Effecten van stikstofdepositie op diersoorten. Fauna in de PAS

381 views

Published on

Door Marijn Nijssen
Lezingen O+BN op de Landelijke Dag 2013

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
381
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Effecten van stikstofdepositie op diersoorten. Fauna in de PAS

  1. 1. Fauna in de PAS Effecten N-depositie op diersoorten Marijn Nijssen Stichting Bargerveen
  2. 2. De Programatische Aanpak Stikstof Hoe ontstaat ontwikkelingsruimte? • N-depositie neemt af 1600 (verwachting) 1400 • Helft voor de natuur 1200 • Helft als economische 1000 ontwikkelingsruimte 800 2004 2010 2018 2024 2028 Informatie EL&I: ‘Hoe werkt de programmatische aanpak stikstof (PAS)?
  3. 3. 1860 1995 N-depositie is niet … beperkt tot Nederland en de jaren ’80/’90… 2050 NASA http://daac.ornl.gov/CLIMATE/guides/global_N_deposition_maps.html
  4. 4. PAS – de Programmatische Aanpak Stikstof • Effecten van N-dep op een rij • Problemen Natura2000 soorten en Habitats • Mogelijke oplossingen door ander / extra beheer • Kennislacunes N-dep KDW
  5. 5. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Verstoorde nutriëntenbalans in planten Hogere en homogenere vegetatiestructuur Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Afname voedselkwaliteit vegetatie (in tijd en/of ruimte) Afname beschikbaarheid andere diersoorten (grootte, kwaliteit en bereikbaarheid) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  6. 6. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie fauna
  7. 7. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie fauna WATER Fysiologische problemen (osmose)
  8. 8. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) fauna WATER Fysiologische problemen (osmose)
  9. 9. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) fauna WATER Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  10. 10. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) fauna Afname nestgelegenheid grondbroeders Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  11. 11. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Hogere en homogenere vegetatiestructuur fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  12. 12. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Hogere en homogenere vegetatiestructuur Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  13. 13. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Hogere en homogenere vegetatiestructuur Verstoorde nutriëntenbalans in planten Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  14. 14. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verhoging beschikbaar N Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Hogere en homogenere vegetatiestructuur Verstoorde nutriëntenbalans in planten Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Afname voedselkwaliteit vegetatie (in tijd en/of ruimte) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  15. 15. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Verstoorde nutriëntenbalans in planten Hogere en homogenere vegetatiestructuur Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Afname voedselkwaliteit vegetatie (in tijd en/of ruimte) Afname beschikbaarheid andere diersoorten (grootte, kwaliteit en bereikbaarheid) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  16. 16. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Verstoorde nutriëntenbalans in planten Hogere en homogenere vegetatiestructuur Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Afname voedselkwaliteit vegetatie (in tijd en/of ruimte) Afname beschikbaarheid andere diersoorten (grootte, kwaliteit en bereikbaarheid) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  17. 17. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Verstoorde nutriëntenbalans in planten Hogere en homogenere vegetatiestructuur Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Afname voedselkwaliteit vegetatie (in tijd en/of ruimte) Afname beschikbaarheid andere diersoorten (grootte, kwaliteit en bereikbaarheid) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  18. 18. lucht Verhoogde N-depositie Bodem/water Verlaging pH in water en bodem Verstoorde nutriëntenbalans in bodem Verhoging beschikbaar N Beschikbaarheid mineralen vegetatie Verhoogde productie biomassa (inclusief strooisel en organische bodem) Verstoorde nutriëntenbalans in planten Hogere en homogenere vegetatiestructuur Afname kruiden en lage grassen & afname bloemdichtheid fauna Koeler en vochtiger microklimaat (in tijd en/of ruimte) Afname nestgelegenheid grondbroeders Afname kwantiteit voedselplanten (in tijd en/of ruimte) Afname voedselkwaliteit vegetatie (in tijd en/of ruimte) Afname beschikbaarheid andere diersoorten (grootte, kwaliteit en bereikbaarheid) Fysiologische problemen (osmose of zuurstoftekort)
  19. 19. Waar zitten de grote kennislacunes? • Plantkwaliteit N-depositie én beheer • Interactie verzuring - CO2 - klimaatverandering - gifstoffen • Optimalisatie beheer Frequentie - Timing - Herhaalbaarheid - Combinaties
  20. 20. De Programmatische Aanpak Stikstof • PAS is ‘the best we can do…‘ • Onderzoek onderbouwing huidige stand van kennis vaak ‘hypothetisch’ - expert judgement • Monitoring N-depositie én effecten op habitats en soorten

×