Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Presentation, Katja Lautar, joint SIGMA ReSPA PIFC regional conference, Skopje, 19 September 2019, Albanian

13 views

Published on

Presentation on ensuring alignment between policy planning and financial planning: experience from Slovenia (Albanian), Katja Lautar, SIGMA expert, joint SIGMA-ReSPA PIFC regional conference for EU candidate countries and potential candidates, Skopje, 19 September 2019.

Published in: Government & Nonprofit
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Presentation, Katja Lautar, joint SIGMA ReSPA PIFC regional conference, Skopje, 19 September 2019, Albanian

  1. 1. © OECD Konferenca e 5-të rajonale për Kontrollin e Brendshëm të Financave Publike Sigurimi i harmonizimit ndërmjet planifikimit të politikave dhe planifikimit financiar: Përvoja nga Sllovenia Katja Lautar Drejtoreshë e Zyrës për politika fiskale dhe ekonomike Ministria e Financave e Sllovenisë Shkup 19 shtator 2019
  2. 2. © OECD Përmbajtja: Planifikimi strategjik Buxheti / KAMB RIA Diskutimi i përvojës (graduale) të Sllovenisë në krijimin e proceseve dhe sistemeve për ta siguruar harmonizimin ndërmjet planifikimit strategjik, politikëbërjen individuale dhe planifikimin financiar/buxhetor.
  3. 3. © OECD • Sipërfaqja: 20,273 km2 • Kryeqyteti: Ljubljana • Popullata: 2 milion • Anëtar i BE-së - maj 2004 • Eurozonë - Janar 2007 • Hapësira Shengen - Dhjetor 2007 • Anëtare e OECD (maj 2010) Për Slloveninë: Statistikat dhe treguesit kryesorë për vitin 2019 Burimi: UMAR dhe *SORS, publikim Burimi: SORS, *metodologjia ESA Burimi: AJPES, SORS BBbb 2 Rritja reale (%) 2016 2017 2018* 2019f 2020f Bruto produkti vendor 3.1 4.9 4.5 3.4 3.1 Exporti 6.4 10.7 7.2 5.1 5.3 Importi 6.6 10.3 7.7 6.0 5.8 Konsumi privat 3.9 1.9 2.2 2.9 2.4 Bruto formacioni i kapitalit fiks -3.7 10.7 10.6 7.7 7.0 Konsumi qeveritar 2.7 0.5 2.6 2.2 1.9 Rritja vjetore (%) 2016 2017 2018 2019f 2020f Punësimi sipas SNA 1,8 2,9 3,0 2,0 1,0 Shkalla e papunësisë (ILO në %) 8,0 6,6 5,1 4,3 3,9 Paga për punëtor (reale, bruto) 2,0 1,3 1,6 3,3 3,5 Produktiviteti (BPV për punëtor) 1,3 1,9 1,5 1,4 2,1 Kosto e njësisë së punës (nominale)* 1,8 1,3 2,5 3,7 3,4 Inflacioni (fund të vitit) 0,5 1,7 1,4 2,2 2,2 % e BPV 2016 2017 2018 2019f 2020f Bilanci i përgjithshëm i Qeverisë* -1.9 0.0 0.7 0.9 1.0 Borgji i përgjithshëm i Qeverisë* 78.7 74.1 70.1 65.4 61.3 Dhj_2016 Dhj_2017 Dhj_2018 Jan _2019 Maj_2019 Gjithsej të punësuar 824.485 856.201 887.170 881.245 896.129 Punëtorët e sektorit publik (gjithsej) 235.841 236.676 240.035 239.365 241.567 % e sektorit publik në numrin e përgjithshëm të punësuarve 28,6 27,6 27,1 27,2 27,0
  4. 4. Strategjia zhvillimore e Sllovenisë 2030 Vizioni, 5 orientime strategjike, 12 qëllime ÇFARË lidhur me prioritetet zhvillimore, prioritetet investive, ndërtimit institucional dhe ndryshimeve strukturore? Programi i prioriteteve dhe politikave zhvillimore Programi i reformave kombëtare Programi i stabilitetit = Strategjia fiskale në kuadër të KAMB 4vjeçare Buxheti i shtetit, Buxhetet komunale, Fondi i sigurimeve shëndetësore, Fondi pensional dhe për paaftësi → GG ose S.13 Programet operacionale Raporti zhvillimor (IMAD) Parashikimet makroekonomik e (IMAD) Rekomandimet specifike për vendin - RSV Pakti për zhvillim dhe rritje BE 2020 Planifikimi strategjik i Sllovenisë në kornizën e BE-së (aspekti i FP)
  5. 5. Modeli i planifikimit zhvillimor i Sllovenisë
  6. 6. Objektivat dhe orientimet strategjike kryesore
  7. 7. Komponentat kryesore të sistemeve (institucioneve) të politikëbërjes dhe planifikimit strategjik Qeveria i propozon Kuvendit miratimin e ligjeve, buxhetit shtetëror, programeve nacionale dhe akteve ligjore tjera të përgjithshme duke i përcaktuar udhëzimet politike themelore dhe afatgjata për secilën fushë në kuadër të kompetencave të shtetit. Qeveria e drejton administratën shtetërore përmes ministrive (13 ML +2 pa portofol: njëra është GODEUCP). Dekreti për planifikimin zhvillimor dhe përgatitjen e buxhetit Harmonizimi i planifikimit strategjik me përgatitjen e buxhetit: GODEUCP & MeF RREGULOLO RJA E PUNËS e Qeverisë së Republikës së Sllovenisë Zyra qeveritare për legjislacion Sekretariati i përgjithshëm 6
  8. 8. Viti 3Viti 0 Viti 1 Gjithsej shpenzimet Shlyerja e borxheve + shpenzimet tjera ligjore Kufizimi i resurseve (që do të shpërndahen nëpër sektorë, /ministri/strategji/prog rame) Financimi i programeve ekzistuese Gjithsej shpenzimet diskrecionare Kursimet e efiçencës Ndarjet bazë Fondet shtesë për financimin e programeve të reja Korniza konceptuale e planifikimit afatmesëm – hapësira për manovrim për programet, masat (e reja)? Përmbledhur nga FMN
  9. 9. Ndërlidhja e strategjive dhe buxhetimit (qasja ↓↑) Masat, politikat strukturore dhe ndikimet e tyre, efektet financiare Faza strategjike : SDS, PDPP, programet Faza e vendimit: KAMB Faza e produksionit të buxhetit shtetëror (1/2 of GG) Faza legjislative (miratimi në Kuvend) Zbatimi & ekzekutimi në vitin year t Funksioni RIA Vlerësimi, PBB Harmonizi mi i plotë
  10. 10. Korniza e programit afatmesëm & harmonizimi i planifikimit strategjik përmes vlerësimit Parashikimet makroekonomike Parashikimet/kufijtë fiskal Kufijtë e shpenzimeve në nivelin e Politikave PBB & klasifikimit të programeve janë mjet i dobishëm Kriteret sektoriale ↑ „dëshira“ apo realitet Aspekti teknik/financa - MeF Aspekti i lidhur me politikat LM + GODEUCP (roli?) Parashikimet e cilësisë Parashikimet vs.caqet, ndikimi i masave/ investimeve Të hyrat, borxhet, shpenzimet (1), vlerësimet e ndikimit, koeficientët e bazuar në politika Politika fiskale, menaxhimi i borxhit, politike e shpenzimeve publike karshi komponentit të rritjes? Hapësirë për “kosto” të reja, ndikime të reja TW caku nga strategjia/programi Ndryshimet kryesore të politikave – ndryshimet strukturore – tregues të ri/më të mirë Trendi i shpenzimeve, shqyrtimi i shpenzimit, vlerësimi i politikave Shqyrtimi dhe vlerësimi i politikave dhe programeve, planifikimeve investive Strategjitë sektoriale, politika e investimeve – detyrimi për ta vlerësuar „pikëpamjen e parasë“ + të gjitha idetë e reja /caqeve të përcaktuara POR.. Një process i strukturuar dhe rregulluar: kombinim ndërmjet aspektit të lidhur me politikat dhe aspektit teknik
  11. 11. Udhëzimet për zbatimin e Rregullores së Punës të Qeverisë së RS • Aktualisht, Sekretariati i Përgjithshëm i kontrollon mjetet e RIA-s dhe të menaxhmentit rregullator + domosdo vetëm opinionin e MeF 10 LIGJI VLERËSIMI I SITUATËS DHE ARSYEVE QËLLIMET, PARIMET DHE ZGJIDHJET KRYESORE VLERËSIMI I PASOJAVE FINANCIARE TREGUES QË FONDET PËR ZBATIM PËRSHKRIMI I ARANZHIMEVE NË SISTEMET LIGJORE TJERA VLERËSIMI I PASOJAVE
  12. 12. Vlerësimi i ndikimeve dhe pasojave: mjedisi, përfshirë aspektet hapësinore dhe të mbrojtjes për ekonominë administrative: procedurat + obligimet për dokumentet zhvillimore dhe planifikuese rrethanat e rëndësishme lidhur me … pjesëmarrja publike pasojat sociale 11
  13. 13. Neni 8b: Elementet e propozimit për një ligj: Rregullorja e Punës e Kuvendit, vlerësim i pasojave në fushat individuale: 12 • pasojat për mjedisin, përfshirë aspektet hapësinore dhe të mbrojtjes • pasojat për ekonominë, veçanërisht NVM-të, dhe për konkurrueshmërinë • vetëm pasojat administrative, pa mbikëqyrje • implikimet financiare në buxhetin shtetëror dhe fondet tjera publike Buxheti Zhvillimi planifiki mi Miratimi nga SecGen/ MeF Sociale
  14. 14. Rasti i Sllovenisë: Kush bën çka? • Plani vjetor i Qeverisë: ligjet, rregulloret, strategjitë prej ML (raporti mujor), roli i MAP (nuk ka kontroll të cilësisë) • Ministria e Financave: Drejtoria e Buxhetit + Zyra e Njësisë Fiskale: parashikimet fiskale, përgatitja e buxhetit, bilanci strukturor (rregulla fiskale), propozimet për politika ekonomike dhe masa strukturore, hartimi i dokumenteve ligjore, hartimi i dokumenteve strategjike (PRK, SP, memorandum për buxhetin e shtetit) • IMAD: parashikimet makroekonomike, ndikimi i masave, BPV-ja potenciale, vlerësimi “ex post” i politikav efiskale, hartimi i kapitujve makro në PS, PRK dhe memorandum • Këshilli Fiskal : Vlerësimi “ex ante” & “ex post” i politikave fiskale • Ministritë e linjës: masat sektoriale dhe propozimet ligjore POR gjithashtu strategjitë, parakushtet për fondet e BE-së (+200) • GODECP pa rol të qartë këtyre ditëve për zhvillim development : SDS + SDG…
  15. 15. Faza e parë e përgatitjes së buxhetit: përcaktimi i kufirit të përgjithshëm të buxhetit dhe programeve të Qeverisë = SP & KAMB Faza e dytë e përgatitjes së buxhetit : përgatitja e detajuar e nënprogrameve, projekteve dhe aktiviteteve të ministrive të linjës PARASHIKIMI MAKROEKONOMIK Sesioni i parë i Qeverisë për buxhetin KUFIJTË MINISTRITË E LINJËS Propozimet sipas prioriteteve NEGOCIATAT PËRFUNDIMTARE Buxheti dërgohet në Kuvend Sesioni i dytë i Qeverisë për buxhetin Buxheti i aprovuar nga Qeveria Shpenzimet JO vetëm caqet B.9 (±) Parashikimi i të ardhurave Kufijtë e shpenzimeve publike (5 klasifikime) + PRIORITETET Rasti i Sllovenisë: procesi i përgatitjes së buxhetit DBP (i tërë GG) i dërgohet KE-së
  16. 16. DEKRETI për dokumentet dhe procedurat e planifikimit zhvillimor për përgatitjen e buxhetit shtetëror Rregullon: 1. metodën e përgatitjes së dokumenteve zhvillimore, 2. hartimin e politikave dhe përcaktimin e prioriteteve kombëtare për zhvillim 3. procedurat dhe dokumentet për përgatitjen e buxhetit shtetëror dhe ndryshimeve të tij, ndryshimin e buxhetit, si dhe dokumente tjera të ndërlidhura me këto akte. • Vlen gjithashtu për përgatitjen e qëndrimeve të Qeverisë për dokumentet e planifikimit zhvillimor në nivelin e Bashkimit Evropian dhe organizatave ndërkombëtare, si dhe obligimeve tjera në nivel ndërkombëtar. • Rregulloret përkatëse duhet të kërkojnë që komponentat e buxhetit të jenë konsekuente me politikat dhe prioritetet kombëtare të përcaktuara në dokumentet tjera të planifikimit strategjik • Përkufizimi i kierarkisë së dokumentave dhe përgjegjësive të qarta
  17. 17. Si mund/duhet t’i lidhim FP & Planin Zhvill.? • Përkushtimi i institucioneve, mbikëqyrja & pronësia e Qeverisë • Skicimi i të gjitha objektivave dhe rezultateve strategjike dhe sektoriale (gjithashtu parakushtet e mundshme për politika kohezive) • Ndërlidhja e tyre me shpenzimet fiskale: caktimi i kufijve të epërm në nivelet e politikave • PBB ishte fokusi si lidhje ndërmjet FP dhe Planit Zhvill. • Përforcimi i kornizës buxhetore dhe caktimi (i qartë) i prioriteteve Proceset kryesore „në vijim“: „Më lehtë e thënë se sa e bërë“  Buxhetimi i programeve dhe planifikimi strategjik (duhet të matet, plotësimi i qëllimeve/objektivave, mjaftueshëm SMART?)  Masat strukturore: tregu i punës, pensionet, shëndetësia…  Fuqizimi i kapacitetit për zbatimin e strategjive dhe për matjen e arritjes së rezultateve (RIA, PBB…aspektet fiskale/financiare)  Modernizimi i sistemit të buxhetit për t’i mbështetur më mirë vendim-marrësit e buxhetit (TI) Aspektet e të ri- menduarit në SLO:
  18. 18. Sa janë të rëndësishme RIA-t në sigurimin e harmonizimit të planifikimit strategjik & përgatitjeve të buxhetit?  Qeveritë kanë tendencë që të shpenzojnë më shumë se sa krijojnë/mbledhin taksa  Analizat e dobëta të ndikimeve (përfshirë fiskale) mund ta rrezikojë zbatimin e politikave (politikat e pafinancuara)  RIA-t ndihmojnë në vendim-marrjen individuale lidhur me politikat individuale dhe ndihmojnë në përgatitjen dhe planifikimin e buxhetit. Kjo e zvogëlon rrezikun e politikave të pafinancuara.  Ato e bëjnë lidhjen e planifikimit afatmesëm dhe zhvillimit  Kjo I obligon vendim-marrësit në politikat ekonomike, më pak hapësirë për manovrime politike.  Transparenca dhe “lehtësia" e planifikimit fiscal me prioritete dhe objektiva të qarta.
  19. 19. Çështjet dhe temat kryesore • Duhet të kemi një kornizë rregullatore dhe metodologjike adekuate që e pranon nevojën për harmonizimin e plotë të dokumenteve të ndryshme planifikuese të Qeverisë. • Rregullimi/ligji vs zotimi politik. Pse nuk është duke funksionuar kjo? • Qartësia e statusit dhe roli/kierarkia e dokumenteve të ndryshme planifikuese (buxheti, strategjitë sektoriale, planet e punës, etj.) • Qartësia e roleve dhe përgjegtjësive të aktorëve të ndryshëm qeveritarë • Një sistem funksional i RIA-s i cili duhet të ndihmojë në përmirësimin e cilësisë së politikave individuale dhe ta ndihmojë përgatitjen e buxhetit (vlerësimi i ndikimit fiskal) • Programimi i buxhetimit dhe strategjive sektoriale 18
  20. 20. Faleminderit për vëmendjen! katja.lautar@mf-rs.si Ndryshimi ka ndikim të konsiderueshëm psikologjik në mendjen e njeriut. Për frikacakët është kërcënim sepse nënkupton se gjërat mund të përkeqësohen. Për ata me shpresë është inkurajues sepse gjërat mund të përmirësohen. Për ata me vetëbesim është frymëzues sepse ekziston sfida për t’i përmirësuar gjërat. King Whitney Jr.

×