Jouke Altenburg & Hans Schekkerman | Nieuwe Atlas

605 views

Published on

Op de Landelijke Dag 2012 hielden Jouke Altenburg en Hans Schekkerman een verhaal over de nieuwe vogelatlas. Samenvatting: De Nederlandse natuur is volop in beweging. Wie had bijvoorbeeld dertig jaar geleden gedacht dat de
Grote Zilverreiger een Nederlandse broedvogel en overwinteraar zou worden? En wat te denken van de
teloorgang van de Zomertortel?
Tussen 2012 en 2015 wordt het veldwerk uitgevoerd voor de nieuwe Atlas van de Nederlandse vogels.
Deze atlastellingen leveren niet alleen mooie producten als een boek en een (interactieve) website op.
Het atlasveldwerk vormt een cruciaal middel om de ‘reguliere’ Sovon-tellingen als BMP, PTT, MUS
enz. te ijken. Daarnaast kunnen de verzamelde gegevens gebruikt worden voor wetenschappelijk
onderbouwde natuurbescherming, -beheer en -beleid.
Het veldwerk van het atlasproject is alleen haalbaar dankzij de belangeloze inzet van honderden
deskundige vrijwillige vogelaars. Hun soortenlijsten en aantalsschattingen uit alle 1674 atlasblokken
vormen de basis.
De lezing gaat in op de achtergrond van het veldwerk in de winter en het broedseizoen en geeft een
doorkijkje naar de nieuwe eindproducten die mogelijk zijn

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
605
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Jouke Altenburg & Hans Schekkerman | Nieuwe Atlas

  1. 1. Blokken, hokken en punten…Vogelatlas van startJouke Altenburg & Hans SchekkermanFoto’s:Harvey van DiekPeter EekelderHans SchekkermanJouke Altenburg
  2. 2. Sovon Vogelonderzoek Nederland Wij wel !! Wij wel!
  3. 3. Sovon Vogelonderzoek Nederland
  4. 4. Sovon Vogelonderzoek Nederland
  5. 5. Sovon Vogelonderzoek Nederland Inhoud Het atlasproject: nut en noodzaak Het veldwerk – de hoofdlijnen Beoogde resultaten Tot besluit
  6. 6. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasproject 2012-2015 …ambities • alle 1685 atlasblokken van 5 x 5 km zijn in 2015 geteld • wintervogels én broedvogels (géén trekvogels) • digitale invoer en verwerking • eerste (digitale) tussenproducten tijdens project • boek en digitale (eind-)producten
  7. 7. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasproject 2012-2015 Door een consistente basisopzet zijn unieke langetermijn analyses mogelijk: reeks van 40 jaar!
  8. 8. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasproject 2012-2015 Door een consistente basisopzet zijn unieke langetermijn analyses mogelijk: reeks van 40 jaar!
  9. 9. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasproject 2012-2015 Door een consistente basisopzet zijn unieke langetermijn analyses mogelijk: reeks van 40 jaar! rood: verdwenen blauw: verschenen Veranderingskaart Bron: Atlas 2002
  10. 10. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasproject 2012-2015 Door een consistente basisopzet zijn unieke langetermijn analyses mogelijk: reeks van 40 jaar! Relatieve dichtheidskaart (Bron: Atlas 2002)
  11. 11. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasonderzoek… gaf impuls aan meetnetten: BMP, PTT, MUS, Kolonievogels, Slaapplaatsen, Watervogels etc.
  12. 12. Sovon Vogelonderzoek Nederland Meetnetten liggen niet willekeurig Bos Duin en heide Moeras Kwelder/schor landaandeel BMP-plots Stad/dorp/bedrijventerrein Agrarisch gebied Overig 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% Door gelijktijdige uitvoering veldwerk Atlas en Meetnetten kan worden ‘ge-ijkt’.
  13. 13. Sovon Vogelonderzoek Nederland Veldwerk bouwt voort op Broedvogelatlas (2002) Twee verzamelroutes met eigen spelregels • Atlasblokonderzoek: gericht op soortenlijst: streven is compleetheid, weinig gestandaardiseerd • Kilometerhokonderzoek in ‘gouden grid’: gericht op aantallen; meer gestandaardiseerde ‘uur’tellingen (55 min.) en punttellingen (5 min.) ‘gouden grid’
  14. 14. Sovon Vogelonderzoek Nederland Veldwerk Wintertelling: terreingebonden individuen
  15. 15. Sovon Vogelonderzoek Nederland Veldwerk Broedvogeltelling: territoria
  16. 16. Sovon Vogelonderzoek Nederland Veldwerk Exoten tellen mee!
  17. 17. Sovon Vogelonderzoek Nederland Veldwerk Niet-terreingebonden vogels: bijzaak!
  18. 18. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasblokonderzoek Winter- en broedseizoen • ≥3 bezoeken aan alle biotopen • waarnemingen van zeldzame soorten intekenen • aantalsschatting in klassen (achteraf) • tijdsbesteding noteren (indicatie bezoekintensiteit) Broedseizoen • hoogste broedzekerheidscode per soort noteren • nieuw ontdekte kolonies intekenen en tellen/schatten
  19. 19. Sovon Vogelonderzoek Nederland Kilometerhokonderzoek Bezoek elk km-hok (minstens) 2x per seizoen - twee perioden van elk 6 weken - per bezoek 55 minuten alle biotopen doorkruisen - 5 minuten punttelling op middelpunt km-hok Foto tellers
  20. 20. Sovon Vogelonderzoek Nederland Kilometerhokonderzoek Noteer tijdens doorkruisen - talrijke soorten: presentie (aankruisen) - schaarsere soorten: aantal noteren / turven - zeldzame soorten: intekenen op kaart
  21. 21. Sovon Vogelonderzoek Nederland Kilometerhokonderzoek Noteer tijdens 5 min. punttelling - alle soorten aantal noteren / turven
  22. 22. Sovon Vogelonderzoek Nederland Kilometerhokonderzoek Facultatief: uitgebreide punttelling (2 x 5 minuten) - alle waarnemingen op kaart intekenen - telling na afloop 5 minuten meteen 1x herhalen 1e vijf minuten blauw 2e vijf minuten rood herhaalde waarneming
  23. 23. Sovon Vogelonderzoek Nederland Waarom al dat tellen? Dichtheid p/km2 40 30 20 10 0
  24. 24. Sovon Vogelonderzoek Nederland Hoe? Broedvogels Sovon-meetnetten zijn ook atlaswerk!
  25. 25. Sovon Vogelonderzoek Nederland Hoe? Wintervogels
  26. 26. Sovon Vogelonderzoek Nederland Hoe? Data: 2 x 5 minuten punttelling hiërarchische modellen Wintervogels - aanwezig aantal - waarneemkans imperfecte waarneming - even weg /stil - zit te ver Sovon-meetnetten zijn ook atlaswerk!
  27. 27. Sovon Vogelonderzoek Nederland Veldwerk, losse bijdragen ‘Losse’ waarnemingen van schaarse/zeldzame soorten - via waarneming.nl / telmee.nl / BSP-broedvogels - nauwkeurige locatie, gedrag/broedzekerheid (km-hokvervaging) ‘Losse’ kilometerhoktellingen - binnen de vastgestelde telperioden - binnen en buiten ‘gouden grid’ ‘Losse’ uitgebreide punttellingen - 2x 5 minuten
  28. 28. Sovon Vogelonderzoek Nederland Atlasproject 2012-2015 resultaten Inspelen op grote maatschappelijke vraag: • Rode Lijst (2014) • Early Warning System (Vogelbescherming) • Europese vogelatlas (2019) • beleidsontwikkeling (o.a. Leefgebiedenbenadering) • beheerplannen • evaluaties etc.
  29. 29. Sovon Vogelonderzoek Nederland Nalezen?
  30. 30. Sovon Vogelonderzoek Nederland Tot besluit Vraag tijdig toestemming aan terreineigenaren
  31. 31. Sovon Vogelonderzoek Nederland Tot besluit APPLAUS….. voor jullie ADC’s
  32. 32. Sovon Vogelonderzoek Nederland Tot besluit Vragen … Meet and greet … Kom naar de Atlasstand (52)
  33. 33. Sovon Vogelonderzoek Nederland Tot besluit Prijswinnaars… Atlas T-shirt-verloting Rien Weststrate Gert Sleeuwenhoek Alfred Pellemans Meile Tamminga Joost de Jong (JJNG23) claimer van het 1000ste blok is… Robert Brunink uit Vriezenveen
  34. 34. Sovon Vogelonderzoek Nederland Alle vogels tellen!

×