Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Staat van instandhouding Kievit - lezing Natuurplaza Symposium 2017

301 views

Published on

Kuikenoverleving cruciale schakel, blijkt uit onderzoek Sovon Vogelonderzoek Nederland. Jaar van de Kievit. Lezing gehouden op het Natuurplaza Symposium 2017 in Nijmegen. Door Wolf Teunissen

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Staat van instandhouding Kievit - lezing Natuurplaza Symposium 2017

  1. 1. Natuurplaza Symposium 2017 WolfTeunissen Maja Roodbergen Henk van der Jeugd Jouke Altenburg Foto:HansvandenBos De Staat van Instandhouding van de Kievit; kuikenoverleving is cruciaal!
  2. 2. • Uitspraak RvS 14 januari 2015 • Staat van Instandhouding (SVI) is doorslaggevend Staat van Instandhouding Foto:RuudvanBeusekom SVI
  3. 3. • Vogelrichtlijn: instandhouding in het wild levende vogelsoorten • Flora- en faunawet: landelijke bescherming inheemse soorten • Ontheffing is mogelijk • SVI afkomstig uit de Habitatrichtlijn Staat van Instandhouding Foto:KoosDansen SVI
  4. 4. SVI • ‘levensvatbare component’ • ‘natuurlijk verspreidingsgebied’ • ‘habitat’ • ‘toekomstperspectief’ • ‘algemeen voorkomen’ Staat van Instandhouding Foto:HansGebuis
  5. 5. SVI Aspect Staat van Instandhouding Gunstig Matig ongunstig Zeer ongunstig Onbekend Verspreiding Stabiel of toenemend Tussenin Areaalverlies Geen of onvoldoende informatie Populatie ≥ ‘gunstige ref’ Demografie ‘normaal’ Tussenin Afname en < ‘gunstige referentie’ Geen of onvoldoende informatie Leefgebied Omvang en kwaliteit Tussenin Te klein; slechte kwaliteit Geen of onvoldoende informatie Toekomst- perspectief Geen bedreigingen Tussenin Levensvatbaarheid in gevaar Geen of onvoldoende informatie Totaalbeoordeling SVI Alles groen; of 3 groen en 1 grijs ≥ 1 oranje; Geen rood ≥ 1 rood ≥ 2 onbekend en verder alleen groen Staat van Instandhouding Bron: Ministerie van LNV 2006
  6. 6. SVI - populatie Populatie in Nederland Bron: NEM, CBS & Sovon, provincies 0 50 100 150 200 250 300 1960 1970 1980 1990 2000 2010 2020 Index Oystercatcher Lapwing Black-tailed Godwit Redshank Ruff Curlew Scholekster Tureluur Kievit Kemphaan Grutto Wulp Start intensivering Toename in akkers, uitbreiding hele land Afname door verdergaande intensivering Foto:JulesBos
  7. 7. SVI - populatie Matige afname sinds 1996; -3,2% / jaar Matige afname in de laatste twaalf jaar; -2,8% / jaar Trend provinsje Fryslân (NEM/Sovon/WMF/CBS) Aandeel provinsje Fryslân (Bron: LandschappenNL & Sovon, 2013) Groningen Friesland Drenthe Overijssel Gelderland Flevoland Utrecht Noord-Holland Zuid-Holland Noord-Brabant Zeeland 19% 0 20 40 60 80 100 120 1990 1995 2000 2005 2010 2015 Index Nederland Fryslân Populatie in Fryslân
  8. 8. SVI - populatie Populatiemodel • Overleving volwassen kieviten • Overleving kuikens/jongen • Aantal kuikens dat geboren wordt Foto:HarveyvanDiek Conclusie: Ongunstige SVI Jaarlijkse aantalsverandering -2,8%
  9. 9. SVI - verspreiding Verspreiding Aanwezig 737 Aanwezig Aanwezig 172 Afwezig Afwezig 47 Afwezig Afwezig 35 Aanwezig
  10. 10. SVI - verspreiding Verspreiding Conclusie • 1998-2000: 92% • 2013-2015: 78%
  11. 11. SVI - toekomst Toekomst Ontwikkeling Effect Intensivering landbouw Negatief Predatie Negatief Klimaatverandering Negatief Agrarisch natuurbeheer Beperkt Nestbescherming Beperkt Reservaten Beperkt Verlies broedhabitat Negatief Afname jacht Positief Totaal Negatief
  12. 12. SVI - conclusie Conclusie SVI Aspect Staat van Instandhouding Gunstig Matig ongunstig Zeer ongunstig Onbekend Verspreiding Areaalverlies Populatie Afname en < ‘gunstige referentie’ Leefgebied Tussenin Te klein; slechte kwaliteit Toekomst-perspectief Levensvatbaarheid in gevaar Totaalbeoordeling SVI ≥ 1 rood
  13. 13. Probleem Overleving kuikens Foto:JoukeAltenburg Foto:HarveyvanDiek Nodig: 0,8-1 jong paar/jaar Gerealiseerd: 0,21 jong paar/jaar Cruciale factor
  14. 14. Foto:HansvandenBos Welke maatregelen verbeteren de kuikenoverleving? Jaar van de Kievit
  15. 15. Hoe vergroten we de kuikenoverleving? ook in regulier boerenland Onderzoek 2016 Foto:JoukeAltenburg Foto:GerritGerritsen
  16. 16. Hoe meten we de kuikenoverleving? Merken kuikens Foto:FrankMajoor
  17. 17. Hoe meten we de kuikenoverleving? Merken kuikens 8 testlocaties en 8 referentiegebieden Foto:HansGebuis
  18. 18. Merken kuikens Gebied Vegetatie Beheer Vlag Metaal totaal Bergboezem gras B 31 19 50 Westeinde gras B 16 16 Eempolder beheerd gras B 4 4 Greidhoeke beheerd gras B 19 1 20 Mieden gras B 45 35 80 Oude Leede gras O 8 8 Driemanspolder gras O 27 27 Eempolder onbeheerd gras O 12 12 Greidhoeke onbeheerd gras O 15 15 St. Oedenrode mais B 23 6 29 Beerse Overlaat mais B 47 16 63 Bovenkerkerpolder mais B 25 0 25 Reusel mais O 31 2 33 Lingewaard mais O 41 41 Binnenveld mais O 32 26 58 totaal 376 105 481
  19. 19. 1. Individueel herkenbare kuikens Principe Jaap Gijsbertsen Algemeen Overlevingsanalyses
  20. 20. 1. Individueel herkenbare kuikens 2. Waarnemingen & aflezingen 3. Waarneemkans Principe Algemeen Door waarnemingen te corrigeren voor deze waarneemkans kun je de overleving berekenen. GerardvanderWouw Overlevingsanalyses
  21. 21. Verwachting: kan verschillen tussen type gebied (maïs vs gras), beheer (ja vs nee), leeftijden (≤ 1 week vs >1 week) en door het weer (koudeperiode 15 apr-5 mei) Let op: koudeperiode = eerste 3 weken; kan dus effect van datum zijn Overleving Frank MajoorFrank Majoor Albert de Jong Overlevingsanalyses Algemeen
  22. 22. Resultaten Overlevingsanalyses Effect beheer afhankelijk van weer (~datum) Overleving 0.0 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1.0 1 2 3 4 gras mais beheerd beheerdonbeheerd onbeheerd koud normaal
  23. 23. Resultaten Overlevingsanalyses Effect beheer afhankelijk van weer (~datum): positief in koude (~vroeg) Overleving 0.0 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1.0 1 2 3 4 gras mais beheerd beheerdonbeheerd onbeheerd koud normaal
  24. 24. Resultaten Overlevingsanalyses Effect beheer afhankelijk van weer (~datum): positief in koude (~vroeg), negatief in normale periode (~laat) Overleving 0.0 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1.0 1 2 3 4 gras mais beheerd beheerdonbeheerd onbeheerd koud normaal
  25. 25. Resultaten Overlevingsanalyses Overleving in gras lager dan in maïs, vooral in koudeperiode Overleving 0.0 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.6 0.7 0.8 0.9 1.0 1 2 3 4 gras mais beheerd beheerdonbeheerd onbeheerd koud normaal
  26. 26. Resultaten Overlevingsanalyses Overleving 1. Wekelijkse overleving; omrekenen naar totale kuikenoverleving (5 weken): 2. Op gras hebben (vrijwel) geen kuikens de (vroege) koudeperiode overleefd 3. Alleen op maïspercelen met beheermaatregelen, in de (vroege) koudeperiode lijkt de overleving redelijk 4. Overall overleving slechts 7%! gras maïs koud 0.00 0.14 normaal 0.10 0.14 gras maïs koud 0.00 0.37 normaal 0.02 0.04
  27. 27. Iedereen bedankt! HarveyvanDiek Wout van Kemenade Albert deJong Aad van Paassen Aad van Paassen Coördinatoren Boeren Nestenzoekers Ringers Aflezers Tellers Studenten Fotografen LandschappenNL Jaap van Duinfonds BettieWiegmanfonds Prins Bernhard Cultuurfonds LedenVogelbescherming Nederland

×