Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Exposec DefenseWorld 2019 - Vasileios Roussakis

61 views

Published on

Vasileios Roussakis, Major of the Hellenic Police, Security expert, Center for Security Studies (KEMEA)

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Exposec DefenseWorld 2019 - Vasileios Roussakis

  1. 1. 1 HOMELAND SECURITY STRATEGY IN PRACTICE Για να μπορέσουμε να αντιληφθούμε καλύτερα το πως η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας υλοποιείται στην πράξη στην Ελλάδα, κρίνεται σκόπιμο να γίνει μία επεξήγηση και μία αναδρομή της εξέλιξης του περιεχομένου του όρου. Ο όρος HOMELAND SECURITY ή εσωτερική ασφάλεια αρχίζει να εφαρμόζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ως μία στρατηγική για την πρόληψη και αντιμετώπιση κάθε τρομοκρατικού κινδύνου ο οποίος μπορεί να πλήξει τους πολίτες και τις εσωτερικές δομές και να αποσταθεροποιήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις αρχές της χώρας. Μέχρι τότε, η τρομοκρατία αντιμετωπιζόταν ως ένα εξωτερικό θέμα άμυνας που εκδηλωνόταν με χτυπήματα σε πρεσβείες και στόχους ενδιαφέροντος, εκτός της επικράτειας. Μετά τις επιθέσεις της AL-QAEDA, ο τρόμος μπήκε στο σπίτι του δυτικού κόσμου και αναβαθμίστηκε σε εσωτερικό θέμα ασφάλειας (homeland security). Η έρευνα που ακολούθησε την 11η Σεπτεμβρίου, συμπέρανε ότι οι επιθέσεις θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί εάν υπήρχε ένας κεντρικός μηχανισμός ο οποίος θα διαχειριζόταν όλες τις πληροφορίες που σχετίζονται με την εσωτερική ασφάλεια. Προκύπτει, συνεπώς, η ανάγκη αντιμετώπισης ενός πολυδιάστατου κινδύνου μέσω μιας οργανωμένης πολιτικής εσωτερικής ασφάλειας η οποία θα τέμνει κάθετα ένα σύνολο διαφορετικών πολιτικών και θα οργανώνει άμυνες σε διαφορετικά επίπεδα. Η πολιτική αυτή στην πορεία εξελίσσεται μέσα από μία άνιση διαμάχη μεταξύ της ασφάλειας αφενός και των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των δημοκρατικών ελευθεριών αφετέρου. Η πολιτική εσωτερικής ασφάλειας στην Ελλάδα εδράζεται εν πολλοίς στο πλαίσιο κανόνων που από το 2010 η ΕΕ εφαρμόζει κατά την υλοποίηση της ενωσιακής Στρατηγικής Εσωτερικής Ασφάλειας. Η Στρατηγική αυτή επανεκκινείται ουσιαστικά το 2015 για να συμπεριλάβει νέες μορφές εκδήλωσης του φαινομένου και να προσδιορίσει ως κοινές απειλές και προκλήσεις τη ριζοσπαστικοποίηση, τη στρατολόγηση, τη νέας μορφής χρηματοδότηση της τρομοκρατίας, το κυβερνοέγκλημα και τους αλλοδαπούς τρομοκράτες μαχητές. Η απόκτηση μίας νέας δυναμικής στα θέματα της τρομοκρατίας δεν αποτελεί προϊόν της απόφασης των κρατών μελών να εκκχωρήσουν μέρος του σκληρού πυρήνα του κράτους σε υπερεθνικά όργανα, αλλά απόρροια μιας δραματικής επικαιρότητας λόγω των τρομοκρατικών χτυπημάτων σε Παρίσι το 2015 και σε Βρυξέλλες, Νίκαια και Βερολίνο το 2016 και της ανόδου του ισλαμικού κράτους την επομένη της έναρξης του πολέμου στη Συρία. Το ενδιαφέρον της ΕΕ για την Ελλάδα δεν σχετίζεται με την επιστροφή Ελλήνων πολιτών από τις εμπόλεμες ζώνες στη Συρία, αλλά αφενός με την ενδεχόμενη διέλευση μέσω της χώρας μας αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών οι οποίοι έχοντας λάβει την κατάλληλη εκπαίδευση για τη διάπραξη τρομοκρατικών επιθέσεων επιστρέφουν στις χώρες καταγωγής ή διαμονής τους εκμεταλλευόμενοι τις προσφυγικές/μεταναστευτικές ροές αφετέρου με το ενδεχόμενο ριζοσπαστικοποίησης προσφύγων και μεταναστών κατά την υποδοχή, φιλοξενία
  2. 2. 2 και κράτησή τους στις δομές και τα καταστήματα κράτησης της χώρας. Γίνεται, λοιπόν, αντιληπτός ο κρίσιμος ρόλος της Ελλάδας ως ανατολικό σύνορο της ΕΕ και πύλη πιθανής εισόδου αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών, οι οποίοι χωρίς την εκπόνηση κι εφαρμογή καίριων πολιτικών μπορεί να αποδειχθούν σε μείζονα κίνδυνο για την εσωτερική ασφάλεια των κρατών μελών της ΕΕ. Το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας, ως επιστημονικός και ερευνητικός φορέας, του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη έχει ως σκοπό την υλοποίηση δράσεων που άπτονται της ενίσχυσης της εσωτερικής ασφάλειας. Επιδιώκοντας την πρόληψη και καταπολέμηση των απειλών της ριζοσπαστικοποίησης που οδηγεί στον βίαιο εξτρεμισμό και τη τρομοκρατία και των επιστρεφόντων αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών σχεδίασε και υλοποιεί τη δράση με τίτλο «Ενίσχυση των φορέων επιβολής του νόμου για την αναγνώριση και καταπολέμηση της ριζοσπαστικοποίησης και του εξτρεμισμού». Η δράση διάρκειας δύο ετών ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2018 και χρηματοδοτείται κατά 75% από το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μέσα από μία σειρά επιμέρους ενεργειών, η δράση επιδιώκει ένα διπλό σκοπό. Πρώτον, στην αύξηση του επιπέδου ετοιμότητας και απόκρισης των επαγγελματιών πρώτης γραμμής σε περιστατικά ριζοσπαστικοποίησης που ενδεχομένως να εκδηλωθούν σε χώρους υψηλού κινδύνου όπως είναι τα καταστήματα κράτησης (φυλακές) της χώρας καθώς και τα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ.) που λειτουργούν στα 5 ελληνικά νησιά, τις Ανοιχτές Δομές Φιλοξενίας (Α.Δ.Φ.) και τα Προαναχωρησιακά Κέντρα Κράτησης (ΠΡΟ.ΚΕ.ΚΑ.) όπου διαβιούν οι προσφυγικοί και μεταναστευτικοί πληθυσμοί. Δεύτερον, στον εντοπισμό και ανάσχεση των επιστρεφόντων αλλοδαπών τρομοκρατών μαχητών. Πως τώρα θα περάσουν οι σκοποί του προγράμματος στην πράξη. Αρχικά διενεργήθηκε μία μελέτη των αναγκών, με στόχο να καταγραφούν οι ιδιαίτερες συνθήκες και ο βαθμός εμπλοκής των φορέων επιβολής του νόμου σε θέματα ριζοσπαστικοποίησης και τρομοκρατίας. Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 370 εκπρόσωποι όλων των υπηρεσιών και βαθμίδων διοίκησης από την Αττική και την περιφέρεια, που σχετίζονται με τους χώρους διαβίωσης προσφύγων/μεταναστών και τα καταστήματα κράτησης. Μετά την καταγραφή των πραγματικών αναγκών, εξειδικευμένοι συνεργάτες του ακαδημαϊκού και επιχειρησιακού χώρου σχεδίασαν ένα εκπαιδευτικό υλικό, το οποίο αποτελείται από ένα θεωρητικό πλαίσιο και μία μεθοδολογία αναγνώρισης της ριζοσπαστικοποίησης και των τρομοκρατών μαχητών, που βασίζεται στη μίκρο, μέσο και μάκρο παρατήρηση εμφανισιακών, γνωστικών και συμπεριφορικών δεικτών. Το εκπαιδευτικό υλικό στοχεύσει στην καλύτερη κατανόηση, εντοπισμό και διαχείριση των κινδύνων της ριζοσπαστικοποίησης και της τρομοκρατίας από τους εμπλεκόμενους φορείς. Παράλληλα, για την επίτευξη βέλτιστων μαθησιακών αποτελεσμάτων αναπτύσσεται, ένα εκπαιδευτικό ψηφιακό παιχνίδι προσομοίωσης των δεικτών επικινδυνότητας. Το 2019 θα υλοποιηθούν δέκα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία θα παρακολουθήσουνσυνολικά 250 στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας, των
  3. 3. 3 Καταστημάτων Κράτησης του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής, των Τελωνείων και των Υπηρεσιών Ασύλου και Υποδοχής και Ταυτοποίησης του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής. Το 2020 θα σχεδιασθεί και διοργανωθεί μία δι-υπηρεσιακή άσκηση επί χάρτου, κατά την οποία 100 στελέχη φορέων επιβολής του νόμου θα κληθούν να συνεργαστούν για την αποτελεσματική διαχείριση προσομοιωμένων σεναρίων απειλών και κινδύνων, που αφορούν ριζοσπαστικοποιημένα άτομα και τρομοκράτες μαχητές. Όλη η αποκτηθείσα γνώση του προγράμματος θα ενσωματωθεί σε δύο θεματικά εγχειρίδια τα οποία θα διανεμηθούν στους εμπλεκόμενους φορείς με σκοπό να αποτελέσουν ένα πρακτικό οδηγό κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Με τον τρόπο αυτό, η στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας της Ε.Ε. σε θέματα τρομοκρατίας υλοποιείται στην πράξη.

×