Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Karaciğer Sirozu

8,288 views

Published on

Karaciğer sirozu ve hemşirelik bakımı

Published in: Health & Medicine
  • Login to see the comments

Karaciğer Sirozu

  1. 1. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi Pınar Kalkışım 1 Karaciğer Sirozu
  2. 2. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P2 Siroz: Karaciğerin uzun süreli enflamatuar, toksik, metabolik ve konjestif çeşitli lezyonlara yanıtını oluşturan fibröz doku ve hepatosellüler rejenerasyonun geri dönüşsüz bir sonucudur.
  3. 3. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P3 Sirozun sipesifik nedenleri: Wilson Hastalığı Hemokromatoz Kronik Aktif Hepatit Primer Biliyer Siroz Alkol
  4. 4. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P4 Primer Biliyer Siroz: • Daima kadınları etkileyen • 30-65 yaş arasında görülen • İlerleyici muhtemelen immün sistem aracılığı ile oluşan intra lobüler safra kanallarının hasarı sonucu oluşur. • Kaşıntı • Yorgunluk önemli erken çıkan belirtileridir.Hastalığın ileri dönemlerinde pigmentasyon ve osteoporoz, kemik ağrıları görülebilir. Sarılık hastalığın seyrinde sonradan ön plana çıkan geç bir bulgudur.
  5. 5. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P5 Hemokromatoz: Bir çok organda fonksiyon bozukluğuna yol açacak şekilde vücutta aşırı demir depolanması hastalığıdır. • Kalıtsal • Bağırsaklardan demir absorbsiyonunun artması • Aşırı demir alımı • Multipl transfüzyonlar nedeniyle meydana gelir. Demir; kalp, karaciğer, pankreas, eklemler, deri, endokrin organlar, ve gonadlarda depolanır.
  6. 6. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P6 Wilson Hastalığı: • Otozomal resesif geçen bir hastalıktır. • Bakırın karaciğerden atılımındaki defekt nedeniyle oluşur. • Özellikle beyin , karaciğer gibi bir çok organda bakıra bağlı hasar olur. Bakırın karaciğerde birikişi siroz, kronik hepatit, fulminan hepatite yol açar. Nörolojik bozukluklar ikinci ve üçüncü on yıllarda ortaya çıkar. İstemsiz hareketler, tremor, hareketlerde koordinasyon bozukluğu, rijidite gibi semptomlar korneanın periferinde bakır depolanmasıyla sarı kahverengi (yeşil Kayser) Fleischer halkasını oluşturur.
  7. 7. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P7 • Bu hastalara bakırlı yiyecekler yasaklanır. Yasaklı yiyecekler
  8. 8. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P8 • BAL gibi bakırı bağlayan ilaçlar verilir.
  9. 9. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P9 Karaciğer Sirozunun Klinik Şekilleri: Portal Siroz Post Nekrotik Siroz Biliyer Siroz Kardiak Siroz Wilson Sirozu
  10. 10. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P10 Portal Siroz: Fazla alkol alımı ve beslenme bozukluğu ile ortaya çıkar. Karaciğerde yağlanma ile karakterizedir.
  11. 11. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P11 Post Nekrotik Siroz: Viral hepatitlerde bazen harap olan hücrelerin yerinde bağ dokusu artması olur. Bunun giderek artması sonucu siroz oluşur.
  12. 12. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P12 Biliyer Siroz: Safranın akmasına engel olan herhangi bir nedenle safra koledok yolu ile duedonuma akıtılamaz ve karaciğerdeki safra kapillerinde birikirse zamanla doku değişikliği ve siroz gelişir.
  13. 13. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P13
  14. 14. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P14 Kardiak Siroz: Sağ kalp yetmezliğine bağlı olarak vena cava inferior de basınç artması giderek karaciğerde staza neden olur. Bu stazın devam etmesi vena sentralistlerde basıncın artmasına ve giderek hücrelerin harabiyetine ve siroza neden olur.
  15. 15. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P15 Wilson Sirozu: Karaciğer, beyin ve diğer yaşamsal organlarda fazla miktarda bakır birikmesine neden olan kalıtsal bir hastalıktır. Safra, karaciğerde üretilen yağların sindirimine yardımcı bir sıvıdır. Safra, normal şartlarda karaciğerdeki fazla bakırı temizler. Wilson hastasının karaciğeri safra içerisine bakır salamaz. Karaciğerde oluşan bakır birikmesi karaciğer dokusuna zarar verir. Biriken bakırın bir kısmıda vücutta dağılarak beyin, gözler, böbrekler ve alyuvarlarda birikerek bu hücrelere de zarar verebilir.
  16. 16. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P16
  17. 17. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P17 Semptom ve Bulgular Nörolojik:  Portal sistemik ensefalopati ( ajitasyon-letarji-stupor-koma)  Parestezi  Duyusal değişimler  Asteriksis (Flapping Tremor veya Karaciğer Flapı)
  18. 18. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P18 Flapping Temor
  19. 19. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P19 Endokrin:  Erkeklerde jinekomasti  Olası komplikasyon: DM
  20. 20. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P20 Solunum:  Dispne
  21. 21. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P21 Kardiyovasküler:  Sıçrayıcı Nabız  Pulmoner Hipertansiyon  Portal Hipertansiyon  Ritim Bozuklukları
  22. 22. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P22 Hepatik:  Atrofik, nodüler karaciğer  Splenomegali  Olası komplikasyon: Karaciğer kanseri
  23. 23. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P23 Hematolojik:  Pıhtılaşma Faktörleri  Trombositopeni  Anemi  Olası Komplikasyonlar: Yaygın Damar İçi Pıhtılaşma
  24. 24. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P24 Fibrinojen Protrombin Faktör V-VII Duedonuma akan safra K vitamini Heparin
  25. 25. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P25 Gastrointestinal:  Özefagus Varisleri  Abdominal Ağrı  Anoreksi  Assit  Bulantı  Kil rengi dışkı  Peptik Ülser  GİS Kanama  Hemoroid
  26. 26. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P26 Üreme:  Oligomenore (kadın)  Testis Atrofisi (erkek)
  27. 27. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P27 Deri:  Sarılık (cilt , sklera)  Palmar eritem  Spider Anjiom  Vücut tüylerinde azalma  Pruritus  Ekimoz  Kaput Medusa (umbilikus etrafında dilate venler)
  28. 28. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P28 Kaput Medusa
  29. 29. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P29 Bağışıklık Sistemi:  Lökositopeni  Enfeksiyonlara yatkınlığın artması
  30. 30. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P30 Metabolik Süreç:  Sıvı ve elektrolit dengesizlikleri • Hipoalbuminemi • Hipokalemi • Hipokalsemi  Malnütrisyon  Kas yıkımı
  31. 31. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P31 Siroz Komplikasyonları 1.Portal Hipertansiyon: Portal venöz sistemdeki kan basıncının anormal derecede yükselmesi olarak tanımlanır. En yaygın nedeni siroz olmakla birlikte, portal venler de veya vena kavaya kan akışını engelleyen faktörler deportal hipertansiyona yol açabilir. (tümör , sağ kalp yetmezliği, hepatit…)
  32. 32. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P32 Hepatorenal Sendrom HES Asit Özefagus Varisleri Portal Hipertansiyon
  33. 33. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P33 Özefagus varislerinin rüptürü sonucu hemotemez sık rastlanan klinik bulgudur. Uzun süreli sızıntı şeklinde varis kanaması olan hastalarda anemi ve melena şeklinde dışkılama görülebilir.
  34. 34. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P34 Portal venden ayrılan splenik ven içindeki basıncın artması sonucu splenomegali gelişebilir.
  35. 35. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P35 Hemoroid ile ilişkili olarak rahatsızlık hissi olabilir veya parlak kırmızı renkte rektal kanama görülebilir.
  36. 36. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P36 Periton yaprakları arasında tekrar sıvı toplanmasını önlemek ve portal hipertansiyonu hafifletmek amacıyla TIPS ( transjugüler intrahepatik portosistemik şant ) takılır. Şant aracılığıyla kanın portal venden hepatik vene geçmesi sağlanır. TIPS uygulamasıyla karaciğer devre dışı bırakılarak yüksek olan portal basınç düşürülür
  37. 37. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P37 2.Özefagus Varisleri: Portal basıncın artışı sonucu gelişir. Özefagus varisleri şişkin ve kıvrımlı damarlardır. Öksürük, hapşırık, kusma veya sindirimi zor, katı besinlerin yenmesine bağlı yırtılabilirler. Ani ve acısız olan varis kanamalarında ölüm oranı %50 ye ulaşır.
  38. 38. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P38 Yavaş gelişen kanamalarda melena olur. Hemoglobin ve hematokrit değerleri düşer. Hızlı gelişen kanamalarda ise şiddetli hematemez ve hipovolemik şok ( taşikardi , hipotansiyon) belirtileri ortaya çıkar.
  39. 39. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P39 Tedavi Sengstakenbalonu Bandligasyon
  40. 40. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P40 3.Assit: Periton boşluğunda plazma yönünden zengin sıvının birikmesidir. Portal hipertansiyon, yüksek aldesteron düzeyi ve düşük onkotik basınç ile ilişkili (hipoalbuminemi) olarak ortaya çıkmaktadır. Sıklıkla siroz nedeniyle gelişir. Böbreklerde su tutulumunun artması sonucu vücut boşluklarında sıvı birikimi ve anazarka ( şiddetli ödem) ortaya çıkar.
  41. 41. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P41 Assit Abdominal Distansiyon Kilo Artışı Karın Çevresinin Genişlemesi Kaput Medusa Genel Ödem Dispne
  42. 42. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P42 Solunum sıkıntısını azaltmak için assit varlığında abdominal parasentez yapılır. Abdominal parasentez , bir iğne yardımıyla karın boşluğunda biriken sıvının boşaltılması amacıyla uygulanan invazif girişimdir. Parasentez ile alınan sıvıdan kültür analizi yapılabilir.
  43. 43. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P43 4. Hepatik Ensefalopati: Kanda toksik maddelerin birikimi (özellikle amonyak) sonucu ortaya çıkan bir nörolojik komplikasyondur.
  44. 44. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P44 HES El yazısında bozulma Hafıza Kaybı İrritabilite Konfüzyon Letarji Uyku bozuklukları Stupor Koma Asteriksis
  45. 45. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P45 5.Hepatorenal Sendrom: Altta yatan primer böbrek hastalığı olmaksızın ileri karaciğer yetmezliği sonucu gelişen böbrek yetmezliğidir. Böbreğe ulaşan kan volümü ile ilgili dengesizlikler nedeniyle böbreklerin içindeki damarlar daralır ve ani böbrek yetmezliği gelişir.
  46. 46. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P46 Hepatorenal Sendrom Üriner outputta Azalma Yüksek Kreatinin değeri Hipotansiyon Yüksek BUN değeri
  47. 47. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P47 Hemşirelik Tanıları 1.Hipoalbüminemi ve hiperaldesteronizm ile ilişkili sıvı-elektrolit dengesizliği, sıvı yüklenmesi
  48. 48. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P48 2.Anoreksi, karaciğer yetmezliği, diyet kısıtlamaları karaciğerin vitamin ve diğer besin öğelerini depolayamaması ya da metabolize edememesi ile ilişkili vücudun besin gereksinimlerini karşılayamaması
  49. 49. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P49 3.Kanama, yorgunluk ve aktivite intöleransı ile ilişkili yaralanma olasılığı
  50. 50. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P50 4.Asit e sekonder olarak diyafragma üzerine basınç gelişmesine bağlı Etkisiz Solunum Örüntüleri Riski
  51. 51. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P51 5.Sarılık, malnütrisyon, ödem,portal hipertansiyona sekonder olarak asite, uzun kanama süresi ve pruritus ile ilişkili cilt bütünlüğünde bozulma olasılığı
  52. 52. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P52 6.Sağlık sorunlarıyla etkisiz başetme olasılığı (alkole bağlı sirozu olan hastalarda yaşamın zorlukları ile başa çıkamama)
  53. 53. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P53 7.Karaciğer büyümesine bağlı ağrı
  54. 54. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P54 8.Karaciğer fonksiyon bozukluğuna bağlı Konstipasyon - Diyare
  55. 55. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P55 9.Görünümdeki değişikliklere bağlı benlik kavramında rahatsızlık
  56. 56. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P56 10.Dalağın aşırı aktivitesine sekonder olarak gelişen lökopeniye bağlı enfeksiyon riski
  57. 57. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P57 11.Deride bilirubin ve safra tuzlarının birikmesine bağlı rahatta bozulma - kaşıntı
  58. 58. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P58 Ne yapılabilir?  Assit biriken hastalarda ilave assidik sıvı birikimini önlemek üzere sıvı kısıtlaması yapılır.
  59. 59. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P59  Periton boşluğunda biriken assidik sıvının artmasını önlemek için diyetle alınan sodyum miktarı kısıtlanır. (1500- 2000mg) Hasarlı karaciğerin proteini etkin şekilde metabolize edememesi nedeniyle serum protein düzeyi düşer ve protein malnütrüsyonu ile ilişkili sorunlar ortaya çıkar. Ensefelopati riski söz konusu olan hastalarda protein alımı sınırlanır.
  60. 60. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P60 Sodyumdan zengin besinler o Tuz o Ketçap o Salata sosları o Her türlü fastfood o Ekmek o Bisküvi o Konserve salça o İşlenmiş kümes hayvanları o Peynir o Tereyağı
  61. 61. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P61  Hekim istemi doğrultusunda antiemetik ajanlar ve diüretikler uygulanır.
  62. 62. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P62  Günlük kilo takibi ve AÇT takibi yapılır.
  63. 63. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P63  Böbrek fonksiyonlarının bozulduğunu gösteren göstergeler değerlendirilir. Oligüri, sabit özgül ağırlık, santral ödem, yüksek serum kreatinin ve kan üre azotu (BUN) düzeyleri .
  64. 64. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P64  Periton yaprakları arasında sıvı birikimini değerlendirmek üzere abdomen çevresi ölçülür.
  65. 65. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P65  Rahat soluk alıp vermeyi desteklemek üzere hastaya fawler pozisyonu verilir ve hekim istemi doğrultusunda oksijen tedavisine başlanır. Hastalar derin solunum egzersizleri yapmaları ve tolöre edebildikleri ölçüde günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmeleri konusunda teşvik edilirler. Oksijen satürasyonu değerlendirilir.
  66. 66. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P66  Cilt bütünlüğünü sürdürmeye yönelik girişimler planlanır; nemli yatak örtüleri değiştirilir; cilt hijyeni sürdürülür, cilt yumuşatıcı krem kullanılarak nemlendirilir. Hastaya 2 saatde bir pozisyon verilir.
  67. 67. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P67  Olası kanamaları önlemeye yönelik girişimler planlanır: Konstipasyon önlenir, enjeksiyon gibi invaziv girişimlerden kaçınılır, kanama belirtileri ve bulguları izlenir, yumuşak diş fırçasının kullanımı önerilir.
  68. 68. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P68  Hastanın hastalığını ne düzeyde anladığı değerlendirilir. Destek sistemleri ve hastanın hastalıkla başa çıkma becerilerine ilişkin veri toplanır.
  69. 69. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P69  Duphalac: GİS sistemi boyunca emilmez. Bu ajan amonyak üreten bakterileri azaltır ve kolon ph değerini düşürür. Kolon ph değerinin düşmesi durumunda kolonda amonyak emilimi azalır. Dozu günde 2-4 dışkılamayı sağlayacak düzeyde ayarlanır.
  70. 70. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P70  Oksazepam: Karaciğerde metabolize olmayan bir benzodiazepimdir. Anti-anksiyete ve sedatif etkili bir ilaçtır.
  71. 71. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Hemşiresi P71  Pt değeri uzarsa K vitamini 3 günlük doz halinde verilir. Bağırsakta amonyak üreten bakterileri azaltmak amacıyla antibiyotik uygulanır. Portal sistemdeki basıncı düşürmek amacıyla beta blokerler verilebilir. Tedavi amaçlı antihistaminikler ve antiemetiklerde verilebilir.

×