Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Jaar van de Spreeuw

2,022 views

Published on

Hand-out:

Published in: Technology, Lifestyle
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Jaar van de Spreeuw

  1. 1. 2014: Jaar van de Spreeuw Trends, broedsucces en overleving van Spreeuwen
  2. 2. Sovon Vogelonderzoek Nederland Waarom een Jaar van de Spreeuw? • • • • Sterke afname als broedvogel Oorzaken deels onbekend Europees probleem Bekende vogelsoort, iedereen kan meedoen. Foto: Koos Dansen
  3. 3. Sovon Vogelonderzoek Nederland Opzet presentatie Wat weten we al? • Populatietrends in NL en andere landen Wat willen we weten? • Wat zijn de oorzaken? • Broedsucces in NL • Overleving in NL • Telactiviteiten in 2014
  4. 4. Sovon Vogelonderzoek Nederland Status - In 1998-2000 broedvogel in 96% van de atlasblokken Hoogste dichtheden in besloten landschappen Stand- en trekvogel: 80% overwintert in B, Fr, UK (??) Synchroon uitvliegen van nestjongen eind mei Deel wijkt al snel uit naar buitenland, vanaf juni aanvulling Gemeenschappelijke slaapplaatsen
  5. 5. Sovon Vogelonderzoek Nederland Trends in populatie-omvang: - Minimaal halvering sinds jaren 80 - Toename tot in jaren 70 BMP 120 100 80 60 landelijk 40 Oude Tijdreeksen 20 140 2012 2010 2008 2006 2004 2002 2000 1998 1996 1994 1992 1990 1988 1986 1984 0 120 100 80 60 40 20 0
  6. 6. Sovon Vogelonderzoek Nederland BMP 160 140 120 Bos 100 80 Agrarisch 60 Stedelijk 40 MUS 20 0 199019921994199619982000200220042006200820102012
  7. 7. 2012 2010 2008 2006 2004 2002 2000 1998 1996 1994 1992 1990 1988 1986 1984 1982 1980 Sovon Vogelonderzoek Nederland PTT 600 500 400 300 200 landelijk 100 0
  8. 8. Sovon Vogelonderzoek Nederland Grote verschillen in trends binnen Europa: West-Europa < Noord-Europa < Oost-Europa Heldbjerg et al. 2011 Oost-Europa Noord-Europa www.bto.org West-Europa
  9. 9. Sovon Vogelonderzoek Nederland Groot-Brittannië: toename in broedsucces! Aantal uitgevlogen jongen per paar www.bto.org
  10. 10. Sovon Vogelonderzoek Nederland Oorzaken buitenland: - In Groot-Brittannië afname overleving juveniele vogels - In Scandinavië (ook) afname broedsucces (maar geen analyse overleving) - Verhoogde sterfte vooral buiten broedseizoen - Gecombineerde effecten van voedselgebrek en competitie/predatie - Omzetting gras- in bouwland, intensivering grasland, ontwatering, insecticidengebruik (emelten!) - Nauwelijks iets bekend over situatie in stedelijk gebied: aanwijzingen voor voedselgebrek en verlaagde conditie nestjongen & overleving
  11. 11. Sovon Vogelonderzoek Nederland En hoe zit het in Nederland? Meetnet Nestkaarten: - gegevens >2000 nesten - nestkasten sterk oververtegenwoordigd aantal nestkaarten 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 1984 1986 1988 1990 1992 1994 1996 1998 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012
  12. 12. Sovon Vogelonderzoek Nederland legbegin 130 125 dagnummer 120 115 110 105 100 95 90 nestsucces uitgevlogen per succesvol nest 5 80 4 70 60 50 aantal jongen 6 90 % succesvol 100 3 2 1 40 0 198419861988199019921994199619982000200220042006200820102012 Geen aanwijzingen voor afname broedsucces, maar lager dan in UK (4.2 vs. 3.4)
  13. 13. Geringde spreeuwen • Eerste vogel geringd in Nederland was een Spreeuw (1911) • Tot 2010 zijn er meer dan 650.000 spreeuwen geringd • Overleving berekend voor 3 leeftijdscategorieën – Na uitvliegen (post-fledging) – Juveniel – Adult
  14. 14. Trend overleving Periode 1960-2012 Post-fledging:
  15. 15. Trend overleving Juveniel: Adult: © UEA Ringing Group.
  16. 16. Populatiemodel 1960-1968 Postfledging Juveniel Adult 0.35 0.38 0.70 Broedsucces 3.4 1.084 1976-1984 Postfledging Juveniel Adult 2000-2008 0.48 0.21 0.65 Broedsucces 3.4 0.995 Postfledging Juveniel Adult 0.22 0.20 0.66 Broedsucces 3.4 0.867
  17. 17. Wat gaan we doen? Het “Jaar van” heeft vier primaire doelen: 1. Het draagvlak vergroten voor de betreffende soort 2. De kennislacunes benoemen en ontbrekende kennis vergaren 3. De opgedane kennis omzetten in concrete inrichting- en beheermaatregelen 4. De kennis over concrete inrichting- en beheermaatregelen verspreiden onder terreinbeheerders
  18. 18. Wat gaan we doen? Sovon, Vogelbescherming en het Vogeltrekstation hebben de volgende onderzoeksvragen geformuleerd voor dit Jaar van de Spreeuw: • Wat is het broedsucces? • Slaapplaatsen: hoe maken spreeuwen gebruik van de ruimte in Nederland? • Wat is de overleving? • Dispersie: waar komen de spreeuwen vandaan en waar gaan ze naar toe?
  19. 19. Wat gaan we doen? 1. Broedsucces: Nestkasten met camera • Vivara en Vogelbescherming geven deze in bruikleen • Bij voorkeur op plekken waar al spreeuwen nestelen • Gedurende 15 maart t/m 1 juli minimaal 2 dagen per week de beelden bekijken • Verspreidt over verschillende habitats (vooral landelijk vs. stedelijk), en over het land • Beleef de Lente: twee Spreeuwenkasten uitgebreid volgen • Gegevens invoeren via Nestkast Light
  20. 20. Wat gaan we doen? 2. Overleving juvenielen • Tellingen van aandeel juveniele vogels augustus in groepen uitzwermende Spreeuwen • Periode 1 mei - 15 augustus • Noteren van locatie, datum en aantal volwassen en jonge Spreeuwen: • Herkenningskaart van de verschillende kleden • ‘Spreeuwenapp’ die de registratie van uitzwermende groepen vergemakkelijkt
  21. 21. Wat gaan we doen? 3. Slaapplaatsen tellen • Mogelijkheid om de Spreeuw bij een breder publiek onder de aandacht te brengen • Organisatie: minimaal twee tellingen in juli en oktober • Innovatieve telmethoden uittesten • Gegevens doorgeven via de (vernieuwde!) invoermodule van het Meetnet Slaapplaatsen 4. Dispersie • Waar gaan de jonge Spreeuwen naartoe na het uitvliegen? • Kleurringen • Promoten van het ringen van Spreeuwen.
  22. 22. Wat gaan we doen? Kennis en draagvlak: • Spreeuwen zijn leuk, mooi, interessant en bijzonder! • Kennis delen via verschillende media • Artikelen toegankelijk voor een breed publiek • Mooie verhalen delen d.m.v. lezingen en excursies • Online fotowedstrijd van spreeuwenwolken
  23. 23. Wat gaan we doen? Promotiemateriaal • Flyers • Posters • Downloadbare logo en banners (via www.jaarvandespreeuw.nl) Evenementen • Landelijke • Tuinvogeltelling • Beleef de Lente. Camera bij Spreeuwennesten > Amsterdam en Eemland. (programma EO) • Nationale Vogelweek: (pers)excursies • DutchBirdFair • Eurobirdwatch
  24. 24. Meer weten? Meedoen? www.jaarvandespreeuw.nl Contact: Albert de Jong (Sovon) Gert Ottens (Vogelbescherming) Martijn Versluijs (Vogeltrekstation) spreeuw@sovon.nl

×