SlideShare a Scribd company logo

Rruazoret

Projekte Biologjie

1 of 11
Download to read offline
Tema:Gjallesat rruazore
Lenda:Biologji
PUNOI:Ronaldo Marku
Klasifikimi i rruazorëve
• Kafshët e nëntipit të rruazorëve ( Vertebrata ) klasifikohen në
shtatë klasa, që janë : peshqit pa nofulla, peshqit kartilagjenorë,
peshqit kockorë, amfibët, zvarranikët, shpendët dhe gjitarët . Por
kur këto kafshë klasifikohen mbi bazën e temperaturës së trupit të
tyre , atëherë ato ndahen në kafshë me gjak të ngrohtë dhe
kafshë me gjak të ftohtë . Njeriu grupohet te organizmat me gjak
të ngrohtë . Temperatura e trupit tonë mbetet e njëjtë ( e
pandryshuar ) , përjashtuar rastet kur jemi të sëmurë . Përveç
njeriut , te rruazorët me gjak të ngrohtë përfshihen dhe të gjithë
sisorët dhe shpendët.
• Kafshët me gjak të ftohtë nuk e mbajnë dot temperaturën e trupit
të njëjtë ( të pandryshuar ) . Temperatura e trupit të tyre
ndryshon sipas mjedisit rrethues . Kështu , në qoftë se moti është i
ngrohtë , kafsha është e ngrohtë , në qoftë se moti është i ftohtë ,
edhe kafsha është e ftohtë . Te rruazorët me gjak të ftohtë
përfshihen peshqit , amfibët dhe zvarranikët .
PËRSHTATJET E RRUAZORËVE
• Përshtatja ose adaptimi është modifikim i ndërtimit
që trashëgohet dhe që u siguron llojeve të
ndryshme të gjallesave mbijetesë në kushtet e
mjedisit ku ato jetojnë .
• Përshtatjet te gjallesat zhvillohen kohë pas kohe si
përgjigje ndaj ndryshimeve që ndodhin në mjedis .
Për rruazorët janë karakteristike një numër i madh
përshtatjesh , por këtu do të analizohen tri prej tyre
: përshtatjet për lëvizje , përshtatjet për tu ushqyer
dhe përshtatjet për shumim .
Përshtatjet e rruazorëve për lëvizje
• Një nga përshtatjet për lëvizje është fluturimi . Vetëm
tri grupe të rruazorëve e kanë të zhvilluar përshtatjen
për të kryer fluturim : pterosaurët ( ose zvarranikët me
krah që kanë jetuar rreth 150 milion vjet më parë e që
tani janë zhdukur ) , shpendët dhe lakuriqët e natës.
• Studimet kanë treguar se pterosaurët , shpendët dhe
lakuriqët e natës e kanë zgjidhur në mënyra të
ndryshme problemin e fluturimit . Ky dallim vihet re kur
krahasohen krahët dhe kockat ku kapen muskujt që
shërbejnë për fluturim. Një ndryshim tjetër i dukshëm
është dhe ai që lidhet me mbulojën e krahëve . Krahët e
shpendëve janë të mbuluar me pendë . Lakuriqët e
natës kanë krah membranor të hollë që ndryshojnë
shumë nga membrana fibroze që kanë patur
pterosaurët .
• Edhe kockat në krahun e shpendëve dhe lakuriqit të natës kanë
përshtatje të dukshme.Te shpendët vihet re se kockat e gishtave janë
shumë të shkurtra,ndërsa te lakuriqi i natës këto kocka janë shumë të
gjata .
• Te peshqit vihen re përshtatje të shumta për notim.Përshtatja
kryesore për këtë mënyrë lëvizjeje lidhet me formën e trupit të tyre
dhe pendët notuese që ata kanë.
• Edhe gjymtyrët e përparme te rruazorët janë me formë të ndryshme .
Ata janë përshtatur në formë e madhësi me funksionin që kryejnë :
për notim,për fluturim apo për ecje .
• Organe të tillë si gjymtyrët e përparme të rruazorëve që kanë origjinë
të njejtë,por formë dhe funksion të ndryshme,quhen organe
homologe .
• Krahët e lakuriqit të natës janë homolog me gjymtyrët e përparme të
maces.
Përshtatjet e rruazorëve për tu ushqyer
• Kafshët rruazore kanë përshtatje të shumta që lidhen
me mënyrën e të ushqyerit të tyre . Kështu p.sh .
peshqit kanë përshtatje të veçanta për mënyrën e
kapjes së ushqimit . Mjafton të vrojtohen llojet e
ndryshme të peshqve të akuariumit dhe mund të vihen
re disa nga këto përshtatje . Janë disa peshq që
pëlqejnë të notojnë kryesisht në fund të akuariumit ose
ujërave ku ata jetojnë . Të tjerë jetojnë në sipërfaqe të
ujit dhe të tjerët në thellësi mesatare.
• Peshqit që jetojnë në sipërfaqen e ujit e kanë gojën të
vendosur nga lart sepse ushqehen me larvat e mizave
që notojnë në sipërfaqe . Peshqit që jetojnë në thellësi
e kanë gojën të pozicionuar nga poshtë sepse aty , në
fundin e ujërave gjendet edhe ushqimi i tyre . Peshqit
që jetojnë në thellësi mesatare e kanë gojën në pjesën
e përparme të kokës .

Recommended

Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve22062002
 
Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëKlajdi Proko
 
Mënyra dëftore - kohët
Mënyra dëftore - kohët Mënyra dëftore - kohët
Mënyra dëftore - kohët Alush Kryeziu
 
Ndotja e mjedisit semundjet
Ndotja e mjedisit semundjetNdotja e mjedisit semundjet
Ndotja e mjedisit semundjet16211903
 
Konventa mbi te Drejtat e Femijeve
Konventa mbi te Drejtat e Femijeve Konventa mbi te Drejtat e Femijeve
Konventa mbi te Drejtat e Femijeve Megi Braka
 
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut
Roli i elementeve kimikë në jetën e njeriut irena kotobelli
 

More Related Content

What's hot

Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperisemelissa cani
 
Energjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiEnergjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiBlerinaMuobega
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europianolinuhi
 
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeNdikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeSa Ide
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmesidorelahalilaj113
 
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIKKleaHaka
 
Analizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autoriAnalizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autoriErtil EB
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemArenoardReno
 
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneTeknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneJugerta Poçi
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Xhesiana Muka
 
Pershtatja e Shtazeve
Pershtatja e ShtazevePershtatja e Shtazeve
Pershtatja e ShtazeveErdi Dibra
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boteroreXheni Marku
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriDonikaLici
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjiseroberto1723
 

What's hot (20)

Trashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperiseTrashegimia natyrore e shqiperise
Trashegimia natyrore e shqiperise
 
Metalet
MetaletMetalet
Metalet
 
Energjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimiEnergjia, llojet dhe perdorimi
Energjia, llojet dhe perdorimi
 
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi EuropianShqiperia dhe Bashkimi Europian
Shqiperia dhe Bashkimi Europian
 
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshmeNdikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
Ndikimi i efektit sere ne jeten e perditshme
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
PROJEKT/KIMI •HEKURI SI ELEMENT KIMIK
 
Panelet diellore
Panelet diellorePanelet diellore
Panelet diellore
 
Letersia dhe Folklori !!!!
Letersia dhe Folklori !!!!Letersia dhe Folklori !!!!
Letersia dhe Folklori !!!!
 
Gazeta e shkolles
Gazeta e shkollesGazeta e shkolles
Gazeta e shkolles
 
Analizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autoriAnalizë e veprës së një autori
Analizë e veprës së një autori
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I ShendetshemDieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
Dieta E Balancuar Dhe Energjia E Nevojshme-Organizem I Shendetshem
 
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten toneTeknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
Teknologjia, ndikimi i saj ne jeten tone
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
 
Pershtatja e Shtazeve
Pershtatja e ShtazevePershtatja e Shtazeve
Pershtatja e Shtazeve
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në Shqipëri
 
Prodhimi i energjise
Prodhimi i energjiseProdhimi i energjise
Prodhimi i energjise
 

Similar to Rruazoret

Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...Eva Kajushi
 
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptxBiologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptxOrgesaIbri
 
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e KafsheveBiologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e KafsheveErdi Dibra
 
Biodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesitBiodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesitMetiMuja
 
Përshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinorePërshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinoreMario Peleshka
 
Peshqit D.Bushaj
Peshqit D.BushajPeshqit D.Bushaj
Peshqit D.BushajBushiDriton
 
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``Adriatik Rexha
 
Dituri natyre
Dituri natyreDituri natyre
Dituri natyrekaltersi
 
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptxKlasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptxkaltrina9
 
Kafsha ime e preferuar
Kafsha ime e preferuarKafsha ime e preferuar
Kafsha ime e preferuarGabriel baro
 

Similar to Rruazoret (18)

Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
Biologjia bota e rruazoreve gjitaret...
 
gjitaret projekt
  gjitaret projekt  gjitaret projekt
gjitaret projekt
 
Gjitaret projekt
Gjitaret projektGjitaret projekt
Gjitaret projekt
 
Bota ujore
Bota ujoreBota ujore
Bota ujore
 
Bota ujore
Bota ujoreBota ujore
Bota ujore
 
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptxBiologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
Biologji-Angatha-Orgesa Ibri.pptx
 
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e KafsheveBiologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
Biologji - Trashegimia dhe Karakteristikat e Kafsheve
 
Biodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesitBiodiversiteti ne komunen e kukesit
Biodiversiteti ne komunen e kukesit
 
Përshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinorePërshtatja lokale dhe stinore
Përshtatja lokale dhe stinore
 
Peshqit D.Bushaj
Peshqit D.BushajPeshqit D.Bushaj
Peshqit D.Bushaj
 
Evolucioni i Shpendeve
Evolucioni i ShpendeveEvolucioni i Shpendeve
Evolucioni i Shpendeve
 
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
Harun jahja``krijesa te mrekullueshmeprint``
 
Dituri natyre
Dituri natyreDituri natyre
Dituri natyre
 
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptxKlasifikimi I Kurrizoreve.pptx
Klasifikimi I Kurrizoreve.pptx
 
Kafsha ime e preferuar
Kafsha ime e preferuarKafsha ime e preferuar
Kafsha ime e preferuar
 
Fosile
FosileFosile
Fosile
 
Xhulja projekt
Xhulja projektXhulja projekt
Xhulja projekt
 
Dinosauret
DinosauretDinosauret
Dinosauret
 

Rruazoret

  • 2. Klasifikimi i rruazorëve • Kafshët e nëntipit të rruazorëve ( Vertebrata ) klasifikohen në shtatë klasa, që janë : peshqit pa nofulla, peshqit kartilagjenorë, peshqit kockorë, amfibët, zvarranikët, shpendët dhe gjitarët . Por kur këto kafshë klasifikohen mbi bazën e temperaturës së trupit të tyre , atëherë ato ndahen në kafshë me gjak të ngrohtë dhe kafshë me gjak të ftohtë . Njeriu grupohet te organizmat me gjak të ngrohtë . Temperatura e trupit tonë mbetet e njëjtë ( e pandryshuar ) , përjashtuar rastet kur jemi të sëmurë . Përveç njeriut , te rruazorët me gjak të ngrohtë përfshihen dhe të gjithë sisorët dhe shpendët. • Kafshët me gjak të ftohtë nuk e mbajnë dot temperaturën e trupit të njëjtë ( të pandryshuar ) . Temperatura e trupit të tyre ndryshon sipas mjedisit rrethues . Kështu , në qoftë se moti është i ngrohtë , kafsha është e ngrohtë , në qoftë se moti është i ftohtë , edhe kafsha është e ftohtë . Te rruazorët me gjak të ftohtë përfshihen peshqit , amfibët dhe zvarranikët .
  • 3. PËRSHTATJET E RRUAZORËVE • Përshtatja ose adaptimi është modifikim i ndërtimit që trashëgohet dhe që u siguron llojeve të ndryshme të gjallesave mbijetesë në kushtet e mjedisit ku ato jetojnë . • Përshtatjet te gjallesat zhvillohen kohë pas kohe si përgjigje ndaj ndryshimeve që ndodhin në mjedis . Për rruazorët janë karakteristike një numër i madh përshtatjesh , por këtu do të analizohen tri prej tyre : përshtatjet për lëvizje , përshtatjet për tu ushqyer dhe përshtatjet për shumim .
  • 4. Përshtatjet e rruazorëve për lëvizje • Një nga përshtatjet për lëvizje është fluturimi . Vetëm tri grupe të rruazorëve e kanë të zhvilluar përshtatjen për të kryer fluturim : pterosaurët ( ose zvarranikët me krah që kanë jetuar rreth 150 milion vjet më parë e që tani janë zhdukur ) , shpendët dhe lakuriqët e natës. • Studimet kanë treguar se pterosaurët , shpendët dhe lakuriqët e natës e kanë zgjidhur në mënyra të ndryshme problemin e fluturimit . Ky dallim vihet re kur krahasohen krahët dhe kockat ku kapen muskujt që shërbejnë për fluturim. Një ndryshim tjetër i dukshëm është dhe ai që lidhet me mbulojën e krahëve . Krahët e shpendëve janë të mbuluar me pendë . Lakuriqët e natës kanë krah membranor të hollë që ndryshojnë shumë nga membrana fibroze që kanë patur pterosaurët .
  • 5. • Edhe kockat në krahun e shpendëve dhe lakuriqit të natës kanë përshtatje të dukshme.Te shpendët vihet re se kockat e gishtave janë shumë të shkurtra,ndërsa te lakuriqi i natës këto kocka janë shumë të gjata . • Te peshqit vihen re përshtatje të shumta për notim.Përshtatja kryesore për këtë mënyrë lëvizjeje lidhet me formën e trupit të tyre dhe pendët notuese që ata kanë. • Edhe gjymtyrët e përparme te rruazorët janë me formë të ndryshme . Ata janë përshtatur në formë e madhësi me funksionin që kryejnë : për notim,për fluturim apo për ecje . • Organe të tillë si gjymtyrët e përparme të rruazorëve që kanë origjinë të njejtë,por formë dhe funksion të ndryshme,quhen organe homologe . • Krahët e lakuriqit të natës janë homolog me gjymtyrët e përparme të maces.
  • 6. Përshtatjet e rruazorëve për tu ushqyer • Kafshët rruazore kanë përshtatje të shumta që lidhen me mënyrën e të ushqyerit të tyre . Kështu p.sh . peshqit kanë përshtatje të veçanta për mënyrën e kapjes së ushqimit . Mjafton të vrojtohen llojet e ndryshme të peshqve të akuariumit dhe mund të vihen re disa nga këto përshtatje . Janë disa peshq që pëlqejnë të notojnë kryesisht në fund të akuariumit ose ujërave ku ata jetojnë . Të tjerë jetojnë në sipërfaqe të ujit dhe të tjerët në thellësi mesatare. • Peshqit që jetojnë në sipërfaqen e ujit e kanë gojën të vendosur nga lart sepse ushqehen me larvat e mizave që notojnë në sipërfaqe . Peshqit që jetojnë në thellësi e kanë gojën të pozicionuar nga poshtë sepse aty , në fundin e ujërave gjendet edhe ushqimi i tyre . Peshqit që jetojnë në thellësi mesatare e kanë gojën në pjesën e përparme të kokës .
  • 7. Grupi i dytë i përshtatjeve për tu ushqyer lidhet me tipat e dhëmbëve . Te rruazorët , dhëmbët grupohen në katër llojesh : dhëmbët prerës , dhembët shqyes ( të qenit ) , paradhëmballët ( premolarë ) dhe dhëmballët ( molarë ). Fig. Tipat e dhëmbëve te rruazorët Dhëmbët prerës gjenden në pjesën e përparme të nofullave . Ata përgjithësisht kanë formën e daltës dhe përdoren për këputje dhe prerje . Por në kafshë të ndryshme edhe dhëmbët prerës janë të tipave të ndryshme . Brejtësit ( p.sh. minjtë ) i kanë dhëmbët prerës shumë të fortë për të brejtur dhe në rritje të vazhdueshme sa që mund të vihen re me lehtësi . Dhëmbët prerës te vampirët ( kafshë të ngjashme me lakuriqët e natës ) janë të përshtatur për të shpuar enët e gjakut të kafshëve të tjera me të cilin vampirët ushqehen .
  • 8. • Dhembët shqyes ( të qenit ) janë dhëmbë të vetmuar , të gjatë dhe me majë , në krah të dhëmbëve prerës . Ata përdoren nga kafshët grabitqare ( mishngrënëse ) për të kapur , mbytur dhe shqyer prenë e tyre . Te kafshët bimëngrënëse këta dhëmbë ose janë shumë pak të zhvilluar , ose mungojnë fare . Te disa sisorë , si p.sh. te majmunët babuin , dhëmbët shqyes janë shumë të gjatë dhe përdoren për kërcënim dhe luftim në grupet ku ata jetojnë . Shpesh , në këto raste , dhëmbët shqyes te meshkujt janë shumë më të mëdhenj se sa te femrat . Paradhëmballët vijnë në radhë menjëherë pas dhembëve shqyes . Ato janë shpesh më të vogla se sa dhëmballët ( molaret ) , por madhësia dhe forma e tyre varet nga ushqimet e kafshëve . Te disa rruazorë , paradhëmballët janë përshtatur për të copëtuar ose për të bluar bimët , insektet , mishin ose planktonet . Paradhëmballët ( premolarët ) , në dallim nga dhëmballët ( molarët ) ndërrohen duke u zëvendësuar me paradhëmballë të përhershme në moshën e pjekurisë . Dhëmballët nuk ndërrohen e nuk zëvendësohen . Ato mbeten si dhëmbë të pjekurisë .
  • 9. • Dhëmballët janë dhëmbët më të fundëm në nofullën e shumicës së kafshëve . Madhësia , forma dhe funksioni i tyre lidhet me ushqimet që kafshët përdorin . Këta dhëmbë nuk dalin deri sa kafsha të arrijë fazën e pjekurisë . • Një përshtatje tjetër që lidhet me mënyrën e të ushqyerit është dhe pozicioni i syve. Në mjedisin tokësor , rruazorët që shërbejnë si preja e grabitqarëve , zakonisht i kanë sytë të vendosur anash që tu mundësojnë një shikim sa më panoramik . Grabitqarët në këtë mjedis , ndryshe nga preja e tyre , i kanë sytë të vendosur në pjesën e përparme të kokës së tyre , për të vrojtuar njëherazi me të dy sytë ( shikim binokular ) dhe të shikojnë sa më larg .
  • 10. • Në mjedisin ujor detar , si sytë e grabitqarëve dhe sytë e presë së tyre , janë të vendosur në pjesën anësore të kokës së tyre . Kjo vendosje anësore është e domosdoshme si përshtatje e tyre për shikim të shpejtë në të dy anët , sepse uji me dendësinë e tij nuk lejon rrotullim të shpejt të tyre . •
  • 11. Përshtatjet e rruazorëve për shumim • Ndër përshtatjet më të zakonshme që lidhen me shumimin e rruazorëve përmendim ndryshimin e pamjes së jashtme të trupit te individët meshkuj , në dallim nga femrat e po të njëjtit lloj ( dimorfizmi seksual ) . Kështu , p.sh. te peshku i kuq i akuariumit në periudhën e shumimit vihet re se femrat kanë ngjyrë kafe të turbullt , ndërsa meshkujt e kanë trupin blu dhe pendët të kuqe . Ky lloj dimorfizmi lidhet me ngjyrën . • Por te rruazorët ndryshimi i pamjes së meshkujve nga femrat shpesh lidhet me madhësinë e trupit . Ky lloj dimorfizmi lidhet me madhësinë e trupit . • Analizoni dimorfizmin seksual te shpendët dhe te kafshët e tjera shtëpiake .