmetet -Gjeologji-shkumbin muzlijaj

  • 3. Tërmeti është fenomen i cili shkaktohet nga çlirimi i papritur i energjisë së grumbulluar, i cili shkakton krijimin e valëve sizmike (dallgëve sizmike). Në sipërfaqen e tokës, tërmeti shfaqet në dridhjet ose zhvendosjet e tokës (truallit) dhe nganjëherë edhe në krijimin e dallgëve detare, tsunami. Në të gjitha këto raste, tërmeti mund të shkaktojë dëmtime të mëdha njerëzore dhe materiale. Tërmetet mund të ndodhin :si rezultat i veprimit të forcave të natyrës ose të shkaktohen si pasojë e aktivitetit njerëzor. Termi "tërmet" përdoret për çdo ngjarje sizmike që krijon valë sizmike, pavarësisht nëse ato janë me origjinë natyrore apo të shkaktuara si pasojë e aktivitetit njerëzor.
  • 4. Epiqendra dhe Hipoqendra e Termetit: Vendi ose zona ku ka lindur tërmeti quhet vatër e tërmetit, kurse qëndra e saj quhet Hipoqendër. Skaji më i afërt i daljes në sipërfaqe të diametrit të Tokës të hequr nga hipoqendra quhet Epiqendër. Largësia ndërmjet qendrës dhe hipoqendrës quhet thellësi e vatrës së tërmetit, kurse largësia prej stacionit që regjistron tërmetin deri në epiqendër quhet largësi epiqëndrore. Thellësitë e vatrave të tërmeteve janë të ndryshme dhe zakonisht ato ndodhen brenda kores së Tokës deri në thellësinë 50-70km. -Tërmetet në vendin tonë kanë patur thellësi të vatrës deri në 20 - 30 km.
  • 5. Në vatrën e tërmetit, nga çlirimi i energjisë potenciale, krijohen deformime mbetëse në shkëmbinjtë, kurse larg vatrës këto deformime përhapen në trajtën e valëve elastike sizmik. Karakteri i përhapjes së këtyre valëve është i ngjashëm me një sinusoidë Në brendësi të Tokës lindin dy lloje valësh sizmike: gjatësore P dhe tërthore S. Në valët gjatësore thërrmijat materiale zhvendosen në të njëjtin drejtim me përhapjen e vete valës, me shpejtësi të ndryshme nga 5.5 km/sek në koren e Tokës deri në 13.6 km/sek në pjesën e poshtme të mantelit. Valët sizmike tërthore përhapen pingul me drejtimin e përhapjes së atyre gjatësore dhe kanë shpejtësi më të vogël rreth 1. 7 herë më të vogël se shpejtësia e përhapjes së valëve gjatësore.
  • 6. Sipas origjinës Tërmetet ndahen në: -Tërmete tektonike, -Tërmete vullkanike dhe -Tërmete nga shëmbjet nëntoksore.  Tërmetet vullkanike dhe ato të shëmbjeve zënë një përqindje shumë të vogël, rreth 1% dhe ndihen në sektorë të kufizuar, përgjithsisht me fuqi të vogël.  Tërmetet tektonike quhën tërmetet që lidhen me sforcime tektonike dhe që veprojnë në brendësi të Tokës.. Gjatë tërmeteve të forta, vërehen dukuri të tjera sizmike, si: qarje të Tokës, dalje apo zhdukje ujrash sipërfaqsore, rrëshqitje shpatesh, zhytje dhe ngritje të Tokës, ndryshime të nivelit të ujrave nëntoksore dhe sipërfaqsore etj… Në rastet kur Tërmetet kanë epiqendrtat e tyre në Oqeane, në to krijohen valë të mëdha të quajtura cunami, me lartësi deri disa dhjetra metra, të cilat kur arrijnë brigjet shkatojnë dëme të mëdha…
  • 7. Shkenca që studion tërmetet është :Sizmologjia Studimi i Tërmeteve bëhet duke regjitruar lëkundjet sizmike që vijnë në stacion, me anë të aparateve të posaqme që quhen Sizmografë -Sizmografët përbëhen prej dy pjesëve krysore: nga sizmometri i cili ka një aparat i bazuar në parimin e lavjerrsit që merr lëkundjet dhe nga regjistratori që i regjistron ato. -Sizmografët sipas konstruksionit, janë dy llojësh: Horizontal dhe Vërtikal.
  • 8. Për të përcaktuar forcën ose energjinë e tërmeteve përdoren dy parametra energjetikë: magnituda dhe intensisteti. Magnituda: paraqet karakteristikat energjetike të tërmetit në bazë të dhënave mikrosizmike; ajo tregon forcën ose energjinë e liruar nga tërmeti në vatër. -Madhësia e magnitutes shprehet me shkallën e Rihterit. Intensisteti paraqet karakteristikat energjetike të tërmetit në bazë të dhënave mikrosizmike; është një parametër sasior i energjisë së tërmeteve, që përcaktohet në bazë të pasojave që shkakton tërmeti në natyrë dhe në objekte të ndryshme si dhe në reagimet e njerzve ndaj tronditjeve nga tërmeti… - Intensiteti i tërmeteve shprehet në ballë. (tërmete 1-12 ballëshe…)
  • 9.
  • 10. Cunami (në anglisht Tsunami) janë valë të gjata të shkaktuara nga zhvendosjet tektonike të pllakave të fundit të oqeaneve, gjegjësisht lëkundjet nënoqeanike- nëndetare. Termi rrjedh nga japonishtja që do të thotë "valë porti". Para mbërritjes së cunamit, deti tërhiqet në largësi të madhe, e më pas drejt bregut vjen një valë me një shpejtësi deri 300 m/s, dhe një amplitudë e cila varet nga forma e gjirit të detit që ajo godet. Në gjire të cilat kanë formën e gërmës "U" ose "V", kjo amplitudë mund të arrijë disa dhjetëra metra. Cunamet janë një fenomen i cili mund të ndodhë kryesisht mbas tërmeteve shumë të mëdhenj, mirëpo meqë zakonisht hipoqendra e tërmeteve ndodhet larg brigjeve ku vërehet cunami, ato mund të jenë të paralajmërueshme.
  • 11. HARTA E ZONAVE TË RREZIKUARA NGA CUNAMI:
  • 12. DËME TË SHKAKTUARA NGA TERMETET :
  • 13. DËME TË SHKAKTUARA NGA TSUNAMI: