Ontwikkeling nanotechnologie: Een onbekend risico?  Science café: Nanotechnologie, kansen of risico’s? 12 November 2009 Il...
Nano objecten hebben  minstens één dimensie op nanoschaal bulk < 100 nm Film/ coating Buisje/ fiber Deeltje
Verschillende soorten nanodeeltjes <ul><li>Natuurlijke nanodeeltjes </li></ul><ul><li>Kleine deeltjes die vrijkomen bij vu...
Geproduceerde nanodeeltjes <ul><li>Voorbeeld koolstof </li></ul><ul><li>Grafiet - potloodpunt </li></ul><ul><li>Bucky ball...
Geproduceerde nanodeeltjes <ul><li>Koolstofnanobuisjes </li></ul><ul><li>- Anti-statische materiaal </li></ul><ul><li>Zeer...
Geproduceerde nanodeeltjes Cruciale eigenschappen van koolstofnanobuisjes bekend: Onafbreekbaar Rigide Bepaalde lengte x b...
Geproduceerde nanodeeltjes 25 okt 2009:  Nature Nanotechnology  Inhaled carbon nanotubes reach the subpleural tissue in mi...
Potentiële risico’s van nanodeeltjes <ul><li>Gericht op gefabriceerde, onoplosbare, onafbreekbare, losse  deeltjes  </li><...
Ontwikkeling van nanotechnologie: een onbekend risico? <ul><li>Milieuonderzoek </li></ul><ul><li>Luchtverontreiniging is m...
London Fog 1952
Dicht bij de snelweg…. Ultrafijn stof, diep in de longen, groot oppervlak, metaaldeeltjes die reactief zijn  Link ademhali...
<ul><li>Wat is de blootstelling? </li></ul><ul><li>Wat is het gevaar? </li></ul>RISICO = blootstelling  x  gevaar Potentië...
Blootstelling nanodeeltjes Door de huid heen? Opname in het maag-darm kanaal? Diep in de long via inademing?
Blootstelling nanodeeltjes Na binnenkomen in het lichaam: Blijven nanodeeltjes lang zitten of verlaten ze het lichaam snel...
Toxiciteit (gevaar) van nanodeeltjes Chemische stoffen:   Gevaar is per stof afhankelijk Nano objecten: Gevaar is grootte ...
ONDERZOEK Electronen microscoop Deeltjes teller
Ontwikkeling van nanotechnologie een onbekend risico? <ul><li>Technologie is nieuw </li></ul><ul><li>Wetenschappelijke ond...
Omgaan met risico’s <ul><li>Hoe als samenleving omgaan met nieuwe technologie? </li></ul><ul><li>Wiens verantwoordelijkhei...
<ul><li>PAUZE </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Sciencafe Zeit Nanotechnologie 12 11 09 Ib

566 views

Published on

Nanotechnologie: kansen of risoco's?

Published in: Technology, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
566
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Het kunnen werken op de schaal van atomen, moleculen en supramoleculaire, individueel adresseerbare structuren (van 1nm tot 100nm), om daarmee grotere complex-functionele structuren met een fundamenteel nieuwe moleculaire organisatie te kunnen maken. Met nanotechnologie wordt het mogelijk materialen en systemen te ontwikkelen, waarvan de componenten en structuren revolutionair nieuwe, fysische, chemische en biologische eigenschappen, verschijnselen en processen vertonen die samenhangen met de nano-afmetingen. http://www.neoweb.nl/infopages/nanotechnologie.html Nanotechnologie is een opkomende technologie die in allerlei toepassingsgebieden al veel nieuwe mogelijkheden biedt en in de toekomst nog meer kan gaan bieden. Op dit moment wordt nanotechnologie al gebruikt in een breed scala aan producten en productieprocessen. Oproep nanodialoog Zoals bij elke nieuwe technologie, gaat de ontwikkeling gepaard met beloftes over nieuwe mogelijkheden en kansen, maar ook met zorgen over mogelijke risico’s en ongewenste effecten voor de maatschappij. De nanotechnologie staat op dit moment nog aan het begin van haar ontwikkeling en toepassing. Er is nog veel onduidelijk over hoe nanotechnologie zich precies zal gaan ontwikkelen en wat dat betekent voor mens, dier, plant, maatschappij, milieu en economie. Toepassingen van nanotechnologie bieden mogelijke oplossingen voor problemen op het gebied van bijvoorbeeld het milieu, de gezondheidszorg, voeding, landbouw, een duurzamere energievoorziening en veiligheid. Nanotechnologie belooft ook een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan het versterken van de Nederlandse economie door het verbeteren van de concurrentiepositie van bedrijven en daarmee aan werkgelegenheid.
  • Nanotechnologie is de toepassen van anything on a molecular level, in welke discipline dan ook, chemie, fysica, biologie, voedingstechnologie Economische impact industriele, consumenten, medische producten
  • Grafiet - potloodpunt bucky ball – enorm stabiel molecuul: ronde, voetbalvormige structuren van koolstof. precies zestig koolstof atomen, elk op een van de hoekpunten van de bal. Samen vormen de atomen een regelmatig patroon van vijfhoeken en zeshoeken, net als bij een echte voetbal. De diameter van de balletjes bedraagt slechts circa 1 nm. Voor de ontdekking van deze atomaire voetballen kregen Harry Kroto, Richard Smalley en Robert Curl in 1996 de Nobelprijs voor de scheikunde. De balletjes zijn enorm sterk en ze vertonen relatief weinig neiging om chemische bindingen aan te gaan met andere stoffen. Daarom hopen biochemici bijvoorbeeld dat bepaalde medicijnen mooi in zo’n koolstof-‘kooitje’ getransporteerd zouden kunnen worden door je lichaam. Natuurkundigen hebben ontdekt dat je uit de balletjes prachtige kristallen kunt maken, die, als je bepaalde metaalatomen aan de koolstofballetjes bevestigt, bij lage temperatuur supergeleidend zijn. De perfect ronde vorm en de chemische ongevoeligheid maken de balletjes ook mogelijk geschikt als smeermiddel (‘nano-kogellager’). Koolstofnanobuisjes: heel sterk en elektrische geleidend: Ook nieuwe beeldschermen schijnen scherper en sneller te kunnen werken met koolstof nanobuizen/nanotubes. http://www.neoweb.nl/infopages/nanotechnologie.html
  • Zie Borm part fibre tox 2009 Dr. Akiba described the incorporation of CNT into fibers for use in making anti-static fabric, non-metal wire sensors, and heating fabric for water tanks, car seats and other applications. Dr. Oberdorster discussed several issues to consider in conducting nanotoxicological research, such as, dose rate, modification of the activity of the CNT surface by adsorption of protein and/or lipid from biological fluids, functionalization of the CNT surface to decrease toxicity, and the need for studies to evaluate the distribution and biokinetics of CNT after pulmonary exposure. Dr. Schins presented in vitro responses to CNT exposure. He emphasized the role of in vitro studies to elucidate mechanisms involved in pulmonary responses. Dr. Jacobsen also addressed the relevance of in vitro results to in vivo responses. He noted the issue of the use of doses in vitro which are relevant to in vivo doses, i.e., ug/ cell surface. He reported that in vitro CNT can adsorb nutrients from the medium to exhibit artifactual inhibitory effects on cell proliferation at high CNT/cell surface doses. He also discussed methods used in his institute to determine the “dustiness” or ease of aerosolization of CNT under workplace-like conditions. Dr. Kanno presented a new project which extended their original intraperitoneal instillation studies with MWCNT. These studies used lower doses then the original published investigation and still found mesothelioma. Dr. Castranova reported pulmonary inflammatory and fibrotic responses to aspiration of MWCNT. He also presented a progress report of an ongoing inhalation study of MWCNT showing acute responses similar to those found after pharyngeal aspiration. In conclusion, the scientific panel identified several goals for future research: the need to have well characterized standard test materials, the need to harmonize assay systems, the need to use relevant in vitro and in vivo doses, and the need to understand occupational exposure levels and workplace processes associated with exposure. Such information is vital for risk assessment. Until these data are available, exposure control is prudent. Apart from carbon nanotubes there are many interesting debates in the field such as that about the best metrics for measuring and judging nanoparticle properties. Recent input from the nano-community was given in a review article by Auffan et al [7]. The authors reviewed the size-dependent properties of a variety of inorganic nanoparticles, mostly metal oxide nanoparticles, and found that particles larger than about 30 nm do not in general show properties that would require extra regulatory focus. The interesting thing about this paper is that it is based on physicochemical particle properties such as melting point and Curie-temperature rather than bioactivity. In summary, it takes the particle chemical reactivity as a starting point, and comes to a surprising recommendation which is worth considering. However, the authors are either unaware or simply not using the fact that biological response is critically important. A summation of the importance of internal dose and particle surface area to bioactivity has recently been reviewed [8]. Nevertheless, the generation of such an inverse hypothesis into toxicology is useful to an appropriate understanding of issues facing risk assessment for nanoparticles. This is a good example of interactive learning in the scientific community. intraperitoneal injection of MWCNT resulted in mesothelioma in p53 +/- mice. (hoge dosis + relevantie p53 muis long MWCNT but not short MWCNT induced inflammation and granulomatous lesions on the abdominal side of the diaphragm at one week post-exposure (acuut effect, kan het zich verder ontwikkelen tot mesothelioma? Hubbs et al. [5] indicate the such migration can occur in that they Hubbs:report microscopic evidence that MWCNT had penetrated the pleural surface of the lung 56 days after pharyngeal aspiration of 40 μg of MWCNT in a mouse model. Laatste paper: Ryman-Rasmussen
  • Fibrose is littekenweefsel vorming.
  • Fibrose is verbindweefseling.
  • aantal onderzoeksvragen dat voorligt is enorm groot. In eerste instantie gaat zorg uit naar: gefabriceerde ,,,,, dit zijn de materialen die mogelijk tot ophoping in het lichaam kunnen leiden. met welk doel willen we naar deze risico’s kijken (hoe leggen we uiteindelijk de lat?) …. Doel Cyaankalide: stopt ademhaling en het hart
  • Grafiet - potloodpunt bucky ball – enom stabiel molecuul. Koolstofnanobuisjes: heel sterk en elektrische geleidend.
  • Several events in the past have provided the first observations that air pollution might have harmful effects on human health, for instance the London fog episode in 1952. An unusual dense fog covered the area of London city for four days leading to a diminished disperse of combustion products. Due to a subsequent rise in the levels of atmospheric pollutants more than 4000 people died in the next two weeks due to both pulmonary and cardiovascular causes. (1) This episode became an important landmark in epidemiological research into air pollution and nowadays, a strong statistical association is demonstrated between elevated levels of atmospheric air pollution and harmful effects on human health and particularly cause cardiovascular and pulmonary morbidity and mortality .
  • aantal onderzoeksvragen dat voorligt is enorm groot. In eerste instantie gaat zorg uit naar: gefabriceerde ,,,,, dit zijn de materialen die mogelijk tot ophoping in het lichaam kunnen leiden. met welk doel willen we naar deze risico’s kijken (hoe leggen we uiteindelijk de lat?) …. doel
  • Wie worden blootgesteld: patienten, werknemers, consumenten, milieu Hoe ver is het onderzoek: huid, alleen beschadigde huid kunnen deeltjes binnendringen. Long: fijn stof, dat allerkleinste deeltjes diep in de long doordringen en mogelijk in de bloedbaan terecht komen: aggregraten noemen?
  • Wie worden blootgesteld: patienten, werknemers, consumenten, milieu Hoe ver is het onderzoek: huid, alleen beschadigde huid kunnen deeltjes binnendringen. Long: fijn stof, dat allerkleinste deeltjes diep in de long doordringen en mogelijk in de bloedbaan terecht komen: aggregraten noemen?
  • Onderzoek naar blootstelling van de mens, schadelijkheid vasstellen in dier en cellen Meetmethoden ontwikkellen: kunnn wel deeltjes in de lucht meten, maar welk deeltje is het dan. Elk deeltje kan weer anders zijn. Onderzoek niet alleen in NL, maar veel Europese projecten, en zeker ook wereldwijd. Er zijn beleidskaders die ervoor zoregen dat er geen dingen dubbel worden gedaan. En er wordt geod opgelet hoe we toxiciteitstesten kunnen doen zonder een enorme toename aan proefdiergebruik te krijgen.
  • Zoals bji elke nieuwe technologie zitten er voor en nadelen aan. De kansen lopen altijd voorop aan de mogelijke gevaren, want zonder kansen geen producten en had je nooit geweten of er gevaren waren. Soms kan je gewoon niet meer voorstellen hoe het was zonder moderne informatietechnologie: mailen, bloggen, twitteren, mobiel bellen. Kunnen we nog terug. Op een verantwoorde manier voortgaan Geneesmiddel en stinkende sok.
  • Sciencafe Zeit Nanotechnologie 12 11 09 Ib

    1. 2. Ontwikkeling nanotechnologie: Een onbekend risico? Science café: Nanotechnologie, kansen of risico’s? 12 November 2009 Ilse Gosens
    2. 3. Nano objecten hebben minstens één dimensie op nanoschaal bulk < 100 nm Film/ coating Buisje/ fiber Deeltje
    3. 4. Verschillende soorten nanodeeltjes <ul><li>Natuurlijke nanodeeltjes </li></ul><ul><li>Kleine deeltjes die vrijkomen bij vulkaanuitbarstingen </li></ul><ul><li>Deeltjes door levende organismen gevormd </li></ul><ul><li>- Pollen, allergenen </li></ul><ul><li>Door de mens veroorzaakt </li></ul><ul><li>- verbrandingsmotoren/ industrie (fijn stof) </li></ul><ul><li>Geproduceerde nanodeeltjes </li></ul><ul><li>Deeltjes van een bepaalde stof die bijzondere eigenschappen krijgt bij kleine afmeting </li></ul>
    4. 5. Geproduceerde nanodeeltjes <ul><li>Voorbeeld koolstof </li></ul><ul><li>Grafiet - potloodpunt </li></ul><ul><li>Bucky ball </li></ul><ul><li>Koolstofnanobuisjes </li></ul>
    5. 6. Geproduceerde nanodeeltjes <ul><li>Koolstofnanobuisjes </li></ul><ul><li>- Anti-statische materiaal </li></ul><ul><li>Zeer stevig materiaal </li></ul><ul><li>Draadsensors niet-metaal </li></ul>
    6. 7. Geproduceerde nanodeeltjes Cruciale eigenschappen van koolstofnanobuisjes bekend: Onafbreekbaar Rigide Bepaalde lengte x breedte Macrofaag met asbest fiber
    7. 8. Geproduceerde nanodeeltjes 25 okt 2009: Nature Nanotechnology Inhaled carbon nanotubes reach the subpleural tissue in mice J.P. Ryman-Rasmussen, M.F. Cesta, A.R. Brody, J.K. Shipley-Phillips, J.I. Everitt, E.W. Tewksbury, O.R. Moss, B.A. Wong, D. E. Dodd, M.E. Andersen & J. C. Bonner Korte termijn Hoge dosis: littekenvorming onder het longvlies Lage dosis: geen effecten Beperk blootstelling van de werknemers via inademing tijdens productie zo veel mogelijk
    8. 9. Potentiële risico’s van nanodeeltjes <ul><li>Gericht op gefabriceerde, onoplosbare, onafbreekbare, losse deeltjes </li></ul><ul><li>deeltjestoxicologie (gevaar) </li></ul>RISICO = blootstelling x gevaar
    9. 10. Ontwikkeling van nanotechnologie: een onbekend risico? <ul><li>Milieuonderzoek </li></ul><ul><li>Luchtverontreiniging is mix van gassen en deeltjes van </li></ul><ul><li>verschillende afmeting (fijn stof) </li></ul><ul><li>Ook deeltjes kleiner dan 100 nm = ultrafijn stof </li></ul>Ultrafijn stof Verschillende bronnen: uitstoot van motoren en bandenslijtage tot Saharazand en zeezout, dus zowel menselijke als natuurlijke bijdragen.
    10. 11. London Fog 1952
    11. 12. Dicht bij de snelweg…. Ultrafijn stof, diep in de longen, groot oppervlak, metaaldeeltjes die reactief zijn Link ademhalingsziekten en hart-en vaatziekten Aanwijzingen voor mechanisme - oxidatieve stress
    12. 13. <ul><li>Wat is de blootstelling? </li></ul><ul><li>Wat is het gevaar? </li></ul>RISICO = blootstelling x gevaar Potentiële risico’s van nanodeeltjes
    13. 14. Blootstelling nanodeeltjes Door de huid heen? Opname in het maag-darm kanaal? Diep in de long via inademing?
    14. 15. Blootstelling nanodeeltjes Na binnenkomen in het lichaam: Blijven nanodeeltjes lang zitten of verlaten ze het lichaam snel? Wie worden er voornamelijk blootgesteld? Consumenten, werknemers, patiënten, milieu?
    15. 16. Toxiciteit (gevaar) van nanodeeltjes Chemische stoffen: Gevaar is per stof afhankelijk Nano objecten: Gevaar is grootte afhankelijk Welke organen zijn het target?
    16. 17. ONDERZOEK Electronen microscoop Deeltjes teller
    17. 18. Ontwikkeling van nanotechnologie een onbekend risico? <ul><li>Technologie is nieuw </li></ul><ul><li>Wetenschappelijke onderzekerheden </li></ul><ul><li>- Blootstelling aan nanodeeltjes – voor elk deeltje anders </li></ul><ul><li>- Toxiciteit van een nanodeeltje – voor elk deeltje anders </li></ul><ul><li>Hangt af van de toepassing </li></ul><ul><li>Lessen uit fijn stof en asbest onderzoek </li></ul><ul><li>Ontwikkeling van meetmethoden en technieken </li></ul>
    18. 19. Omgaan met risico’s <ul><li>Hoe als samenleving omgaan met nieuwe technologie? </li></ul><ul><li>Wiens verantwoordelijkheid? </li></ul>Burgers Overheid Bedrijven
    19. 20. <ul><li>PAUZE </li></ul>

    ×