Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Presentatie Kraanvogels in Nederland

1,447 views

Published on

Kraanvogels in Nederland - Jan Schoppers en Erik van Winden / Sovon

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Presentatie Kraanvogels in Nederland

  1. 1. Kraanvogels in Nederland presentatie bij afscheid Toon Voets op 1 maart 2014 Jan Schoppers & Erik van Winden
  2. 2. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Sovon • Kraanvogel, introductie • Trek • Slaapplaatsen • Broeden • Recente ontwikkeling en conclusies Inhoud
  3. 3. Sovon Vogelonderzoek Nederland • De vereniging Sovon Vogelonderzoek Nederland (kortweg Sovon) organiseert landelijke vogeltellingen en voert onderzoek uit ten behoeve van beheer, beleid en wetenschap • Ruim 8.000 waarnemers • 65 beroepskrachten • Sovon is een vereniging en leden ontvangen 4x/jaar Sovon-Nieuws (slechts 12 euro/jaar) en hebben natuurlijk ook inspraak over de koers van Sovon Sovon Vogelonderzoek Nederland
  4. 4. Sovon Vogelonderzoek Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Monitoring • broed- en wintervogels en doortrekkers Onderzoek • soort(groepen), ‘het jaar van’, gebieden, beheer, infrastructuur, Rode Lijst Advies en inventarisaties • veldinventarisaties, natuurwetgeving en effectstudies, NDFF, N2000
  5. 5. Sovon Vogelonderzoek Nederland Publiceren
  6. 6. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Man en vrouw zien er gelijk uit • Mannetjes (tot 7 kg) zijn iets groter dan het vrouwtje • Jongen bruin getekend; bij geboorte 125 gr, na 12 wkn volgroeid • Jongen blijven 10 mnd onder de hoede van de ouders • Voedsel insecten, plantaardig, graan, mais, aardappelen, oogstresten ed. Kraanvogel introductie
  7. 7. Sovon Vogelonderzoek Nederland Thomas Hardt, kranich.de Jonge vogel OVP, Pim Julsing, waarneming.nl
  8. 8. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Duitsland, Scandinavië, Polen, Oekraïne, Rusland naar Azië. In Europa broeden naar schatting 50.000 paren • Duitsland broeden >7.000 paren waarvan de helft in Mecklenburg-Vorpommern (Mewes 2010) • Kleinere aantallen bevinden zich in Niedersachsen (600), Schleswig-Holstein (300) en Hamburg (12), Sachsen- Anhalt (270)en Sachsen (200) • De dichtstbijzijnde wat grotere broedplaats in Duitsland is de Diepholzermoor (vanaf 1998), recent 40 bp • Broedt ook in Frankrijk met 10-15 paar Broedareaal
  9. 9. Sovon Vogelonderzoek Nederland Uitbreiding in Duitsland Bron: Die Vogelwelt 131
  10. 10. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Pas vanaf 3e jaar geslachtsrijp • Trouw aan partner en broedplek • Balts voor de eileg • Eileg tussen (eind) maart en (begin) april, doorgaans 2 eieren • 30 dgn broeden door beide ouders • hoogveen, moeras, broekbos, verlandingszones van rivieren maar ook kleine plassen midden in uitgestrekt landbouwgebied worden gebruikt. Vaak staan er wat bomen in de omgeving van het nest Broeden
  11. 11. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trek in Europa belang W-route neemt toe
  12. 12. Sovon Vogelonderzoek Nederland Pleisterplaatsen in Europa Hornborgasjon, Toon Voets Diepholz, Toon Voets Die Vogelwelt 131
  13. 13. Sovon Vogelonderzoek Nederland Herkomst bij ons Bron: Die Vogelwelt 131
  14. 14. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trek in Nederland 0 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1.000 0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 6.000 7.000 8.000 9.000 10.000 j f m a m j j a s o n d aantalterplaatse aantaltrekkend trek 1989-2013 tp 1989-2013 0 500 1.000 1.500 2.000 2.500 0 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 30.000 35.000 40.000 45.000 50.000 j f m a m j j a s o n d aantalterplaatse aantaltrekkend trek 2009-2013 tp 2009-2013 0 20.000 40.000 60.000 80.000 100.000 120.000 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 2013 voorjaar trekkend ter plaatse 223.000 0 10.000 20.000 30.000 40.000 50.000 60.000 70.000 80.000 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 2013 najaar trekkend ter plaatse Opvallend: voorheen aantal pleisteraars in najaar hoger, nu voorjaar
  15. 15. Sovon Vogelonderzoek Nederland Inhoud Timing van de trekDag 60 = 1 maart; dag 300 = 27 oktober. Tp = ter plaatse/pleisterend, trek = overterkkend. 0 20 40 60 80 100 120 140 160 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 2013 10% 50% 90% Lineair (10%) Lineair (50%) Lineair (90%) 180 200 220 240 260 280 300 320 340 360 380 400 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 2013 10% 50% 90% Lineair (10%) Lineair (50%) Lineair (90%) 0 20 40 60 80 100 120 140 160 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 2013 10% 50% 90% Lineair (10%) Lineair (50%) Lineair (90%) 180 200 220 240 260 280 300 320 340 360 380 400 1989 1992 1995 1998 2001 2004 2007 2010 2013 10% 50% 90% Lineair (10%) Lineair (50%) Lineair (90%) voorjaar tp najaar tp voorjaar trek najaar trek
  16. 16. Sovon Vogelonderzoek Nederland Verspreiding in Nederland
  17. 17. Sovon Vogelonderzoek Nederland Slaapplaatsen 1) Engbertsdijksvenen 2) Strabrechtse Heide & Beuven 3) Groote Peel 4) Aamsveen 5) Haaksbergerveen 6) Deurnsche Peel & Mariapeel. (nummer 1-3: gebied mede vanwege aanwezigheid Kraanvogels aangewezen Natura2000; nummer 4-6: ‘potentiële pleisterplaats’). Jack Franssen, waarneming.nl
  18. 18. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trend slaapplaatsen Nederland
  19. 19. Sovon Vogelonderzoek Nederland Oost-Nederland 0 50 100 150 200 250 300 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 nj vj 0 50 100 150 200 250 300 350 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 nj vj 0 100 200 300 400 500 600 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 nj vj Engbertsdijksvenen Haaksbergerveen Aamsveen Recent opvallend meer in voorjaar
  20. 20. Sovon Vogelonderzoek Nederland Zuidoost-Nederland 0 100 200 300 400 500 600 700 800 900 1000 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 nj vj 0 500 1000 1500 2000 2500 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 nj vj 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 4000 4500 1989 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 2013 nj vj Strabrechtse Heide & Beuven Deurnse Peel & Mariapeel Groote Peelopvallend meer in najaar
  21. 21. Sovon Vogelonderzoek Nederland Broedvogels In 2013 5 bp • Broeden in Fochteloërveen & Dwingelderveld • Overzomeraars (met balts) Korenburgerveen, Engbertsdijkvenen, Wieden/Weerribben, Oostvaardersplassen & Biesbosch • Uitbreiding vanuit noordelijke deel NL • Broedgevallen worden vaak vooraf gegaan door 1 of 2 jaar van overzomeren en ook balts • Vestigingsvoorwaarden: rust & nat blijvend gebied. https://www.sovon.nl/nl/soort/4330
  22. 22. Sovon Vogelonderzoek Nederland • 5 broedparen met 4 jong • www.hetfochteloerveen.nl • Bron: Herman Feenstra & Joop Kleine 2013
  23. 23. Sovon Vogelonderzoek Nederland Bron: Waarneming.nl Overzomeraars
  24. 24. Sovon Vogelonderzoek Nederland Let op vogels met kleurringen en aandeel jonge vogels ook doorgeven. Mariet Verbeek, waarneming.nl
  25. 25. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Nauwelijks doortrek najaar • Op diverse plekken in Oost-Nederland overwinterende groepjes (enkele 10tallen ex) • Eerste flinke doortrek piek vj vroeg op 25 februari 2013/14 Diepholz, Toon Voets
  26. 26. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Aantal doortrekkers is toegenomen, verplaatsing trekroute door Diepholz • Geen verandering in tijdstip doortrek • Pleisteraars komen eerder • Aantal broedvogels toegenomen, herkomst waarschijnlijk Duitsland • Kansen in nieuwe gebieden • Toename in slapende vogels, vj Oost-Nederland & nj Zuidoost-Nederland • Doorgeven van waarnemingen • Op Slaapplaatsen van Sovon, nulwaarnemingen zijn belangrijk • Of op w.nl tijdstip en gedrag (overtrekkend, slaapplaats en broedcode) Conclusies Diepholz, Toon Voets
  27. 27. Sovon Vogelonderzoek Nederland Inhoud Dank • Alle Sovon veldmedewerkers & fotografen • Werkgroep Kraanvogel, Herman Feenstra, http://www.hetfochteloerveen.nl/kraanvogel.asp • Waarneming.nl • Kranichschutz Deutschland, http://www.kraniche.de • Kraanvogelhoeders & wetlandwachten • Toon Voets

×