Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ciała niebieskie

659 views

Published on

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Ciała niebieskie

  1. 1. CIAŁA NIEBIESKIE Ciało niebieskie – każdy naturalny obiekt fizyczny oraz układ powiązanych ze sobą obiektów lub ich struktur, występujący w przestrzeni kosmicznej poza granicą atmosfery ziemskiej. Ciało niebieskie jest przedmiotem zainteresowania astronomii.
  2. 2. WŚRÓD CIAŁ NIEBIESKICH WYRÓŻNIA SIĘ NASTĘPUJĄCE OBIEKTY, UKŁADY I STRUKTURY: Wszechświat jako całość Wielkie Pustki włókna (np. Wielka Ściana, Wielka Ściana Sloan) materię międzygalaktyczną kwazary czarne dziury
  3. 3. WIELKA PUSTKA  Wielka Pustka – gigantyczny obszar pustej przestrzeni kosmicznej o średnicy około 1 miliarda lat świetlnych, na niebie znajdujący się w okolicy konstelacji Oriona i Rzeki Erydan. Jest to struktura będąca pustką, czyli obszarem pustej przestrzeni kosmicznej, praktycznie pozbawionym materii świecącej (galaktyk i ich gromad), a także ciemnej
  4. 4. WŁÓKNO (ASTRONOMIA) W astronomii włókna są jednymi z największych struktur Wszechświata. Włókna wyglądają jak ogromne nici, ciągnące się na przestrzeni od 70 do 150 megaparseków, tworząc granice pomiędzy ogromnymi pustkami. Włókna są skupiskiem gromad i supergromad galaktyk.
  5. 5. WŁÓKNO : WIELKA ŚCIANA Wielka Ściana (Wielka Ściana CfA2, Wielki Mur CfA2) – wielkoskalowa struktura Wszechświata złożona z supergromad galaktyk. Jej centralnym obiektem jest Gromada w Warkoczu, odległa od Układu Słonecznego około 100 Mpc (ok. 326 mln lat świetlnych), wchodząca w skład Supergromady w Warkoczu. Rozciąga się włącznie do wielkiej Supergromady w Herkulesie. Znajduje się w odległości ok. 200 mln lat świetlnych od Ziemi i ma rozmiary 500×300×15 mln lat świetlnych. Jej rozmiary mogą być jeszcze większe, ponieważ pole obserwacji zasłaniane jest częściowo przez materię naszej Galaktyki. Istnienie Wielkiej Ściany zostało stwierdzone w roku 1989 na podstawie badań przesunięć widm galaktyk ku czerwieni. Odkrycia tego dokonali Margaret Geller i John Huchra z CfA Redshift Survey. Przez kilka lat Wielka Ściana pozostawała największą znaną strukturą Wszechświata. W roku 2003 odkryta została jeszcze większa Wielka Ściana Sloan
  6. 6. W Ł Ó K N O : W I E L K A Ś C I A N A S L OA N  ogromna struktura typu włókno, zbudowana z supergromad galaktyk. Według danych z 2013 roku jest to jedna z największych znanych struktur w obserwowanym Wszechświecie. Została odkryta przez J.R. Gotta i in. w 2003 roku w oparciu o przegląd nieba Sloan Digital Sky Survey. Ściana znajduje się w gwiazdozbiorze Panny, w średniej odległości około 1 miliarda lat świetlnych, ma długość 1,37 miliarda lat świetlnych i jest o 80% większa od odkrytej wcześniej Wielkiej Ściany.
  7. 7. SUPERGROMADA zgrupowanie setek lub tysięcy grup i gromad galaktyk. Supergromady są jednymi z największych znanych struktur we Wszechświecie. Istnienie supergromad wskazuje na to, że galaktyki są rozłożone we Wszechświecie nierównomiernie, nawet w dużych skalach. Większość z nich łączy się w grupy i gromady, przy czym grupy zawierają do 50 galaktyk, a gromady do kilku tysięcy. Te grupy i gromady, a także dodatkowe odizolowane galaktyki, tworzą razem większe struktury zwane właśnie supergromadami.  Supergromady mogą mieć rozmiary rzędu setek milionów lat świetlnych. Nieznane są „gromady supergromad”, ale istnienie większych struktur jest debatowane (zobacz włókno). Supergromady występują najczęściej w „ścianach” galaktyk, otaczających pustki, w których znajduje się jedynie niewielka liczba galaktyk. Uważa się, że całkowita liczba tego typu struktur w obserwowanym Wszechświecie jest bliska 10 milionom.
  8. 8. MATERIA MIĘDZYGALAKTYCZNA  Materia międzygalaktyczna – materia wypełniająca przestrzeń międzygalaktyczną, czyli przestrzeń pomiędzy galaktykami. Materia ta to przede wszystkim ośrodek międzygalaktyczny, czyli materia barionowa w formie rozrzedzonej. Materia ta ma bardzo małą gęstość, jest prawie doskonałą próżnią. Ocenia się, że występuje tam zaledwie jeden atom na metr sześcienny. Poza granicami galaktyk spotkać można także nieliczne gwiazdy, które powstały wewnątrz galaktyk, ale zostały z nich wyrzucone w wyniku oddziaływań grawitacyjnych.
  9. 9. KWAZAR zwarte źródło ciągłego promieniowania elektromagnetycznego o ogromnej mocy, pozornie przypominające gwiazdę. W rzeczywistości jest to rodzaj aktywnej galaktyki.  Historia odkrycia: Pierwsze zdjęcia kwazarów wykonano jeszcze w XIX wieku, jednak wtedy nikt nie przypuszczał, że obiekty te mogą być czymś innym niż zwykłą gwiazdą. Dopiero w latach pięćdziesiątych XX wieku, obserwując niebo za pomocą radioteleskopów, zauważono silną emisję radiową pochodzącą z kwazarów, zaś pierwsze widmo kwazara otrzymano w 1963 roku. Okazało się, że linie emisyjne w jego widmie są silnie przesunięte ku czerwieni. Według prawa Hubble'a oznacza to, że kwazary są obiektami niezmiernie oddalonymi od naszej Galaktyki. Ich światło obserwowane dzisiaj zostało wysłane miliardy lat temu – badanie kwazarów jest więc równocześnie badaniem dawniejszych etapów rozwoju Wszechświata.
  10. 10. CZARNA DZIURA Czarna dziura – obszar czasoprzestrzeni, którego, z uwagi na wpływ grawitacji, nic, łącznie ze światłem, nie może opuścić[1]. Zgodnie z ogólną teorią względności, do jej powstania niezbędne jest nagromadzenie dostatecznie dużej masy w odpowiednio małej objętości. Czarną dziurę otacza matematycznie zdefiniowana powierzchnia nazywana horyzontem zdarzeń, która wyznacza granicę bez powrotu.  Nazywa się ją „czarną”, ponieważ pochłania całkowicie światło trafiające w horyzont, nie odbijając niczego, zupełnie jak ciało doskonale czarne w termodynamice[2]. Mechanika kwantowa przewiduje, że czarne dziury emitują promieniowanie jak ciało doskonale czarne o niezerowej temperaturze. Temperatura ta jest odwrotnie proporcjonalna do masy czarnej dziury, co sprawia, że bardzo trudno je zaobserwować w wypadku czarnych dziur o masie gwiazdowej bądź większych.
  11. 11. CZARNA DZIURA
  12. 12. CIEMNA MATERIA hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Według danych zebranych na podstawie obserwacji dużych struktur kosmicznych, interpretowanych w kategoriach równań Friedmana i metryki Friedmana-Lemaître'a-Robertsona-Walkera, ciemna materia to ok. 27% bilansu masy- energii Wszechświata, obok materii zwykłej (widzialnej) i dominującej ciemnej energii.
  13. 13. PLANETA  zgodnie z definicją Międzynarodowej Unii Astronomicznej – obiekt astronomiczny okrążający gwiazdę lub pozostałości gwiezdne, w którego wnętrzu nie zachodzą reakcje termojądrowe[1], wystarczająco duży, aby uzyskać prawie kulisty kształt oraz osiągnąć dominację w przestrzeni wokół swojej orbity[2]. W odróżnieniu od gwiazd, świecących światłem własnym, planety świecą światłem odbitym[3].  Planety dzielone są na dwie kategorie: duże gazowe olbrzymy o małej gęstości oraz mniejsze planety skaliste. Według definicji IAU, w Układzie Słonecznym znanych jest 8 planet: cztery wewnętrzne – Merkury, Wenus, Ziemia, Mars i cztery zewnętrzne – Jowisz, Saturn, Uran i Neptun. Z wyjątkiem Merkurego i Wenus, wokół każdej z nich krąży jeden lub więcej księżyców. Dotychczas (stan na 5 grudnia 2013) potwierdzono także istnienie 1050 planet pozasłonecznych[4].
  14. 14. RODZAJE PLANET:
  15. 15. SŁOŃCE  W centrum Układu Słonecznego znajduje się gwiazda średniej masy, czyli Słońce. Między Marsem a Jowiszem znajduje się pas planetoid. Wszystkie planety krążą po eliptycznych orbitach wokół Słońca praktycznie w jednej płaszczyźnie. Jedynie Pluton ma orbitę mocno nachyloną względem ekliptyki. Pozostaje też ona w rezonansie 2:3 z orbitą Neptuna w ten sposób że zdarzają się okresy, gdy Pluton znajduje się bliżej Słońca niż Neptun. Z tego też względu Pluton jest raczej obiektem z pasa Kuipera niż planetą (obecnie: planeta karłowata.)
  16. 16. MERKURY  Odległość od Słońca: 58 mln km  długość roku (okres obiegu wokół Słońca): 88 ziemskich dni  długość doby (okres obrotu wokół własnej osi): 156 ziemskich dni  średnica równikowa: 4880 km  temperatura na powierzchni: 420 st.  C (w południe na równiku), -180 st. C (w nocy)  brak księzyców Krąży najbliżej Słońca.
  17. 17. WENUS  Odległość od Słońca: 108 mln km  długość roku (okres obiegu wokół Słońca):  225 ziemskich dni  długość doby: 584 ziemskie dni  średnica równikowa: 12 100 km  Średnia temperatura na powierzchni:  450 st. C ,brak księżyców .  Jest najjaśniejsza na niebie,  oczywiście nie licząc Słońca  i Księżyca. Zwana jest siostrzaną planetą Ziemi. Obie planety prawie się nie różnią wielkością. Wenus jest tylko troszeczkę mniejsza i lżejsza. Astronauci na powierzchni Wenus ważyliby niemal tyle samo, co na Ziemi. Powierzchnię
  18. 18. ZIEMIA  Gdyby spojrzeć na Ziemię z kosmosu, tak jak na inne planety, to dominowałby niebieski kolor oceanów oraz biały - chmur i lodowych czap polarnych na biegunach. To jedyne miejsce we Wszechświecie, gdzie z pewnością istnieje życie. Prawdopodobnie jedyne miejsce w Układzie Słonecznym, gdzie istnieje woda w stanie płynnym (choć ostatnio podejrzewa się, iż woda jest też pod lodową skorupą Europy, księżyca Jowisza).
  19. 19. MARS  Mars – czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Nazwa planety pochodzi od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa. Zawdzięcza ją swej barwie, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym z pożogą wojenną. Postrzegany odcień wynika stąd, że powierzchnia planety zawiera tlenki żelaza. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca. Występują tu także inne rodzaje terenu, podobne do ziemskich: wulkany, doliny, pustynie i polarne czapy lodowe.
  20. 20. JOWISZ  piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego[a]. Jego masa jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół raza większa niż łączna masa wszystkich innych planet w Układzie Słonecznym. Wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem tworzy grupę gazowych olbrzymów, nazywaną czasem również planetami jowiszowymi.
  21. 21. SARURN  Odległość od Słońca: 1427 mln km długość roku (okres obiegu wokół ".  Słońca): 29,5 ziemskich lat długość doby: 10 godz. 32 min średnica równikowa: 120 540 km temperatura na powierzchni: -180 st. C 18 księżyców (największy - Tytan) Przepięknie wygląda w lunecie dzięki swoim pierścieniom, najwspanialszym w Układzie Słonecznym. Ale astronomów fascynuje nie tyle ta wielka gazowa kula, jaką jest Saturn, lecz największy z jego księżyców. Nazywa się Tytan. Spowija go gęsta atmosfera (to wyjątkowe wśród księżyców), złożona z azotu i metanu. Podobnie wyglądała ziemska atmosfera sprzed 4 mld lat. Sondy Pioneer 11 i Voyager  1 i 2 nie potrafiły dostrzec przez chmury  powierzchni tego księżyca.
  22. 22. URAN  Oległość od Słońca: 2871 mln km  długość roku (okres obiegu wokół Słońca): 84 ziemskie lata  długość doby: 17 godz. 15 min  Średnica równikowa: 51 120 km  temperatura na powierzchni: - 210 st. C  20 księżyców (największy - Tytania)  Pierwsza planeta dostrzeżona za pomocą teleskopu. Inne widać gołym okiem. Dopiero w roku 1977 odkryto, że Urana również otaczają pierścienie, choć słabe,  nie takie wspaniałe jak u Saturna. W 1986 r. odwiedził go Voyager 2 Uran ma zapewne skaliste jądro, które otacza płynny płaszcz, będący mieszaniną wody, amoniaku i metanu.  Płaszcz jest otulony grubą atmosferą, w której przeważają najlżejsze gazy  wodór i hel. Dziś, po odkryciu w 1999 r. pięciu nowych księżyców,  znamy aż 20 księżyców tej planety - rekord w skali Układu Słonecznego.
  23. 23. NEPTUN  Odległość od Słońca: 4497 mln km  długość roku (okres obiegu wokół Słońca): 165 ziemskich lat  długość doby: 19 godz. 6 min  średnica równikowa: 49 530 km  temperatura na powierzchni: -210 st. C  8 księżyców (największy - Tryton)  Przypomina Urana. Jest podobnie zbudowany. Zbliżył się do niego Voyager 2 w 1989 r. Interesujący jest jego największy księżyc, aktywny wulkanicznie Tryton o średnicy 2700 km. Krąży on w przeciwnym kierunku wokół planety niż inne księżyce.
  24. 24. PLUTON  Średnia odległość od Słońca: 5913 mln km  długość roku (okres obiegu wokół Słońca): 249 ziemskich lat  długość doby: 6 dni 9 godz. 17 min  średnica równikowa: 2320 km  temperatura na powierzchni: -230 st. C  1 księżyc (Charon)  Jego perspektywy Słońce jest jedynie drobnym świecącym punktem, niemal jak inne gwiazdy. Do Plutona nie dotarła jeszcze żadna sonda. Pluton jest bardzo mały, i - jak na planetę - waży bardzo niewiele. Tuż po jego odkryciu sądzono, że jego masa dorównuje ziemskiej. Z czasem obniżano szacunki kilkakrotnie. W 1978 roku odkryto, że Pluton nie jest samotny - ma naturalnego satelitę (nazwano go Charonem), więc to, co do tej pory brano za jedną planetę, jest w rzeczywistości układem dwóch ciał.
  25. 25. MIKOŁAJ KOPERNIK  łac. Nicolaus Copernicus[a], niem. Nikolaus Kopernikus; ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. 24 maja 1543 we Fromborku) – polski astronom[b], autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium (O obrotach sfer niebieskich)[c] przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata. Wprawdzie koncepcja heliocentryzmu pojawiła się już w starożytnej Grecji (jej twórcą był Arystarch z Samos[1]), to jednak dopiero dzieło Kopernika dokonało przełomu i wywołało jedną z najważniejszych rewolucji naukowych od czasów starożytnych, nazywaną przewrotem kopernikańskim[2].

×