Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Klimaatverandering, problemen met 
timing en ontbreken van effecten op 
populaties bij koolmezen 
Marcel E. Visser 
Dierec...
De aarde warmt op 
IPCC SPM 2013
Hierdoor verschuift de seizoens-timing in de natuur, 
bijvoorbeeld bij vogels 
Grauwe gors 
Tjiftjaf 
Ekster 
Crick et al....
Verschuiving van seizoens-timing 
Sommige soorten verschuiven niet snel genoeg 
en raken achterop 
1° Prod 1° Cons 2° Cons...
Seizoens-timing in een simpele voedselketen 
Parus major 
Uitlopen 
van de 
eiken 
Operophtera brumata 
Uitkomen van 
wint...
Een voedselketen in een opwarmende wereld 
Vier populaties, 
1955 - 2014 
Graphics by John Garrett, Skeptical Science
Een voedselketen in een opwarmende wereld 
Graphics by John Garrett, Skeptical Science
Mean temperature Mean egg-laying date 
4 5 6 7 8 9 10 
15 20 25 30 
Plasticiteit van seizoens-timing 
1973 - 2005 
Legdatu...
Waarom verstoort klimaatverandering de 
synchronisatie in seizoens-timing? 
16 maart – 20 april 
8 maart – 17 mei 
Graphic...
Waarom verstoort klimaatverandering de 
synchronisatie in seizoens-timing? 
Early spring temperature 4 5 6 7 8 9 
1980 199...
Koolmezen raken steeds meer mismatched met hun 
voedsel 
Vogels 
leggen te 
vroeg 
Vogels 
leggen te 
laat 
Reed, Jenouvri...
Wat zijn de demografische consequenties van deze 
mismatch? 
Mean probability 
of double-brooding 
-10 -5 0 5 10 15 20 
0....
We verwachten dat de populatiegroei negatief is in 
jaren met een grote mismatch 
-30 -20 -10 0 10 20 -1.0 -0.5 0.0 0.5 1....
We verwachten dat de populatie groei negatief is in 
Year 
Population size 
jaren met een grote mismatch 
Reed, Grotan, Je...
Dichtheidsafhankelijke compensatie 
50 100 150 200 
0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 
Populatiegrootte 
Population size 
Reed, Gro...
Dichtheidsafhankelijke compensatie 
Jaren 
Mismatch 
Mismatch 
Totaal 
aantal 
uitgevlogen 
jongen 
Totaal 
aantal 
overle...
Kunnen deze ecologische processen de koolmees 
redden? 
Met dichtheidsafhankelijkheid Zonder dichtheidsafhankelijkheid 
Ja...
Conclusies 
• Klimaatverandering leidt tot mismatched timing en 
daarmee tot selectie voor vroeger broeden in koolmezen 
•...
Met dank aan: 
• Tom Reed 
• Phillip Gienapp 
• Marjolein Lof 
• Samuel Caro 
• Sonja Schaper 
• Luc te Marvelde 
D E P A ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Klimaatverandering en koolmezen - CAPS symposium - Marcel Visser

815 views

Published on

6/11/2014

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Klimaatverandering en koolmezen - CAPS symposium - Marcel Visser

  1. 1. Klimaatverandering, problemen met timing en ontbreken van effecten op populaties bij koolmezen Marcel E. Visser Dierecologie, Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW), Wageningen, The Netherlands D E P A R T M E N T O F A N I M A L E C O L O G Y
  2. 2. De aarde warmt op IPCC SPM 2013
  3. 3. Hierdoor verschuift de seizoens-timing in de natuur, bijvoorbeeld bij vogels Grauwe gors Tjiftjaf Ekster Crick et al. (1997) Nature Jaar
  4. 4. Verschuiving van seizoens-timing Sommige soorten verschuiven niet snel genoeg en raken achterop 1° Prod 1° Cons 2° Cons Trophic level 1° Prod 1° Cons 2° Cons Thackeray et al. (2010) Glob Change Biol; Visser & Both (2005) Proc R Soc B
  5. 5. Seizoens-timing in een simpele voedselketen Parus major Uitlopen van de eiken Operophtera brumata Uitkomen van wintervlinder-eieren Geboren worden van koolmees-kuikens Quercus robur
  6. 6. Een voedselketen in een opwarmende wereld Vier populaties, 1955 - 2014 Graphics by John Garrett, Skeptical Science
  7. 7. Een voedselketen in een opwarmende wereld Graphics by John Garrett, Skeptical Science
  8. 8. Mean temperature Mean egg-laying date 4 5 6 7 8 9 10 15 20 25 30 Plasticiteit van seizoens-timing 1973 - 2005 Legdatum (april dagen) Gem temperatuur 16 maart – 20 april (C)
  9. 9. Waarom verstoort klimaatverandering de synchronisatie in seizoens-timing? 16 maart – 20 april 8 maart – 17 mei Graphics by John Garrett, Skeptical Science
  10. 10. Waarom verstoort klimaatverandering de synchronisatie in seizoens-timing? Early spring temperature 4 5 6 7 8 9 1980 1990 2000 2010 Toename= 0.045 C / jaar 1980 1990 2000 2010 Year 8 10 12 14 Year Late spring temperature Toename = 0.1 C / jaar Jaar Jaar
  11. 11. Koolmezen raken steeds meer mismatched met hun voedsel Vogels leggen te vroeg Vogels leggen te laat Reed, Jenouvrier & Visser (2013) J Anim Ecol -10 -5 0 5 10 15 20 Year Population mismatch 1970 1980 1990 2000 2010 Jaar
  12. 12. Wat zijn de demografische consequenties van deze mismatch? Mean probability of double-brooding -10 -5 0 5 10 15 20 0.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0 A Mean clutch size -10 -5 0 5 10 15 20 6 7 8 9 10 11 12 B Mean probability of zero fledglings -10 -5 0 5 10 15 20 0.0 0.2 0.4 0.6 0.8 1.0 C Mean number of fledglings -10 -5 0 5 10 15 20 4 6 8 10 12 14 D probability recruitment 0.20 0.30 E of recruits 1.0 1.5 F Reed, Jenouvrier & Visser (2013) J Anim Ecol Mismatch
  13. 13. We verwachten dat de populatiegroei negatief is in jaren met een grote mismatch -30 -20 -10 0 10 20 -1.0 -0.5 0.0 0.5 1.0 growth Population Population MMiissmmatachtch mismatch Reed, Grotan, Jenouvrier, Saether& Visser (2013) Science
  14. 14. We verwachten dat de populatie groei negatief is in Year Population size jaren met een grote mismatch Reed, Grotan, Jenouvrier, Saether& Visser (2013) Science Jaar
  15. 15. Dichtheidsafhankelijke compensatie 50 100 150 200 0.00 0.05 0.10 0.15 0.20 Populatiegrootte Population size Reed, Grotan, Jenouvrier, Saether& Visser (2013) Science
  16. 16. Dichtheidsafhankelijke compensatie Jaren Mismatch Mismatch Totaal aantal uitgevlogen jongen Totaal aantal overlevende jongen Totaal aantal uitgevlogen jongen Jaren Populatie grootte Reed, Grotan, Jenouvrier, Saether& Visser (2013) Science
  17. 17. Kunnen deze ecologische processen de koolmees redden? Met dichtheidsafhankelijkheid Zonder dichtheidsafhankelijkheid Jaar Jaar Geen opwarming/ Milde opwarming / Gemiddelde opwarming / Snelle opwarming Reed, Grotan, Jenouvrier, Saether& Visser (2013) Science
  18. 18. Conclusies • Klimaatverandering leidt tot mismatched timing en daarmee tot selectie voor vroeger broeden in koolmezen • Er zijn nog geen gevolgen van deze mismatch op de populatie groei – Dichtheidsafhankelijkheid buffert de afname, althans tot nu toe • Echter, op lange termijn zijn er evolutionaire veranderingen nodig om de populatie te laten voortbestaan • Modellen geven aan dat koolmezen zich alleen bij een beperkte klimaatverandering snel genoeg kunnen aanpassen
  19. 19. Met dank aan: • Tom Reed • Phillip Gienapp • Marjolein Lof • Samuel Caro • Sonja Schaper • Luc te Marvelde D E P A R T M E N T O F A N I M A L E C O L O G Y

×