Vocabulario familia-romana

3,269 views

Published on

latin

Published in: Education, Technology, Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
3,269
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
31
Actions
Shares
0
Downloads
70
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Vocabulario familia-romana

  1. 1. HANS H. ØRBERGLINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATA FAMILIA ROMANACOLLOQVIA PERSONARVM VOCABULARIO LATÍN-ESPAÑOL I DOMUS LATINA CULTURA CLÁSICA MMVIII
  2. 2. LINGVA LATINA PER SE ILLVSTRATAVOCABULARIO LATÍN-ESPAÑOL I© Hans H. Ørberg, Domus Latina, 2003www.lingua-latina.dkEdición española a cargo de© Emilio Canales Muñoz y Antonio González Amador© CULTURA CLÁSICA, 2008 (2ª edición)Pl. de las Américas, 1, 2º B18500-Guadix (Granada), Españawww.culturaclasica.esinfo@culturaclasica.esISBN: 978-84-935798-4-5 (publicado junto con MORFOLOGÍA LATINA)Depósito Legal: GR-1539/2006 2
  3. 3. VOCABULARIO LATÍN-ESPAÑOL (Se incluyen todos los términos que aparecen en Familia Rōmāna y en Colloquia Persōnarum)A ad-iuvāre -iūvisse -iūtum ⇒ ayudar ad-mīrārī [1] dep ⇒ admirar, maravillarseā/ab/abs prp + abl ⇒ de, desde, después de, por admīrātiō -ōnis f ⇒ admiraciónab-dūcere -dūxisse -ductum ⇒ retirar, ad-mittere -mīsisse -missum ⇒ admitir, quitar, llevarse dar entradaab-errāre [1] ⇒ alejarse, extraviarse ad-nectere -nexuisse -nexum ⇒ unir, pegarab-esse ab-sum ā-fuisse ⇒ estar ausente, ad-ōrāre [1] ⇒ adorar estar alejado adulēscēns -entis m ⇒ adolescente, jovenab-icere -iō -iēcisse -iectum ⇒ echar de sí, ad-vehere -vēxisse -vectum ⇒ transportar, arrojar importarab-īre -eō -iisse -itum ⇒ alejarse, partir ad-venīre -vēnisse -ventum ⇒ llegarabs v. ā/ab/abs adversus/-um prp + ac ⇒ en dirección a,absēns -entis adj ⇒ ausente contraabs-tinēre -uisse -tentum ⇒ mantener lejos adversus -a -um ⇒ opuesto, desfavorableac v. atque/ac aedificāre [1] ⇒ edificar, construirac-cēdere -cessisse -cessum ⇒ aedificium -ī n ⇒ edificio acercarse (a) aeger -gra -grum ⇒ enfermoaccendere -cendisse -cēnsum ⇒ encender aegrōtāre [1] ⇒ estar enfermoac-cidere -cidisse ⇒ suceder, acaecer aegrōtus -a -um ⇒ enfermoac-cipere -io -cēpisse -ceptum ⇒ recibir aequē adv ⇒ igualmenteac-cubāre -cubuisse -cubitum ⇒ estar aequinoctium -ī n ⇒ equinoccio echado a la mesa, estar tendido aequus -a -um ⇒ igual, tranquiloac-cumbere -cubuisse -cubitum ⇒ echarse āēr -eris m ⇒ aire a la mesa, tenderse, recostarse aestās -ātis f ⇒ estío, veranoac-currere -currisse -cursum ⇒ acudir, aestimāre [1] ⇒ estimar, valorar llegar corriendo aetās -ātis f ⇒ edadac-cūsāre [1] ⇒ acusar affectus -ūs m ⇒ estado de ánimoācer -cris -cre ⇒ ardiente, enérgico af-ferre at-tulisse al-lātum ⇒ traer, llevar,acerbus -a -um ⇒ agrio, amargo causaraciēs -ēī f ⇒ ejército en orden de batalla af-ficere -iō -fēcisse -fectum ⇒ afectaracūtus -a -um ⇒ afilado, agudo af-fīrmāre [1] ⇒ afirmarad prp + ac ⇒ a, hacia, hasta, junto a age -ite + imp ⇒ ¡ea!, ¡vamos!ad-dere -didisse -ditum ⇒ añadir ager -grī m ⇒ campo, territorioad-esse ad-sum af-fuisse ⇒ estar presente, agere ēgisse āctum ⇒ llevar, hacer, asistir ocuparse (de)ad-hūc adv ⇒ todavía, aún agmen -inis n ⇒ ejército en marchaad-icere -io -iēcisse -iectum ⇒ añadir, agnus -ī m ⇒ cordero aumentar agricola -ae m ⇒ agricultorad-īre -eō -iisse -itum ⇒ dirigirse, ir (a) ain’ ⇒ ¿es posible?, ¿de verdad?ad-iungere -iūnxisse -iūnctum ⇒ agregar āiō ais ait āiunt ⇒ decir 3
  4. 4. āla -ae f ⇒ ala aperīre -uisse apertum ⇒ abriralbus -a -um ⇒ blanco apertus -a -um ⇒ abiertoalere aluisse altum ⇒ nutrir, sustentar apis -is f ⇒ abejaaliēnus -a -um ⇒ ajeno, de otro ap-pārēre -uisse -pāritum ⇒ aparecerali-quandō adv ⇒ alguna vez appellāre [1] ⇒ llamar, hablar aali-quantum adv ⇒ bastante ap-pōnere -posuisse -positum ⇒ ponerali-quī -qua -quod ⇒ algún, alguna (adj) (encima), servirali-quid ⇒ algo ap-portāre [1] ⇒ llevar, traer, aportarali-quis -quid ⇒ alguno, alguien (pron) ap-prehendere -disse -ēnsum ⇒ asir,ali-quot indecl ⇒ algunos prender, agarraraliter adv ⇒ de otro modo ap-propinquāre [1] + dat ⇒ acercarsealius -a -ud ⇒ otro Aprīlis -is (mēnsis) ⇒ abril aliī... aliī ⇒ unos... otros apud prp + ac ⇒ junto a, conal-licere -iō -lēxisse -lectum ⇒ atraer aqua -ae f ⇒ aguaalter -era -erum ⇒ uno, el otro (de dos) aquila -ae f ⇒ águilaaltum -ī n ⇒ alta mar arānea -ae f ⇒ araña, telarañaaltus -a -um ⇒ alto, elevado, profundo arāre [1] ⇒ arar, labraramāns -antis m ⇒ amante arātor -ōris m ⇒ labradoramāre [1] ⇒ amar arātrum -ī n ⇒ aradoambulāre [1] ⇒ ir a pie, pasear arbitrārī [1] dep ⇒ pensar, juzgar, creeramīca -ae f ⇒ amiga, novia arbor -oris f ⇒ árbolamīcitia -ae f ⇒ amistad arcessere -īvisse -ītum ⇒ llamar, haceramīcus -ī m ⇒ amigo veniramīcus -a -um ⇒ amigo, amistoso arcus -ūs m ⇒ arcoā-mittere -mīsisse -missum ⇒ perder ārdēre arsisse arsum ⇒ arder, estaramnis -is m ⇒ río, arroyo ardiendoamoenus -a -um ⇒ hermoso, agradable arduus -a -um ⇒ escarpado, elevadoamor -ōris m ⇒ amor argenteus -a -um ⇒ de plataamphitheātrum -ī n ⇒ anfiteatro argentum -ī n ⇒ plataan ⇒ o, o bien arma -ōrum n pl ⇒ armasancilla -ae f ⇒ esclava, criada armāre [1] ⇒ armar, aparejarangustus -a -um ⇒ angosto, estrecho armātus -a -um ⇒ armadoanima -ae f ⇒ soplo, aire, vida, alma ars artis f ⇒ habilidad, arteanim-ad-vertere -tisse -sum ⇒ prestar as assis m ⇒ as (moneda de cobre) atención a, observar a-scendere -isse -scēnsum ⇒ subir (a),animal -ālis n ⇒ ser viviente, animal treparanimus -ī m ⇒ espíritu, alma asinīnus -a -um ⇒ de asnoannus -ī m ⇒ año asinus -ī m ⇒ asno, burroante prp + ac ⇒ delante de, antes de a-spergere -spersisse -spersum ⇒ esparcir, adv ⇒ antes añadiranteā adv ⇒ antes a-spicere -iō -spexisse -spectum ⇒ mirarante-hāc adv ⇒ antes, hasta ahora at conj ⇒ peroante-quam conj ⇒ antes de, antes que āter -tra -trum ⇒ negro, oscuroantīquus -a -um ⇒ antiguo, viejo atomus -ī f ⇒ átomoānulus -ī m ⇒ anillo, sortija atque/ac conj ⇒ y;anus -ūs f ⇒ vieja que, como (comparativo) 4
  5. 5. ātrium -ī n ⇒ atrio (sala principal de la bonum -ī n ⇒ el bien, lo bueno casa) bonus -a -um ⇒ buenoattentus -a -um ⇒ atento bōs bovis m/f ⇒ bueyaudācia -ae f ⇒ audacia, osadía bracchium -ī n ⇒ brazoaudāx -ācis adj ⇒ audaz, osado brevī adv ⇒ en breveaudēre ausum esse semidep ⇒ osar, brevis -e ⇒ breve, corto atreverse aaudīre -īvisse -ītum ⇒ oír, escucharau-ferre abs-tulisse ab-lātum ⇒ llevarse, C quitar cachinnus -ī m ⇒ carcajadaau-fugere -fūgisse ⇒ huir, escaparse cadere cecidisse cāsum ⇒ caeraugēre auxisse auctum ⇒ acrecentar, aumentar caecus -a -um ⇒ ciegoAugustus -ī (mēnsis) ⇒ agosto caedere cecīdisse caesum ⇒ golpear, herir, mataraureus -a -um ⇒ de oro, áureo caedēs -is f ⇒ matanza, carniceríaaurīga -ae m ⇒ cochero caelum-ī n ⇒ cieloauris -is f ⇒ oreja calamus -ī m ⇒ caña (para escribir)aurum -ī n ⇒ oro calceus -ī m ⇒ calzado, zapatoaut conj ⇒ o calidus -a -um ⇒ caliente aut... aut ⇒ o... o, o bien... o bien calor -ōris m ⇒ calorautem conj ⇒ pero, en cambio campus -ī m ⇒ llanura, campoautumnus -ī m ⇒ otoño candidus -a -um ⇒ blanco brillanteauxilium -ī n ⇒ auxilio, socorro canere cecinisse cantum ⇒ cantar, sonar auxilia -ōrum n pl ⇒ tropas auxiliares canis -is m/f ⇒ perro, perraavārus -a -um ⇒ ávido, codicioso, avaro cantāre [1] ⇒ cantarā-vertere -tisse -sum ⇒ alejar, desviar cantus -ūs m ⇒ canto, sonidoavis -is f ⇒ ave, pájaro capere -iō cēpisse captum ⇒ coger, tomar,avunculus -ī m ⇒ tío materno capturar capillus -ī m ⇒ cabelloB capitulum -ī n ⇒ capítulo caput -itis n ⇒ cabeza, capitalbaculum -ī n ⇒ bastón carcer -eris m ⇒ cárcel, prisiónbālāre [1] ⇒ balar cardō -inis m ⇒ quicio, goznebalneum -ī n ⇒ baño carēre caruisse + abl ⇒ carecer debarbarus -a -um ⇒ bárbaro, extranjero carmen -inis n ⇒ canto, poemabāsium -ī n ⇒ beso carō carnis f ⇒ carnebeātus -a -um ⇒ feliz, dichoso carpere -psisse -ptum ⇒ recoger, arrancar,bellum -ī n ⇒ guerra pacerbellus -a -um ⇒ gracioso, bonito cārus -a -um ⇒ caro, queridobene adv ⇒ bien castra -ōrum n pl ⇒ campamentobeneficium -ī n ⇒ beneficio, favor cāsus -ūs m ⇒ caída, casobēstia -ae f ⇒ animal, bestia catēna -ae f ⇒ cadenabēstiola -ae f ⇒ animal pequeño, insecto cauda -ae f ⇒ colabibere bibisse ⇒ beber causa -ae f ⇒ causa, motivobīnī -ae -a ⇒ dos (cada uno) gen + causā ⇒ a causa de, por razón debis adv ⇒ dos veces meā causā ⇒ por mi causa 5
  6. 6. cautus -a -um ⇒ precavido, prudente claudus -a -um ⇒ cojocavēre cāvisse cautum ⇒ guardarse de, clausus -a -um ⇒ cerrado tener cuidado con clāvis -is f ⇒ llavecēdere cessisse cessum ⇒ irse, retirarse, clēmēns -entis adj ⇒ dulce, clemente ceder cocus -ī m ⇒ cocineroceler -eris -ere ⇒ rápido, veloz coep- v. inciperecelsus -a -um ⇒ alto, elevado cōgere co-ēgisse co-āctum ⇒ forzar,cēna -ae f ⇒ comida, cena obligarcēnāre [1] ⇒ comer cōgitāre [1] ⇒ pensarcēnsēre -uisse cēnsum ⇒ juzgar, pensar cognōmen -inis n ⇒ sobrenombre, apodocentēsimus -a -um ⇒ centésimo cognōscere -nōvisse -nitum ⇒ conocer,centum ⇒ cien reconocercēra -ae f ⇒ cera cohors -rtis f ⇒ cohorte, grupo de soldadoscerebrum -ī n ⇒ cerebro colere coluisse cultum ⇒ cultivarcernere crēvisse crētum ⇒ distinguir, collis -is m ⇒ colina, collado discernir col-loquī -locūtum esse dep ⇒ conversarcertāmen -inis n ⇒ combate, contienda colloquium -ī n ⇒ conversación, coloquiocertāre [1] ⇒ combatir, disputar collum -ī n ⇒ cuellocertē adv ⇒ seguramente, al menos colōnus -ī m ⇒ campesino, colonocertō adv ⇒ seguramente, sin duda color -ōris m ⇒ colorcertus -a -um ⇒ cierto, seguro columna -ae f ⇒ columnacessāre [1] ⇒ tardar, cesar, interrumpir comes -itis m ⇒ compañerocēterī -ae -a ⇒ los otros, los demás comitārī [1] dep ⇒ acompañarcēterum adv ⇒ por lo demás, pero com-memorāre [1] ⇒ hacer mención de,cēterus -a -um ⇒ restante recordarcharta -ae f ⇒ papel commūnis -e ⇒ comúncibus -ī m ⇒ comida, cebo cōmoedia -ae f ⇒ comediacingere cīnxisse cīnctum ⇒ rodear, ceñir com-parāre [1] ⇒ compararcircā prp + ac ⇒ alrededor de, cerca de, com-plectī -plexum esse dep ⇒ abrazar aproximadamente com-plēre -plēvisse -plētum ⇒ llenar,circēnsēs -ium m pl ⇒ juegos de circo completarcircēnsis -e ⇒ del circo com-plūrēs -a ⇒ varios, muchoscirciter adv ⇒ alrededor, cerca de com-putāre [1] ⇒ calcular, contarcircum prp + ac ⇒ alrededor de, cerca de cōnārī [1] dep ⇒ intentar, esforzarsecircum-dare -dedisse -datum ⇒ circundar, con-currere -currisse -cursum ⇒ acudir cercar corriendo, encontrarsecircum-silīre -uisse ⇒ saltar alrededor condiciō -ōnis f ⇒ condicióncircus -ī m ⇒ circo cōn-ficere -iō -fēcisse -fectum ⇒ hacer,cis prp + ac ⇒ de este lado de acabarciterior -ius ⇒ que está más acá cōn-fīdere + dat ⇒ confiar encitrā prp + ac ⇒ a este lado de cōn-fitērī -fessum esse dep ⇒ confesarcīvis -is m/f ⇒ ciudadano, conciudadano con-iungere -iunxisse -iunctum ⇒ juntar,clāmāre [1] ⇒ gritar reunirclāmor -ōris m ⇒ clamor, griterío coniūnx -iugis m/f ⇒ cónyuge, marido oclārus -a -um ⇒ claro, brillante mujerclassis -is f ⇒ flota cōn-scendere -disse -scēnsum ⇒ subir (a),claudere clausisse clausum ⇒ cerrar ascender, elevarse 6
  7. 7. cōn-sequī -secūtum esse dep ⇒ seguir, crēdere -didisse -ditum + dat ⇒ creer (en), alcanzar confiarcōn-sīdere -sēdisse -sessum ⇒ sentarse crēscere crēvisse crētum ⇒ crecercōnsilium -ī n ⇒ consejo, decisión, plan, cruciāre [1] ⇒ atormentar, torturar propósito crūdēlis -e ⇒ cruelcōn-sistere -stitisse ⇒ ponerse, detenerse cruentus -a –um ⇒ ensangrentado,cōn-sōlārī [1] dep ⇒ consolar sangrientocōnsonāns -antis f ⇒ consonante cruor -ōris m ⇒ sangrecōnspectus -ūs m ⇒ vista crūs -ūris n ⇒ piernacōn-spicere -spexisse -spectum ⇒ ver, crux -ucis f ⇒ cruz observar cubāre cubuisse cubitum ⇒ estar echado,cōnstāns -antis adj ⇒ constante, firme estar tendidocōn-stāre -stitisse + ab/gen ⇒ costar cubiculum -ī n ⇒ dormitorio, alcoba cōnstāre ex ⇒ constar de culīna -ae f ⇒ cocinacōn-stituere -uisse -tūtum ⇒ determinar, culter -trī m ⇒ cuchillo decidir cum prp + abl ⇒ concōn-sūmere -sūmpsisse -sūmptum ⇒ cum conj ⇒ cuando, puesto que, como consumir, agotar, pasar (el tiempo) cum prīmum + perf ⇒ tan pronto comocon-temnere -tempsisse -temptum ⇒ cūnae -ārum f pl ⇒ cuna despreciar cūnctus -a -um ⇒ todo, entero; pl todoscon-tinēre -tinuisse -tentum ⇒ contener cupere -iō cupīvisse cupītum ⇒ desearcontinuō adv ⇒ en seguida cupiditās -ātis f ⇒ deseocontrā prp + ac ⇒ contra cupidus -a -um (+ gen) ⇒ deseoso, ávidocon-trahere -trāxisse -tractum ⇒ contraer, cūr adv ⇒ ¿por qué? fruncir cūra -ae f ⇒ cuidadocontrārius -a -um ⇒ contrario cūrāre [1] ⇒ cuidar, preocuparse decon-turbāre [1] ⇒ turbar, desordenar currere cucurrisse cursum ⇒ corrercon-venīre -vēnisse -ventum (ad + ac; dat) currus -ūs m ⇒ carro ⇒ convenir, ir bien, reunirse cursus -ūs m ⇒ carrera, curso, rumbocon-vertere -tisse -sum ⇒ volver, cūstōdīre -īvisse -ītum ⇒ custodiar, transformar, convertir guardarconvīva -ae m/f ⇒ comensal, convidadoconvīvium -ī n ⇒ festín, banquetecon-vocāre [1] ⇒ llamar, convocar Dcōpia -ae f ⇒ abundancia, cantidadcōpulāre [1] ⇒ atar, unir dare dedisse datum ⇒ darcoquere coxisse coctum ⇒ cocer, guisar dē prp + abl ⇒ de, desde arribacor cordis n ⇒ corazón dea -ae f ⇒ diosacōram prp + abl ⇒ en presencia de dēbēre -uisse -itum ⇒ debercornū -ūs n ⇒ cuerno dēbilis -e ⇒ débilcorpus -oris n ⇒ cuerpo decem ⇒ diezcor-rigere -rēxisse -rēctum ⇒ corregir, December -bris (mēnsis) ⇒ diciembre enmendar decēre -uisse ⇒ convenir, ser apropiadocotīdiē adv ⇒ diariamente, cada día deciēs adv ⇒ diez vecescrās adv ⇒ mañana (el día siguiente) decimus -a -um ⇒ décimocrassus -a -um ⇒ gordo, grueso dēclīnāre [1] ⇒ declinar 7
  8. 8. de-esse dē-sum dē-fuisse ⇒ faltar, no dignus -a -um ⇒ digno asistir diligēns -entis adj ⇒ diligente, cuidadosodē-fendere -isse -fēnsum ⇒ defender dīligere -lēxisse -lēctum ⇒ amar, apreciarde-inde/ dein adv ⇒ después, luego dīmidius -a -um ⇒ mediodēlectāre [1] ⇒ deleitar, complacer dī-mittere -mīsisse -missum ⇒ despedirdēlēre -lēvisse -lētum ⇒ borrar, destruir dīrus -a -um ⇒ horrorosodēliciae -ārum f pl ⇒ delicias, goce dis-cēdere -cessisse -cessum ⇒ alejarsedelphīnus -ī m ⇒ delfín de, irsedēmere dēmpsisse dēmptum ⇒ quitar discere didicisse ⇒ aprenderdē-mōnstrāre [1] ⇒ mostrar, demostrar discipulus -ī m ⇒ alumno, discípulodēmum adv ⇒ sólo, por fin dis-iungere -iūnxisse -iūnctum ⇒ desunir,dēnārius -ī m ⇒ denario (moneda de plata) separardēnī -ae -a ⇒ diez (cada uno) dis-suādēre -suāsisse -suāsum ⇒ disuadir,dēnique adv ⇒ en fin, finalmente desaconsejardēns dentis m ⇒ diente diū, comp diūtius adv ⇒ hace tiempo,dē-nuō adv ⇒ de nuevo durante largo tiempodeorsum adv ⇒ abajo dīves -itis adj ⇒ ricodēpōnēns -ntis ⇒ deponente (verbo) dīvidere -sisse -sum ⇒ separar, dividirdē-rīdēre -rīsisse -rīsum ⇒ burlarse de, dīvitiae -ārum f pl ⇒ riquezas reirse docēre -uisse doctum ⇒ enseñar, instruirdē-scendere -disse -scēnsum ⇒ descender doctus -a -um ⇒ instruido, docto, sabiodē-serere -seruisse -sertum ⇒ abandonar, dolēre -uisse dolitum ⇒ doler, afligirse dejar dolor -ōris m ⇒ dolordēsīderāre [1] ⇒ echar de menos domī (loc) ⇒ en casadē-silīre -siluisse -sultum ⇒ saltar abajo domina -ae f ⇒ ama, dueña, señoradē-sinere -siisse -situm ⇒ dejar, cesar dominus -ī m ⇒ amo, dueño, señordē-sistere -stitisse -stitum ⇒ desistir de, domum adv ⇒ a casa cesar de domus -ūs f, abl -ō ⇒ casadē-spērāre [1] ⇒ desesperar (de) dōnāre [1] ⇒ dar, regalardē-spicere -iō -spexisse -spectum ⇒ mirar dōnec conj ⇒ mientras, en tanto que abajo, desdeñar, menospreciar dōnum -ī n ⇒ don, regalodē-tergēre -tersisse -tersum ⇒ enjugar, dormīre -īvisse -ītum ⇒ dormir limpiar dorsum -ī n ⇒ dorso, lomodē-terrēre -uisse -itum ⇒ apartar, desviar dubitāre [1] ⇒ dudardē-trahere -trāxisse -tractum ⇒ arrancar, dubius -a -um ⇒ indeciso, dudoso sacar, quitar du-centī -ae -a ⇒ doscientosdeus -ī m, pl deī/diī/dī ⇒ dios dūcere dūxisse ductum ⇒ conducir, guiar,dē-vorāre [1] ⇒ tragar, engullir dirigir; uxōrem dūcere ⇒ casarse (undexter -tra -trum ⇒ derecho hombre con una mujer) dextra -ae f ⇒ la (mano) derecha dulcis -e ⇒ dulcedīcere dīxisse dictum ⇒ decir, llamar, dum conj ⇒ mientras, en tanto que hablar dum-modo conj ⇒ con tal quedictāre [1] ⇒ dictar dumtaxat adv ⇒ sólo, por lo menosdictum -ī n ⇒ palabra duo -ae -o ⇒ dosdiēs -ēī m/f ⇒ día, fecha duo-decim ⇒ docedif-ficilis -e ⇒ difícil duo-decimus -a -um ⇒ duodécimodigitus -ī m ⇒ dedo duo-dē-trīgintā ⇒ veintiocho 8
  9. 9. duo-dē-vīgintī ⇒ dieciocho ēsse edō ēdisse ēsum ⇒ comerdūrus -a -um ⇒ duro et conj ⇒ y, tambiéndux ducis m ⇒ guia, general et... et ⇒ tanto... como et-enim conj ⇒ y en efecto etiam adv ⇒ además, también, aúnE etiam atque etiam ⇒ una y otra vezē v. ex/ē non solum... sed etiam ⇒ no sólo... sinoeā adv ⇒ por allí tambiénēbrius -a -um ⇒ ebrio, borracho etiam si conj ⇒ aunque, aun siecce adv ⇒ he aquí, aquí está etiam-nunc adv ⇒ todavíaēducāre [1] ⇒ educar et-sī conj ⇒ aunque, si bienē-dūcere -dūxisse -ductum ⇒ hacer salir ē-volāre [1] ⇒ volar, salir volandoef-ficere -iō -fēcisse -fectum ⇒ producir, ē-volvere -visse ēvolūtum ⇒ desplegar, lograr abriref-fugere -iō -fūgisse ⇒ huir, escapar ex/ē prp + abl ⇒ de, desdeef-fundere -fūdisse -fūsum ⇒ verter, ex-audīre -īvisse -ītum ⇒ oír, enterarse derramar ex-citāre [1] ⇒ despertar, excitarego mē mihi/mī mē-cum ⇒ yo, mí, me, ex-clāmāre [1] ⇒ gritar, exclamar conmigo ex-cōgitāre [1] ⇒ imaginar, inventarē-gredī -ior ēgressum esse dep ⇒ salir ex-cruciāre [1] ⇒ torturar, atormentarēgregius -a -um ⇒ egregio, eminente ex-currere -currisse -cursum ⇒ salirē-icere -iō -iēcisse -iectum ⇒ echar fuera corriendoē-līdere -līsisse -līsum ⇒ elidir, suprimir ex-cūsāre [1] ⇒ excusar, disculparē-ligere -lēgisse -lēctum ⇒ elegir exemplum -ī n ⇒ ejemplo, modeloemere ēmisse ēmptum ⇒ comprar exercitus -ūs m ⇒ ejércitoēn interj ⇒ he aquí, ea!, vamos! ex-haurīre -sisse -stum ⇒ vaciar, apurarenim conj ⇒ en efecto, pues exiguus -a -um ⇒ pequeño, exiguoēnsis -is m ⇒ espada ex-īre -eō -iisse -itum ⇒ salir, irseeō adv ⇒ (hacia) allí ex-īstimāre [1] ⇒ juzgar, pensarepigramma -atis n ⇒ epigrama exitus -ūs m ⇒ salida, finepistula -ae f ⇒ carta, misiva ex-ōrnāre [1] ⇒ adornareques -itis m ⇒ jinete ex-plānāre [1] ⇒ allanar, explicarequidem adv ⇒ ciertamente, por mi parte ex-pōnere -pōsuisse -positum ⇒ exponer,equitātus -ūs m ⇒ caballería depositar, desembarcarequus -ī m ⇒ caballo ex-pugnāre [1] ⇒ conquistar, expugnarergā prp + ac ⇒ hacia, para con ex-pugnātiō -ōnis f ⇒ conquista, asaltoergō conj ⇒ por tanto, luego, así pues ex-spectāre [1] ⇒ esperar, aguardarē-ripere -iō -ripuisse -reptum ⇒ arrebatar, ex-tendere -disse -tentum ⇒ extender robar extrā prp + ac ⇒ fuera deerrāre [1] ⇒ errar, vagarē-rubēscere -rubuisse ⇒ enrojecer Fē-rumpere -rūpisse -ruptum ⇒ precipitarse fuera faber -brī m ⇒ artesano, herrero,erus -ī m ⇒ amo, dueño, señor carpinteroesse sum fuisse futūrum esse/fore ⇒ ser, fābula -ae f ⇒ cuento, fábula, drama estar, haber fābulārī [1] dep ⇒ hablar, charlar 9
  10. 10. facere -iō fēcisse factum ⇒ hacer fīnis -is m ⇒ límite, finfaciēs -ēī f ⇒ rostro, cara flāre [1] ⇒ soplarfacile adv ⇒ fácilmente flectere flexisse flexum ⇒ doblarfacilis -e, sup -illimus ⇒ fácil flēre flēvisse flētum ⇒ llorarfactum -ī n ⇒ hecho, acción flōs -ōris m ⇒ florfallāx -ācis adj ⇒ falaz, engañador flūctus -ūs m ⇒ ola, oleajefallere fefellisse falsum ⇒ engañar fluere flūxisse flūxum ⇒ fluirfalsus -a -um ⇒ falso, engañoso flūmen -inis n ⇒ río, torrentefalx -cis f ⇒ hoz, podadera fluvius -ī m ⇒ ríofāma -ae f ⇒ noticia, fama foedus -a -um ⇒ feo, desagradablefamēs -is f ⇒ hambre folium -ī n ⇒ hojafamilia -ae f ⇒ familia, esclavos forās adv ⇒ afuerafārī fātum esse dep ⇒ hablar foris -is f ⇒ puertafatērī fassum esse dep ⇒ confesar forīs adv ⇒ fuerafatīgāre [1] ⇒ fatigar fōrma -ae f ⇒ forma, bellezafātum -ī n ⇒ hado, destino, muerte fōrmōsus -a -um ⇒ hermoso, bellofavēre fāvisse fautum + dat ⇒ ser forsitan adv ⇒ quizá, acaso favorable, favorecer fortasse adv ⇒ quizá, acasoFebruārius -ī (mēnsis) ⇒ febrero forte adv ⇒ por casualidad, acasofēlīcitās -ātis f ⇒ felicidad, dicha fortis -e ⇒ fuerte, valientefēlīx -īcis adj ⇒ feliz, dichoso fortūna -ae f ⇒ fortuna, suertefēmina -ae f ⇒ mujer forum -ī n ⇒ plaza pública, forofenestra -ae f ⇒ ventana fossa -ae f ⇒ fosofera -ae f ⇒ fiera frangere frēgisse frāctum ⇒ romper,ferē adv ⇒ casi, alrededor de, unos quebrarferōx -ōcis adj ⇒ fogoso, salvaje, feroz frāter -tris m ⇒ hermanoferre ferō tulisse lātum ⇒ llevar, soportar fremere -uisse -itum ⇒ gruñir, rugir, etc.ferreus -a -um ⇒ de hierro, férreo frequēns -entis adj ⇒ numeroso, frecuenteferrum -ī n ⇒ hierro fretum -ī n ⇒ estrecho, brazo de marfertilis -e ⇒ fértil frīgēre -- -- ⇒ tener frío, helarseferus -a -um ⇒ salvaje frīgidus -a -um ⇒ frío, heladofessus -a -um ⇒ fatigado, cansado frīgus -oris n ⇒ frío-ficere -iō -fēcisse -fectum < facere frōns -ontis f ⇒ frentefīdere fīsum esse + dat ⇒ confiarse frūgēs -um f pl ⇒ frutosfidēs -eī f ⇒ confianza, fe, lealtad fruī fructum esse dep + abl ⇒ gozar,fidēs -ium f pl ⇒ lira disfrutarfidicen -inis m ⇒ tocador de lira frūmentum -ī n ⇒ granofīdus -a -um ⇒ fiel, leal frūstrā adv ⇒ en vanofierī fīō factum esse dep ⇒ ser hecho, fuga -ae f ⇒ fuga hacerse, suceder fugere -iō fūgisse ⇒ huir, escaparfīgere fixisse fixum ⇒ fijar fugitīvus -a -um ⇒ fugitivofīlia -ae f ⇒ hija fulgur -uris n ⇒ relámpagofīliola -ae f ⇒ hijita fūmus -ī m ⇒ humofīliolus -ī m ⇒ hijito fundere fūdisse fūsum ⇒ verter, derramarfīlius -ī m ⇒ hijo funditus adv ⇒ hasta el fondo, a fondofīlum -ī n ⇒ hilo fundus -ī m ⇒ fondo, fincafīnīre -īvisse -ītum ⇒ limitar, poner fin 10
  11. 11. fūr -is m ⇒ ladrón Hfūrtum -ī n ⇒ robo, hurto habēre -uisse -itum ⇒ tener, poseer,futūrus -a -um (v. esse) ⇒ futuro, venidero reputar; sē habēre ⇒ ser, encontrarse (de un modo) habitāre [1] ⇒ habitarG hāc adv ⇒ por aquígallus -ī m ⇒ gallo hasta -ae f ⇒ asta, lanzagaudēre gavīsum esse semidep ⇒ gozar, haud adv ⇒ no alegrarse haurīre hausisse haustum ⇒ sacargaudium -ī n ⇒ gozo, alegría herba -ae f ⇒ hierbageminus -a -um ⇒ gemelo herī adv ⇒ ayergemma -ae f ⇒ piedra preciosa, gema heu interj ⇒ ¡ah!, ¡ay!gemmātus -a -um ⇒ con piedras preciosas heus interj ⇒ ¡eh!, ¡hola!gena -ae f ⇒ mejilla, carillo hic haec hoc ⇒ este, éstegēns gentis f ⇒ raza, nación, pueblo hīc adv ⇒ aquígenū -ūs n ⇒ rodilla hiems -mis f ⇒ inviernogenus -eris n ⇒ género, especie hinc adv ⇒ de aquígerere gessisse gestum ⇒ llevar, tener, hinnīre ⇒ relinchar hacer hodiē adv ⇒ hoyglaciēs -ēī f ⇒ hielo holus -eris n ⇒ hortaliza, verduragladiātor -ōris m ⇒ gladiador homō -inis m ⇒ hombre, personagladiātōrius -a -um ⇒ de gladiador hōra -ae f ⇒ horagladius -ī m ⇒ espada horrendus -a -um ⇒ horrendo, espantosoglōria -ae f ⇒ gloria horrēre -uisse ⇒ estar erizado, temblar,glōriōsus -a -um ⇒ glorioso, jactancioso tener horror agracilis -e ⇒ grácil, esbelto hortārī [1] dep ⇒ animar, exhortargradus -ūs m ⇒ paso, grado, peldaño hortus -ī m ⇒ jardín, huertoGraecus -a -um ⇒ griego hospes -itis m ⇒ huéspedgrammatica -ae f ⇒ gramática hostis -is m ⇒ enemigogrammaticus -a -um ⇒ gramatical, de hūc adv ⇒ acá, (hacia) aquí gramática hūmānus -a -um ⇒ humanogrātia -ae f ⇒ favor, agradecimiento humī (loc) ⇒ a tierra, en tierra gen (/meā) + grātiā ⇒ por, por causa de humilis -e ⇒ bajo, humilde grātiam habēre ⇒ estar agradecido humus -ī f ⇒ tierra, suelo grātiās agere ⇒ dar las graciasgrātus -a -um ⇒ grato, agradecidogravida adj f ⇒ embarazada Igravis -e ⇒ pesado iacere -iō iēcisse iactum ⇒ echar, arrojar,gremium -ī n ⇒ regazo, seno lanzargrex -egis m ⇒ rebaño, manada iacēre -uisse ⇒ yacer, estar echadogubernāre [1] ⇒ pilotar, gobernar, dirigir iactāre [1] ⇒ arrojar, agitargubernātor -ōris m ⇒ timonel iactūra -ae f ⇒ acción de arrojar, pérdidagustāre [1] ⇒ gustar, probar iam adv ⇒ ya, ahora iānitor -ōris m ⇒ portero iānua -ae f ⇒ puerta Iānuārius -ī (mēnsis) ⇒ enero 11
  12. 12. ibi adv ⇒ allí in prp + abl ⇒ en (dentro de), entre-icere -iō -iēcisse -iectum < iacere prp + ac ⇒ a, hacia, en, hasta, contraīdem eadem idem ⇒ el mismo incendium -i n ⇒ incendioid-eō adv ⇒ por esto in-certus -a -um ⇒ inciertoidōneus -a -um ⇒ apropiado, idóneo in-cipere -iō coepisse coeptum ⇒ empezar,īdūs -uum f pl ⇒ Idus, el 13 (o 15) del mes comenzariecur -oris n ⇒ hígado in-clūdere -clūsisse -clūsum ⇒ encerrarigitur conj ⇒ así pues, pues incola -ae m/f ⇒ habitanteignārus -a -um ⇒ ignorante in-colere -coluisse -cultum ⇒ habitar,ignis -is m ⇒ fuego poblarignōrāre [1] ⇒ ignorar, desconocer incolumis -e ⇒ incólume, sano y salvoignōscere ignōvisse ignōtum + dat ⇒ inconditus -a -um ⇒ confuso, desordenado perdonar inde adv ⇒ de allí, desde entoncesignōtus -a -um ⇒ desconocido index -icis m ⇒ lista, índiceille -a -ud ⇒ aquel in-dignus -a -um ⇒ indigno, vergonzosoillac adv ⇒ por allí in-doctus -a -um ⇒ ignorante, indoctoillīc adv ⇒ allí, en aquel lugar induere -uisse -ūtum ⇒ ponerse, vestirillinc adv ⇒ de allí indūtus + abl ⇒ vestido (con)illūc adv ⇒ (hacia) allí, allá industrius -a -um ⇒ activo, laboriosoillūstrāre [1] ⇒ alumbrar, iluminar in-ermis -e ⇒ inerme, desarmadoimāgō -inis f ⇒ imagen in-esse -fuisse ⇒ estar en, encontrarse enimber -bris m ⇒ lluvia in-exspectātus -a -um ⇒ inesperadoimitārī [1] dep ⇒ imitar īnfāns -antis m/f ⇒ niño, niña, bebéim-mātūrus -a -um ⇒ inmaduro, temprano īn-fēlīx -īcis adj ⇒ desgraciado, infelizimmō adv ⇒ no, por el contrario, antes īnferior -ius comp ⇒ más bajo, inferior bien īnferus -a -um ⇒ de abajo, inferiorim-mortālis -e ⇒ inmortal Īnferī -ōrum m pl ⇒ los infiernosim-pār -aris adj ⇒ desigual īnfēstus -a -um ⇒ infestado, amenazadoim-patiēns -entis adj ⇒ impaciente īn-fīdus -a -um ⇒ infiel, deslealim-pendēre - - + dat ⇒ amenazar, īnfimus -a -um sup ⇒ el más bajo, ínfimo cernerse sobre īn-flectere -flexisse -flexum ⇒ doblar,imperāre [1] + dat ⇒ mandar, ordenar declinarimperātor -ōris m ⇒ general (en jefe) īn-fluere -flūxisse -fluxum ⇒ desembocarimperium -ī n ⇒ mando, orden, imperio īnfrā prp + ac ⇒ debajo de, abajoimpetus -ūs m ⇒ embestida, ataque ingenium -ī n ⇒ naturaleza, carácterim-piger -gra -grum ⇒ activo, diligente ingēns -entis adj ⇒ ingente, enormeim-plēre -plēvisse -plētum ⇒ llenar in-hūmānus -a -um ⇒ inhumanoim-plicāre -uisse -itum ⇒ enredar, in-imīcus -ī m ⇒ enemigo (particular) envolver in-imīcus -a -um ⇒ enemigo, hostilimpluvium -ī n ⇒ impluvio (aljibe en el initium -ī n ⇒ principio, comienzo atrio) iniūria -ae f ⇒ injusticiaim-pōnere -posuisse -positum ⇒ poner, in-iūstus -a -um ⇒ injusto colocar (en) inopia -ae f ⇒ escasez, faltaim-primere -pressisse -pressum ⇒ apretar, inquit inquiunt, inquam ⇒ dice, dicen, digo apoyar sobre, imprimir īn-scrībere -psisse -ptum ⇒ escribir sobre,im-probus -a -um ⇒ malo, malvado inscribir, grabarīmus -a -um sup ⇒ el más bajo, ínfimo īnscrīptiō -ōnis f ⇒ inscripción 12
  13. 13. īn-struere -strūxisse -strūctum ⇒ colocar, iūs iūris n ⇒ derecho, justicia alinear iūre adv ⇒ con derecho, con razónīnstrūmentum -ī n ⇒ instrumento, iūstus -a -um ⇒ justo utensilio iuvāre iūvisse iūtum ⇒ ayudar, complacerīnsula -ae f ⇒ isla iuvenis -is m ⇒ joveninteger -gra -grum ⇒ intacto, entero iūxtā prp +ac ⇒ junto, cercaintellegere -lēxisse -lēctum ⇒ comprenderinter prp + ac ⇒ entre, durante inter sē ⇒ uno a otro, entre sí, se Kinter-dum adv ⇒ alguna vez, a veces kalendae -ārum f pl ⇒ Kalendas, día 1 delinter-eā adv ⇒ entretanto mesinter-esse -fuisse ⇒ estar en medio de kalendārium -ī n ⇒ calendariointer-ficere -iō -fēcisse -fectum ⇒ matarinterim adv ⇒ entretantointernus -a -um ⇒ interno Linter-pellāre [1] ⇒ interrumpirinter-rogāre [1] ⇒ preguntar, interrogar lābī lāpsum esse dep ⇒ resbalar, caer,intrā prp + ac ⇒ dentro de deslizarseintrāre [1] ⇒ entrar (en) labor -ōris m ⇒ trabajo, fatigaintuērī intuitum esse dep ⇒ mirar, labōrāre [1] ⇒ trabajar, esforzarse contemplar labrum -ī n ⇒ labiointus adv ⇒ dentro labyrinthus -ī m ⇒ laberintoin-validus -a -um ⇒ inválido, débil lac lactis n ⇒ lechein-vehere -vēxisse -vectum ⇒ importar, lacertus -ī m ⇒ brazo, músculo del brazo transportar lacrima -ae f ⇒ lágrimain-venīre -vēnisse -ventum ⇒ encontrar, lacrimāre [1] ⇒ llorar hallar lacus -ūs m ⇒ lagoin-vidēre -vīdisse -vīsum + dat ⇒ envidiar laedere -sisse -sum ⇒ herir, hacer dañoinvidia -ae f ⇒ envidia laetārī [1] dep ⇒ alegrarsein-vocāre [1] ⇒ invocar laetitia -ae f ⇒ alegría, gozoiocōsus -a -um ⇒ jocoso, festivo laetus -a -um ⇒ contento, alegreipse -a -um ⇒ mismo, en persona laevus -a -um ⇒ izquierdoīra -ae f ⇒ ira, cólera lāna -ae f ⇒ lanaīrātus -a -um ⇒ irritado, enojado largīrī -ītum esse dep ⇒ dar copiosamenteīre eō iisse itum ⇒ ir, marchar, pasar largus -a -um ⇒ liberal, generosois ea id ⇒ él, éste, este latēre -uisse ⇒ estar escondido, ocultarseiste -a -ud ⇒ ese Latīnus -a -um ⇒ latinoita adv ⇒ así, de este modo Latīnē adv ⇒ en latínita-que conj ⇒ por esto, por consiguiente lātrāre [1] ⇒ ladraritem adv ⇒ igualmente, asimismo latus -eris n ⇒ costado, flanco, ladoiter itineris n ⇒ viaje, marcha, vía lātus -a -um ⇒ anchoiterum adv ⇒ otra vez, de nuevo laudāre [1] ⇒ loar, alabar, elogiariubēre iussisse iussum ⇒ mandar, ordenar laus laudis f ⇒ alabanza, elogioiūcundus -a -um ⇒ agradable lavāre lāvisse lautum ⇒ lavar, bañarIūlius -ī (mēnsis) ⇒ julio lectīca -ae f ⇒ litera, silla de manosiungere iūnxisse iūnctum ⇒ unir, juntar lectulus -ī m ⇒ cama, camastroIūnius -ī (mēnsis) ⇒ junio lectus -ī m ⇒ cama, lecho 13
  14. 14. lēgātus -ī m ⇒ embajador, legado Mlegere lēgisse lēctum ⇒ leer maerēre -- -- ⇒ estar triste, afligirselegiō -ōnis f ⇒ legión maestus -a -um ⇒ triste, afligidolegiōnārius -a –um ⇒ legionario magis adv ⇒ másleō -ōnis m ⇒ león magister -trī m ⇒ maestrolevāre [1] ⇒ alzar, levantar magnificus -a -um ⇒ magnífico,levis -e ⇒ ligero, leve espléndidolēx lēgis f ⇒ ley magnus -a -um ⇒ grandelibellus -ī m ⇒ libro māior -ius comp ⇒ mayor, más grandelibenter adv ⇒ de buena gana Māius -ī (mēnsis) ⇒ mayoliber -brī m ⇒ libro male adv ⇒ mallīber -era -erum ⇒ libre maleficium -ī n ⇒ mala acción, crimenlīberāre [1] ⇒ liberar mālle mālō māluisse ⇒ querer más,libēre -uisse: libet + dat ⇒ placer, agradar, preferir gustar malum -ī n ⇒ mal, calamidadlīberī -ōrum m pl ⇒ hijos mālum -ī n ⇒ manzanalībertās -ātis f ⇒ libertad malus -a -um ⇒ malo, malvadolībertīnus -ī m ⇒ liberto mamma -ae f ⇒ mamálicēre -uisse: licet + dat ⇒ estar permitido māne indecl n ⇒ (la) mañanaligneus -a -um ⇒ de madera adv ⇒ por la mañanalignum -ī n ⇒ madera manēre mānsisse mānsum ⇒ permanecer,līlium -ī n ⇒ lirio quedar(se)līmen -inis n ⇒ umbral, entrada manus -ūs f ⇒ manolīnea -ae f ⇒ cuerda, cordel, línea mare -is n ⇒ marlingua -ae f ⇒ lengua, lenguaje margarīta -ae f ⇒ perlalittera -ae f ⇒ letra maritimus -a -um ⇒ de mar, marítimolītus -oris n ⇒ litoral, playa, costa marītus -ī m ⇒ marido, esposolocus -ī m, pl -ī (m) /-a (n) ⇒ lugar, sitio Mārtius -ī (mēnsis) ⇒ marzolongē adv ⇒ lejos, con mucho māter -tris f ⇒ madrelongus -a -um ⇒ largo māteria -ae f ⇒ materialoquī locūtum esse dep ⇒ hablar mātrōna -ae f ⇒ matronalūcēre lūxisse ⇒ brillar mātūrus -a -um ⇒ madurolucerna -ae f ⇒ lámpara māximē adv ⇒ sobre todolucrum -ī n ⇒ ganancia, lucro māximus -a -um ⇒ el mayor, el másluctārī [1] dep ⇒ luchar grandelūdere lūsisse lūsum ⇒ jugar medicus -ī m ⇒ médicolūdus -ī m ⇒ juego, escuela medium -ī n ⇒ medio, centro lūdī magister ⇒ maestro de escuela medius -a -um ⇒ del medio, centrallūgēre lūxisse lūctum ⇒ afligirse, estar de mel mellis n ⇒ miel luto melior -ius comp ⇒ mejorlūna -ae f ⇒ luna mellītus -a -um ⇒ dulce, de miellupus -ī m ⇒ lobo membrum -ī n ⇒ miembrolūx lūcis f ⇒ luz, día meminisse + gen/ac ⇒ recordar, acordarse memorāre [1] ⇒ mencionar memoria -ae f ⇒ memoria, recuerdo mendum -ī n ⇒ error 14
  15. 15. mēns mentis f ⇒ mente, espíritu modus -ī m ⇒ modo, maneramēnsa -ae f ⇒ mesa nūllō modō ⇒ de ningún modo mēnsa secunda ⇒ postre moenia -ium n pl ⇒ murallasmēnsis -is m ⇒ mes molestus -a -um ⇒ molesto, desagradablementiō -ōnis f ⇒ mención mollīre -īsse –ītum ⇒ ablandar,mentīrī -ītum esse dep ⇒ mentir reblandecermercātor -ōris m ⇒ mercader, comerciante mollis -e ⇒ blando, tiernomercātōrius -a -um ⇒ mercante monēre monuisse monitum ⇒ advertir,mercēs -ēdis f ⇒ salario, alquiler recordar, aconsejarmerēre meruisse meritum ⇒ ganar, mōns montis m ⇒ monte, montaña merecer mōnstrāre [1] ⇒ indicar, señalarmergere -sisse -sum ⇒ hundir, sumergir, mōnstrum -ī n ⇒ monstruo, prodigio anegar mora -ae f ⇒ tardanza, demoramerīdiēs -ēī m ⇒ mediodía, sur mordēre momordisse morsum ⇒ mordermerum -ī n ⇒ vino puro morī -ior mortuum esse dep ⇒ morirmerus -a -um ⇒ puro, sin mezcla mors mortis f ⇒ muertemerx -rcis f ⇒ mercancia mortālis -e ⇒ mortalmetere messum ⇒ recolectar, cosechar mortuus -a -um (< morī) ⇒ muertometuere -uisse mētutum ⇒ temer, tener mōs mōris m ⇒ costumbre miedo movēre mōvisse mōtum ⇒ movermetus -ūs m ⇒ miedo, temor mox adv ⇒ pronto, luegomeus -a -um, voc mī ⇒ mi, mío mulier -eris f ⇒ mujermīles -itis m ⇒ soldado multī -ae -a ⇒ muchosmīlitāre [1] ⇒ ser soldado, hacer el multitūdō -inis f ⇒ multitud, gran número servicio militar, enrolarse multō + comp ⇒ mucho, muymīlitāris -e ⇒ militar multum adv ⇒ muchomīlle, pl mīlia -ium n ⇒ mil mundus -ī m ⇒ mundo, universo mīlle passuum ⇒ milla (= 1.480 m.) mundus -a -um ⇒ limpio, nítidominārī [1] dep + dat ⇒ amenazar mūnīre -īsse -ītum ⇒ fortificarminimē adv ⇒ de ningún modo mūnus -eris n ⇒ regalominimus -a -um sup ⇒ el más pequeño, mūrus -ī m ⇒ muralla, muro mínimo Mūsa -ae f ⇒ Musaminister -trī m ⇒ servidor, criado mūtāre [1] ⇒ cambiar, intercambiarminor -us (-oris) comp ⇒ más pequeño, mūtus -a -um ⇒ mudo menor mūtuus -a -um ⇒ prestado; mūtuumminuere -uisse -ūtum ⇒ disminuir, reducir dare/sūmere ⇒ prestar/tomar prestadominus adv ⇒ menosmīrābilis -e ⇒ maravillosomīrārī [1] dep ⇒ extrañarse (de) Nmīrus -a -um ⇒ asombroso, sorprendente nam conj ⇒ pues, porquemiscēre -uisse mixtum ⇒ mezclar -nam ⇒ ¿... pues?misellus -a -um ⇒ pobre, pobrecillo namque conj ⇒ pues, porquemiser -era -erum ⇒ mísero, miserable nārrāre [1] ⇒ narrar, contarmittere mīsisse missum ⇒ enviar, echar nārrātiō -ōnis f ⇒ narración sanguinem mittere ⇒ sangrar nāscī nātum esse dep ⇒ nacermodo adv ⇒ sólo, hace poco nāsus -ī m ⇒ nariz modo... modo ⇒ ora... ora 15
  16. 16. natāre [1] ⇒ nadar nōmen -inis n ⇒ nombre (apellido)nātūra -ae f ⇒ naturaleza nōmināre [1] ⇒ nombrar, llamarnātus -a -um (< nāscī) ⇒ nacido nōn adv ⇒ no XX annōs nātus ⇒ de 20 años de edad nōnae -ārum f pl ⇒ Nonas, el 5 (o 7) delnauta -ae m ⇒ marinero mesnāvicula -ae f ⇒ barca, bote nōnāgēsimus -a -um ⇒ nonagésimonāvigāre [1] ⇒ navegar nōnāgintā ⇒ noventanāvigātiō -ōnis f ⇒ navegación nōn-dum adv ⇒ aún no, todavía nonāvis -is f ⇒ nave, embarcación nōn-gentī -ae -a ⇒ novecientos-ne adv ⇒ ¿...?, si (interrogativo) nōn-ne adv ⇒ ¿(acaso) no...?nē conj ⇒ para que no, que no nōn-nūllī -ae -a ⇒ algunos nē... quidem ⇒ ni siquiera, tampoco nōn-numquam adv ⇒ alguna vez, a vecesnec v. ne-que/nec nōnus -a -um ⇒ nono, novenonecāre [1] ⇒ matar nōs nōbīs ⇒ nosotros, nosnecessārius -a -um ⇒ necesario nōscere nōvisse nōtum ⇒ conocer, sabernecesse est ⇒ es necesario, hay que noster -tra -trum ⇒ nuestronegāre [1] ⇒ negar, decir que no nostrum gen ⇒ de nosotrosneglegēns -entis adj ⇒ negligente, nota -ae f ⇒ señal, signo descuidado nōtus -a -um ⇒ conocidoneglegere -ēxisse -ēctum ⇒ descuidar novem ⇒ nuevenegōtium -ī n ⇒ actividad, negocio November -bris (mēnsis) ⇒ noviembrenēmō nēminem nēminī ⇒ nadie, ningún nōvisse (< nōscere) ⇒ conocernēquam adj indecl, sup nēquissimus ⇒ novus -a -um ⇒ nuevo que nada vale, inútil, sin valor nox noctis f ⇒ nochene-que/nec conj ⇒ y no, ni nūbere nūpsisse nuptum + dat ⇒ casarse neque... neque ⇒ ni... ni (una mujer con un hombre)ne-scīre -scī(v)i -scītum ⇒ no saber, nūbēs -is f ⇒ nube desconocer nūbilus -a -um ⇒ nubosoneu v. nē-ve/neu nūdus -a -um ⇒ desnudoneuter -tra -trum ⇒ ninguno de los dos nūgae -ārum f pl ⇒ simplezas, niñeríasnē-ve / neu conj ⇒ y no, o no nūllus -a -um ⇒ ningunonex necis f ⇒ muerte violenta, matanza num adv ⇒ ¿(acaso) ...?; si (interrogativo)nīdus -ī m ⇒ nido numerāre [1] ⇒ contarniger -gra -grum ⇒ negro numerus -ī m ⇒ númeronihil/nīl indecl ⇒ nada nummus -ī m ⇒ moneda, sestercionimis adv ⇒ demasiado numquam adv ⇒ nuncanimium adv ⇒ demasiado nunc adv ⇒ ahoranimius -a -um ⇒ demasiado grande nūntiāre [1] ⇒ anunciar, dar a conocernisi conj ⇒ si no, excepto, a no ser nūntius -ī m ⇒ mensajero, mensajeniveus -a -um ⇒ níveo, blanco como nieve nūper adv ⇒ hace poconix nivis f ⇒ nieve nūtrīx -īcis f ⇒ nodriza, ama de críanōbilis -e ⇒ conocido, célebre, famoso nux nucis f ⇒ nueznocēre -uisse -itum + dat ⇒ dañar, ser nocivonōlle nōlō nōluisse ⇒ no querer nōlī -īte + īnf ⇒ ¡no ...! (mandato negativo) 16
  17. 17. O orbis -is m ⇒ círculo, órbita orbis terrārum ⇒ la tierra, el mundoō ⇒ ¡oh! ōrdināre [1] ⇒ ordenar, regularob prp + ac ⇒ por, a causa de ōrdō -inis m ⇒ orden, filaoblīvīscī oblītum esse dep + gen/ac ⇒ olvidar(se) oriēns -entis m ⇒ oriente, esteob-oedīre -īsse -ītum + dat ⇒ obedecer orīrī ortum esse dep ⇒ levantarse, salir, nacerobscūrus -a -um ⇒ oscuro ōrnāmentum -ī n ⇒ joya, adornooccidēns -entis m ⇒ occidente, oeste ōrnāre [1] ⇒ equipar, adornaroc-cidere -cidisse -cāsum ⇒ ponerse (el sol), morir os ossis n ⇒ huesooc-cīdere -cīdisse -cīsum ⇒ matar, asesinar ōs ōris n ⇒ bocaoccultāre [1] ⇒ ocultar, esconder ōscitāre [1] ⇒ bostezaroc-currere -currisse -cursum + dat ⇒ ōsculārī [1] dep ⇒ besar encontrarse con, acudir, presentarse ōsculum -ī n ⇒ besoōceanus -ī m ⇒ océano ostendere ostendisse ostentum ⇒ mostrar,ocellus -ī m ⇒ ojito, ojo pequeño presentaroctāvus -a -um ⇒ octavo ōstiārius -ī m ⇒ porterooctin-gentī -ae -a ⇒ ochocientos ōstium -ī n ⇒ puerta, entradaoctō ⇒ ocho ōtiōsus -a -um ⇒ desocupado, ociosoOctōber -bris (mēnsis) ⇒ octubre ōtium -ī n ⇒ tiempo libre, ociooctōgintā ⇒ ochenta ovis -is f ⇒ ovejaoculus -ī m ⇒ ojo ōvum -ī n ⇒ huevoōdisse def ⇒ odiarodium -ī n ⇒ odio Pof-ferre ob-tulisse ob-lātum ⇒ ofrecerofficium -ī n ⇒ deber, obligación pābulum -ī n ⇒ pasto, forrajeōlim adv ⇒ en otro tiempo, una vez paene adv ⇒ casiomnis -e ⇒ todo, cada; pl todos (sust.) paen-īnsula -ae f ⇒ península omnia n pl ⇒ todo pāgina -ae f ⇒ páginaopera -ae f ⇒ trabajo, cuidado pallēre -uisse ⇒ estar pálido, palideceroperīre -uisse opertum ⇒ cubrir pallidus -a -um ⇒ pálidoopēs -um f pl ⇒ medios, riquezas pallium -ī n ⇒ mantooportēre -uisse: oportet ⇒ conviene, es palma -ae f ⇒ palma (de la mano) necesario palpitāre [1] ⇒ palpitar, latiropperīrī oppertum esse dep ⇒ esperar, pānis -is m ⇒ pan aguardar papyrus -ī f ⇒ papirooppidum -ī n ⇒ ciudad pār paris adj ⇒ igualop-pugnāre [1] ⇒ atacar parāre [1] ⇒ preparar, disponerse aoptāre [1] ⇒ desear parātus -a -um ⇒ pronto, dispuestooptimus -a -um sup ⇒ el mejor, óptimo parcere pepercisse + dat ⇒ perdonaropus -eris n ⇒ trabajo, obra parentēs -um m pl ⇒ padres (padre yopus est ⇒ es necesario madre)ōra -ae f ⇒ borde, costa parere -iō peperisse partum ⇒ dar a luz,ōrāre [1] ⇒ rogar, suplicar, hablar parir, poner (un huevo)ōrātiō -ōnis f ⇒ discurso, oración (gramat.) pārēre -uisse pāritum + dat ⇒ obedecer parricīda -ae m ⇒ parricida 17
  18. 18. pars -rtis f ⇒ parte, dirección per-ficere -fēcisse -fectum ⇒ acabar,particula -ae f ⇒ partícula terminarpartīrī -ītum esse dep ⇒ dividir, repartir pergere per-rēxisse per-rēctum ⇒parum adv ⇒ poco, no bastante, apenas continuar, proseguirparvulus -a -um ⇒ muy pequeño, párvulo perīculōsus -a -um ⇒ peligrosoparvus -a -um ⇒ pequeño perīculum -ī n ⇒ peligropāscere pāvisse pāstum ⇒ apacentar, per-īre -eō -iisse ⇒ perecer, perderse satisfacer peristylum -ī n ⇒ peristilo (jardín interior)passer -eris m ⇒ gorrión per-mittere -mīsisse -missum ⇒ permitirpassus -ūs m ⇒ paso (medida = 1,48 m.) per-movēre -mōvisse -mōtum ⇒ agitar,pāstor -ōris m ⇒ pastor conmoverpater -tris m ⇒ padre perpetuus -a -um ⇒ constante, perpetuopatēre patuisse ⇒ estar abierto per-sequī -secūtum esse dep ⇒ perseguirpatī -ior passum esse dep ⇒ sufrir, soportar persōna -ae f ⇒ personaje, personapatiēns -entis adj ⇒ paciente per-suādēre -suāsisse -suāsum + dat ⇒patientia -ae f ⇒ paciencia persuadir, convencerpatria -ae f ⇒ patria, país natal per-territus -a -um ⇒ aterrado, espantadopaucī -ae -a ⇒ pocos per-turbāre [1] ⇒ perturbar, desconcertarpaulisper adv ⇒ poco tiempo, un per-venīre -vēnisse -ventum ⇒ arribar, momento llegarpaulō + comp ⇒ poco, un poco pēs pedis m ⇒ pie (medida = 30 cm.) paulō ante/post ⇒ poco antes / después pessimus -a -um sup ⇒ el peor, pésimopaulum adv ⇒ poco, un poco petasus -ī m ⇒ petaso, sombreropauper -eris adj ⇒ pobre petere -īvisse -ītum ⇒ dirigirse a, atacar,pāx pācis f ⇒ paz buscar, pedirpectus -oris n ⇒ pecho phantasma -atis n ⇒ fantasma, espectropecūlium -ī n ⇒ propiedades, bienes, philosophus -ī m ⇒ filósofo ahorros piger -gra -grum ⇒ perezosopecūnia -ae f ⇒ dinero pila -ae f ⇒ pelotapecūniōsus -a -um ⇒ rico, adinerado pīlum -ī n ⇒ venablo, dardopecus -oris n ⇒ ganado, rebaño pīpiāre [1] ⇒ piar, pipiarpedes -itis m ⇒ soldado de infantería pīrāta -ae m ⇒ piratapēior -ius comp ⇒ peor pirum -ī n ⇒ perapellere pepulisse pulsum ⇒ rechazar, piscātor -ōris m ⇒ pescador expulsar piscis -is m ⇒ pezpenna -ae f ⇒ pluma placēre -uisse -itum + dat ⇒ dar placer,pēnsum -ī n ⇒ tarea, obligación agradar, deleitarper prp + ac ⇒ a través, por plānē adv ⇒ claramente, enteramente per sē ⇒ por sí mismo, solo plānus -a -um ⇒ claro, evidenteper-currere -currisse -cursum ⇒ recorrer, plaudere -sisse -sum + dat ⇒ aplaudir atravesar (corriendo), correr plēnus -a -um + gen/abl ⇒ llenoper-cutere -iō -cussisse -cussum ⇒ plērī-que plērae- plēra- ⇒ la mayor parte, golpear, batir los másper-dere -didisse -ditum ⇒ perder, plērumque adv ⇒ casi siempre, arruinar, gastar generalmenteper-ferre -tulisse -lātum ⇒ soportar plōrāre [1] ⇒ llorar plūrēs -a comp ⇒ más, más numerosos 18
  19. 19. plūrimī -ae -a sup ⇒ el mayor número prae-stāre -stitisse -stitum ⇒ prestar,plūs plūris n comp ⇒ más, en mayor cumplir cantidad praeter prp + ac ⇒ por delante de, exceptoplūs adv ⇒ más praeter-eā adv ⇒ ademáspōculum -ī n ⇒ copa praeteritus -a -um ⇒ pasadopoena -ae f ⇒ castigo, pena prāvus -a -um ⇒ falso, malopoēta -ae m/f ⇒ poeta precārī [1] dep ⇒ rogar, suplicarpoēticus -a -um ⇒ poético precēs -um f pl ⇒ súplicaspollicērī -itum esse dep ⇒ prometer prehendere -hendisse -hēnsum ⇒ cogerpōnere posuisse positum ⇒ poner, colocar premere pressisse pressum ⇒ apretarpōns pontis m ⇒ puente pretiōsus -a -um ⇒ valioso, de gran valorpopulus -ī m ⇒ pueblo pretium -ī n ⇒ precio, valorporcus -ī m ⇒ puerco, cochino prīdem adv ⇒ hace mucho tiempoporta -ae f ⇒ puerta (de ciudad) prī-diē adv ⇒ el día antesportāre [1] ⇒ llevar prīmō adv ⇒ al principioportus -ūs m ⇒ puerto prīmum adv ⇒ primeramenteposcere poposcisse ⇒ pedir, reclamar prīmus -a -um ⇒ primeroposse possum potuisse ⇒ poder, ser capaz in prīmīs ⇒ principalmente de prīnceps -ipis m ⇒ el primero, jefepossidēre -sēdisse -sessum ⇒ poseer prīncipium -ī n ⇒ comienzo, principiopost prp + ac ⇒ detrás de, después de prior -ius ⇒ anterior, primero adv ⇒ detrás, después, luego prius adv ⇒ antespost-eā adv ⇒ en seguida, después prius-quam conj ⇒ antes que, antes deposterior -ius comp ⇒ posterior, trasero prīvātus -a -um ⇒ privado, particularposterus -a -um ⇒ siguiente prō prp + abl ⇒ por, en lugar de, en favorposthāc adv ⇒ en adelante de, delante depost-quam conj ⇒ después que, desde que probus -a -um ⇒ bueno, probopostrēmō adv ⇒ en fin, finalmente prō-cēdere -cessisse -cessum ⇒postrēmus -a -um ⇒ último adelantarse, avanzarpostulāre [1] ⇒ pedir, demandar procul adv ⇒ lejospōtāre [1] ⇒ beber prō-currere -currisse -cursum ⇒ avanzarpotestās -ātis f ⇒ poder, potestad corriendopōtiō -ōnis f ⇒ bebida prōd-esse prō-sum prō-fuisse + dat ⇒potius adv ⇒ más bien aprovechar, ser útil, servir aprae prp +abl ⇒ delante de, por proelium -ī n ⇒ batalla, combatepraecipuē adv ⇒ principalmente profectō adv ⇒ ciertamentepraedium -ī n ⇒ predio, hacienda prō-ferre -tulisse -lātum ⇒ sacar, producirpraedō -ōnis m ⇒ ladrón, pirata proficīscī -fectum esse dep ⇒ partir,prae-esse -fuisse + dat ⇒ estar delante de, marcharse estar al frente de prō-gredī -ior -gressum esse dep ⇒prae-ferre -tulisse -lātum ⇒ preferir avanzarpraemium -ī n ⇒ recompensa, premio pro-hibēre -uisse -itum ⇒ alejar, impedirprae-nōmen -inis n ⇒ nombre (de pila) prō-icere -iēcisse -iectum ⇒ arrojarprae-pōnere -posuisse -positum + dat ⇒ prōmere prōmpsisse prōmptum ⇒ sacar poner al frente de, anteponer prōmissum -ī n ⇒ promesapraesēns -entis adj ⇒ presente prō-mittere -mīsisse -mīssum ⇒ prometer 19
  20. 20. prope prp + ac ⇒ cerca de quam-ob-rem adv ⇒ ¿por qué? adv ⇒ casi, cerca quamquam conj ⇒ aunqueproperāre [1] ⇒ apresurarse quandō adv ⇒ ¿cuándo?propinquus -a -um ⇒ cercano conj ⇒ cuando, ya queproprius -a -um ⇒ propio quantitās -ātis f ⇒ cantidadpropter prp + ac ⇒ por, por causa de quantum -ī n ⇒ cuánto, cuanto, comopropter-eā adv ⇒ por esto, por esta razón quantus -a -um ⇒ cuán grande, cuanto,prō-silīre -uisse ⇒ saltar fuera comoprō-spicere -spexisse -spectum ⇒ mirar quā-propter adv ⇒ ¿por qué? adelante, ver a lo lejos, observar quā-rē adv ⇒ ¿por qué?prōtinus adv ⇒ en seguida, al momento quārtus -a -um ⇒ cuartoprōvincia -ae f ⇒ provincia quasi adv ⇒ como, como siproximus -a -um sup ⇒ el más cercano, quater adv ⇒ cuatro veces próximo quatere -iō -- quassum ⇒ agitar, sacudirprūdēns -entis adj ⇒ prudente, sagaz quaternī -ae -a ⇒ cuatro (cada uno)pūblicus -a -um ⇒ público, del Estado quattuor ⇒ cuatropudēre: pudet mē + gen ⇒ me avergüenzo quattuor-decim ⇒ catorce (de) -que conj ⇒ ypudor -ōris m ⇒ vergüenza querī questum esse dep ⇒ quejarse,puella -ae f ⇒ muchacha, niña lamentarsepuer -erī m ⇒ muchacho, niño quī quae quod ⇒ que, el quepugna -ae f ⇒ pelea, combate quī quae quod (...?) ⇒ ¿qué...?pugnāre [1] ⇒ combatir, luchar, pelear quia conj ⇒ porquepugnus -ī m ⇒ puño quid n (v. quis) ⇒ ¿qué?, algopulcher -chra -chrum ⇒ bello, hermoso quid adv ⇒ ¿por qué?pulchritūdō -inis f ⇒ belleza quī-dam quae- quod- ⇒ un cierto, un tal,pullus -ī m ⇒ pollo, cachorro, cría unopulmō -ōnis m ⇒ pulmón quidem adv ⇒ sin duda, por lo menospulsāre [1] ⇒ golpear, empujar nē quidem ⇒ ni siquierapūnīre -īvisse -ītum ⇒ castigar quidnī adv ⇒ ¿por qué no?puppis -is f ⇒ popa quid-quam ⇒ algopūrus -a -um ⇒ limpio, puro neque/nec quidquam ⇒ y nadaputāre [1] ⇒ pensar, creer, considerar quid-quid ⇒ cualquier cosa que quiēscere -ēvisse -ētum ⇒ descansar, reposarQ quiētus -a -um ⇒ quieto, tranquilo, en calmaquadrāgēsimus -a -um ⇒ cuadragésimo quīn ⇒ ¿por qué no?quadrāgintā ⇒ cuarenta quīn-decim ⇒ quincequadrin-gentī -ae -a ⇒ cuatrocientos quīn-gentī -ae -a ⇒ quinientosquaerere quaesīvisse quaesītum ⇒ buscar, quīnī -ae -a ⇒ cinco (cada uno) pedir preguntar quīnquāgintā ⇒ cincuentaquālis -e ⇒ ¿cuál?, ¿de qué modo? quīnque ⇒ cincoquālitās -ātis f ⇒ cualidad quīnquiēs adv ⇒ cinco vecesquam ⇒ que, como, cuán Quīntīlis -is (mēnsis) ⇒ julio quam + sup ⇒ lo más ... posible quīntus -a -um ⇒ quintoquam-diū adv ⇒ ¿cuánto tiempo?, como quis quae quid ⇒ quién, qué 20
  21. 21. quis quid (sī/num/nē ...) ⇒ alguien, regere rēxisse rēctum ⇒ gobernar, dirigir alguno, algo rēgīna -ae f ⇒ reinaquis-nam quid-nam ⇒ quién (pues) regiō -ōnis f ⇒ regiónquis-quam ⇒ alguien, alguno rēgnāre [1] ⇒ reinar, ser rey nec/neque quisquam ⇒ y nadie, y rēgula -ae f ⇒ regla ninguno re-linquere -līquisse -lictum ⇒ dejarquis-que quae- quod- ⇒ cada, cada uno reliquus -a -um ⇒ restante, pl los otrosquis-quis ⇒ cualquiera que re-manēre -mansisse -mansum ⇒quō adv ⇒ a dónde quedarse, permanecerquod (= quia) ⇒ porque rēmigāre [1] ⇒ remarquod n (v. quī) ⇒ que, lo que re-minīscī dep + gen/ac ⇒ recordar,quō-modo adv ⇒ cómo acordarse (de)quoniam ⇒ puesto que, porque re-mittere -mīsisse -missum ⇒ hacerquoque adv ⇒ también volver, devolverquot indecl ⇒ cuántos, como re-movēre -mōvisse -mōtum ⇒ alejar,quot-annīs adv ⇒ todos los años retirarquotiēs adv ⇒ cuántas veces rēmus -ī m ⇒ remo repente adv ⇒ súbitamente, de repente reperīre repperisse repertum ⇒ encontrar,R hallar re-pōnere -posuisse -positum ⇒ volver arāmus -ī m ⇒ rama ponerrapere -iō -uisse raptum ⇒ arrebatar, re-prehendere -disse -hensum ⇒ reprender robar, llevarse re-pugnāre [1] ⇒ resistirse, oponerserapidus -a -um ⇒ rápido re-quiēscere -ēvisse -ētum ⇒ descansarrārō adv ⇒ raramente re-quīrere -quīsīvisse -quīsītum ⇒ buscar,rārus -a -um ⇒ raro, escaso, poco preguntar numeroso rēs reī f ⇒ cosa, hecho, asuntoratiō -ōnis f ⇒ razón, explicación re-sistere -stitisse + dat ⇒ quedarse,ratis -is f ⇒ balsa resistirre-cēdere -cessisse -cessum ⇒ retroceder, re-spondēre -disse -spōnsum ⇒ responder retirarse respōnsum -ī n ⇒ respuestare-cipere -io -cēpisse -ceptum ⇒ recibir, rēte -is n ⇒ red acoger re-tinēre -uisse -tentum ⇒ retenerrecitāre [1] ⇒ leer en voz alta re-trahere -trāxisse -tractum ⇒ hacerre-cognōscere -nōvisse -nitum ⇒ volver reconocer re-venīre -vēnisse -ventum ⇒ volverrēctus -a -um ⇒ recto, justo, correcto revertī -vertisse -versum semidep ⇒ rēctā (viā) ⇒ en línea recta volverre-cumbere -cubuisse ⇒ acostarse re-vocāre [1] ⇒ hacer volver, revocarred-dere -didisse -ditum ⇒ devolver rēx rēgis m ⇒ reyred-imere -ēmisse -ēmptum ⇒ rescatar, rīdēre rīsisse rīsum ⇒ reír, reírse de redimir rīdiculus -a -um ⇒ ridículo, cómicored-īre -eō -iisse -itum ⇒ volver rigāre [1] ⇒ regar, irrigarre-dūcere -dūxisse -ductum ⇒ hacer rīpa -ae f ⇒ ribera, orilla volver rīsus -ūs m ⇒ risare-ferre retulisse re-lātum ⇒ volver a traer, devolver rīvus -ī m ⇒ arroyo 21
  22. 22. rogāre [1] ⇒ rogar, pedir scīlicet adv ⇒ por supuestorogitāre [1] ⇒ preguntar insistentemente scindere scidisse scissum ⇒ desgarrar,Rōmānus -a -um ⇒ romano rasgarrosa -ae f ⇒ rosa, rosal scīre scīvisse scītum ⇒ saber, estarruber -bra -brum ⇒ rojo instruidorubēre -uisse ⇒ enrojecer, ruborizarse scrībere scrīpsisse scrīptum ⇒ escribirrudis -e ⇒ rudo, bruto, inculto scūtum -ī n ⇒ escudorūmor -ōris m ⇒ rumor sē sibi sē-cum ⇒ se, sí, consigo, con élrumpere rūpisse ruptum ⇒ romper mismorūrī (loc) ⇒ en el campo secāre -uisse sectum ⇒ cortarrūrsus ⇒ de nuevo, otra vez secundum prp + ac ⇒ a lo largo derūs rūris n ⇒ el campo secundus -a -um ⇒ segundo, favorablerūsticus -a -um ⇒ rústico, del campo sed ⇒ sino, pero sē-decim ⇒ dieciséis sedēre sēdisse sessum ⇒ estar sentadoS sella -ae f ⇒ silla semel adv ⇒ una vezsacculus -ī m ⇒ bolsa (para el dinero) sēmen -inis n ⇒ grano, simientesaccus -ī m ⇒ saco semper adv ⇒ siempresacerdōs -ōtis m/f ⇒ sacerdote, sacerdotisa senex senis m ⇒ hombre viejo, ancianosaeculum -ī n ⇒ siglo sēnī -ae -a ⇒ seis (cada uno)saepe adv ⇒ a menudo, muchas veces sententia -ae f ⇒ opinión, sentido, frasesaevus -a -um ⇒ rabioso, cruel sentīre sēnsisse sēnsum ⇒ sentir, pensar,sagitta -ae f ⇒ flecha, saeta opinarsāl salis m ⇒ sal septem ⇒ sietesalīre -uisse saltum ⇒ saltar September -bris (mēnsis) ⇒ septiembresalūs -ūtis f ⇒ salud, salvación septen-decim ⇒ diecisiete salūtem dīcere + dat ⇒ saludar septentriōnēs -um m pl ⇒ nortesalūtāre [1] ⇒ saludar septimus -a -um ⇒ séptimosalvāre [1] ⇒ salvar septin-gentī -ae -a ⇒ setecientossalvē -ēte ⇒ ¡salud!, ¡hola!, buenos días septuāgintā ⇒ setentasalvēre iubēre ⇒ saludar sequī secūtum esse dep ⇒ seguirsalvus -a -um ⇒ salvo, sano serēnus -a -um ⇒ sereno, sin nubessānāre [1] ⇒ curar serere sēvisse satum ⇒ sembrar, plantarsānē adv ⇒ ciertamente, realmente sērius -a -um ⇒ serio, gravesanguis -inis m ⇒ sangre sermō -ōnis m ⇒ conversación, lenguajesānus -a -um ⇒ sano servāre [1] ⇒ conservar, salvarsapere -iō sapiisse ⇒ tener juicio, saber servīre -īvisse -ītum + dat ⇒ ser esclavosapiēns -entis adj ⇒ sabio de, servir asatis adv ⇒ bastante servitūs -ūtis f ⇒ esclavitud, servidumbresaxum -ī n ⇒ roca servus -ī m ⇒ esclavo, siervoscaena -ae f ⇒ escena ses-centī -ae -a ⇒ seiscientosscaenicus -a -um ⇒ teatral sēsē ⇒ se, sí (pron. personal)scalpellum -ī n ⇒ escalpelo, bisturí sēstertius -ī m ⇒ sestercio (moneda)scamnum -ī n ⇒ banquillo seu v. sī-ve/seuscelestus -a -um ⇒ malvado, criminal sevērus -a -um ⇒ severoscelus -eris n ⇒ crimen sex ⇒ seis 22
  23. 23. sexāgintā ⇒ sesenta spectāre [1] ⇒ contemplar, mirarsexiēs adv ⇒ seis veces spectātor -ōris m ⇒ espectadorSextīlis -is (mēnsis) ⇒ agosto speculum -ī n ⇒ espejosextus -a -um ⇒ sexto spērāre [1] ⇒ esperar, confiarsī conj ⇒ si spēs -eī f ⇒ esperanzasīc adv ⇒ así, de este modo -spicere -iō -spexisse -spectumsiccus -a -um ⇒ seco spīrāre [1] ⇒ respirarsīc-ut adv ⇒ como, así como stāre stetisse stātum ⇒ estar de pie, estarsignāre [1] ⇒ marcar, sellar quietosignificāre [1] ⇒ indicar, significar statim adv ⇒ en seguida, luegosignificātiō -ōnis f ⇒ significación statuere -uisse -ūtum ⇒ determinar, fijarsignum -ī n ⇒ señal, sello, estatua stēlla -ae f ⇒ estrellasilentium -ī n ⇒ silencio sternere strāvisse strātum ⇒ tender,silēre siluisse ⇒ callarse, guardar silencio extendersilva -ae f ⇒ bosque, selva stertere ⇒ roncar, dormir profundamentesimilis -e ⇒ parecido, semejante stilus -ī m ⇒ punzón, estilosimul adv ⇒ al mismo tiempo stipendium -ī n ⇒ paga, servicio militar simul atque conj + perf ⇒ en cuanto stipendia merēre ⇒ ser soldadosīn conj ⇒ pero si strepitus -ūs m ⇒ ruidosine prp +abl ⇒ sin studēre -uisse + dat ⇒ afanarse, dedicarsesinere sīvisse situm ⇒ dejar, permitir studiōsus -a -um + gen ⇒ aficionado,singulī -ae -a ⇒ uno (cada uno), cada deseososinister -tra -trum ⇒ izquierdo, studium -ī n ⇒ afición, afán, estudio sinistra -ae f ⇒ la (mano) izquierda stultus -a -um ⇒ necio, tontosinus -ūs m ⇒ pliegue (de la toga) stupēre -uisse ⇒ quedarse atónitosī-quidem ⇒ puesto que suādēre suāsisse suāsum + dat ⇒ aconsejarsitis -is f ⇒ sed sub prp + abl/ac ⇒ bajo, debajo, al pie desitus -a -um ⇒ situado sub-īre -eō -iisse -itum ⇒ ponerse bajo,sī-ve/ seu ⇒ o si, o subir s. ... s. ⇒ o... o, ya sea... ya sea subitus -a -um ⇒ súbito, repentinosōl -is m ⇒ sol subitō adv ⇒ de repente, súbitamentesolēre -itum esse semidep ⇒ soler, sub-mergere -sisse -sum ⇒ sumergir, acostumbrar hundirsolum -ī n ⇒ suelo, piso sub-urbānus -a -um ⇒ vecino a Romasōlum adv ⇒ sólo sūmere sūmpsisse sūmptum ⇒ tomarsōlus -a -um ⇒ solo summus -a -um sup ⇒ el más alto/elevadosolvere solvisse solūtum ⇒ soltar, pagar, super prp + ac ⇒ sobre, encima de cumplir; nāvem solvere ⇒ levar anclas, prp + abl ⇒ sobre, acerca de zarpar superbus -a -um ⇒ soberbio, orgullososomnus -ī m ⇒ sueño super-esse -fuisse ⇒ quedar, sobrarsonus -ī m ⇒ sonido superior -ius comp ⇒ más alto, superiorsordēs -ium f pl ⇒ suciedad superus -a -um ⇒ de arriba, superiorsordidus -a -um ⇒ sucio, sórdido supplicium -ī n ⇒ castigo, supliciosoror -ōris f ⇒ hermana suprā prp + ac ⇒ encima de, sobrespargere -sisse -sum ⇒ esparcir, dispersar adv ⇒ arriba, encimaspeciēs -ēī f ⇒ aspecto, especie surdus -a -um ⇒ sordo 23
  24. 24. surgere sur-rēxisse sur-rēctum ⇒ tenuis -e ⇒ delgado, débil, tenue levantarse ter adv ⇒ tres vecessur-ripere -iō -ripuisse -reptum ⇒ robar tergēre -sisse -sum ⇒ enjugar, secarsūrsum adv ⇒ arriba, hacia arriba tergum -ī n ⇒ espaldasuscitāre [1] ⇒ despertar, resucitar ternī -ae -a ⇒ tres (cada uno)su-spicere -io -spexisse -spectum ⇒ terra -ae f ⇒ tierra, país levantar la vista (a), mirar de abajo arriba terrēre -uisse -itum ⇒ asustar, espantarsus-tinēre -uisse -tentum ⇒ sostener, terribilis -e ⇒ terrible soportar tertius -a -um ⇒ tercerosuus -a -um ⇒ su, suyo testis -is m/f ⇒ testigosyllaba -ae f ⇒ sílaba theātrum -ī n ⇒ teatro tībiae -ārum f pl ⇒ flauta tībīcen -inis m ⇒ tocador de flautaT timēre -uisse ⇒ temertabella -ae f ⇒ tablilla (“cuaderno” de timidus -a -um ⇒ miedoso, tímido cera) timor -ōris m ⇒ miedo, temortabellārius -ī m ⇒ cartero, mensajero tinnīre ⇒ sonar, tintinear, hacer sonartaberna -ae f ⇒ tienda titulus -ī m ⇒ títulotabernārius -ī m ⇒ tendero toga -ae f ⇒ togatabula -ae f ⇒ tabla, tabla encerada togātus -a -um ⇒ togado, vestido de togatacēre -uisse -itum ⇒ callarse tollere sus-tulisse sub-lātum ⇒ levantar,tacitus -a -um ⇒ callado, silencioso quitartalentum -ī n ⇒ talento tonitrus -ūs m ⇒ truenotālis -e ⇒ tal, de tal género tot indecl ⇒ tantostam ⇒ tan, tanto totiēs adv ⇒ tantas vecestam-diū adv ⇒ por tanto tiempo tōtus -a -um ⇒ todo, enterotamen ⇒ sin embargo, con todo trā-dere -didisse -ditum ⇒ entregar, dartam-quam ⇒ como, igual que trahere trāxisse tractum ⇒ arrastrartandem adv ⇒ en fin, por fin tranquillitās -ātis f ⇒ calma, tranquilidadtangere tetigisse tāctum ⇒ tocar tranquillus -a -um ⇒ sereno, tranquilo, entantum -ī n ⇒ tanta cantidad calmatantum adv ⇒ tanto, sólo trāns prp + ac ⇒ por encima de, al otrotantun-dem adv ⇒ tanto, lo mismo lado detantus -a -um ⇒ tan grande trāns-ferre -tulisse -lātum ⇒ llevar (a otrotardus -a -um ⇒ lento, tardo, tardío sitio), trasladartata -ae m ⇒ papá trāns-īre -eō -iisse -itum ⇒ pasar (por encima de), atravesar, cruzartaurus -ī m ⇒ toro tre-centī -ae -a ⇒ trescientostēctum -ī n ⇒ techo trē-decim ⇒ trecetemerārius -a -um ⇒ irreflexivo, imprudente tremere -uisse ⇒ temblartempestās -ātis f ⇒ tempestad trēs tria ⇒ trestemplum -ī n ⇒ templo trīcēsimus -a -um ⇒ trigésimotempus -oris n ⇒ tiempo trīclīnium -ī n ⇒ comedortenebrae -ārum f pl ⇒ oscuridad, tinieblas trīgintā ⇒ treintatenebricōsus -a -um ⇒ tenebroso trīnī -ae -a ⇒ tres, de tres en trestenēre -uisse tentum ⇒ tener, retener trīstis -e ⇒ triste trīstitia -ae f ⇒ tristeza 24
  25. 25. tū tē tibi tē-cum ⇒ tú, te, ti, contigo ūsque ⇒ hasta, desdetuērī tu(i)tum esse dep ⇒ proteger, mirar ut adv ⇒ como por ut (+ subj) conj ⇒ que, para quetum adv ⇒ entonces, después uter utra utrum ⇒ cuál de los dostumultuārī [1] dep ⇒ meter ruido, uter-que utra- utrum- ⇒ (cada uno de) los alborotar dostumultus -ūs m ⇒ tumulto ūtī ūsum esse dep + abl ⇒ servirse de,tunc adv ⇒ entonces usar, gozar detunica -ae f ⇒ túnica utinam ⇒ ojaláturba -ae f ⇒ muchedumbre, multitud utrum... an ⇒ ¿...o ...? si... oturbāre [1] ⇒ agitar, revolver ūva -ae f ⇒ uvaturbidus -a -um ⇒ agitado, tempestuoso uxor -ōris f ⇒ esposa, mujerturgid(ul)us -a -um ⇒ hinchadoturpis -e ⇒ feo, desagradable, vergonzosotūtus -a -um ⇒ seguro, protegido Vtuus -a -um ⇒ tu, tuyo vacuus -a -um ⇒ vacíotyrannus -ī m ⇒ tirano vāgīre -isse -ītum ⇒ berrear, gemir, llorar valdē adv ⇒ mucho, muy valē -ēte ⇒ adiósU valēre -uisse ⇒ ser fuerte, estar bienubi adv ⇒ dónde, donde valētūdō -inis f ⇒ salud ubi prīmum + perf ⇒ tan pronto como validus -a -um ⇒ fuerte, vigorosoubī-que adv ⇒ en todas partes vallis -is f ⇒ valleūllus -a -um ⇒ algún, un, uno vāllum -ī n ⇒ vallado, empalizada neque/nec ūllus ⇒ y ningún varius -a -um ⇒ vario, diversoulterior -ius ⇒ ulterior, más alejado vās vāsis n, pl -a -ōrum ⇒ vaso, vajillaultimus -a -um ⇒ último -ve ⇒ oultrā prp + ac ⇒ al otro lado de, allende vehere vēxisse vectum ⇒ llevar,ululāre [1] ⇒ aullar transportar; equō vehī ⇒ cabalgar,umbra -a f ⇒ sombra montar a caballoumerus -ī m ⇒ hombro vel ⇒ o, o bienūmidus -a -um ⇒ húmedo, mojado velle volō voluisse ⇒ querer, desearumquam adv ⇒ alguna vez vēlōx -ōcis adj ⇒ veloz, rápido (tras negación) nunca, jamás vēlum -ī n ⇒ velaūnā adv ⇒ junto vel-ut ⇒ comounde adv ⇒ de dónde, de donde vēna -ae f ⇒ venaūn-dē-centum ⇒ noventa y nueve vēn-dere -didisse -ditum ⇒ venderūn-decim ⇒ once venīre vēnisse ventum ⇒ venirūndecimus -a -um ⇒ undécimo venter -tris m ⇒ vientreūn-dē-trīgintā ⇒ veintinueve ventus -ī m ⇒ vientoūn-dē-vīgintī ⇒ diecinueve venustus -a -um ⇒ gracioso, amableūniversus -a -um ⇒ entero vēr vēris n ⇒ primaveraūnus -a -um ⇒ un, uno, solo verbera -um n pl ⇒ palizaurbānus -a -um ⇒ de la ciudad, urbano verberāre [1] ⇒ azotar, golpearurbs -bis f ⇒ ciudad verbum -ī n ⇒ palabraūrere ussisse ustum ⇒ quemar, abrasar 25
  26. 26. verērī -itum esse dep ⇒ temer, venerar, vincere vīcisse victum ⇒ vencer respetar vincīre vīnxisse vīnctum ⇒ atar,vērē adv ⇒ verdaderamente, realmente encadenarvērō ⇒ en verdad, mas, pero vīnea -ae f ⇒ viña neque/nec vērō ⇒ pero no vīnum -ī n ⇒ vinoversārī [1] dep ⇒ dar vueltas, hallarse, vir -ī m ⇒ hombre, marido estar vīrēs -ium f pl ⇒ fuerzaversiculus -ī m ⇒ verso corto virga -ae f ⇒ bastón, varaversus -ūs m ⇒ línea, verso virgō -inis f ⇒ muchacha, jovencitaversus: ad ... versus adv ⇒ en la dirección virtūs -ūtis f ⇒ valor, valentía de, hacia vīs, ac vim, abl vī ⇒ violencia, vigor,vertere -tisse -sum ⇒ hacer girar, volver podervērum ⇒ pero, sino viscera -um n pl ⇒ vísceras, entrañasvērus -a -um ⇒ verdadero, n verdad vīsere vīsisse vīsum ⇒ ir a ver, visitarvesper -erī m ⇒ (la) tarde vīta -ae f ⇒ vidavesperī adv ⇒ por la tarde vītāre [1] ⇒ evitarvester -tra -trum ⇒ vuestro vītis -is f ⇒ vidvestīgium -ī n ⇒ huella vīvere vīxisse victum ⇒ vivirvestīmentum -ī n ⇒ vestido, vestimenta, vīvus -a -um ⇒ vivo ropa vix adv ⇒ apenasvestīre -īvisse -ītum ⇒ vestir vocābulum -ī n ⇒ vocablo, palabravestis -is f ⇒ vestido, ropa vōcālis -is f ⇒ vocalvestrum gen ⇒ de vosotros, vuestro vocāre [1] ⇒ llamar, invitarvetāre -uisse -itum ⇒ prohibir volāre [1] ⇒ volarvetus -eris ⇒ viejo, anciano voluntās -ātis f ⇒ voluntadvia -ae f ⇒ camino, via, calle vorāgō -inis f ⇒ remolino, voráginevīcēsimus -a -um ⇒ vigésimo vorāre [1] ⇒ devorar, engullirvictor -ōris m, adj ⇒ vencedor, victorioso vōs vōbīs ⇒ vosotros, osvictōria -ae f ⇒ victoria vōx vōcis f ⇒ vozvidēre vīdisse vīsum ⇒ ver vulnerāre [1] ⇒ herir vidērī pas ⇒ parecer vulnus -eris n ⇒ heridavigilāre [1] ⇒ velar, estar despierto vultus -ūs m ⇒ rostro, caravigilia -ae f ⇒ vigilia, guardia nocturnavīgintī ⇒ veinte Zvīlis -e ⇒ baratovīlla -ae f ⇒ casa de campo, villa zephyrus -ī m ⇒ céfiro, viento del oeste 26
  27. 27. ABREVIATURASabl. ablativo pág. páginaac. acusativo p. ej. por ejemploact. activa part. participioadj. adjetivo pas. pasivaadv. adverbio perf. perfectocap. capítulo pers. personacomp. comparativo pl., plur. pluralconj. conjunción plcpf. pluscuamperfectocons. consonante pos. posesivodat. dativo pres. presentedecl. declinación pron. pronombredep. deponente prp. preposiciónetc. etcétera semidep. semideponentef., fem. femenino sg., sing. singularfut. futuro subj. subjuntivogen. genitivo sust. sustantivoi.e. id est (es decir) sup. superlativoimp. imperativo v. verimperf. imperfecto voc. vocativoind. indicativo [1] [2] [3] [4] 1ª, 2ª, 3ª, 4ª conjugaciónindecl. indeclinable 1, 2, 3 1ª, 2ª, 3ª personainf. infinitivo − tema de presenteloc. locativo ∼ tema de perfectom., masc. masculino ≈ tema de supinon., neut. neutro / o, o biennom. nominativo < procede de 27

×