DE BEURS E., VAN DYCK R., VAN DEN BRINK, W., BOSMAN M.;  Alcohol en angst ;  Tijdschrift voor Psyschatrie ; jg. 39; nr. 5;...
<ul><li>Alcoholverslaving:  </li></ul><ul><ul><li>wereldwijd gezondheidsprobleem </li></ul></ul><ul><ul><li>behandeling: e...
<ul><li>Epidemiologic Catchment Area-studie -> meest voorkomende diagnoses (life-time-prevalentie): angststoornissen, alco...
<ul><li>Comorbiditeit van alcoholverslaving en angststoornis </li></ul><ul><ul><li>onderzoek onder alcoholverslaafden naar...
<ul><li>Retrospectief onderzoek -> wat is bij comorbide alcoholverslaving en angststoornis het eerst aanwezig? </li></ul><...
<ul><li>Familieleden eerste graad aanverwant met patiënten met angststoornis -> vier tot vijf maal meer risico op alcoholv...
<ul><li>Verhoogde comorbiditeit tussen alcoholverslaving en angststoornissen -> relatie tussen beide aandoeningen: </li></...
<ul><li>Anxiolytisch effect van alcohol: alcohol heeft reducerend effect op spanning en angst -> tension reduction-hypothe...
<ul><li>Bandura (1977, 1986): uitgangspunt theoretisch model voor relatie tussen angst en alcoholmisbruik </li></ul><ul><l...
<ul><li>Competentieverwachting ten aanzien v/h drankgebruik = controlegevoel omschrijven dat voormalig drinker heeft om ve...
<ul><li>Consumptie van alcohol leidt tot: </li></ul><ul><ul><li>Positief: verbeterd sociaal en seksueel functioneren, span...
<ul><li>Vier condities </li></ul><ul><ul><li>Helft denkt alcohol te drinken </li></ul></ul><ul><ul><li>helft denkt geen al...
<ul><li>Marlatt: drankmisbruik bepaald door: </li></ul><ul><ul><li>Mate stress ervaren in situatie </li></ul></ul><ul><ul>...
<ul><li>Alcoholisme en angststoornissen gaan vaker samen dan verwacht </li></ul><ul><li>Onderzoek:  </li></ul><ul><ul><li>...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Alcohol En Angst

1,731 views

Published on

Published in: Education, Travel, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,731
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
18
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Alcohol En Angst

  1. 1. DE BEURS E., VAN DYCK R., VAN DEN BRINK, W., BOSMAN M.; Alcohol en angst ; Tijdschrift voor Psyschatrie ; jg. 39; nr. 5; p. 375-387.
  2. 2. <ul><li>Alcoholverslaving: </li></ul><ul><ul><li>wereldwijd gezondheidsprobleem </li></ul></ul><ul><ul><li>behandeling: effectief op korte termijn, maar 40-60% drinken weer na verloop van tijd </li></ul></ul><ul><ul><li>reden: aanleiding (probleem) blijft voortbestaan </li></ul></ul><ul><li>↓ </li></ul><ul><li>Comorbide psychopathologie (vb. depressie of angststoornis) </li></ul>
  3. 3. <ul><li>Epidemiologic Catchment Area-studie -> meest voorkomende diagnoses (life-time-prevalentie): angststoornissen, alcoholverslaving of -misbruik en affectieve stoornissen </li></ul><ul><li>Comorbiditeit tussen alcoholverslaving en angststoornissen is hoog </li></ul><ul><li>Angst: meest genoemde klacht bij huisarts </li></ul><ul><li>Alcoholmisbruik en alcoholverslaving vormen enorm individueel en maatschappelijk probleem </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Comorbiditeit van alcoholverslaving en angststoornis </li></ul><ul><ul><li>onderzoek onder alcoholverslaafden naar angst </li></ul></ul><ul><ul><li>onderzoek naar drankgebruik patiënten met angststoornis </li></ul></ul><ul><li>Overzicht van Kushner: comorbide angststoornissen bij alcoholverslaving : </li></ul><ul><ul><li>gegeneraliseerde angststoornis </li></ul></ul><ul><ul><li>sociale fobie </li></ul></ul><ul><ul><li>agorafobie </li></ul></ul><ul><ul><li>paniekstoornis </li></ul></ul><ul><ul><li>Fobische stoornissen komen veel vaker voor onder alcoholisten dan onder de normale bevolking </li></ul></ul><ul><ul><li>16 – 25% van patiënten met angststoornis voldoen aan criteria voor alcoholverslaving </li></ul></ul>
  5. 5. <ul><li>Retrospectief onderzoek -> wat is bij comorbide alcoholverslaving en angststoornis het eerst aanwezig? </li></ul><ul><li>Fobische stoornissen treden gemiddeld op jongere leeftijd op dan alcoholverslaving: </li></ul><ul><ul><li>Geen reden om een causale relatie te veronderstellen </li></ul></ul><ul><ul><li>Onderzoek temporele relatie: bij de fobische stoornissen ontstaat het drankprobleem vaak na de fobie </li></ul></ul><ul><li>Complexe relatie tussen fobische klachten en alcoholconsumptie -> studie van Stockwell e.a. </li></ul><ul><ul><li>Besluit: grootste deel gevallen gaat de angststoornis aan de alcoholverslaving vooraf; verder verschilt de volgorde van ontstaan v/d klachten per aandoening </li></ul></ul>
  6. 6. <ul><li>Familieleden eerste graad aanverwant met patiënten met angststoornis -> vier tot vijf maal meer risico op alcoholverslaving </li></ul><ul><li>≠ in geslacht: risico grootst voor broers of zoons </li></ul><ul><li>Familiale overdracht van alcoholverslaving en angststoornissen -> overerving kwetsbaarheidfactor: </li></ul><ul><ul><li>Bij mannen: ↑ risico voor alcoholmisbruik </li></ul></ul><ul><ul><li>Bij vrouwen: ↑ risico voor angststoornis </li></ul></ul><ul><li>Kinderen van alcoholisten: 3 – 4 maal grotere kans op alcoholproblemen </li></ul><ul><li>Prevalentie van diagnosticeerbare angststoornissen bij nageslachten van alcoholisten = niet hoger dan bij anderen </li></ul>
  7. 7. <ul><li>Verhoogde comorbiditeit tussen alcoholverslaving en angststoornissen -> relatie tussen beide aandoeningen: </li></ul><ul><ul><li>Directe relatie: langdurig alcoholmisbruik maakt angstig of angststoornis leidt tot alcoholmisbruik </li></ul></ul><ul><ul><li>Indirecte relatie: langdurig alcoholmisbruik -> neurochemische verstoringen -> panieksymptomen </li></ul></ul><ul><ul><li>Angststoornissen en alcoholisme zijn beide resultaat van onderliggende oorzaak (bv. Genetisch overdraagbare overmatige activiteit van serotonerge systeem in hersenstam) </li></ul></ul>
  8. 8. <ul><li>Anxiolytisch effect van alcohol: alcohol heeft reducerend effect op spanning en angst -> tension reduction-hypothese. (Conger!) </li></ul><ul><li>Verschillende redenen: </li></ul><ul><ul><li>Fysiologisch (of farmacologisch) effect: stressdempende werking op centraal zenuwstelsel </li></ul></ul><ul><ul><li>Stressdempend effect van alcohol = risico voor ontwikkeling van alcoholisme </li></ul></ul><ul><ul><li>Reducerend effect: op fysieke symptomen gepaard met angst Spanningsreducerend effect van alcohol hangt af van hoeveelheid gedronken alcohol en er zijn grote individuele verschillen </li></ul></ul><ul><li>Individuele verschillen in reactie met alcohol: gerelateerd aan later alcoholisme </li></ul><ul><li>Psychologische factoren spelen intermediërende rol </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Bandura (1977, 1986): uitgangspunt theoretisch model voor relatie tussen angst en alcoholmisbruik </li></ul><ul><li>3 variabelen: </li></ul><ul><ul><li>Verwachtingen uitvoerder gedrag: beloond of bekrachtigd </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>-> Uitkomstverwachtingen en competentieverwachtingen </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Waarde beloning voor persoon </li></ul></ul><ul><ul><li>Kenmerken situatie </li></ul></ul><ul><li>Uitkomstverwachtingen: geheel aan kennis of ideeën v/d persoon dat bepaalde handeling tot zekere uitkomst zal leiden </li></ul><ul><li>Competentieverwachtingen (self-efficacy): vertrouwen v/d persoon dat hij/zij in staat zal zijn gedrag uit te voeren dat tot gewenste uitkomst leidt </li></ul><ul><ul><li>= resultaat v/d succesvolle uitvoering van gedrag </li></ul></ul><ul><ul><li>Nauw verwant a/h gevoel controle te hebben over situatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Verandering v/d competentieverwachting is aangrijpingspunt van succesvolle therapie en veroorzaakt gedragsverandering </li></ul></ul><ul><li>Kritiek: notie dat competentieverwachting niet de aanleiding is tot gedragverandering, maar = afspiegeling van gedragsverandering </li></ul><ul><li>Eysenck (1978) -> competentieverwachting is epifenomeen van gedragsverandering </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Competentieverwachting ten aanzien v/h drankgebruik = controlegevoel omschrijven dat voormalig drinker heeft om verleiding te weerstaan -> hangt sterk samen met terugval </li></ul><ul><li>Uitkomstverwachtingen en alcoholgebruik: alcoholisten of ‘zware drinkers’ verwachten: </li></ul><ul><ul><li>positieve effecten </li></ul></ul><ul><ul><li>sociale assertiviteit </li></ul></ul><ul><ul><li>sociaal en fysiek plezier </li></ul></ul><ul><ul><li>spanningsreductie </li></ul></ul><ul><li>Competentieverwachting bij angststoornissen = verwachting situatie aankunnen waarin men gewoonlijk angstig wordt </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Consumptie van alcohol leidt tot: </li></ul><ul><ul><li>Positief: verbeterd sociaal en seksueel functioneren, spanningsreductie, meer macht, agressie en assertiviteit </li></ul></ul><ul><ul><li>Negatief: verlies van beheersing over eigen gedrag </li></ul></ul><ul><li>Echter: individuele verschillen in alcoholgerelateerde verwachtingen -> hangen samen met drinkgedrag </li></ul><ul><li>Alcohol Expectancy Questionaire (AEQ) + demografische factoren = goede voorspelling probleemdrinken </li></ul><ul><li>Experimenteel onderzoek naar verwachtingen omtrent effect van alcohol -> door balanced placebo-design </li></ul>
  12. 12. <ul><li>Vier condities </li></ul><ul><ul><li>Helft denkt alcohol te drinken </li></ul></ul><ul><ul><li>helft denkt geen alcohol te drinken </li></ul></ul><ul><ul><li>helft krijgt alcohol te drinken </li></ul></ul><ul><li>Zo: farmacologische en psychologische factoren systematisch variëren en onafhankelijk van elkaar bestuderen </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Marlatt: drankmisbruik bepaald door: </li></ul><ul><ul><li>Mate stress ervaren in situatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Mate controle over situatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Adequate gedragsmogelijkheden </li></ul></ul><ul><ul><li>Beschikbaarheid van alcohol </li></ul></ul><ul><ul><li>Verwachting alcoholconsumptie leidt tot succesvolle ‘copingrespons’ </li></ul></ul><ul><li>Toegepast op gebied van preventie van terugval </li></ul>
  14. 14. <ul><li>Alcoholisme en angststoornissen gaan vaker samen dan verwacht </li></ul><ul><li>Onderzoek: </li></ul><ul><ul><li>Ten eerste: interactie tussen alcoholverslaving en angststoornis </li></ul></ul><ul><ul><li>Ten tweede: ontwikkeling en evaluatie van specifieke behandelingsprogramma’s </li></ul></ul>

×