Kansen voor de insectenfauna in de Limburgse Hellingbossen

383 views

Published on

Door: Michiel Wallis de Vries
Lezing O+BN op de Landelijke Dag 2013

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
383
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kansen voor de insectenfauna in de Limburgse Hellingbossen

  1. 1. Kansen voor de Insectenfauna van Limburgse Hellingbossen Michiel Wallis de Vries i.s.m. Marcel Prick & Theodoor Heijerman
  2. 2. Fauna: een heel palet… • • • • • Zoogdieren: vleermuizen, Hazelmuis, Eikelmuis Vogels: Bosuil, Middelste bonte specht, Grauwe vliegenvanger Amfibieën: Alpenwatersalamander, Vroedmeesterpad Insecten: Vliegend hert, Keizersmantel, Spaanse vlag Overige ongewervelden…
  3. 3. Knelpunten op een rij voor dagvlinders • Geringe oppervlakte: ruimtebeslag en kwaliteit Grote ijsvogelvlinder, Keizersmantel, Grote weerschijnvlinder
  4. 4. Knelpunten op een rij voor dagvlinders • Isolatie: uitwisseling en herkolonisatie Zilvervlek, Bosparelmoervlinder, Zilverstreephooibeestje † 1930 † 1975 † 1950 Aanwezig: Schinveld
  5. 5. Knelpunten op een rij voor dagvlinders • ‘Harde’ bosranden
  6. 6. Knelpunten op een rij voor dagvlinders • Wegvallen hakhoutbeheer: schaduwwerking op microklimaat en vegetatie Viooltjes: zilvervlek en keizersmantel
  7. 7. Profiel Keizersmantel • • • • Echte bossoort Rupsen op viooltjes Groot areaal Sinds 1980 geen vaste populatie meer in NL • Wel verspreide waarnemingen • Waarom blijft vestiging uit? • Alleen anecdotische kennis (Wallis de Vries et al., 2013; OBN 174-HE)
  8. 8. Veldwerk Utfttal bij Nettersheim • Augustus 2012
  9. 9. Licht en Viooltjes • Drempelwaarde voor zowel licht als viooltjes 300 Aantal viooltjes 250 Eifel-eiafzet 200 Eifel-controle 150 100 50 0 0 10 20 30 40 % Licht 50 60 70
  10. 10. Veldwerk Limburg • Recente waarnemingslocaties Keizersmantel • 4 Hellingbossen 7 locaties • Bomen met geribbelde schors en omtrek >40 cm • Viooltjes in de buurt • 3 plekken: bosrand, 15 en 30m in bos
  11. 11. Licht en Viooltjes • Drempelwaarde voor zowel licht als viooltjes
  12. 12. Effecten op Nachtvlinders? • Evaluatie Hakhoutbeheer met Overstaanders • Oombos en Schaelsbergerbos Jonge kapvlakte (1,5 jaar) Oude kapvlakte (2,5-4,5 jaar) Jong bos (12,5-13.5 jaar) Oud bos (60 jaar) • Lichtvangsten (7 rondes) (NHM; Wallis de Vries & Prick, 2012)
  13. 13. Conclusies
  14. 14. Effecten op Nachtvlinders? • Soorten van open plekken met Bosrank: Bosrankdwergspanner, Bruine bosrankspanner, Egale bosrankspanner, Witvlekbosrankspanner • Weinig soorten van oude bossen: Wit spannertje
  15. 15. Effecten op Nachtvlinders? • Geschatte soortenrijkdom (waargenomen 15-40 spp.) • Soorten verspreid over hele successiereeks • Piek soortenrijkdom in Jong Bos Geschatte soortenrijkdom per proefvlak volgens Chao2-methode
  16. 16. Contrast met dagvlinders • Piek op Jonge Kapvlakte Maar: weinig soorten (10) en dit waren vooral algemene pop-vlinder overwinteraars (8 soorten)
  17. 17. Van Hakhout naar Onregelmatig Hooghout • Proef met Middenbosbeheer: Eys & Wijlre • Negatieve effecten op Nachtvlinders / Kevers van oude bossen en dood hout?
  18. 18. Effecten op Specialisten van Oude Bossen? • Nulmeting 2011 – uitvoering 2012 / 2013 • Effectmeting: 2013-2014 © Theodoor Heijerman
  19. 19. Valserie Eys B5: Mei 2011 April 2012 © Theodoor Heijerman Juni 2013 Augustus 2013 © Theodoor Heijerman
  20. 20. Eerste Effectmeting Nachtvlinders • Sterke terugval aantal soorten na kap (totaal 158 spp.) 80 a) Nachtvlinders - Aantal soorten totaal 70 60 50 40 2011 30 2013 20 10 14 0 100 50 30 100 50 30 Eys Eys Eys Wijlre Wijlre Wijlre b) Nachtvlinders - Aantal soorten Rode Lijst 12 10 8 2011 6 2013 4 2 0 100 50 30 100 50 30 Eys Eys Eys Wijlre Wijlre Wijlre
  21. 21. Eerste Effectmeting Nachtvlinders • Ook sterke terugval aantal vlinders na kap 300 a) Nachtvlinders - Aantal vlinders totaal 250 200 150 2011 2013 100 50 40 0 100 50 30 100 50 30 Eys Eys Eys Wijlre Wijlre Wijlre b) Nachtvlinders - Aantal vlinders Rode Lijst 35 30 25 20 2011 15 2013 10 5 0 100 50 30 100 50 30 Eys Eys Eys Wijlre Wijlre Wijlre
  22. 22. Eerste Effectmeting Nachtvlinders • Afname sterker bij: - bos(rand)soorten - soorten van houtigen 50 45 Bosranden 35 Bossen 30 Open landschap 25 20 15 10 40 5 35 0 Afname Stabiel Toename Onduidelijk Aantal soorten Aantal soorten 40 Bosrank 30 Houtigen Kruiden en Grassen 25 Overig 20 15 10 5 0 Afname Stabiel Toename Onduidelijk
  23. 23. Conclusies  Meer licht in het bos is belangrijk voor diersoorten van open plekken, zoals Keizersmantel en bosrankvlinders  Voor nachtvlinders en kevers zijn ook oudere stadia van belang  Middenbosbeheer biedt perspectieven, maar… na 1e jaar zijn effecten op bossoorten (nog) negatief  Houden de soorten van oude bossen stand?... Steun De Vlinderstichting en Stem vóór 1 dec op: http://www.anbomaxgoededoelenprijs.nl

×