TOPIK 1 PERKEMBANGAN SENI KANAK-KANAK1.1 KANAK-KANAK DAN SENI VISUALKanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang din...
atas meja dan kertas lukisan dengan menggunakan pelbagai jenis bahan dan mediumseperti krayon, pensil serta bahan-bahan la...
(b) Peringkat Failed RealismImej yang diperolehi secara tidak sengaja diperbaiki dan diperhalusi bagi mendapatkanimej sebe...
semestinya elemen satu peringkat perkembangan sahaja.2.5 TEORI-TEORI KOGNITIF2.5.1 Teori Gestalt- Prinsip asas teori ini m...
mereka yang berbeza. - prinsip penyelidikan biologinya :(a) Penyerapan (Assimilation) dan Ubahsuai (Accommodation)Piaget m...
sentiasa ingin bertutur untuk menarik perhatian.Namun begitu, di dalam kelas yang sama mungkin ada sebilangan kanak-kanak ...
pertemuan antara penghujung garisan dan permulaannya.Bentuk mempunyai struktur jisim dan isipadu. Terdapat 2 jenis bentuk ...
kemas, teratur, lengkap dan sempurna dapat mewujudkan kesatuan.ORGANISASI REKAANKomunikasi visual merujuk kepada pembelaja...
Multimedia ialah penggunaan komputer untuk sesuatu persembahan denganmenggunakan sokongan teks, grafik, audio dan video. I...
Kategori reka bentuk hiasan dalaman terbahagi kepada dua iaitu reka bentuk ruangkediaman dan reka bentuk ruang awam dan ko...
mereka.(c) Rakaman Video dan Penggunaan ICTguru boleh menggunakan rakaman video dan menayangkan kepada para pelajar di bil...
ahli akademik yang tersohor dalam bidang kreativiti. Kerja-kerja penyelidikannya didalam mendalami bidang ini telah berjay...
dilalui sebagai satu bentuk refleksi diri.Laura H. Chapman – 3 kaedah diperkenalkan :(a) Kaedah Penjanaan Idea (Inception ...
Individu ini mempunyai daya sensitiviti yang tinggi terhadap keadaan sekelilingnyatermasuk gaya hidup, keperluan, persekit...
oleh guru kepada murid bagi menggalakkan penemuan-penemuan terbaru melaluipenyelidikan dan kajian.(c) Pemerhatianproses pe...
mereka berikan di dalam kelas.TOPIK 6 ESTETIKA DAN KANAK-KANAK6.1 DEFINISI ESTETIKA- perkataan Greek iaitu aisthetikos –me...
- keupayaan pengkarya untuk menghasilkan karya secara realistik melalui peniruanalam sekeliling Sebagai contoh, pengkarya ...
- Hurwitz dan Day (2001), apresiasi bermaksud ‘menghargai’ dan pemahamanmengenai konsep apresiasi seni adalah melalui penc...
- Senn (1998)Teknologi maklumat dan komunikasi merangkumi pelbagai teknologi yang disepadukanuntuk memperolehi, menyimpan ...
dalam proses pembelajaran.Keburukan• Pelajar berkemungkinan sesat dan hilang haluan tanpa pengawasan yang baik.• Mengakiba...
Schurman (1995)- Multimedia ialah kombinasi manipulasi, pengga bung jalin danpengintegrasianmedia seperti teks, grafik, an...
Audio adalah bunyi yang dapat didengar tetapi tidak dapat dilihat dengan mata kasarmanusia.4. Penggunaan Audio dalam Aplik...
INTERNET DALAM PENDIDIKANInternet merupakan satu sistem jaringan rangkaian komputer antarabangsa yangmeliputi seluruh duni...
yang terdapat dalam internet.Penyelesaian Masalah• Internet mampu bertindak sebagai suasana penyelesaian masalah bagi tuju...
bukti (evidence) keupayaan pelajar; daripada menentukan objektif pengujian, merangkasoalan atau tugas, menjalankan ujian, ...
assessment) seperti kerja kumpulan, demonstrasi dan pembentangan pelajar.KAEDAH-KAEDAH PENGUJIAN DI DALAM PEMBELAJARAN SEN...
kelemahan pelajar dalam seni?Bagaimanakah guru dapat menghebahkan dengan relevan pencapaian pelajar kepadaguru lain, penta...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Nota psv (perkembangan seni kanak)

1,379 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,379
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
67
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Nota psv (perkembangan seni kanak)

  1. 1. TOPIK 1 PERKEMBANGAN SENI KANAK-KANAK1.1 KANAK-KANAK DAN SENI VISUALKanak-kanak dilahirkan dengan mempunyai sifat yang dinamik serta berkembangmengikut fitrah semula jadi proses tumbesaran mereka. Hasil kerja seni visual yangdihasilkan berfungsi sebagai alat komunikasi dan merupakan refleksi pemikirankanakkanak.1.2 KEPENTINGAN PENGAJARAN MATA PELAJARANPENDIDIKAN SENI VISUAL KEPADA KANAK-KANAK(a) Aspek KognitifPenganjuran aktiviti seni visual yang tersusun dan terancang dapat melahirkan kanak-kanak yang empunyai keupayaan menyelesaikan masalah serta mampu membuatpenilaian dan bijak membuat keputusan.(b) Aspek FizikalPenggunaan alat dan bahan memberikan satu bentuk latihan berkesan kepada otottangan (psychomotor) dan koordinasi tangan serta mata.(c) Aspek KreativitiLatihan dan projek yang bersifat terbuka dapat membantu murid untuk mengembangkanaspek kreativiti mereka. Aktiviti dan projek di dalam pendidikansenivisualmengutamakan proses, berbanding dengan hasilan akhir.(d) Aspek Persepsimurid boleh mempertingkatkan dan menajamkan penggunaan pancaindera dan deriamelalui proses penghasilan dan hasilan seni, produk dan objek yang terdapat disekeliling mereka.(e) Aspek Sosial dan EmosiMurid boleh berinteraksi dan meningkatkan keupayaan bersosial selain meningkatkankeyakinan diri. Mata pelajaran pendidikan seni juga menganjurkansemangat ekerjasamadi dalam aktiviti berkumpulan yang dibentuk.1.3 KANAK-KANAK DAN SENI LUKIS(a) Melukis sebagai Medium KomunikasiLukisan merupakan bentuk komunikasi awal kanak-kanak sebelum mereka berupayauntuk bertutur. Ianya dijadikan alat perhubungan yang berkesan untuk berinteraksi.(b) Melukis sebagai Cara Mencapai Kepuasan DiriMelukis merupakan aktiviti yang mampu memberikan kepuasan kepada kanak-kanak.Melalui lukisan, kanak-kanak dapat meluahkan perasaan dan emosi selain dapatmembina kekuatan otot. Aktiviti sebegini juga dapat membantu menajamkan daya intuisikanak-kanak.(c) Melukis untuk Meningkatkan Daya Penguasaan Kendiri (Self Esteem)Aktiviti melukis dapat memberikan kepuasan kepada kanak-kanak dalam meluahkanapa yang dilihat lalu dipindahkan semula dalam bentuk dan rupa imej yang unikmengikut tahap pemahaman mereka.Melalui aktiviti melukis, kanak-kanak dapatmeningkatkan daya sensitiviti pancaindera.1.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK KANAK-KANAK1.4.1 Teori Perkembangan Artistik oleh Hurwitz dan Day(a) Peringkat Manipulatif atau Zaman Awal Kanak-kanak (2-4 Tahun) kanak-kanak tidakmempunyai kawalan pada pergerakan tangan.Lukisan yang dihasilkan juga selalunya tidak terkawal dan banyak terdapat di dinding, di
  2. 2. atas meja dan kertas lukisan dengan menggunakan pelbagai jenis bahan dan mediumseperti krayon, pensil serta bahan-bahan lain. -tidak bersifat realistik dan banyakmenggunakan lukisan garisan bagi menggambarkan sesuatu imej.-terdapat empat peringkat contengan pada peringkat manipulatif iaitu contengan garisantidak terkawal, contengan garisan terkawal, contengan rupa terkawal dan contenganrupa.(b) Peringkat Membuat Simbol (6-9 Tahun)kanak-kanak mula beralih ke peringkat menghasilkan simbol. Pada peringkat ini, kanak-kanak sangat terpengaruh dengan keadaan sekelilingnya.(c) Pra-Remaja (10-13 Tahun)Terdapat percubaan untuk melukis figura dengan saiz yang betul.Lukisan figura pula mula dilukis dengan menitikberatkan daya saiz sebenar objek.1.4.2 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Lowenfeld dan Britain(a) Peringkat Scribbling (2-4 Tahun)Pada peringkat ini kanak-kanak menghasilkan contengan secara rawak dan tidakterkawal. mereka mula melukis dari peringkat contengan kepada lukisan garisan lurusdan melintang kepada melukis bulatan.(b) Peringkat Preschematic (4-7 Tahun)Peningkatan daripada contengan bulatan kepada percubaan pertama untuk melukisobjek yang terdapat di sekelilingnya dengan menggunakan garisan.(c) Peringkat Schematic (7-9 Tahun)Lukisan mula dihasilkan mengikut skema atau konsep tertentu.Penekanan lebih diberikan kepada cara penyusunan objek dalam imej selain daripadaimej manusia dan objek yang terdapat disekelilingnya. lukisan yang dihasilkan adalahspontan, bebas dan berskala besar.(d) Peringkat Dawning Realism atau The Gang Age (9-12 Tahun)kanak-kanak terus melukis dengan mengekalkan konsep dan skema tertentu. imej yangdilukis secara realistik dan teliti. Imej lukisan mula mengecil dari segi saiz dan kanak-kanak mula menunjukkan sifat kritikal dengan hasil karya sendiri. Mereka mulamembandingkan karya dengan karya rakan sebaya dan ini menjadikan mereka berhati-hati dan sedikit individualistik serta menitikberatkan kualiti karya yang dihasilkan.(e) Peringkat Pseudonaturalistic atau Reasoning (12-14 Tahun)Pada peringkat ini, kanak-kanak mula peka dengan konsep realistic di dalammenghasilkan lukisan. Mereka menitikberatkan konsep kedudukan dan saiz rasionalimej. Mereka lebih gemar untuk melukis melalui konsep peniruan atau melalui objek dihadapan mata berbanding dengan lukisan menerusi imaginasi.(f) Peringkat Period If Decision atau Adolescent Art in High School (14-17 Tahun)Peringkat ini merupakan peringkat penekanan terhadap proses penghasilan karya senidan penciptaan objek. Peringkat ini memperlihatkan kematangan di dalam membuatkeputusan dan pemilihan bahan yang sesuai untuk menghasilkan karya seni.1.4.3 Teori Perkembangan Artistik Kanak-kanak oleh Georges-Henri Luquet(a) Peringkat Fortuitous RealismPeringkat ini ialah peringkat awal lukisan kanak-kanak di mana imejan yang cubadihasilkan pada peringkat contengan telah membentuk imej dan objek yang hampirsama dengan objek sebenar.
  3. 3. (b) Peringkat Failed RealismImej yang diperolehi secara tidak sengaja diperbaiki dan diperhalusi bagi mendapatkanimej sebenar. Lukisan yang hampir sama dihasilkan berulang kali.(c) Peringkat Intelectual RealismPada peringkat ini kanak-kanak mula melukis mengikut apa yang mereka tahu dan apayang mereka lihat. Bentuk lukisan yang lebih ringkas namun dilukis dengan agak baik.(d) Peringkat Visual RealismMelukis imej yang mempunyai perspektif dan kadar banding.Percubaan untuk melukis imej 3 dimensi di atas kertas lukisan dapat dilihat padaperingkat ini dan percubaan melukis imej secara 3 dimensi dianggap satu kejayaan danpencapaian baik.1.5 KEINGINAN ASAS KANAK-KANAK(a) Untuk Bergerak, Berjaya dan Diiktiraf, Diterima dan Disanjung (hasil karyadi[uji,dipamerkan)(b) Untuk Bersaing, Ketangkasan Fizikal dan Memahami (pertandingan)(c) Untuk Meneroka, Pencapaian Kreatif dan Meluahkan Perasaan (beri peluangmeneroka dan bereksperimentasi.TOPIK 2 TEORI-TEORI DALAM SENI2.1 DEFINISI SENISeni boleh dirujuk sebagai suatu proses dan manifestasi kepada ekspresi diri, penilaianyang menentukan elemen-elemen yang wajar diketengahkan di dalam hasil seni, didalam menyampaikan idea, emosi, perasaan, kepercayaan di dalam bentuk yangdifikirkan paling efektif.2.2 CIRI-CIRI PERKEMBANGANPergerakan estetik awal kanak-kanak mempunyai kaitan langsung dengan emosimereka kerana resepsi deria yang mengeluarkan isyarat tersebut selalunya mempunyaihubungan terus dengan bahagian otak yang merangsang emosi.2.3 PERKEMBANGAN ESTETIKLuahan estetik kanak-kanak amat berbeza dengan pergerakan badan yang biasa. Didalam kehidupan seharian, kita berkomunikasi secara verbal ataupun bukan verbal.Komunikasi bukan verbal melibatkan pergerakan tangan, memek muka, pandanganmata dan pergerakan bahagian badan yang lain. Pergerakan estetik pula menjuruskepada isyarat virtual. Isyarat virtual ini merupakan jendela kepada emosi dalamankanak-kanak dan juga jiwa dan pemikiran mereka.2.4 PERKEMBANGAN ARTISTIK(a) Faktor sosioekonomi mempunyai pengaruh yang amat terbatas dalam peringkat awalpertumbuhan kanak-kanak. Kanak-kanak lelaki dan perempuan didapati melukis dengancara yang sama di peringkat awal pertumbuhan.(b) Lukisan kanak-kanak dapat memberi lebih banyak maklumat tentang perkembanganmereka daripada catan kerana ianya menggunakan krayon, pensil dan pen. Alatan inilebih mudah dikawal oleh kanak-kanak daripada berus dan warna.(c) Terdapat pertindihan yang agak ketara di antara peringkatperingkat perkembangan.Lukisan kanak-kanak mungkin mempunyai elemen dua peringkat serentak dan tidak
  4. 4. semestinya elemen satu peringkat perkembangan sahaja.2.5 TEORI-TEORI KOGNITIF2.5.1 Teori Gestalt- Prinsip asas teori ini menitikberatkan keseluruhan daripadasebahagian. Dalam erti kata lain, melihat sesuatu objek secara keseluruhan (contohnyarumah) memberi makna yang lebih mendalam daripada melihat komponenkomponenindividu (tiang, lantai, dinding, pintu, tangga). Proses melihat secara keseluruhanmelibatkan proses kognitif – minda membuat anjakan daripada memahami setiapkomponen dalam menghasilkan makna daripada pandangan yang menyeluruh.Hukum-hukum Teori Gestalt(a) Hukum PragnanzHukum Pragnanz menyatakan bahawa apabila individu berhadapan denganpengalaman yang baru, persepsi individu tersebut adalah tidak teratur.(b) Hukum Persamaan (Similarity)Konsep hukum persamaan adalah lebih mudah untuk difahami.Individu akan lebih cenderung untuk mengklasifikasikan rangsangan yang mempunyaipersamaan di dalam kumpulan yang sama.(c) Hukum Keintiman (Proximity)Mengikut hukum keintiman, pengklasifikasian setiap rangsangan adalah berdasarkanelemen jarak dan hubungan. Rangsanganrangsangan yang mempunyai hubung kait diantara satu sama lain akan diletakkan di dalam kumpulan yang sama.(d) Hukum Lengkap (Closure)Hukum lengkap menganjurkan bahawa individu cenderung untuk meletakkanrangsangan yang telah lengkap di dalam kumpulan yang sama.(e) Hukum Kesinambungan Positif (Good Continuation)Hukum ini menyatakan bahawa sifat sesuatu rangsangan tidak akan berubah, dan padamasa yang akan datang sifat yang sama akan dikekalkan. Contohnya, garis yang lurusdilihat sebagai akan tetap lurus pada masa yang akan datang dan tidak akan berubahsifatnya.(f) Hukum Ciri-ciri Bahagian (Membership Character)Di dalam hukum ini, individu akan mentafsir sesuatu berdasarkan pandangan merekasecara keseluruhan terhadap sesuatu objektersebut, dan bukannya melihat setiap bahagian daripada keseluruhan objek tersebut.- Teori Gestalt jugamempunyai hubungan yang rapat dengan pandangan konstruktivis dan banyakdiaplikasikan di dalam kaedah penyelesaian masalah.- Di dalam konteks pembelajaran seni visual, teori Gestalt bukan sahaja melihat kepadaproduk atau hasil kerja tetapi memberikan penekanan yang tinggi ke atas prosespenghasilan produk itu sendiri.2.5.2 Teori Sosial-Interaksi Piaget(ahli epistemologi genetik di dalam bidang biologi danfalsafah.)-Piaget merumuskan bahawa kanak-kanak kecil bukanlah tidak mempunyai kapasitiuntuk berfikir, cuma kanak-kanak dewasa mempunyai lebih pengalaman yangmengasah minda mereka.Jawapan kanak-kanak kecil berbeza daripada kanak-kanak dewasa kerana cara berfikir
  5. 5. mereka yang berbeza. - prinsip penyelidikan biologinya :(a) Penyerapan (Assimilation) dan Ubahsuai (Accommodation)Piaget menjelaskan dua proses yang digunakan oleh individu sepanjang hayat dalammenyesuaikan diri mereka dengan persekitaran, iaitu asimilasi (assimilation) danakomodasi (accommodation). Kedua-dua proses ini sentiasa berlaku dalam diri individudan sentiasa menimbulkan ketegangan yang memerlukan penyelesaian. Hasil daripadapenyelesaian kepada ketegangan ini akan mempengaruhi perkembangan kognitif.(b) Refleksi, Skema, Struktur dan HierarkiPiaget juga mengemukakan hipotesis bahawa setiap bayi dilahirkan dengan skemafungsi yang dikenali sebagai refleksi. Refleksi pada bayi ini berfungsi dalam membantumenyesuaikan diri dengan persekitaran yang baru (daripada dunia janin ke duniasebenar). Apabila bayi mula biasa dengan persekitaran yang baru, refleksi ini akandigantikan dengan skema tersusun.Perkembangan Kebolehan Kognitif(a) Peringkat Deria-Pergerakan (0-2 Tahun)Kanak-kanak masih belum dapat menguasai simbol ataupun bahasa untuk menamakanobjek di sekitarnya. Satu-satunya cara interaksi dengan persekitaran ialah melalui kesanderia dan gerak-gerinya.Apabila umur bayi meningkat 10 bulan, bayi tersebut mula memahami konsep ‘kekal’(permanence) iaitu kesedaran bahawa walaupun sesuatu objek hilang daripadapandangannya, objek tersebut tidak ghaib begitu sahaja.(b) Peringkat Pra-olahan (2 – 6 Tahun)Di peringkat ini, kanak-kanak telah mula menguasai bahasa dan menggunakan namauntuk panggilan objek di sekelilingnya.Walaupun begitu, penguasaan ini masih baru dan terbatas dan akan berkembangsepenuhnya sehinggalah kanak-kanak tersebut mencapai peringkat pengolahan formal.(c) Peringkat Pengolahan Konkrit (7 – 11 Tahun)Kebolehan kanak-kanak menguasai konsep pengekalan tentang paduan, nombor, beratdan padatan. Kebolehan ini membantu mereka memahami konsep lain yang lebih rumitseperti susunanangka, pengklasifikasian bahan mengikut sifat, serta kemampuan melihat sesuatuperkara daripada pelbagai perspektif.d) Peringkat Pengolahan Formal (12 Tahun ke Atas)Kanak-kanak ini mencapai tahap kemuncak kecerdasan mental di penghujung zamanremaja, namun kekurangan pengalaman mengehadkan pengetahuan dan kebolehanmereka untuk menggunakan apa yang mereka tahu. Di peringkat ini juga,perkembangan fizikal kanak-kanak adalah lebih pantas berbanding perkembanganmental apabila mereka mula melangkah ke awal alam remaja.Pendekatan Teori Sosial-Interaksi Piaget dalam Pembelajaran(a) Peringkat Pra-olahan (2-6 Tahun)Imaginasi kanak-kanak adalah sangat tinggi pada peringkat praolahan, iaitu apabilakanak-kanak mencapai umur dua hingga enam tahun. Adalah penting bagi guru-guruprasekolah ataupun ibu bapa menggalakkan kanak-kanak untuk berimaginasi keranasecara tidak langsung ia juga akan menggalakkan daya cipta kanak-kanak.(b) Peringkat Pengolahan KonkritDi peringkat ini, kanak-kanak mempunyai kepetahan bercakap yang sangat tinggi dan
  6. 6. sentiasa ingin bertutur untuk menarik perhatian.Namun begitu, di dalam kelas yang sama mungkin ada sebilangan kanak-kanak yangsangat petah bertutur dan sangat aktif, manakala sebilangan lagi lebih sukamendiamkan diri.(c) Peringkat Pengolahan Formal (12 Tahun ke Atas)Di peringkat ini, pelajar telah mula faham konsep-konsep abstrak dan mula membentukidentiti diri. Mereka mula memahami kepentingan falsafah hidup dan prinsip, politik dankonsep agama. Guru boleh membantu dengan mengadakan perbincangan dalamtopiktopik ini agar dapat dijadikan panduan oleh pelajar. Antara bentuk perbincanganialah membantu dalam menentukan hala tuju pelajar, persediaan yang perlu dilakukanserta menetapkan matlamat.Pendekatan KonstruktivisPendekatan Konstruktivis dalam PengajaranBruner telah menggariskan tiga prinsip utama di dalam konteks pembelajaranmenggunakan pendekatan konstruktivis.1. Pengajaran perlu menitikberatkan pengalaman pelajar serta mengikut kontekskesanggupan pelajar untuk belajar (kesediaan).2. Pengajaran perlu mengikut struktur atau urutan yang mampu difahami oleh pelajardengan mudah (organisasi).3. Pengajaran perlu dirangka untuk memudah cara penghasilan ilmu (melangkauimaklumat yang dibekalkan guru).Kaedah ini mengaplikasikan empat cara tertentu di dalam penyampaian sesuatu topik.1. Menekankan perbezaan iaitu melatih pelajar agar bijak membezakan jenis dan sifatmaklumat yang diterima.2. Menstruktur maklumat agar lebih mudah diterima dan difahami3. Susunan paling berkesan di dalam menyampaikan material pengajaran4. Sifat dan bentuk ganjaran (reward) atau hukuman (punishment)yang akan dikenakan sekiranya pelajar berjaya atau gagal melakukan sesuatu.TOPIK 3 BAHASA TAMPAK (ASAS-ASAS SENIREKA)- Unsur-unsur seni reka terdiri daripada enam elemen asas yang penting dalampenggubahan sesuatu karya seni visual iaitu:• Garisan• Rupa• Bentuk• Jalinan• Ruang• Warna- Garisan ialah cantuman dari satu titik ke titik yang lain dengan mempunyai jarak-jaraktertentu. Aplikasi berbagai jenis garisan dapat mencipta rupa, jalinan, ton, corak sertamenimbulkan gambaran bentuk, ruang dan gerakan dalam seni visual.- RupaRupa mesti mempunyai garisan luar (outline) dan sempadan yang mengelilinginya.Ianya dapat dikategorikan kepada rupa geometri dan organik. Rupa geometri lebihkepada rupa yang mempunyai sudut dan penjuru. Rupa organik pula yang mempunyairupa bebas dan tidak terikat pada bentuk yang khusus. Rupa ialah sesuatu kawasanyang berbeza dari ruang di sekeliling dan bersifat 2-D (tidak berjisim). Merupakan hasil
  7. 7. pertemuan antara penghujung garisan dan permulaannya.Bentuk mempunyai struktur jisim dan isipadu. Terdapat 2 jenis bentuk iaitu bentukkonkrit dan bentuk ilusi. Bentuk dapat dihasilkan melalui lukisan, catan, arca, komputerdan kraf tradisi. Bentuk konkrit ialah bentuk sebenar yang bersifat 3 dimensi. Bentuk ilusiialah bentuk yang dilihat melalui gambar atau ilustrasi. Ianya bersifat rata dan bolehdihasilkan melalui lakaran, catan danlukisan berkomputer 3 dimensi.Jalinan merujuk kepada kesan yang terdapat pada permukaan sesuatu objek. Ia dapatmenunjukkan kesan rasa dan ekspresi sesuatu objek kepada kita. Jalinan terbahagikepada dua iaitu; jalinan sentuh dan jalinan tampak. Jalinan sentuh ialah jalinan yangdapat dirasai melalui sentuhan, contohnya kulit buah durian (alam semula jadi) danjahitan sulaman (alam buatan manusia). Jalinan tampak pula jenis jalinan yang hanyadapat dilihat tetapi tidak dapat dirasa melalui sentuhan.Ruang merupakan kawasan yang dikelilingi oleh garisan, atau kawasan kosong disekeliling objek, atau jarak antara dua objek.warna ialah pigmen pewarna kimia yang bertindak balas pada sesuatu permukaan.warna terbahagi kepada tiga kumpulan utama iaitu warna asas, warna sekunder danwarna tertier. Warna asas terdiri daripada warna biru, merah dan kuning; dan ianyaboleh menghasilkan warna sekunder dan warna tertier. Warna sekunder pula terdiridaripada warna hijau, jingga dan ungu; dan dapat dihasilkan daripada campuran duawarna asas. Sementara itu, warna tertier terhasil daripada percampuran warna asas dansekunder.PRINSIP-PRINSIP REKAAN-Harmoni wujud di alam sekeliling apabila munculnya susunan atau ulangan unsur-unsurseni mengikut cara atau gaya yang tertentuTujuan menghasilkan kesan harmoni adalahuntuk menarik perhatian pada sesuatu gubahan, objek atau imej.- Kontra wujud apabila salah satu daripada unsur-unsur seni mempunyai ciri-ciri yangbertentangan di antara satu sama. Ianya bertujuan untuk menimbulkan kesan yangmenarik pada sesebuah karya seni. Kontra berkait rapat dengan penegasan (semakintinggi kadar kontra semakin jelas penegasan).- penegasan ialah sesuatu yang boleh menarik perhatian dan tumpuan kepadapemerhatian tampak. Ianya berfungsi sebagai daya penarik, pemusatan karya,mengelak kebosanan dan menjadikan gubahan lebih dramatik.Imbangan ialah keadaan gubahan yang sama sempadan, sama berat dan graviti, samakecerahan warna, sama padan dan sama gaya penampilan.Terdapat tiga jenis imbangan iaitu imbangan simetri, imbangan tidak simetri danimbangan semua arah.Pergerakan wujud apabila terdapatnya keadaan yang bergetar, bergoyang, bergegar,berayun, bersinar-sinar dan sebagainya.Pergerakan bertujuan untuk memberi ‘nyawa’, rupa dan bentuk visual dalam senitampak dua dimensi.Kepelbagaian merupakan keadaan penggabungan pelbagai gaya, nilai dan idea yangberbeza. Susunan atau ulangan unsur-unsur seni yang bertentangan arah dan berbezasaiznya akan mewujudkan kepelbagaian.Kesatuan merupakan olahan motif atau ulangan unsur-unsur seni secara sistematik,berpandukan grid berdasarkan tema atau idea sesuatu hasil karya. Susun atur yang
  8. 8. kemas, teratur, lengkap dan sempurna dapat mewujudkan kesatuan.ORGANISASI REKAANKomunikasi visual merujuk kepada pembelajaran yang membolehkan pelajarberkomunikasi secara visual melalui hasil kerja seni. Komunikasi visual terdiri daripadadua tumpuan utama iaitu; reka bentuk grafik dan multimedia. Reka bentuk grafik meliputipengenalan reka bentuk grafik, poster, simbol, logo dan maskot, kaligrafi, tipografi,pembungkusan, grafik persekitaran, ilustrasi, dan komputer grafik.Poster merupakan reka bentuk komunikasi yang berfungsi menyampaikan mesej danintipati daripada gubahan idea. Ianya juga merupakan elemen dalam promosi, kempendan sebagainya.SimbolIalah reka bentuk grafik yang diringkas dan dipermudahkan daripada imej sumber alamsemula jadi dan alam buatan manusia.Simbol terdiri daripada flora dan fauna serta benda-benda yang terdapat di sekelilingmanusia. Ianya lebih ringkas dan mudah daripada tanda yang menggunakan teks.LogoLogo ialah visual grafik yang menjadi identiti kepada firma perniagaan, kelab, persatuan,organisasi dan bandan-badan tertentu.MaskotMaskot pula digunakan untuk menarik minat pada sesuatu sambil menampilkan ciri-cirikemesraan.Tipografi (Muka Taip)Tipografi merupakan seni menyusun atur atau merekaletak sesebuah muka suratdengan menggunakan huruf untuk mendapatkan hasil yang menarik. Terdapat 3kumpulan muka taip yang diaplikasikan dalam rekaan grafik iaitu muka taip serif, sanserif dan hiasan.Pembungkusan boleh dibahagikan kepada dua jenis iaitu pembungkusan jenis lembutdan pembungkusan jenis keras.Pembungkusan seni lembut terdiri daripada beg plastik, kertas, plastik pembalut dankertas pembalut. Manakala pembungkusan jenis keras terdiri daripada kotak, tin, botoldan sebagainya.Grafik PersekitaranIalah reka bentuk grafik yang ada pada alam sekeliling. Ianya berkonsepkanpengiklanan untuk menyampaikan maklumat di samping mempromosi kepada pembacadan pengguna.IlustrasiIlustrasi merupakan seni yang menggambarkan idea dan kata-kata dalam bentukgambar. Pada zaman dahulu, ilustrasi digunakan untuk merakamkan legenda danperistiwa bersejarah. Kini ianya lebih bersifat komersial dan berkembang pesat seiringdengan penemuan teknik percetakan.Komputer GrafikKomponen grafik dalam perisian menggunakan komputer grafik ialah teks, warna,bentuk, ilustrasi dan garisan yang boleh membantu pelajar. Penggunaan komputergrafik membantu pelajar meningkatkan mutu hasil kerja kerana komponen grafik telahtersedia dalam pelbagai perisian.Multimedia
  9. 9. Multimedia ialah penggunaan komputer untuk sesuatu persembahan denganmenggunakan sokongan teks, grafik, audio dan video. Ianya menggunakan rangkaianhubungan dan alat untuk membolehkan pengguna melayari, berinteraksi, mencipta danberkomunikasi.KRAF TRADISIONAL DAN DIMENSI BARUTembikar/Seramikmerupakan hasil kraf tradisional yang paling awal dapat dikesan oleh tamadun manusia.Ia menggunakan tanah liat yang didapati di kawasan persekitaran atau tepian sungai,sawah dan sebagainya. objek ini berfungsi sebagai bekas kegunaan harian, hiasan dandalam kematian.Anyamanadalah warisan yang terkenal di kawasan luar bandar terutamanya di negerinegeriTerengganu, Perak, Melaka dan Kedah. Anyaman bukanlah produk tetapi lebihmerupakan kemahiran dalam penghasilan produk. Biasanya produk yang dianyamdiperbuat daripada daun mengkuang atau pandan, dan dijadikan sebagai perkakas atauobjek harian seperti tikar, tudung saji dan sebagainya.UkiranMerupakan sejenis seni warisan yang menerapkan unsur-unsur alam sekitar yangmenjadi identiti ukiran mereka. Antara motifnya ialah awan larat yang mempunyai unsur-unsur flora dan fauna, kosmo, geometri dan lain-lain.TekatTekat lebih dikenali sebagai tekat bersuji atau sulaman timbul. Ia merupakan senisulaman benang pada kain dasar dan dibentuk dengan menggunakan kertas yangdiliputi benang emas.BatikProduk batik mempamerkan kreativiti dan kehalusan seni tekstil yang tinggi. Tidakhairanlah ia menjadi salah satu produk pelancongan yang terlaris. Di antara jenis-jenisbatik termasuklah batik tulis/lukis, terap/blok, pelangi, skrin dan sebagainya. Motif yangdigunakan adalah seperti flora dan fauna, geometri dan sebagainya.TenunanTenunan adalah proses menjalinkan sehelai benang sehingga menjadi sebidang kain.Tenunan merupakan hasilan jalinan benang losen (benang dasar) dengan benangpakan (benang sisip).REKA BENTUK DALAMAN DAN LANSKAPSalah satu cara peningkatan kehidupan dalam kediaman atau ruang awam supayadapat meningkatkan status ruang tersebut agar selesa, selamat dan sesuai dengan citarasa pemiliknya. Reka bentuk ruang dalaman terhasil daripada kombinasi beberapaelemen asas seni bina seperti tiang, dinding, lantai, siling dan atap.
  10. 10. Kategori reka bentuk hiasan dalaman terbahagi kepada dua iaitu reka bentuk ruangkediaman dan reka bentuk ruang awam dan komersil.REKABENTUK PERSEKITARANLanskapLanskap merupakan pemandangan yang boleh dilihat secara semula jadi ataupunbuatan manusia. Ianya boleh dibahagikan kepada beberapa kategori yang merangkumilanskap, kediaman, komersial, institusi, pinggir jalan dan kemudahan awam.Jenis-jenis LanskapLanskap lembut merangkumi penggunaan tumbuh-tumbuhan yangmeliputi pelbagai jenis pokok, tumbuhan renek dan tumbuhan tutupbumi. Satu lagi jenis lanskap ialah lanskap keras atau kejur.Peranan dan Fungsi LanskapSecara umumnya, lanskap mempunyai beberapa fungsi dan peranan utama.(a) Fungsi Fizikal Tumbuhan Lanskap• mengawal hakisan tanah• memberi perlindungan dan teduhan• meredakan iklim• mengawal pencemaran alam• menjadi tirai dan dinding• mengarah pergerakan atau petunjuk arah• imbangan ekologi dan kehidupan fauna(b) Fungsi Estetik Tumbuhan Lanskap• membentuk ruang• merangka pemandangan• melembutkan• mengikat bangunan dan struktur dengan permukaan bumi• menjadi penyatu pelbagai elemen(c) Fungsi Ekonomi Tumbuhan LanskapSelain daripada yang dinyatakan di atas, tumbuhan lanskap mampu menyediakanpemandangan yang baik dan indah serta memberikan faedah kepada masyarakat dannegara dari segi rekreasi, kesihatan, pendidikan dan pelancongan.TOPIK 4 MENINGKATKAN DAYA IMAGINATIF KANAK-KANAK4.1 kanak-kanak perlu dibekalkan dengan alatan yang bersesuaian untuk dapatmerangsang daya imaginasi mereka. Kreativiti dapat dihasilkan denganmemanipulasikan objek alam.4.1.1 Pelbagai Jenis Alat dan Media(a) Alatan AsasAlatan-alatan asas seperti kertas lukisan, berus, warna dan krayon.(b) GambarGambar-gambar foto ini bolehlah digunakan daripada imej yang pelbagai, contohnyagambar keluarga, haiwan, bangunan, pemandangan dan pelbagai lagi objek alam yanglain. Pelajar meniru imej di dalam foto untuk dimanifestasikan di dalam karya lukisan
  11. 11. mereka.(c) Rakaman Video dan Penggunaan ICTguru boleh menggunakan rakaman video dan menayangkan kepada para pelajar di bilikmedia atau bilik pandang dengar yang terdapat di sekolah-sekolah.Penggunaan ICT merujuk kepada penggunaan alatan digital dan elektronik denganmemanipulasikan perisian-perisian yang ada. penggunaan komputer, pengimbas,kamera digital, pencetak dan Internet pembelajaran yang lebih kreatif danmenyeronokkan.4.2 PENGALAMAN DERIASetiap insan normal mempunyai lima deria iaitu deria rasa, deria bau, deria dengar,deria lihat dan deria sentuh.Penggunaan deria yang baik akan dapat melahirkan kanak-kanak yang mampumembuat pemerhatian secara aktif, dan ianya menggalakkan interaksi yang kritis dankreatif dengan alam, alat dan bahan.4.2.1 Cara Belajar4.2.1.1 Belajar Secara VisualPelajar visual, secara amnya, dapatlah diklasifikasikan sebagai pelajar yang gemarmenggunakan deria penglihatan lebih daripada deria yang lain untuk mendapatkanmaklumat semasa proses pembelajaran berlaku. Pelajar di dalam golongan ini lebihcenderung menggunakan maklumat bertulis, nota, diagram dan gambar.4.2.1.2 Belajar Secara AuditoriPelajar auditori mendengar dengan tekun untuk memahami, dan proses menulis notadilakukan kemudian. Adakalanya pelajar auditori tidak memahami maklumat bertulis danperlu mendengar dengan sendiri penjelasan guru.4.2.1.3 Belajar Secara KinestetikPelajar golongan ini dapat belajar dengan lebih efektif melalui sentuhan dan pergerakan.golongan ini memerlukan aktiviti yang lebih berbentuk hands-on.TOPIK 5 KREATIVITI DAN KANAK-KANAK5.1 KREATIVITILowenfeld (1975) percaya bahawa setiap kanak-kanak dilahirkan kreatif. Penyataan inidisokong dengan sifat semula jadi kanakkanak yang gemar meneroka, dan penuhdengan perasaan ingin tahu.5.2 PENGERTIAN KREATIVITIKreativiti berasal daripada perkataan Latin iaitu “creare” yang membawa maksud“membuat”. Manakala daripada perkataan Greek pula “creare” bermaksud “memenuhi’.Kamus Dewan, (2002) mentakrifkan kreativiti sebagai satu kemampuan (kebolehan)mencipta daya kreatif, kekreatifan manakala kreatif pula sebagai mempunyai kebolehanmencipta, menghasilkan dan mengembangkan sesuatu idea baru dan asli.Kesimpulannya kreativiti adalah kebolehan dan kemampuan seseorang menghasilkansesuatu yang kreatif, baru dan asli. Ada juga pendapat yang mentakrifkan kreatif dankreativiti sebagai penghasilan sesuatu yang tidak ada sebelumnya.5.3 PANDANGAN TOKOH-TOKOH SENI VISUAL MENGENAIKREATIVITIEllis Paul Torrance atau lebih dikenali sebagai Paul Torrance merupakan penyelidik dan
  12. 12. ahli akademik yang tersohor dalam bidang kreativiti. Kerja-kerja penyelidikannya didalam mendalami bidang ini telah berjaya mengembangkan bidang kreativiti dan beliautelah diiktiraf dengan gelaran Bapa Kreativiti.June King McFee pula mentakrifkan kreativiti itu sebagai keupayaan seseorangmencipta sesuatu yang baru dan pada masa yang sama mampu untuk mengolah idea.Carl Rogers telah menggariskan lima faktor yang menjadi asas kepada individu yangsihat, yang dapat berfungsi dengan sepenuhnya dalam kehidupan. Kelima-lima faktortersebut ialah keterbukaan kepada pengalaman, cuba menikmati kehidupan yangdialaminya, menghargai diri sendiri, mengamalkan kebebasan dan akhirnya menjadiindividu kreatif. Beliau percaya bahawa individu yang bebas dan mempunyai rasatanggungjawab akan cuba menyumbang kepada insan serta makhluk lain dipersekitarannya.Sumbangan ini boleh dinyatakan dalam bentuk kreativiti di dalam bidang seni ataupunsains,Victor Lowenfeld - menjelaskan bahawa kreativiti seseorang murid itu boleh diukurmelalui empat omponen utama iaitu kelancaran,( secara spontan serta pantas )fleksibel, (mampu menyesuaikan diri dengan pelbagai keadaan dan situasi keaslian(mencari idea baru dan asli kepekaan. (Penggunaan deria pancaindera seperti melihat,merasa,mendengar, menghidu dan sentuhan digunakan secara sepenuhnya sebagi prosesengamatan dan merekod.)TAHAP PERKEMBANGAN KREATIVITI5.4.1 Perkembangan Kreativiti Fisher(a) Peringkat RangsanganPemikiran kreatif dirangsang dengan apa, mengapa, siapa, bagaimana dan sebagainya.Guru perlu merangsang minda pelajar dengan pelbagai soalan kritikal.(b) Peringkat PenerokaanPeringkat rangsangan telah berjaya merangsang murid untuk berusaha menjawabpersoalan yang dikemukakan oleh guru atau permasalahan yang timbul.(c) Peringkat PerancanganPeringkat ini menggalakkan pemikiran kreatif untuk merancang dan memetakan semuaaktiviti dan merekodkan segala kemungkinan.Aktiviti pada peringkat ini akan dilakukan melalui 3 cara iaitu:• Perancangan secara verbal iaitu perancangan melalui perbincangan,pemerhatian, interaksi dan sebagainya.• Perancangan secara visual dilakukan melalui visual, graf, imej lukisan dan sebagainya.(d) Peringkat AktivitiPemikiran kreatif bermula dengan set idea. Justeru melahirkan pemikiran kreatif melaluitindakan setelah merencana segala aktiviti.Pada peringkat ini segala perancangan dibantu melalui persoalanpersoalan seperti‘’Bagaimana harus kita mengambil tindakan ke atas cadangan tersebut?’’(e) Kajian SemulaPeringkat ini menilai keberkesanan tindakan yang telah diambil bagi prosespenambahbaikan selain melihat pencapaian objektif kerja.Murid-murid digesa untuk memberikan pendapat dan komen terhadap apa yang telah
  13. 13. dilalui sebagai satu bentuk refleksi diri.Laura H. Chapman – 3 kaedah diperkenalkan :(a) Kaedah Penjanaan Idea (Inception of Idea)Di dalam menjana idea, pengkarya menetapkan objektif, haluan dan tujuan penghasilankarya. guru dimestikan untuk membimbing pelajar dalam menetapkan hala tujupenghasilan karya selain menerangkan kaedah menjana idea.(b) Pengolahan dan Pemurniaan (Elaboration and Refinement)Proses pengolahan dan pemurnian idea dilakukan bagi mendapatkan kajian visual yanglebih sistematik dan tersusun.Proses ini digunakan oleh pengkarya bagi memastikan imej atau visual yang hendakdihasilkan atau dipilih bertepatan dengan tema dan objektif penghasilan.(c) Kemahiran Menggunakan Bahan (Execution in a Medium)guru perlu membimbing murid melalui pengenalan terhadap bahan dan teknikpenggunaan serta penghasilan. Guru perlu menjelaskanmelalui demonstrasi dan tunjuk cara supaya pemilihan bahan oleh murid mempunyaimakna dan nilai tersendiri.Calvin W. Taylor(a) Kreativiti Bersifat EkspresifKreativiti bersifat ekspresif berlaku secara rawak dan bebas.Keadaan ini boleh dilihat melalui lukisan kanak-kanak yang dihasilkan secaraspontandan bebas mengikut kemampuan yang sesuai dengan perkembangan fizikalmereka yang belum stabil.Penghasilan lukisan pada peringkat ini banyak digambarkan melalui garisan dancontengan mudah.(b) Kreativiti Melalui Penghasilanguru membantu murid untuk menambahbaik kemahiran sedia adakepada kaedah yang lebih sistematik dan tersusun.(c) Kreativiti Bersifat InventifKreativiti bersifat inventif merujuk kepada keupayaan mencipta benda atau objek melaluiproses eksprimentasi. Peranan guru pada peringkat ini adalah memberikan motivasi dangalakan supaya pelajar tidak cepat bosan dan putus asa.(d) Kreativiti Bersifat InovatifPeringkat ini melibatkan modifikasi kepada konsep-konsep asas sedia ada kepada ideabaru yang lebih bermakna. pelajar mula bertindak luar dari kaedah konvensional danmenghasilkan alternative bagi setiap perancangan.(e) Kreativiti Bersifat EmergenIni merupakan bentuk kreativiti tertinggi di mana keseluruhan prinsipformal diterjemahkan dan muncul di dalam bentuk abstrak dan mudah. Sebagi contoh,figura manusia digambarkan tanpa menitikberatkan bentuk formal dan bentuk asalnyaoleh kanakkanak apabila melukis.CIRI-CIRI KREATIVITI(a) Bersifat FleksibelSeseorang yang kreatif berupaya untuk menyesuaikan dirinya dalam pelbagai keadaandan situasi selain mempunyai keyakinan optimis.(b) Sensitif dan Peka
  14. 14. Individu ini mempunyai daya sensitiviti yang tinggi terhadap keadaan sekelilingnyatermasuk gaya hidup, keperluan, persekitaran dan turut sensitif menggunakan deria.(c) Gagasan/Idea yang Asli dan TulenSeseorang yang dikategorikan sebagai kreatif sering kali mengutarakan idea dangagasan yang asli. Ini bermakna, cetusan idea bukanlah hasil cedokan daripada mana-mana sumber. Idea mereka unik dan menarik, malah tidak stereotaip dan juga tidakkovensional. Mereka ini biasanya menghasilkan hasil kerja dan karya mengikut cetusanrasa. Hasil karya yang mereka hasilkan sering kali berbeza daripada yang biasa.(d) Bersifat TerbukaMempunyai sifat keterbukaan di dalam menerima pandangan dan pendapat orang lainmengenai hasil karya dan kerja mereka. Mengamalkan sikap bebas serta demokratik.(e) LogikMurid-murid peka dan sering berfikir secara logik dan rasional.Mereka tahu membezakan yang baik dan tidak baik. Selain menghargai masa merekajuga sangat menghormati masa.(f) Berfikiran BebasGolongan kreatif ini mempunyai daya pemikiran yang tidak terkongkong pada satusatuperkara sahaja. Golongan ini pandai dan bijak merancang agar projek dan perkara yangdirancang selamat dan berjalan lancar. Pada kebiasaannya mereka ini sangat berhati-hati dan bijak membuat keputusan.5.6 STRATEGI MERANGSANG KREATIVITI5.6.1 Kaedah Sumbangsaran (Brainstorming)(a) Kaedah PertamaElakkan membuat penilaian, terutama semasa proses awal sumbangsaran. Ini bolehmembantutkan usaha murid untuk menyalurkan idea kerana khuatir idea yang diberikantidak mampu dilaksanakan.(b) Kedah KeduaElakkan pemilikan idea oleh kumpulan dan individu. Ini kerana apabila idea dan saranandihakmilikkan oleh individu atau kumpulan ianya akan menyebabkan perasaan egowujud lalu mengurangkan kerjasama di kalangan murid. Keadaan ini biasanyamewujudkan suasana tegang kerana mereka cuba untuk mempertahankan idea dansecara tidak langsung menyebabkan kesukaran untuk memperbaiki idea tersebut.(c) Kaedah KetigaMenjelaskan kepada murid bahawa tidak menjadi kesalahan untuk meminjam idea dancara sedia ada bagi tujuan penambahbaikan dalam proses kemudiannya.(d) Kaedah KeempatMenggalakkan sumbangsaran idea yang luar biasa yang kadangkala tidak masuk akal.Galakan sebegini akan merangsang murid untuk berfikir luar daripada kemampuansupaya murid mempunyai idea menarik, tidak bersifat konvensional dan bersifat biasasahaja.Teori Perkembangan Kreativiti Paul Torranceproses memupuk dan mengembangkan kreativiti para pelajar.(a) PenyoalanRangsangan melalui proses penyoalan melalui sesi kritikan seni.(b) PenemuanProses penemuan merujuk kepada usaha untuk memberikan galakan dan rangsangan
  15. 15. oleh guru kepada murid bagi menggalakkan penemuan-penemuan terbaru melaluipenyelidikan dan kajian.(c) Pemerhatianproses pemerhatian tidak tertumpu hanya pada deria pengamatan semata-matamalahan proses pemerhatian turut melibatkan deria yang lain seperti deria sentuhan,dan sebagainya.(d) PercubaanPercubaan merujuk kepada usaha berterusan bagi mendapatkan hasil terbaik. Individuyang kreatif akan terus bereksperimentasi bagi mendapatkan kesan dan hasil yangdikehendaki.(e) PenerokaanPenerokaan atau eksplorasi merujuk kepada galakan untuk memanipulasi pelbagaibarangan dan alat yang terdapat di sekeliling.(f) Memanipulasimurid mampu menggunakan objek dan bahan yang terdapat di sekeliling untuk dijadikanhasilan seni. Dalam konteks pendidikan seni visual usaha ini mengajar pelajar supayalebih berjimat dan mengelakkan pembaziran.(g) Aktiviti/BermainKreativiti boleh dirangsang melalui aktiviti bermain. Bagi kanakkanak, masa bermainmerupakan masa yang penuh dengan keseronokan dan cabaran. Justeru, rangsanganperlu diwujudkan melalui permainan berbentuk akademik. Sebagai contoh, guru bolehmenggalakkan aktiviti seperti membuat mural di sekolah.5.7 MENINGKATKAN MOTIVASIStrategi dan saranan yang boleh digunakan oleh guru bagi menyuburkan proseskreativiti.(a) Memilih Bahan dan AlatMurid seharusnya diberikan peluang untuk memilih bahan dan alatan yang bolehdigunakan untuk pelbagai aktiviti seni visual.(b) MasaRancang pelajaran dengan baik dan teratur supaya murid mempunyai masa yang cukupuntuk berfikir, membuat eksperimentasi, dan meneroka.(c) RangsanganPamerkan hasil karya murid sebagai satu bentuk sokongan berterusan. Pameran hasilkarya murid boleh merangsang pelajar untuk menghasilkan banyak lagi hasil karya senivisual.(d) Pengajaran dan Pembelajaran FleksibelGuru pendidikan perlu fleksibel dalam proses pengajaran. Mereka seharusnya bersediauntuk mengubah cara mengajar mengikut minat idea dan cadangan daripada murid.(e) Hormat-menghormatiGuru pendidikan seni visual perlu mempunyai sikap menghormati murid dan menghargaisumbangan dan komitmen yang ditunjukkan(f) Memberikan Galakan dan MotivasiElakkan daripada mengkritik keterlaluan sehingga pelajar patah semangat dan tidakberminat untuk meneruskan penghasilan karya.(g) PenghargaanGalakkan dan berikan penghargaan kepada murid di atas usaha dan komitmen yang
  16. 16. mereka berikan di dalam kelas.TOPIK 6 ESTETIKA DAN KANAK-KANAK6.1 DEFINISI ESTETIKA- perkataan Greek iaitu aisthetikos –merujuk kepada perkaraperkara yang berkaitandengan persepsi deria.- Bagi Bates (2000), - satu kajian falsafah yang berkaitan dengan kecantikan.- Gazalba (1978) - satu cabang ilmu normatif yang membawa nilainilai kecantikan dankebaikan.- Lankford (1992) – satu konsep dan kaedah di dalam falsafah seni termasuk persoalanyang bermatlamat untuk menerangkan danmemahami pengalaman estetik yang berkaitan dengan perkembangan artistik danpenghasilan produk.- Ragans (2000) - menilai hasil karya bukan sahaja dilihat pada kecantikan karyatersebut malahan ia juga perlu dilihat dari sudut kejayaan sesuatu karya, Di dalampengajaran pendidikan seni visual, istilah pendidikan estetik digunakan merangkumipelbagai bidang penghasilan hasil karya seni seperti arca, lukisan, catan dansebagainya. Pendidikan estetik juga menjelaskan persoalan estetik yang merujukkepada perbincangan berkaitan dengan penghuraian makna dan simbolik enghasilankarya seni.- Abdul Shukor Hashim (1991) yang melihat setiap pengalaman pembelajaran sebagaipengalaman estetik.- Guru pendidikan seni visual boleh menggunakan kemahiran ini untuk membantupelajar memahami hasil karya yang dihasilkan selain menghurai persoalan mengapakarya seni dihasilkan dan kepentingan menghargainya.6.2 PERKEMBANGAN ESTETIK DAN TEORI KECANTIKANKonsep Relativist- Faktor utama adalah persekitaran individu, nilai, budaya serta carahidup seseorang individu pada satu-satu masa.Pandangan golongan relativist atauindividu terhadap kecantikan adalah subjektif dan abstrak. Penghuraian dan maknakecantikan tidak terletak pada objek tetapi pada persepsi seseorang.Konsep Objektivist- sangat bertentangan dengan konsep relativist. Konsep objektivistpercaya bahawa kecantikan sememangnya telah sedia ada bersama karya seni danbukan terletak pada persepsi seseorang. Kecantikan dapat dibahagikan kepada kriteriatertentu seperti yang terdapat di dalam elemen dan prinsip-prinsip dalam seni sepertiharmoni, rentak, warna, keseimbangan dan sebagainya.6.3 ESTETIK DAN KANAK-KANAK- perasaan kanak-kanak mudah tertarik dengan perkara baru menjadikan merekasebagai golongan yang unik dan luar biasa- Lowenfeld (1975) – perkembangan estetik kanak-kanak bersesuaian denagn kretaivitidipengaruhi oleh faktor tumbesaran dan persekitaran yang membentuk ciri-ciri dan corakpemikiran.Tindak balas estetik bagi kanak-kanak dipengaruhi oleh factor umur, pengalaman sertalatar belakang dan budaya.6.4 TINDAKBALAS ESTETIK- tindak balas spontan terhadap karya. Ianya berlakumelalui hasil karya dan juga melalui pengamatan terhadap alam.(a) Kualiti Literal atau Imitanionalism
  17. 17. - keupayaan pengkarya untuk menghasilkan karya secara realistik melalui peniruanalam sekeliling Sebagai contoh, pengkarya yang melukis imej realistic penunggangkuda, kualiti literal pada lukisan ini adalah imej lelaki yang menunggang kuda tersebutyang ditonjolkan secara realistik.(b) Kualiti Rekaan atau Formalism-kaedah menyusun elemen dan prinsip seni di dalam sesuatu karya. Sebagai contoh,bagaimanakah artisatau pengkarya mengutamakan elemen imbangan, garisan, ritma dan sebagainya.(c) Kualiti Ekspresif atau Kualiti Emosi-menghuraikan makna karya dari aspek meningkatkan dan melihat tindak balas emosi,mood dan ideapenonton yang mengamati karya.6.5 MERANSANG PERKEMBANGAN DANTINDAKBALAS ESTETIK KANAK-KANAK- Koster (2001) - kanak-kanak perlu dirangsang dengan aktiviti yang dirancang rapi dantersusun supaya tindak balas semula jadi estetik yang dimiliki oleh kanak-kanak selaridengan peningkatan umur mereka.- Peranan guru(a) Memilih Karya Berkualiti-mempunyai standard dan kualiti yang tertentu dalam jenisnya.(b) Mempunyai Kepelbagaian Media dan Teknik- mempunyai kepelbagai teknik dan media penghasilannya seperti memilih karya arca,kolaj, lukisan dan tidak tertumpu hanya kepada catan sahaja.(c) Kepelbagaian Gaya, Budaya dan Artis-memilih karya kontemporari dan moden yang dihasilkan oleh artis daripada pelbagaietnik dan latar belakang termasuk pengkarya muda dan artis wanita.(d) Mempamerkan Budaya-mencerminkan warisan dan kesenian supaya murid mempunyai perspektif yang luasmengenai budaya dan kepelbagaiannya.6.6 KEPENTINGAN MEMPELAJARI ESTETIKa) Menghidupkan Suasana Aktif Pembelajaran-menggalakkan interaksi di antara murid dan guru, menjadikan proses pembelajaranlebih menyeronokkan.(b) Meningkatkan Kefahaman terhadap Imej danBahasa Visual- membantu murid mempelajari gaya bahasa tampak dan memperkayakan merekadengan istilah-istilah baru.(c) Menyemai Kefahaman terhadap di antara SatuSama Lain- murid memahami bahawa karya yang dihasilkan mempunyai makna berbeza.(d) Meningkatkan Keupayaan Pemikiran- pelajar perlu membuat perbandingan, perbezaan menganalisa dan menilai karya.Kesemua ini membantu murid mengerakkan daya pemikiran mereka.TOPIK 7 APRESIASI SENIDEFINISI DAN KONSEP
  18. 18. - Hurwitz dan Day (2001), apresiasi bermaksud ‘menghargai’ dan pemahamanmengenai konsep apresiasi seni adalah melalui pencarian dan penyaluran maklumatyang terdapat pada karya- Konsep apresiasi seni sebenarnya antara lain bertujuan untuk membina keyakinanseseorang untuk berbincang dan menghurai serta membuat diskriminasi terhadap karyaseni.- Seabolt (2001) - aktiviti kritikan seni melibatkan perbincangan dan diskusi mengenaisesuatu karya seni manakala apresiasi seni- aktiviti menghayati seni dengan melibatkan pengetahuan berkaitan dengan sejarahseni dan perbincangan serta diskusi mengenai seni.- Johari Abdul Hamid, 2004-Apresiasi seni mengajar pengkritik dan pemerhati senimenghargai rasa dan perasaan seniman.KATEGORI APRESIASI SENI- Walter dan Clive Bell yang menyatakan bahawa penghayatandan apresiasi seni tidak memerlukan pengetahuan mengenai idea- Dewey dan Otto Krash - pengetahuan asas seni boleh membawa kepada kefahamanterhadap karya seni,- Ecker (1966) kategori utama dalam apresiasi seni ialah apresiasi bercorak analitikal.Apresiasi analitikal adalah satu kaedah bagi melihat aspek penghasilan karya senivisual. Kategori apresiasi bercorak analitikal ini disusun dari konsep mudah kepada yanglebih kompleks.Peringkat Analitikal(a) Kenal Pasti (Identification)- Aspek kenal pasti yang paling mudah ialah menyatakanaspek-aspek seperti tajuk karya, jenis karya, pereka atau seniman karya, tarikhdihasilkan, asal-usul karya, gaya, medium yang digunakan, teknik dan fungsi karya.Peringkat Penerangan(a) Penerangan Literary (Literary Description)Penerangan literari digunakan ke atas karya seperti potret, landskap, lukisan objek danlain-lain. Contohnya, karya Monalisa menggambarkan seorang wanita yang sedangterukir senyum dibibirnya. Penerangan literari ini terbahagi pula kepada dua bahagian iaitu peneranganteknikal dan penerangan formal.(b) Penerangan Teknikal (Technical Description)Penerangan teknikal merujuk kepada aspek teknikal dalam penghasilan karya seni.Proses ini termasuk perkara-perkara seperti penggunaan teknikal dan bahan-bahan olehpengkarya.(c) Penerangan Formal (Formal Description)Penerangan formal merujuk kepada struktur fizikal karya seni iaitu perkara-perkara yangberkaitan dengan apa yang dilihat. Ini termasuklah aspek warna, garisan, jalinan,bentuk, rupa dan lainlain.Organisasi rekaan seperti imbangan, susunan, ritma, dan prinsip-prinsip serta elemenseni yang lain.TOPIK 8 PENGGUNAAN TEKNOLOGI MAKLUMAT DAN KOMUNIKASI (ICT),MULTIMEDIA DAN INTERNET DALAM PENGAJARAN DAN PEMBELAJARANTEKNOLOGI MAKLUMAT DAN KOMUNIKASI (ICT)Definisi ICT
  19. 19. - Senn (1998)Teknologi maklumat dan komunikasi merangkumi pelbagai teknologi yang disepadukanuntuk memperolehi, menyimpan dan menyebarkan maklumat dalam pelbagai bentukseperti teks, grafik, audio, animasi dan sebagainya menggunakan alat-alat elektronik.- Abd. Razak et al., (2000)Teknologi maklumat merangkumi apa jua alatan elektronik yang membenarkanpengguna menyimpan,menghubung, memproses, mencipta dan menyampaikan maklumat.- Keperluan ICT dalam P&P• Berupaya meningkatkan kefahaman dan penguasaan pelajar terhadap pengajaran.• Memberi peluang pembelajaran yang sekata kepada semua pelajar yang mempunyaipelbagai keupayaan.• Meningkatkan motivasi pelajar.• Membolehkan pembelajaran bersendiri (individual learning).• Membolehkan pelajar mengakses maklumat yang sukar diperolehi.• Membolehkan pelajar mengumpul maklumat dengan mudah dan pantas.• Mewujudkan suasana pembelajaran yang menyeronokkan dan mencabar• Meningkatkan daya kreativiti dan imaginasi pelajar.• Memberi peluang kepada pelajar untuk belajar secara berkesan dengan bimbinganyang minimum.• Meningkat kemahiran teknologi maklumat dan komunikasi.Peranan ICT dalam Pengajaran dan Pembelajaran• Tutoriala)Pembelajaran ekspositori.b) Demonstrasi yang ditunjuk dan dikawal urutannya.c) Latihan dan latih tubi yang turut dikawal oleh sistem.Kelebihan• Mewujudkan konsep pembelajaran individu.• Pelajar akan belajar mengikut kemampuan sendiri.• Meningkatkan motivasi pelajar.• Proses pembelajaran berjalan tanpa penyeliaan atau penyeliaan minimum.Keburukan• Kesilapan pemilihan perisian yang bermutu mengakibatkan pembaziran.• Menghalang penggunaan kemudahan alatan ICT yang lebih produktif.• Menjurus ke arah penyalahgunaan kemudahan ICT.• Mengakibatkan lebih banyak masa diperlukan oleh pelajar di dalam mempelajari• Penerokaan (eksploratori)- pelajar mencari dan mengakses maklumat daripada CD-ROM mahupun Internet danmengalami, mempelajari serta mengkaji sesuatu fenomena secara simulasi ( inkuiripenemuan )Kelebihan• Memberi peluang kepada pelajar menentukan sendiri haluan dan gaya pembelajaranmasing-masing.• Penglibatan sepenuhnya (aktif) dari pelajar dalam pembelajaran• Memberi peluang kepada pelajar untuk menangani masalah sebenar.• Menerapkan teori pembelajaran moden seperti konstruktivis dan kecerdasan pelbagai
  20. 20. dalam proses pembelajaran.Keburukan• Pelajar berkemungkinan sesat dan hilang haluan tanpa pengawasan yang baik.• Mengakibatkan lebih banyak masa diperlukan oleh pelajar di dalam mempelajarisesuatu.• AplikasiComputer Aided Design (CAD) merupakan alat aplikasi yang mampu digunakan untukmembantu pelajar melaksanakan aktiviti pembelajaran.Kelebihan• Pelajar mampu memberikan tumpuan di dalam aktiviti pembelajaran asli.• Guru boleh mengemukakan masalah yang akan mencabar mindapelajar.• Pelajar akan dapat meningkatkan tahap kecekapan dan ketepatan hasil pembelajaranmereka.Keburukan• Tanpa penerangan dan pengawasan yang baik dari guru, pelajar berkemungkinanuntuk gagal dalam proses pembelajaran mereka.• Pelajar yang pelbagai kecerdasan sukar untuk di disatukan.• Masa yang diperlukan bagi suatu proses pembelajaran mungkin sukar untuk dikawal.• Komunikasimembolehkan pelajar bertukar maklumat dengan sesiapa sahaja di dunia.Kelebihan• Mampu melaksanakan pembelajaran kolaboratif.• Mampu meningkatkan penglibatan pelajar dalam proses pembelajaran melalui peergroup yang bersifat global.• Mampu berkomunikasi terus dengan pakar dari serata dunia.Keburukan• Pelajar dikhuatiri akan leka berkomunikasi sesama mereka tanpa memberikanperhatian terhadap objektif pembelajaran mereka.• Kos pembelajaran yang tinggi.• Masa yang diperlukan bagi suatu proses pembelajaran lama dan mungkinmembosankan.Pendekatan Persekitaran ICT- konsep pembelajaran ‘belajar melalui membuat’ (learning by doing) dan perseorangan(individual).- penyepaduannya dengan rangka pengajaran berteraskan multimedia.- Internet dan WWW yang menjadi tulang belakang kepada lambakan maklumatmemastikan pembelajaran yang dijalankan benar-benar bermutu dan efektif.MULTIMEDIA DALAM PENDIDIKANDefinisi MultimediaHofstetetter (1995)- Multimedia bermaksud integrasi elemen teks, audio, grafik, animasidan videoyang menggunakan komputer sebagai alat kawalan persembahan untuk membolehkanpengguna mengarah, berinteraksi, mereka cipta dan berkomunikasi agar prosespembelajaran menjadi lebih berkesan.
  21. 21. Schurman (1995)- Multimedia ialah kombinasi manipulasi, pengga bung jalin danpengintegrasianmedia seperti teks, grafik, animasi, audio dan video dalam suatu perisian yang direkabentuk di dalam meningkatkan interaksi antara pengguna dan komputer. empatkomponen utama iaitu:• Pertama, komputer dijadikan alat untuk mengkoordinasikan apa yang dilihat, didengardan seterusnya berinteraksi dengannya.• Kedua, perlunya hubungan untuk menghubungkan kesemua maklumat.• Ketiga, alat perhubungan diperlukan untuk maklumat jaringan.• Keempat, terdapat kaedah untuk mengumpul, memproses dan mengkomunikasikansegala idea dan maklumat.Peranan Multimedia dalam Pengajaran dan Pembelajaran- Jamalludin dan Zaidatun (2000)Menerusi multimedia, dokumen dapat dihubungkan secara global. Ianya dapat dilihatmenerusi formatnya yang interaktif dan merangsangkan, komunikasi maklumatnya yangefektif, pengekalan informasinya yang berkesan, pemudah cara dalam prosespengajaran dan pembelajaran serta membenarkan pelajar belajar mengikut kehendakmereka sendiri- Kurshan (1991)Kelebihan dan keberkesanan aplikasi multimedia dalam pendidikan juga turut dapatdilihat berdasarkan peningkatan motivasi pelajar, reka bentuk pembelajaran yangmenepati cita rasa pelajar, sumber maklumat yang multisensori, menggalakkankebolehan metakognisi pelajar, mewujudkan proses pembelajaran yang aktif sertasusunan dan gaya pembelajaran yang ditentukan sendiri oleh pelajar.- McGloughlin (1997)Pengintegrasian multimedia di dalam pembelajaran berasaskan web mampumeningkatkan minat pelajar, mengurangkan masa bagi menguasai aplikasi, kospembangunan yang rendah, meningkatkan kebolehcapaian dan meningkatkanpemahaman dan pengekalan informasi dalam ingatan.- Kulik (1985)Penggunaan multimedia juga telah menurunkan purata masa pembelajaran secaraberkesan sebanyak 80 peratus dan sekaligus meningkatkan tahap pencapaian pelajar.Kategori/Elemen Multimedia1. TeksTeks adalah perkataan yang boleh difahami oleh pengguna. Merangkumi muka taip ,font , ruang putih , serif ( Times Roman , Calistro dll ) , Scans serif ( Arial , Verdana dll) ,dekoratif ( fontunsur sastera lama – Lucida Handwriting dll)2. GrafikGrafik adalah gambar atau ilustrasi.(a) ResolusiIa adalah darjah kualiti paparan grafik pada peranti output dan peranti input.(b) Penggunaan Grafik dalam Aplikasi Multimedia(c) Format Utama Fail Imej Digital – GIF , BMP , PICT , JPEG(d) Sumber-sumber Grafik – Scanner , kamera digital, Laman web ( enjin pencari )3. Audio
  22. 22. Audio adalah bunyi yang dapat didengar tetapi tidak dapat dilihat dengan mata kasarmanusia.4. Penggunaan Audio dalam Aplikasi Multimedia(i) Menarik perhatian(ii) Mampu menarik dan menumpukan perhatian pengguna.(iii) Meningkatkan pemahaman dan membantu pengguna mengingati mesej yangdisampaikan(iv) Ia mensimulasikan deria dalaman pengguna seterusnya menyampaikan mesejdalam bentuk yang lebih menarik.(v) Dapat mempengaruhi emosi dan cara berfikir(vi) Untuk mengilustrasikan idea yang kompleks dan dapat meningkatkan konsentrasipenonton.(vii) Penggunaan Audio Dalam Aplikasi MultimediaTerdapat tiga cara utama penggunaan audio:(i) Sebagai muzik latar belakang• Fail audio yang dimainkan akan mewujudkan mood untuk persembahan tersebut.• Akan menghasilkan keseronokan dan keinginan(ii) Sebagai kesan bunyi• Bunyi akan memberi perhatian dan arahan kepada pengguna, pada butang dantransisi untuk menekankan pada perubahan skrin.• Kesan-kesan bunyi ini bersaiz kecil tetapi mempunyai kesan yang menarik.(iii) Sebagai suara latar• Merupakan bahan sokongan penyampai.• Digunakan seminimum mungkin dalam persembahan kerana ianya bolehmengganggu.• Konsep Audio Analog dan Digital(a) Format Fail Audio – mp3, wave, MPEG , RA / RM5. AnimasiAnimasi ialah satu proses menghidupkan atau memberikan gambaran bergerak kepadasesuatu yang statik agar ia kelihatan hidup dan dinamik.(a) Animasi dalam Aplikasi Multimedia(b) Animasi 2DAnimasi dua dimensi (2D) dikenali sebagai animasi linear.(c) Animasi 3DAnimasi 3D membuatkan objek kelihatan lebih hidup (nyata) berbanding animasi 2D.6. VideoVideo adalah satu siri skrin yang memuatkan gambargambar yang diiringi bunyi-bunyianyang dimainkan pada kadar yang laju. Contoh : MPEG1 (VCD),MPEG2(DVD) , Quict Time (Mscintost)7. Hipermedia dan HiperteksHiperteks -dokumen tanpa urutan yang terdiri daripada teks, audio dan maklumat visualyang disimpan dalam komputer.Hipermedia merupakan media berpautan atau kombinasi media. Ianya merujuk kepadaperisian komputer yang mengintegrasikan elemen teks, grafik, animasi, video dan audioyang saling berhubungan dalam proses pengaksesan maklumat.
  23. 23. INTERNET DALAM PENDIDIKANInternet merupakan satu sistem jaringan rangkaian komputer antarabangsa yangmeliputi seluruh dunia. World Wide Web (WWW) pula merupakan sub set kepadasistem internet. WWW merupakan perkhidmatan internet yang menghubungkan tapaktapak yang berada di seluruh dunia melalui dokumen hiperteks.Alamat Protokol Internet (IP) menggunakan sistem komunikasi berdasarkan nomborkepada setiap alamat yang terdiri dari kombinasi nama akaun pengenalan diri pengguna(user id) dan nama pendaftaran internet komputer (host name). Sumber Lokasi Uniform(URLs) bermula dengan prefiks HTTP (HyperTextTransfer Protocol) yang merupakan standard internet di dalam menentukan bagaimanamesej dihantar dan bertindak balas.WAN (Wide Area Network)Merupakan rangkaian komputer yang menghubungkan beberapa komputer dalamsesebuah institusi dan meliputi antara satu sama lainLAN (Local Area Network)Merupakan rangkaian jaringan setempat yang menghubungkan beberapa komputerdalam sesuatukawasan terhadINTRANETMerupakan rangkaian dalaman yang berperanan sebagai penghubung bagi sesebuahkumpulan kerja yang menggunakan pelbagai pengantara komputer pada lokasi yangberjauhan.Internet dalam Pengajaran dan PembelajaranSumber Statik Maklumat• Kaedah yang digunakan untuk mencari sumber-sumber yang diperlukan untuk tujuanpengajaran.• Ianya bersifat statik dengan mengaplikasikan sumber sedia ada.Contohnyapenggunaan kemudahan perpustakaan atau pusat sumber kurikulum.Penggunaan Interaktif Dinamik• Internet digunakan untuk menggalakkan suasana dialog antara pelbagai pihak yangberlainan yang merupakan komponen penting.• Ianya bersifat dinamik memandangkan pengetahuan hanya akan terhasil apabiladialog antara individu dilaksanakan.Bilik Darjah ke Bilik Darjah• Kesemua individu di dalam bilik darjah akan bekerjasama secara dinamik bagimenyempurnakan suatu tugasan.• Organisasi popular yang mempromosikan projek sebegini adalah PendidikanAntarabangsa dan Rangkaian Sumber.Individu ke Individu• Merupakan satu lagi bentuk dinamik penggunaan interaktif menerusi perhubunganindividu ke individu melalui mel-elektronik.• Pelajar dan guru boleh bertukar-tukar maklumat serta pengetahuan tentang bidangyang diminati.Individu/Bilik Darjah kepada Dunia• Pelajar dan guru mampu mengendalikan tinjauan menerusi listservs atau newsgroup
  24. 24. yang terdapat dalam internet.Penyelesaian Masalah• Internet mampu bertindak sebagai suasana penyelesaian masalah bagi tujuanpembelajaran.• Menerusi perisian tertentu pengguna internet mampu mengubahsimpanan fail di dalam sesebuah laman web.TOPIK 9 PENGURUSAN STUDIO DAN BILIK SENI DI SEKOLAHKEPERLUAN ASAS BILIK SENI(a) Warna Dinding - Warna-warna yang disarankan adalah warnawarna terang - nampakbesar selain daripada sesuai untuk dijadikan latar(b) Papan Buletin - untuk mempamerkan hasil karya pelajar selain sebagai tempat untukmenyampaikan maklumat(c) Cahaya - menggunakan sinaran cahaya semula jadi dari luar.(d) Bahan Pameran Khas - mempamerkan objek semula jadi yang bolehmembangkitkan rasa ingin tahu.(e) Zon Kerja- lokasi murid menghasilkan karya dan menyiapkan kerja mereka – mejakerja , bahan seni , warna , jarak yang sesuai antara pelajar.(f) Stor Penyimpanan - Rak simpanan boleh digunakan untuk menyimpan bahan danhasil karya pelajar seperti folio dan buku latihan.KESELAMATAN DAN DISIPLIN(a) Membaca Label Bahan - mengandungi kandungan yang merbahaya dan bolehmembahayakan kesihatan murid.(b) Pilih Bahan Sesuai Mengikut Peringkat Umur - mengenalpasti bahan dan alatanyang sesuai dengan tingkatan umur murid.(c) Mewujudkan Panduan Keselamatan - Dokumen keselamatan disediakan sebagaiperaturan yang digunakan oleh semua murid untuk mengelakkan kemalangan.(d) Menggunakan Bahan Alternatif - mencari bahan dan alat alternatif bagimenggantikan alatan dan bahan yang tidak selamat. Cth Cat minyak - Cat air/Pewarnaberasaskan , Varnish - Cat tempera Thinner- AcrylicPemilihan KaryaKriteria pemilihan karya murid perlu melihat kepada dua perkara iaitu dari sudutpedagogi (keberkesanan dan penyampaian proses dan kaedah menghasilkan karya )dan juga nilai estetik (pencapaian objektif penghasilan karya – untuk cantik atausebaliknya ).Susun Atur KaryaKarya 2 Dimensi - bahan dan karya 2 dimensi sebuah panel pameran diperlukan 4 x 8 ‘- setiap karya yang ingin dipamerkan perlu dibingkaikan supaya nampak kemas danmenarik.Karya 3 Dimensi – Meja yang dilapik dengan kain berwarna boleh digunakan sebagaitempat untuk meletakkan objek dan hasil karya. - disusun mengikut jenis dan ketinggian- hasil karya seramik, sejenis kotak yang dikenali sebagai pedestal boleh digunakan.TOPIK 10 PENGUJIAN DAN PENILAIAN DALAM PENDIDIKAN SENI VISUALDEFINISI PENGUJIAN DAN PENILAIAN- Pengujian merujuk kepada keseluruhan proses yang terlibat di dalam mendapatkan
  25. 25. bukti (evidence) keupayaan pelajar; daripada menentukan objektif pengujian, merangkasoalan atau tugas, menjalankan ujian, memeriksa atau memberi markah termasukmelaporkan keputusan ujian kepada pihak-pihak yang terbabit (pelajar, pihak sekolah,pihak kementerian, ibu bapa dan lain-lain). Antara bentukbentuk pengujian termasuklahujian bulanan, peperiksaan, pemerhatian, temuduga, portfolio serta tugasan-tugasankelas yang diberi markah.- penilaian merujuk kepada proses menghakimi sesuatu dengan tujuan untuk memberinilai. Dengan maksud yang lebih mudah, seseorang akan menjalankan penilaian untukmelihat salah satu atau semua daripada perkara berikut: keberkesanan, kelancaran,fungsi dan operasi.Pengujian Formal dan Tidak Formal- Antara bentuk pengujian tidak formal ialah bertanya sama ada pelajar faham apa yangdiajar, membaca isyarat tidak verbal pelajar untuk mengagak tahap pemahamanmereka, mengadakan sesi soal jawab dalam melihat penguasaan pelajar ataupunmemeriksa latihan dan kerja rumah pelajar.- Pengujian formal pula melibatkan pengujian rasmi yang dijalankan oleh guru ataupihak jawatankuasa pengujian di sekolah. Ianya formal kerana sejumlah masa khususdiperuntukkan untuk menjalankan ujian berkenaan, semua pelajar akan diuji mengikutprosedur yang telah ditetapkan, harus mempunyai matlamat dan objektif pengujian,melibatkan pemberian markah dan keputusan sesuatu pengujian perlu dilaporkankepada pihak-pihak yang relevan.Pengujian Formatif dan Pengujian Sumatif- Pengujian formatif merujuk kepada sebarang bentuk pengujian yang dijalankan padabila-bila masa semasa tahun pembelajaran.- pengujian sumatif pula merujuk kepada sebarang bentuk pengujian yang dijalankanpada akhir tahun pembelajaran.Rujukan Norma (Norm-referenced) dan Rujukan Kriteria (Criterionreferenced)- Rujukan Norma ialah satu cara melapor keputusan pengujian dengan menyusunpencapaian para pelajar di dalam sesuatu kelas mengikut norma. Dalam erti kata lain,para pelajar disusun mengikut pencapaian markah mereka.- Rujukan Kriteria merujuk kepada pencapaian atau penguasaan seseorang pelajarberdasarkan kriteria-kriteria pengujian yang telah ditetapkan - Sekiranya ada kriteriayang pelajar masih lemah, guru boleh memfokuskan pengajaran untuk kriteria tersebutkemudiannya.Rubrik Analitikal dan Rubrik Holistik- Rubrik analitikal merujuk kepada panduan pemarkahan yang selalunya digunakanuntuk pengujian formatif. guru dapat melihat bidang (kriteria) yang dapat dikuasai olehpelajar dengan baik dan bidang (kriteria) yang memerlukan pembaikan.- Rubrik holistik selalunya digunakan di dalam pengujian sumatif untuk melihat kepadapencapaian pelajar secara menyeluruh.Pengujian Tradisional dan Pengujian Alternatif- Pengujian tradisional merujuk kepada sebarang bentuk pengujian bertulis yangmelibatkan penggunaan pen dan kertas.- kebanyakan pengujian yang dijalankan adalah berbentuk alternatif. Contoh-contohpengujian alternatif di dalam bidang seni visual ialah portfolio, buku kerja kajian(research workbook) dan juga pengujian berasaskan prestasi (performancebased
  26. 26. assessment) seperti kerja kumpulan, demonstrasi dan pembentangan pelajar.KAEDAH-KAEDAH PENGUJIAN DI DALAM PEMBELAJARAN SENI VISUALHurwitz dan Day (2001) menyenaraikan beberapa ciri-ciri pengujian alternatif.1. Menilai pelajar berdasarkan tugasan yang berdasarkan keperluan disiplin bidang senivisual.2. Mengambil kira pengetahuan dan kemahiran secara holistik dan tidak melihatdaripada fragmen-fragmen yang berbeza.3. Menghargai pencapaian pelajar di dalam sesuatu pengujian, kerana pencapaian yangrendah sekalipun tetap menjadi indikator kepada sesuatu penguasaan.4. Melihat kepada proses dan hasil pembelajaran.5. Mendidik pelajar supaya menguji pencapaian sendiri.6. Mengajar pelajar untuk memperkenal, membentang dan mempertahankan hasil karyamereka di hadapan umum.- Pemerhatian boleh dilakukan oleh guru untuk pengujian formal (bermarkah) ataupunpengujian tidak formal (untuk meningkatkan proses pembelajaran).- Temuramah - Temuramah dapat membantu guru dalam memahami masalah yangmungkin dialami oleh pelajar di dalam kelas, melihat tahap pemahaman pelajarterhadap sesuatu dan boleh digunakan sebagai satu cara untuk mendekati diri pelajar.- Perbincangan - Perbincangan boleh melibatkan sekumpulan pelajar dan inimengelakkan pelajardaripada merasa gemuruh ketika diuji.- Pengujian Berasaskan Persembahan(Performance-based Assessment) - pelajar melakukan sesuatu sama ada demonstrasi,pembentangan dan lain-lain.- Maklum Balas- Borang maklum balas atau questionnaire boleh diaplikasikan untukmenggantikanujian bertulis, dan bentuk soalan yang ditanya adalah soalan tertutupPortfolio - Kesemua hasil kerja pelajar – karya seni, latihan, tugasan bertulis, nota, dansebagainyadikumpul dan disusun dengan sistematik di dalam folder yang berupa fail.PENGUJIAN KEMAJUAN KANAK-KANAK DALAM PENDIDIKAN SENI1. Adakah kanak-kanak gembira dengan pengalaman pembelajaran positif di dalamkelas? Adakah suasana pembelajaran selari dengan matlamat belajar kanakkanak?2. Perlukah sebarang perubahan dibuat di dalam proses pembelajaran kanak-kanak?Adakah strategi pengajaran juga perlu diubah? Adakah meletakkan kanak-kanak didalam gerak kerja kumpulan memberi lebih manfaat daripada bekerja secaraindividu?3. Bagaimanakah kanak-kanak belajar?Bagaimanakah cara kanak-kanak belajar dapat dikaitkan dengan harapan guru untukpelajar?Bagaimanakah ini dapat dikaitkan dengan harapan pelajar? Dan apakah pula harapankanak-kanak terhadap diri mereka sendiri?4. Bagaimanakah guru boleh menjadi lebih berkesan?Bagaimanakah keputusan yang tepat dapat dilakukan untuk memperbaiki kemajuankanak-kanak?5. Bagaimanakah guru dapat berkomunikasi dengan berkesan tentang kekuatan dan
  27. 27. kelemahan pelajar dalam seni?Bagaimanakah guru dapat menghebahkan dengan relevan pencapaian pelajar kepadaguru lain, pentadbiran sekolah dan juga ibu bapa?PENGUJIAN HASIL KREATIVITI KANAK-KANAK- pengujian lebih merupakan pengukur kepada kemampuan guru menfasilitasipembelajaran, lebih daripada ukuran kemajuan dan pencapaian pelajar.- luahan kreatif pelajar mestilah sentiasa digalakkan walaupun ianya mungkin agaksukar untuk dinilai.- tahap kreativiti yang ditetapkan oleh guru bukanlah di standard yang sangat tinggi, danbiarlah bersesuaian dengan pelajarpelajar di dalam kelas.- cara mengaplikasikan kemahiran teknikal dan prinsip-prinsip seni pada sebarangmedium seni.PENGUJIAN DI DALAM PEMBELAJARAN SEJARAH SENI- Sekiranya pengajaran bertujuan untuk membantu pelajar mengenali ciri-ciri seni Cina,pengujian pelajar juga perlulah menjurus ke arah itu.PENGUJIAN ESTETIKA DALAM SENI- mengkaji konsep-konsep asas di dalam pembentukan seni, kecantikan, kualiti seniserta takrifan seni yang dapat diklasifikasikan sebagai aspekaspek estetika

×