Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

MUS in Assen - van Blauwe Reiger tot Kneu

534 views

Published on

Lezing maart 2015 - Jan Schoppers

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

MUS in Assen - van Blauwe Reiger tot Kneu

  1. 1. MUS in Assen van Blauwe Reiger tot Kneu Jan Schoppers
  2. 2. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Sovon • MUS • Resultaten landelijk • Pauze • Resultaten regionaal • Huismus en Gierzwaluw • Benchmark • MUS-cursus • Conclusies en hoe verder • MAS Inhoud
  3. 3. Sovon Vogelonderzoek Nederland • De vereniging Sovon Vogelonderzoek Nederland (kortweg Sovon) organiseert landelijke vogeltellingen en voert onderzoek uit ten behoeve van beheer, beleid en wetenschap • Ruim 9.000 waarnemers • 60 beroepskrachten • Sovon is een vereniging en leden ontvangen 4x/jaar Sovon-Nieuws (slechts 12 euro/jaar) en hebben natuurlijk ook inspraak over de koers van Sovon Sovon Vogelonderzoek Nederland
  4. 4. Sovon Vogelonderzoek Nederland Sovon Vogelonderzoek Nederland Monitoring • broed- en wintervogels en doortrekkers Onderzoek • soort(groepen), ‘het jaar van’, gebieden, beheer, infrastructuur, Rode Lijst Advies en inventarisaties • veldinventarisaties, natuurwetgeving en effectstudies, NDFF, N2000
  5. 5. Sovon Vogelonderzoek Nederland Publiceren
  6. 6. Sovon Vogelonderzoek Nederland Publiceren
  7. 7. Sovon Vogelonderzoek Nederland Meetnet Urbane Soorten • Een langjarig monitoring-programma voor alle (algemene) vogelsoorten in bebouwde gebieden Doelstellingen: • Het monitoren van trends, de aantallen en verspreiding van alle broedvogelsoorten • Uitvoering door ervaren vogeltellers en door beginners MUS
  8. 8. Sovon Vogelonderzoek Nederland • We weten te weinig van vogels in bebouwd gebied • Stadsvogelen niet populair • Stadsvogels wel populair • 16% van Nederland is reeds verstedelijkt • Typische stadsvogels gaan hard achteruit. Zoals Huismus op de Rode Lijst, Gierzwaluw en Spreeuw. Kuifleeuwerik (bijna)uitgestorven Waarom een nationaal stadsvogelmeetnet? Martien van Dooren waarneming.nl
  9. 9. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Waarnemers kiezen zelf een (4cijfer) postcodegebied • 12 willekeurige telpunten • 5 minuten alles tellen • 3 telrondes: 1e: 1-30 april (bij zonsop) 1=>12 2e: 15 mei-15 juni (bij zonsop) 12=>1 3e: 15 juni-15 juli (zomeravondtelling, speciaal voor Gierzwaluwen) Telmethode MUS is eenvoudig
  10. 10. Sovon Vogelonderzoek Nederland Waar wordt er geteld? • woonwijken • winkelcentra • industrieterrein & havens • begraafplaatsen • sportvelden • golfterreinen • parken & vijvers • infrastructuur & kassen • steden, dorpen en gehuchten • nieuwbouw & braak Random aangewezen telpunten
  11. 11. Sovon Vogelonderzoek Nederland Dynamisch en veranderlijk
  12. 12. Sovon Vogelonderzoek Nederland Punten verplaatsen!
  13. 13. Sovon Vogelonderzoek Nederland Ervaringen van tellers
  14. 14. Sovon Vogelonderzoek Nederland Ervaringen van tellers Tijdens iedere telronde is er wel wat bijzonders te zien. Was het tijdens de vorige ronde een grote zilverreiger, deze keer vloog er bij telpunt 6 plots een scholekster met eten in zijn bek langs. Hij landde op het vlakbij gelegen platte dak van de school. Daar ontdekte ik nr. 2. Kort daarna verscheen er een klein koppie aan de dakrand. Het jong van deze scholeksters. IJburg 2012: Het einde van het Zwarte Roodstaart tijdperk! (want de nieuwbouw is bijna klaar...) Roodstaarten verdwenen. Huismussen verschenen. Gelukkig blijven de Witte Kwikken wel lekker algemeen. Ook positief: broedende Boerenzwaluwen bij de havensluis voor derde opeenvolgende jaar. Bij punt 2 een Spreeuw die een goede imitatie van een Buizerd, Gaai en Tureluur deed. Bij punt 5 een Spreeuw die daarentegen een nog betere Boomklever deed! (die hier niet eens voorkomt!) Punt 11 een Opvliegend Bokje! Overal is het voorjaar weer heerlijk te zien, Spreeuwen volop met nestmateriaal in de weer, Turkse tortel op het nest.
  15. 15. Sovon Vogelonderzoek Nederland 4x per jaar Nieuwsbrief
  16. 16. Sovon Vogelonderzoek Nederland Noteren veldboekje of MUS-formulier
  17. 17. Sovon Vogelonderzoek Nederland • Alle vogels met terreinbinding (jagende Sperwer en foeragerende meeuwen wel) • Geen onderscheid maken tussen zang, foerageren, geslacht of leeftijd • Bij Gierzwaluw niet alleen de laag vliegende vogels maar ook die hoog vliegen; wordt dezelfde hoog vliegende groep op meerdere telpunten gezien, noteer deze dan slechts één keer. Niet noteren • Overtrekkende vogels (bv. overtrekkende Sperwer, ganzen, Graspiepers niet) • Slaaptrek (bv. bij meeuwen, kraaien en Spreeuw). Welke vogels tellen mee?
  18. 18. Sovon Vogelonderzoek Nederland Kent u deze soorten?
  19. 19. Sovon Vogelonderzoek Nederland Kent u deze allochtonen?
  20. 20. Sovon Vogelonderzoek Nederland Invoer digitaal MUS is zinvol en leuk. Kost weinig tijd: 3x 1,5-2 uur telling en 3x 0,5 uur invoer = ca. 7 uur/voorjaar
  21. 21. Sovon Vogelonderzoek Nederland MUS groeit nog steeds aantal jaarlijks ingevoerde tellingen per ronde Belangrijk 3 tellingen gedaan én meerdere jaren 0 100 200 300 400 500 600 700 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 telling 1 telling 2 telling 3
  22. 22. Sovon Vogelonderzoek Nederland Deelnemers 50% nieuwe tellers 35% vrouwen 730 postcodegebieden geclaimd
  23. 23. Sovon Vogelonderzoek Nederland • 165 vogelsoorten samen 399.000 ex. • 19 zoogdieren samen 4.690 ex. Resultaten 2014
  24. 24. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten: top 25 naam totaal routes Kauw 51105 639 Merel 38056 657 Houtduif 30975 654 Huismus 25647 589 Gierzwaluw 25297 590 Spreeuw 16482 567 Koolmees 16124 655 Zwarte Kraai 13204 635 Ekster 12961 644 Turkse Tortel 12396 585 Wilde Eend 12213 552 Stadsduif 9599 313 Kokmeeuw 9124 325 Tjiftjaf 8630 617 Meerkoet 8283 494 Vink 7682 570 Pimpelmees 7637 609 Winterkoning 7630 598 Zilvermeeuw 7154 314 Kleine Mantelmeeuw 6600 293 Grauwe Gans 5208 199 Zwartkop 4846 523 Groenling 4350 512 Halsbandparkiet 4075 191 Heggenmus 3805 552
  25. 25. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten: schaarste soorten, de krenten in de pap Purperreiger 1 1 Kwartel 1 1 Kalkoen 1 1 Waterral 1 1 Senegalpapegaai 1 1 Boomleeuwerik 1 1 Paapje 1 1 Tapuit 1 1 Cetti's Zanger 1 1 Grauwe Klauwier 1 1 Keep 1 1 Europese Kanarie 1 1 Sijs 1 1 Grauwe Gors 1 1 Beverrat 1 1 Spitsmuis spec. 1 1 Bosmuis 1 1 Hermelijn 1 1 Bunzing 1 1 Bever 1 1
  26. 26. Sovon Vogelonderzoek Nederland VerliezersVeranderingen De eerste indexen, trend nog onzeker SPECIES_Name 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Punten SLOPE SE TREND_CLA Spotvogel 100 74 69 50 50 46 28 22 203 0,82 0,03 Steep declin Grote Lijster 100 83 73 53 62 44 48 46 349 0,89 0,02 Steep declin Staartmees 100 123 100 112 72 83 59 58 878 0,90 0,01 Steep declin Grauwe Vliegenvanger 100 99 73 64 75 76 33 38 181 0,87 0,03 Steep declin Glanskop 100 63 34 64 61 41 34 33 167 0,88 0,03 Steep declin Kneu 100 83 78 69 74 62 54 47 425 0,91 0,02 Steep declin Goudhaan 100 138 76 93 84 62 67 77 206 0,93 0,02 Moderate de Aalscholver 100 100 93 74 66 70 73 63 1267 0,93 0,01 Moderate de Soepeend 100 96 98 78 83 72 67 67 1804 0,94 0,01 Moderate de Fitis 100 112 106 100 98 90 72 70 2337 0,94 0,01 Moderate de Kievit 100 144 118 109 100 74 92 84 650 0,94 0,01 Moderate de Spreeuw 100 94 76 71 72 71 70 67 6458 0,95 0,00 Moderate de Tuinfluiter 100 105 84 91 100 87 65 75 1398 0,95 0,01 Moderate de Winterkoning 100 108 100 86 77 80 77 83 7277 0,96 0,00 Moderate de Zanglijster 100 97 87 89 84 85 80 71 5423 0,96 0,00 Moderate de Blauwe Reiger 100 98 97 76 86 81 66 87 2693 0,96 0,01 Moderate de Huiszwaluw 100 102 91 88 104 76 73 88 1486 0,97 0,01 Moderate de Fazant 100 90 94 100 103 92 80 72 1550 0,97 0,01 Moderate de Roodborst 100 95 91 79 71 80 84 83 4697 0,97 0,00 Moderate de Stadsduif 100 105 104 90 100 87 80 93 2733 0,97 0,01 Moderate de Gierzwaluw 100 88 115 98 106 83 81 87 7626 0,97 0,00 Moderate de Vink 100 96 95 96 93 90 88 84 7277 0,98 0,00 Moderate de Merel 100 100 96 97 93 94 90 94 10133 0,99 0,00 Moderate de Koolmees 100 101 100 106 99 96 95 92 9662 0,99 0,00 Moderate de Heggenmus 100 101 103 104 93 91 104 92 6313 0,99 0,00 Moderate de Turkse Tortel 100 101 105 100 103 94 96 95 7027 0,99 0,00 Moderate de Houtduif 100 106 102 105 102 100 97 96 9779 0,99 0,00 Moderate de Boomvalk 100 210 128 144 118 81 89 61 100 0,90 0,05 Moderate de IJsvogel 100 112 45 35 79 36 33 69 66 0,90 0,05 Moderate de Torenvalk 100 264 192 175 123 140 110 107 274 0,94 0,03 Moderate de Ringmus 100 59 89 69 64 57 60 78 439 0,96 0,02 Moderate de Roek 100 114 116 103 111 99 93 91 937 0,98 0,01 Moderate de Waterhoen 100 117 107 98 86 89 105 98 2064 0,98 0,01 Moderate de Zwarte Kraai 100 102 99 99 95 98 98 99 8694 1,00 0,00 Moderate de 0 5 10 15 20 25 30 0 20 40 60 80 2009 2010 2011 2012 2013 2014 soorten…
  27. 27. Sovon Vogelonderzoek Nederland Stabiel Veranderingen De eerste indexen, trend nog onzeker 0 5 10 15 20 25 30 SPECIES_Name 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Punten SLOPE SE TREND_C Groene Specht 100 114 115 112 97 103 97 92 1190 0,98 0,01 Stable Stormmeeuw 100 75 67 75 78 61 105 67 561 0,98 0,01 Stable Wilde Eend 100 97 104 100 97 102 96 100 4909 1,00 0,00 Stable Zwarte Roodstaart 100 109 110 114 125 97 106 103 1005 1,00 0,01 Stable Zilvermeeuw 100 107 111 107 112 119 107 96 3061 1,00 0,01 Stable Braamsluiper 100 82 83 100 84 74 86 107 717 1,00 0,02 Stable Boerenzwaluw 100 105 118 144 123 94 92 130 1193 1,00 0,01 Stable Boomkruiper 100 111 119 117 105 110 112 111 2545 1,00 0,01 Stable Kleine Karekiet 100 93 91 98 115 120 94 93 892 1,01 0,01 Stable Witte Kwikstaart 100 97 111 117 131 107 99 113 1528 1,01 0,01 Stable Koekoek 100 133 109 131 134 124 104 129 975 1,01 0,01 Stable
  28. 28. Sovon Vogelonderzoek Nederland WinnaarsVeranderingen De eerste indexen, trend nog onzeker SPECIES_Name 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Punten SLOPE SE TREND_CLASS Pimpelmees 100 102 98 107 113 106 109 109 7850 1,01 0,00 Moderate increase (p<0.0 Huismus 100 96 105 106 118 109 103 111 6534 1,02 0,00 Moderate increase (p<0.0 Tjiftjaf 100 109 98 105 118 118 98 121 7445 1,02 0,00 Moderate increase (p<0.0 Meerkoet 100 107 111 109 108 112 120 118 3326 1,02 0,00 Moderate increase (p<0.0 Kauw 100 102 109 102 115 114 114 117 8735 1,02 0,00 Moderate increase (p<0.0 Putter 100 75 82 114 103 117 82 109 1789 1,02 0,01 Moderate increase (p<0.0 Kokmeeuw 100 97 107 101 97 116 141 99 2281 1,02 0,01 Moderate increase (p<0.0 Boomklever 100 125 127 126 146 114 173 109 1320 1,02 0,01 Moderate increase (p<0.0 Gaai 100 103 109 114 143 124 124 114 3580 1,03 0,01 Moderate increase (p<0.0 Ekster 100 101 104 109 117 116 117 125 8199 1,03 0,00 Moderate increase (p<0.0 Knobbelzwaan 100 102 116 119 120 140 127 128 821 1,04 0,01 Moderate increase (p<0.0 Fuut 100 108 93 111 102 113 122 141 855 1,04 0,01 Moderate increase (p<0.0 Grote Bonte Specht 100 122 107 121 144 134 140 141 2736 1,05 0,01 Moderate increase (p<0.0 Nijlgans 100 127 121 133 155 151 136 175 1620 1,06 0,01 Moderate increase (p<0.0 Visdief 100 94 129 103 123 127 142 161 744 1,07 0,02 Moderate increase (p<0.0 Kuifeend 100 120 138 153 151 158 175 178 585 1,08 0,02 Moderate increase (p<0.0 Brandgans 100 199 36 118 104 119 197 261 106 1,13 0,05 Moderate increase (p<0.0 Ooievaar 100 232 154 273 282 323 273 278 118 1,13 0,04 Moderate increase (p<0.0 Groenling 100 112 112 118 118 112 127 99 5673 1,01 0,00 Moderate increase (p<0.0 Scholekster 100 133 133 133 135 108 124 132 2756 1,01 0,01 Moderate increase (p<0.0 Holenduif 100 110 133 129 137 115 137 117 1565 1,02 0,01 Moderate increase (p<0.0 Buizerd 100 142 156 139 136 180 170 150 516 1,05 0,02 Moderate increase (p<0.0 Rietzanger 100 131 163 161 219 209 155 170 212 1,07 0,03 Moderate increase (p<0.0 Zwartkop 100 105 113 128 162 147 129 153 5234 1,06 0,00 Strong increase (p<0.01) Halsbandparkiet 100 97 136 154 147 159 148 170 1604 1,08 0,01 Strong increase (p<0.01) Kleine Mantelmeeuw 100 108 144 126 164 204 200 192 2517 1,11 0,01 Strong increase (p<0.01) Krakeend 100 141 140 204 186 258 283 251 319 1,15 0,03 Strong increase (p<0.01) Grauwe Gans 100 126 156 170 215 240 249 303 1233 1,16 0,01 Strong increase (p<0.01) Grote Canadese Gans 100 121 235 248 387 328 301 430 574 1,21 0,03 Strong increase (p<0.01) Slechtvalk 100 158 172 362 237 381 472 681 51 1,28 0,09 Strong increase (p<0.01) Grasmus 100 88 109 124 175 151 147 148 804 1,08 0,01 Strong increase (p<0.05) 0 5 10 15 20 25 30 sterke afname lichte afname stabiel lichte toename sterke toename
  29. 29. Sovon Vogelonderzoek Nederland veranderingen 0 10 20 30 40 50 60 Toename stabiel afname
  30. 30. Sovon Vogelonderzoek Nederland Zwarte roodstaart & Putter
  31. 31. Sovon Vogelonderzoek Nederland Grauwe Gans & Krakeend Foto: Ton Döpp
  32. 32. Sovon Vogelonderzoek Nederland Halsbandparkiet & Huismus
  33. 33. Sovon Vogelonderzoek Nederland Braamsluiper & Grote Bonte Specht
  34. 34. Sovon Vogelonderzoek Nederland Grote Bonte Specht
  35. 35. Sovon Vogelonderzoek Nederland Stadsduif en Slechtvalk (2007)
  36. 36. Sovon Vogelonderzoek Nederland Stadsduif en Slechtvalk (2014)
  37. 37. Sovon Vogelonderzoek Nederland Konijn en Kat
  38. 38. Sovon Vogelonderzoek Nederland Zwartkop & Fitis
  39. 39. Sovon Vogelonderzoek Nederland Scholekster & Turkse Tortel
  40. 40. Sovon Vogelonderzoek Nederland Pauze
  41. 41. Sovon Vogelonderzoek Nederland Stadsvogels in hun domein
  42. 42. Sovon Vogelonderzoek Nederland Digitale nieuwsbrief februari Sovon Trends in Drenthe soort ProvPunten TrimNL TrendspDR Trendspot oms. jaarl verand Fitis DR 64 - -- sterke afname 0,87 Ringmus DR 44 - -- sterke afname 0,87 Heggenmus DR 94 - - matige afname 0,95 Fazant DR 42 - ? onzeker 0,96 Spreeuw DR 207 - - matige afname 0,96 Zwarte Roodstaart DR 47 0 ? onzeker 0,96 Winterkoning DR 155 - - matige afname 0,96 Roodborst DR 105 - ? onzeker 0,97 Groenling DR 127 + ? onzeker 0,97 Vink DR 184 - - matige afname 0,97 Witte Kwikstaart DR 72 0 ? onzeker 0,97 Huiszwaluw DR 41 - ? onzeker 0,97 Zanglijster DR 119 - - matige afname 0,97 Boomklever DR 42 + ? onzeker 0,98 Houtduif DR 218 - - matige afname 0,99 Wilde Eend DR 71 0 ? onzeker 0,99 Koolmees DR 219 - 0 stabiel 0,99 Merel DR 238 - 0 stabiel 0,99 Gierzwaluw DR 120 - 0 stabiel 1,00 Boomkruiper DR 59 0 0 stabiel 1,00 Pimpelmees DR 176 + 0 stabiel 1,00 Zwarte Kraai DR 200 - 0 stabiel 1,00 Scholekster DR 48 + 0 stabiel 1,00 Turkse Tortel DR 126 - 0 stabiel 1,01 Tjiftjaf DR 171 + 0 stabiel 1,01 Blauwe Reiger DR 49 - ? onzeker 1,03 Kauw DR 146 + + matige toename 1,03 Huismus DR 184 + ? onzeker 1,03 Gaai DR 109 + ? onzeker 1,03 Braamsluiper DR 44 0 ? onzeker 1,05 Ekster DR 141 + + matige toename 1,05 Grote Bonte Specht DR 66 + + matige toename 1,05 Zwartkop DR 147 ++ + matige toename 1,08 Kokmeeuw DR 57 + + matige toename 1,10 totaal 107 soorten geteld trend 34 soorten (incl onzeker)
  43. 43. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trends in Friesland soort Prov Punten TrimNL Trendsp Trendspot oms. jaarl verand Kneu FR 41 -- -- sterke afname 0,91 Soepeend FR 77 - -- sterke afname 0,93 Tuinfluiter FR 96 - - matige afname 0,94 Blauwe Reiger FR 98 - - matige afname 0,94 Spreeuw FR 336 - -- sterke afname 0,94 Fitis FR 210 - - matige afname 0,94 Stadsduif FR 56 - - matige afname 0,95 Zanglijster FR 235 - - matige afname 0,96 Aalscholver FR 42 - - matige afname 0,97 Winterkoning FR 292 - - matige afname 0,97 Roodborst FR 139 - - matige afname 0,97 Gierzwaluw FR 303 - - matige afname 0,98 Vink FR 324 - - matige afname 0,98 Boomkruiper FR 66 0 - matige afname 0,98 Huiszwaluw FR 135 - ? onzeker 0,98 Merel FR 419 - - matige afname 0,98 Fazant FR 45 - 0 stabiel 0,99 Zwarte Roodstaart FR 47 0 0 stabiel 0,99 Turkse Tortel FR 317 - 0 stabiel 0,99 Koolmees FR 395 - 0 stabiel 0,99 Houtduif FR 396 - - matige afname 0,99 Wilde Eend FR 237 0 0 stabiel 0,99 Witte Kwikstaart FR 92 0 0 stabiel 0,99 Holenduif FR 46 + ? onzeker 0,99 Zwarte Kraai FR 361 - 0 stabiel 1,00 Roek FR 91 - 0 stabiel 1,00 Waterhoen FR 89 - 0 stabiel 1,00 Kauw FR 352 + 0 stabiel 1,00 Braamsluiper FR 89 0 0 stabiel 1,01 Heggenmus FR 126 - 0 stabiel 1,01 Huismus FR 325 + 0 stabiel 1,01 Tjiftjaf FR 319 + 0 stabiel 1,01 Zilvermeeuw FR 93 0 ? onzeker 1,01 Meerkoet FR 156 + + matige toename 1,02 Gaai FR 104 + 0 stabiel 1,02 Pimpelmees FR 289 + 0 stabiel 1,02 Kokmeeuw FR 142 + ? onzeker 1,03 Groenling FR 209 + + matige toename 1,03 Ekster FR 255 + + matige toename 1,04 Boerenzwaluw FR 90 0 + matige toename 1,04 Boomklever FR 44 + + matige toename 1,04 Putter FR 67 + ? onzeker 1,04 Scholekster FR 214 + + matige toename 1,05 Grote Bonte Specht FR 96 + + matige toename 1,05 Zwartkop FR 179 ++ + matige toename 1,05 Fuut FR 50 + ++ sterke toename 1,09 Visdief FR 43 + + matige toename 1,14 Kleine Mantelmeeuw FR 43 ++ ++ sterke toename 1,22 106 soorten 48 soorten (incl onzeker)
  44. 44. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trends in Groningen soort Prov Punten TrimNL Trendsp Trendspot oms. jaarl verand Staartmees GR 52 -- - matige afname 0,91 Aalscholver GR 76 - -- sterke afname 0,91 Soepeend GR 119 - - matige afname 0,94 Fitis GR 183 - - matige afname 0,94 Spreeuw GR 334 - - matige afname 0,95 Blauwe Reiger GR 154 - ? onzeker 0,96 Gierzwaluw GR 361 - ? onzeker 0,96 Winterkoning GR 343 - - matige afname 0,97 Roodborst GR 183 - - matige afname 0,97 Huiszwaluw GR 175 - ? onzeker 0,97 Zanglijster GR 213 - - matige afname 0,97 Koolmees GR 445 - - matige afname 0,98 Fazant GR 100 - ? onzeker 0,98 Tuinfluiter GR 84 - ? onzeker 0,98 Boomkruiper GR 104 0 ? onzeker 0,99 Houtduif GR 453 - - matige afname 0,99 Braamsluiper GR 80 0 0 stabiel 0,99 Scholekster GR 215 + 0 stabiel 0,99 Merel GR 470 - 0 stabiel 1,00 Stormmeeuw GR 53 0 ? onzeker 1,00 Vink GR 364 - 0 stabiel 1,00 Roek GR 57 - ? onzeker 1,00 Zwarte Roodstaart GR 103 0 ? onzeker 1,00 Kokmeeuw GR 199 + 0 stabiel 1,00 Zwarte Kraai GR 426 - 0 stabiel 1,00 Pimpelmees GR 379 + 0 stabiel 1,00 Heggenmus GR 143 - 0 stabiel 1,00 Wilde Eend GR 240 0 0 stabiel 1,00 Stadsduif GR 176 - 0 stabiel 1,01 Witte Kwikstaart GR 85 0 0 stabiel 1,01 Ekster GR 300 + 0 stabiel 1,01 Boerenzwaluw GR 70 0 ? onzeker 1,01 Turkse Tortel GR 230 - + matige toename 1,02 Tjiftjaf GR 389 + ? onzeker 1,02 Kauw GR 362 + 0 stabiel 1,02 Huismus GR 320 + ? onzeker 1,02 Kleine Karekiet GR 45 0 ? onzeker 1,02 Groenling GR 296 + ? onzeker 1,02 Putter GR 81 + ? onzeker 1,02 Waterhoen GR 90 - + matige toename 1,03 Koekoek GR 78 0 ? onzeker 1,03 Boomklever GR 75 + ? onzeker 1,03 Fuut GR 42 + + matige toename 1,03 Zilvermeeuw GR 179 0 + matige toename 1,03 Gaai GR 147 + ? onzeker 1,04 Meerkoet GR 160 + + matige toename 1,04 Zwartkop GR 262 ++ + matige toename 1,05 Visdief GR 77 + + matige toename 1,06 Grote Bonte Specht GR 127 + + matige toename 1,07 Kuifeend GR 64 + ++ sterke toename 1,07 Ringmus GR 45 - ? onzeker 1,08 Kleine Mantelmeeuw GR 106 ++ ++ sterke toename 1,10 Grasmus GR 67 ++ ++ sterke toename 1,11 Nijlgans GR 70 + ++ sterke toename 1,13 121 soorten 54 soorten trend (incl onzeker)
  45. 45. Sovon Vogelonderzoek Nederland Huismus grote verschillen tussen steden, in A’dam en Den Haag zijn grote delen Huismusloos. Enkele stedenspringen er uit, net als Almere een nieuwe stad. 0 10 20 30 40 50 aantal/postcodegebied ronde 1 ronde 2 ronde 3
  46. 46. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trend House Sparrow • Note: 70% of the House Sparrows live in the urban area • Different trend agricultural en urban • Different trend high and low part of NL • Agricultural high: horses and stable? Laag-Nederland Hoog-Nederland 0 20 40 60 80 100 120 140 160 180 200 1990 1995 2000 2005 2010 2013 NL high-agr Low-agr 0 20 40 60 80 100 120 140 1990 1995 2000 2005 2010 2014 NL Urb High-Urb Low-Urb city park
  47. 47. Sovon Vogelonderzoek Nederland Wat veroorzaakt het opmerkelijke verschil tussen Groningen en Almere? 0.00 1.00 2.00 3.00 4.00 5.00 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Huismus laag hoog
  48. 48. Sovon Vogelonderzoek Nederland Huismus grote verschillen tussen steden, in A’dam en Den Haag zijn grote delen Huismusloos. Arnhem springt er uit, net als Almere, een nieuwe stad!
  49. 49. Sovon Vogelonderzoek Nederland Huismus grote verschillen tussen steden, in A’dam en Den Haag zijn grote delen Huismusloos. Arnhem springt er uit, net als Almere, een nieuwe stad!
  50. 50. Sovon Vogelonderzoek Nederland Gierzwaluw in detail 2007 2008 2009 2010 2011 2012 trend NL 100 88 116 98 106 84 Moderate decline (p<0.01 Nieuwbouw - open 100 235 235 112 136 115 Uncertain Nieuwbouw - gesloten 100 56 117 99 114 167 Moderate increase (p<0.0 Naoorlogs - open 100 97 123 116 124 99 Moderate increase (p<0.0 Naoorlogs - gesloten 100 99 129 111 126 92 Stable Vooroorlogs - open 100 92 116 89 103 79 Moderate decline (p<0.01 Vooroorlogs - gesloten 100 63 92 81 82 59 Moderate decline (p<0.01 Oud 100 88 133 101 83 84 Uncertain Bedrijventerrein 100 94 130 98 110 89 Stable Park 100 99 113 87 102 128 Uncertain 0.00 1.00 2.00 3.00 4.00 5.00 6.00 7.00 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Gierzwaluw laag hoog 0 20 40 60 80 100 120 140 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
  51. 51. Sovon Vogelonderzoek Nederland Gierzwaluw in Arnhem & Groningen in MUS Ecologisch advies- & projectbureau NatuurInclusief
  52. 52. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trend in andere landen Ecologisch advies- & projectbureau NatuurInclusief BTO.orgwww.dofbasen.dk 0 20 40 60 80 100 120 140 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
  53. 53. Sovon Vogelonderzoek Nederland Enkele soorten uitgelicht per stad stadsduif gierzwaluw merel spreeuw huismus Nederland - - - -- + Almere ? ? 0 - 0 Amsterdam 0 - - ? ++ Apeldoorn -- ? - -- + Groningen ? -- 0 ? + Nijmegen - -- - -- ? Utrecht - - 0 -- - Zoetermeer ? ++ - ? - Eindhoven ? - ? ? ++
  54. 54. Sovon Vogelonderzoek Nederland Hoe doen de soorten het in de wijk 0 10 20 30 40 50 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open aantal vogels laag hoog 0 50 100 150 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open aantal soorten laag hoog 0.00 2.00 4.00 6.00 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Houtduif laag hoog 0.00 0.10 0.20 0.30 0.40 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Grote Bonte Specht laag hoog
  55. 55. Sovon Vogelonderzoek Nederland 0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 0.35 0.40 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Zwarte Roodstaart laag hoog 0.00 1.00 2.00 3.00 4.00 5.00 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Merel laag hoog 0.00 0.20 0.40 0.60 0.80 1.00 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Roodborst laag hoog 0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Kleine Karekiet laag hoog
  56. 56. Sovon Vogelonderzoek Nederland 0.00 0.02 0.04 0.06 0.08 0.10 0.12 0.14 0.16 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Braamsluiper laag hoog 0.00 0.10 0.20 0.30 0.40 0.50 0.60 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Kneu laag hoog 0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 0.25 0.30 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Konijn laag hoog 0.00 0.02 0.04 0.06 0.08 0.10 0.12 Bedrijventerrein Park Oud Vooroorlogs - gesloten Vooroorlogs - open Naoorlogs - gesloten Naoorlogs - open Nieuwbouw - gesloten Nieuwbouw - open Kat laag hoog
  57. 57. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten Assen
  58. 58. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten Assen
  59. 59. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten Assen
  60. 60. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten Arnhem De groene en oudste wijken springen er uit bij Houtduif. Turkse Tortel doet het opvallend beter in Z en mijdt de wijken met veel oude bomen. De Turkse Tortel wellicht ook wat kritischer.
  61. 61. Sovon Vogelonderzoek Nederland Resultaten Arnhem Zwartkop vooral in de groene wijken. Tuinfluiter heeft ook meer een voorkeur voor struwelen (en vochtiger bodem) en opvallend is dat de cluster samenvalt met belangrijkste cluster Zwartkop.
  62. 62. Sovon Vogelonderzoek Nederland Benchmark met MUS huizenbroeders geteld aantal per punt Voorbeeld Stadsvogelindicator Zoetermeer Weergegeven is het aantal/punt per soortgroep hier de huizenbroeders zoals Huismus, Gierzwaluw, Spreeuw en Kauw. Soortgroepen naar broedplek, habitat of voedsel geven een beter beeld van de kwaliteit van de leefomgeving, dan bij één soort.
  63. 63. Sovon Vogelonderzoek Nederland Score/index t.o.v. vergelijkbare wijken in NL rood en roze: onder gemiddeld, geel: gemiddeld en blauw boven gemiddeld In de Stadsvogelindicator wordt een vergelijk gemaakt per punt met dezelfde (bouwjaar, type) wijken/buurten in de rest van NL. Er komt een score of index uit in 5 klassen. De vergelijking kan ook gemaakt worden alleen van de wijken in de stad zelf.
  64. 64. Sovon Vogelonderzoek Nederland Benchmark per buurt huizenbroeders Alle punten per buurt (CBS-indeling) of wijk krijgen dan samen een score voor de soortgroep. Blauw & geel is boven & gemiddeld en roze & rood onder gemiddeld. Extra voorzieningen en beheer gericht op huizenbroeders moet vooral gedaan worden in de rode en roze wijken.
  65. 65. Sovon Vogelonderzoek Nederland Maatregelen huizenbroeders
  66. 66. Sovon Vogelonderzoek Nederland Andere soortgroepen bosvogels water- en moerasvogels struikvogels pioniervogels
  67. 67. Sovon Vogelonderzoek Nederland Aanmelden en informatie
  68. 68. Sovon Vogelonderzoek Nederland Wie kan meedoen? Als je deze soorten kent: Kauw Merel Houtduif Huismus Gierzwaluw Koolmees Spreeuw Zwarte Kraai Turkse Tortel Ekster Wilde Eend Kokmeeuw Vink Stadsduif Tjiftjaf Meerkoet Pimpelmees Winterkoning Grauwe Gans Zilvermeeuw Kleine Mantelmeeuw Groenling Zwartkop Roek Halsbandparkiet Heggenmus Zanglijster Soepeend Huiszwaluw Roodborst Scholekster Boerenzwaluw Gaai Nijlgans Putter Waterhoen Boomkruiper Knobbelzwaan Grote Bonte Specht Soepgans
  69. 69. Sovon Vogelonderzoek Nederland Vacante gebieden
  70. 70. Sovon Vogelonderzoek Nederland Aanmelden gaat eenvoudig
  71. 71. Sovon Vogelonderzoek Nederland Cursussen
  72. 72. Sovon Vogelonderzoek Nederland Cursussen
  73. 73. Sovon Vogelonderzoek Nederland MUS-cursus
  74. 74. Sovon Vogelonderzoek Nederland • MUS is een eenvoudig meetnet voor gevorderden en voor beginners • MUS levert belangrijke gegevens op over de vele vogels van het stedelijk gebied • De ervaringen van de tellers zijn positief, de telresultaten zien er goed uit en zijn verrassend. Samenvatting
  75. 75. Sovon Vogelonderzoek Nederland • MUS-tellers!! • Sovon-medewerkers • Foto’s meest Harvey van Diek en JS Dankwoord
  76. 76. Sovon Vogelonderzoek Nederland www.sovon.nl
  77. 77. Sovon Vogelonderzoek Nederland www.sovon.nl
  78. 78. Sovon Vogelonderzoek Nederland Vacante gebieden http://portal.sovon.nl/portal/vacant/map/9

×