Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

252995500 e-drejta-penale-1

  • Login to see the comments

252995500 e-drejta-penale-1

  1. 1. E DREJTA PENALE Pyetje Përgjigjëje Punoi Berat Dërmaku Profesor i Lëndës Prof. Dr. Bajram Uka Pyteje provimi Nocioni i se drejtes PENALE ? E Drejta Penale eshte dege e sistemit juridik te nje vendi .Me te drejten penale nenkuptojme nje dege te legjislacionit pozitiv te nje shteti dhe nje dege te shkencave juridike perkatsisht te se drejtes penale e drejta penale eshte mjete qe mbrohet shoqeria e luftohet kriminaliteti . E drejta penale ne kuptimin Formal ? Si dege e legjislacionit pozitiv e drejta penale eshte sistem i normave ligjore me te cilat percaktohen se cilat vepra te njerzve konsiderohen v.p. dhe çfare denime apo sanksione penale t'iu shqiptohen . E Drejta penale ne kuptimin Material ? Perkufizohet si dege e drejtesise me te cilen mbrohen nga veprat penale ,mardheniet e caktuara te shoqerise ,te mirat juridike qe i perkasin shoqeris ,kombit dhe individit. Ke e ka objekt studimi e drejta penale ? Objekt studimi e drejta penale i ka : 1.Vepren penale ,2.Kryeresin e v.p. dhe 3.Sansionet penale . Karakteristikat e se drejtes penale ? 1.eshte dege pozitive ,2.eshte e drejte ligjore dhe 3. Ajo vepron Post fiestum . Detyrat e shkences se te drejtes penale ? Detyr eshte studimi dhe avancimi i se drejtes penale qe eshte ne fuqi ne vendin e caktuar .Ajo ndahet ne dy pjese : Pjesa e pergjithshme dhe e Posaçme . Perkufizo denimin si sanksion penal dhe ne vazhdim analizo-Burgun per te mitur si sanksion penal? Dënimet si sanksione penale-jan masa te dhunshme penlo juridike te cila i
  2. 2. shqipton gjykata ne proceduren e percaktuar me ligj ndaj kryeresit te vepres penle me qellim te mbrojtjes se kriminalitetit . Burgu per te mitur -mund te shqiptohet vetem perjashtimisht dhe per nje numer te vogel te rasteve dhe kushtet e parapara me ligj nese plotesohen. Burgu per te mitur i shqiptohet personave qe i kanë 16 vite por nuk i kan mbush 18 vite .Denimi nese vepra penale denohet me mbi 5 vite .Pastaj nese gjykata konstaton se ka qen i pergjegjshem dhe nese V.P. ka shkaktuar pasoja te renda.Minimumi i Burgut 1 vit maksimumi 10 vite . Analizo-Masen e trajtimit te detyrueshem psikiatrik me ndalim ne institucinon Psikiatrik ? Kto nuk jan sanksione penale ,por masa te posaqme ,masa suigeneris me karakter mjeksor.Kjo mase e trajtimin nuk urdherohet . Me ndalimin ne entin shendetsor gjykata i shqipton masen nese konsiston :Nese kryersi ka kryer v.p. me te cilen eshte parapar denimi deri ne 3 vite Burgim,egziston rreziku se kryersi do te kryej vepren tjeter Penale.Trajtimi i detyrueshem eshte i nevojshem per tju shmangur v.tjeter p. ,apo edhe kryeresi eshte i paaft per te perballur me gjykimin dhe trajtimi eshte i nevojshem per tju shmangur rrezikut serioz . Analizo-Pakujdesin si trajt te fajësisë? Culpa eshte forma e dyte e fajit dhe pergjegjesia eshte me elementet e fajsis.Ajo egziston ateher kur kryeresi nuk deshiron pasojen e shkaktuar ,perkatsisht e cila ka mundur te mos shkaktohet fare po te ishte me i kujdesshem kryeresi.Kodi yne penal nuk ben dallime nese vepra penale eshte nga pakujdesia me vetedije apo pa vetedije .Dallimi eshte se ndikon vetem me rastin e matjes se denimit. Pra kemi Pakujdesin me vetedije dhe Pa vetedije . Perkufizo-Masat disiplinore dhe analizo -Dergimi ne qendren disiplinore : Ketu hyn qortimi dhe dergimi ne qendren disiplinore.Qortimi eshte masa me e bute edukative .Ktu gjykata e qorton delikuentin ,dhe ia terhek vrejtjen. Dergimi n qendren disiplinore -shqiptohet kur gjykata konsideron se vepra e kryer eshte pasoj e mendjelehtesis dhe Pakujdesis . Analizo -Parashkrimin e ekzekutimit te Dënimit : AI Konsiston ne ate se pas kalimit te kohes se parpar me ligj ,denimi i shqiptuar nuk mund te ekzekutohet .Afati fillon te rrjedh nga dita kur aktgjykimi eshte ber i plotfuqishem ndersa nese u revoku nga dita qe eshte bere i plotfuqishem
  3. 3. revokimi. Denimi nuk ekzekutohet nese kan kaluar : 30 vjet nga kryerja e denimit te perjetshem ,2. 20 vjet nga denimi me mbi 10 vite ,3. 10 vjet nga denimi me 5 vite ,5. 5 vjet nga denimi me 3 vite ,5. 3 vite nga denimi me mbi 1 vit dhe 6. 2 vite nga denimi deri ne 1 vit apo denimi me gjobe.Kodi penal neni 106 Lënda e pjeses se pergjithshe te se drejtes penale.? E drejta Penale si lend eshte e sistemit juridik te nje vendi .Ajo eshte mjet qe mbrohet shoqeria e luftohet kriminaliteti .Ajo nenkupton nje dege te legjislacioit te nje shteti te caktuar dhe nje dege te shkencave juridike perkatsisht te se drejtes penale .Duke pasur parasysh permbajtjen e kesaj dege del se si lend e se drejtes penale eshte :Vepra Penale, 2.Kryeresi i V.P ,3.Sanksionet Penale. Nocioni i recidivizmit dhe llojet e tij ? Me recediv apo fajtor perserites nenkuptojm kur rastet kur personi ka qen me pare i denuar ai kryen perseri v.p. pra ne kuptimin penalo-juridik te recedivit , kurse ne kuptimin kriminologjik paraqet qdo perseritje te V.P. pamarr parasysh se a ka qen i denuar apo nuk ka qen.Llojet e recedivit jane :Per nga natyra e V.p recidivi ndahet ne : te pergjithshem dhe Special , kurse sipas numrit te v.p. kemi recedivin e njefisht dhe te shumfisht .Ketu gjykata vendos qe ti shlyhet denimi nga evidenca dhe ai person konsiderohet i padenuar nese ka kalu koha e parapar me kod neni 103.2 perafersisht nga 1 vit deri ne 15 vite . Nocioni i rehablitimit dhe llojet e tij ? Me Rehabilitim nenkuptohet kthimi i te drejtave personit te denuar pasi ta ketë mbajtur denimin ,apo shlyerjen e pasojave juridike ne ato legjislacione te cilat i njohin kto pasoja si dhe shlyerja e denimeve nga evidenca e te ndeshkuarve . Kemi dy lloje te Rehabilitimit qe i njeh edhe kodi yne penal :1.Rehabilitimi ligjor - qe paraqitet automatikisht me kalim te kohes se caktuar pas denimit te mbajtur , 2.Rehabilitimi Gjyqsore-ky realizohet ndryshe ndaj atij ligjor. Cekni llojet e denimeve Plotesuese sipas Kodit Penal te Kosoves ? Dënimet Plotesuese jane : 1.Heqja e te drejtes per tu zgjedhur,2.Urdheri per kompensimin e humbjes apo demit, 3.Ndalimi i ushtrimit te funksionit ne administaten publike ose ne sherbimin publik,4.Ndalimi i drejtimit te automjetit , 5.Marrja e lejes se vozitjes ,6.Konfiskimi ,7.Urdhri per publikimin e aktgjykimit 8.Debimi i te huajit nga territori i RKS si dhe9. denimet me gjobë. Nocioni i veprimit (Zbatimit) retroaktiv te ligjit penal dhe parimisht a esht i lejuar ?
  4. 4. Me kete nenkupton veprimin prapaveprues te ligjit.Parimi veprimi retroaktiv nuk eshte i lejuar .Ne paragrafin 1 te nenit 3 te kodit penal thuhet "Ndaj kryesit zbatohet ligji i cili ka qen ne fuqi ne kohen e kryerjes se vepres penale . Ndersa ne paragrafin e 2t te keti neni thuhet "Ne rast se ligji ne fuqi ndryshon para shqiptimit te vendimit te formes se prere,ndaj kryeresit zbatohet ligji qe eshte me i favorshem. Cilet persona konsiderohen te mitur ? te mitur ne te drejten tone penale konsiderohen personat te cilet ne momentin e kryerjes se vepres penale kane qene ne moshen 14 gjer 16 vite .Ne aspektin Penalo-Juridik te miturit ndahen ne 2 grupe : 1 ne te mitur te rinje dhe 2. te mitur te rritur .Sipas kodit penal per te mitur ndaj kryeresve te v.p. te kesaj kategoria mund te shqiptohen masat e diversitetit ,masat edukuese ,gjoba urdheri per pune ne dobi te pergjithshme ,burgimi per te mitur ,denimi me kushte ,disa nga denimet plotesuese dhe masat e trajtimit te detyrueshem .Ne raste te rralla kur i mituri 16-18 vjeç,kryen v.p mund ti shqiptohet nje lloje i posaqem i denimit i cili ka me shum tipare te mases edukuese .Ky lloje i denimit per te mitur te rritur eshte burgu per te mitur. Nocioni i bashkimit te v.p. dhe llojet e tij .Jepni nje shembull kur v.p. eshte kryer ne bashkim? Bashkimi i veprave penale ekziston kur personi me nje apo me shum veprime kryen dy apo me shum v.p. per te cilat ne te njejten kohe zhvillohet procedura penale dhe per te gjitha veprat e kryera shqiptohet nje denim unik .Nga paragrafi 1 i nenit 80 te kodit penal njihen dy lloje kryesore te bashkimit te v.p. :Bashkimi ideal dhe bashkimi real i v.p. .Psh personi ia ka vjedh revolen personit tjeter e me pas me ate revole vret personin e tretë.. Nocioni i parshkrimit te ndjekjes penale dhe te ekzekutimit te denimit dhe llojet e tij? Parshkrimi i ndjekjes penale konsiston ne ate se per shkak te kalimit te afatit qe eshte parapa me ligj nuk mund te ndermerret ndjekja penale dhe personit nuk mund ti shqiptohet denimi per ate v.p. qe e ka kryer.Sipas Kodit Penal afatet e parashkrimit te ndjekjes penale jane : 1) 30 vjet nga kryerja e v.p. te denueshme me burg te perjetshem ,2) 20 vjet te denueshme ne me shum se 10 vite ,3) 10 vjet te denueshme ne me shum se 5 vite ,4) 5 vjet te denueshme ne me shum se 3 vite , 5 ) 3 vite ne me shum se 1 vit dhe 2 vite te denueshme me 1 vit burgim dhe me denim me gjobe .Parashkrimi i ekzekutimit te denimit konsiston ne ate se pas kalimit te kohes se prapar me ligj denimi i shqiptuar nuk mund te ekzekutohet .1.)30 vjet nga kryerja e vepres penale te denueshme
  5. 5. me burgim te perjetshem ,2. )20 vjet nga denimi me mbi 10 vite ,3.) 10 vjet nga denimi me 5 vite ,5. ) 5 vjet nga denimi me 3 vite ,5. ) 3 vite nga denimi me mbi 1 vit dhe 6.) 2 vite nga denimi deri ne 1 vit apo denimi me gjobe.Kodi penal neni 106 Detyrat e shkences se te drejtes Penale ? Detyrë kryesore e shkences se te drejtes penale eshte studimi dhe avansimi i te drejtes penale apo te legjislacionit penal qe eshte ne fuqi ne vendin e caktuar .Po ashtu shkenca e se drejtes penale merret me studimin e kuptimit juridik te v.p. te llojeve dhe formave te v.p. gjithashtu e studion kryeresin dhe pergjegjesin penale te tij si dhe sanksionet penale . Nocioni dhe rendesia e interpretimit ne te drejten penale dhe llojet e tij ? Me interpretim ne te drejten penale kuptojm percaktimin e kuptimit te drejte te normes se caktuar penalo-juridike.Interpretimi i ligjeve ka rendesi te madhe dhe eshte i domosdoshem ne te drejten penale ,ngase shumica e normave penalo- juridike nuk mund te aplikohen ne rastin konkret para se te interpretohen -para se te percaktohet kuptimi i drejte i tyre .Llojet e interpretimit jane :1)Sipas subjekteve qe mund ta bejne interpretimin ,2 ) sipas metodave dhe 3) sipas vellimit . Cekni llojet e denimeve alternative te parapar me kodin penal ? Denimet alternative te parapara ne kodin ton penal jane : 1)Denimi me kushte , 2)Gjysmeliria dhe 3) urdhri për pune ne dobi te pergjithshme . Nocioni i vepres se rendesis se vogel si rrethane e cila e perjashton ekzistimin e v.p.? Nuk perben v.p. ajo veper e cila edhe pse permban tiparet e v.p. te percaktuar me ligj paraqet veper te rendesis se vogel.Vepra eshte e rendesis se vogel kur rrezikshmeria e saj nuk eshte e rendesishme per shkak te natyres ose peshes se v.p. te mungeses ose pasojave te demshme te parendesishme ; te rrethanave ne te cilat eshte kryer v. etj . Kur ka hy ne Fuqi kodi Penal i Republikes se Kosoves dhe ne sa pjes ndahet? Kodi i ri penal ka hyr ne fuqi me 1 Janr 2013.Kodi ndahet ne Pjesen e Pergjithshme dhe te posaqme apo te veqant .1)Pjesa e pergjithshme paraqet nje sistem te normave penalo-juridike ku percaktohen parimet e se drejtes penale si dhe nocionet dhe institucionet themelore siq jan :V.p. pastaj pergjegjsia .p. denimet dhe llojet sanksionet etj.2)Pjesa e Posaçme - paraqet
  6. 6. sistem te normave penlo juridike ku percaktohen v.p. veq e veq si dhe sanksionet penale dhe masat e trajtimit te detyrueshem qe ju shqiptohen kryersve te v.p. . Kryeresi i V.p. Konsiderohet i papërgjeshshem(cilat semundje e bejne te jete i papergjegjshem )dhe çfar lloje te masave mund ti shqiptohen ? Kryeresi i v.p. konsiderohet i papergjegjshem ku "personi i cili ka kryer v.p konsiderohet i pa aft menderisht nese ne kohen e kryerje se v.p. lengonte nga nje semundje mendore e perkohshme dhe e perhershme ,qrregullim mendor apo ngecje ne zhvillimin mendor qe ka prekur funksionimin e tij mendor dhe per pasoj nuk ka qen ne gjendje te kuptoj veprimet apo mosveprimet e tij apo te kuptoj V.P. . Nocioni i institutit actiones liberae in causa dhe arësyjet e paraparjes se tij dhe jepni nje shembll te v.p. te kryer ne kete gjendje ? Actiones liberae in causa (veprimet qe jan te lira ne vendim e jo edhe ne kryerje .Pra personi vetë e shpien , e sjell veten ne ate gjendje te papergjegjeshme dhe ne ate gjendje e kryen v.p. .Kete mund ta bej me dashje apo nga pakujdesia . Konsiderohet penalisht pergjegjes .Si arsyeje qe e sjell vetenne kete gjendje eshte qe te kryej v.p duke qene ne gjendje te papergjegjshme de ne kete menyr te mos denohet .P.sh. V.P. e kryer nga dehja Kur nje erson konsumon alcool dehet plotesisht dhe keshtu sjell veten ne gjendje te papergjegjshme dhe ne kete gjendje i shkakton lendim te rende trupor nje personi tjeter . Nocioni dhe llojet e Lajthimit dhe a pergjigjet personi i cili v.p. e ka kryer ne Lajthim? Lajthimi ne kuptimin e pergjithshem d.m.th Kur nje person ka paraftyrim te gabuar ,jo te drejte per ndonje rretha apo nuk di per te .Personi qe gjendet n kete situat me veprimin apo mosveprimin e tij mund te shkaktoj pasoj te ndaluar qe eshte parapar si V.P. Varsisht prej natyres se rrethanes ndaj te cles ekziston lajthimi kemi :Lajthimin Faktik dhe Lajthimin Juridik.Kurse varsisht prej faktit nese personi ka qen nlajthim per shkaqe te arsyeshme apo ka mundur te ket pasur paraftyrim te drejte per rrethanat relevante kemi:Lajthim te menjanuar dhe pamenjanuar .Nese k qen lajthimi me i evitueshem pergjigjet per v.p. te kryer kurse nuk ka pasoja te renda nuk pergjigjet. Nocioni i denimit me kusht ne urdher per pune ne dobi te pergjithshme(ne dobi te komunitetit? Ështe lloji i 4-te i denimit alternativ .Koncepti eshte qe maksimalisht ne te gjitha rastet e mundshme ne vend te denimit me burg te
  7. 7. shqiptohen denimet alternative denime kto qe nuk e izolojn kryeresin e v.p. nuk ia marrin lirin e levizjes por permbajn ne vete atribute te denimit moral ,financiar dhe detyrime ndaj te demtuarit .Kodi P. neni 60 parasheh:1)Gjykata i shqipton denimin me urdher per pune ne dobi deri 2500 euro ose denimin me burg deri ne 1 vit,2)Gjykata e urdheron qe te kryej pune pa pages prej 30 deri 240 ore , 3)Puna ne dobi kryehet per nje periudhe qe e ka caktuar gjykata qe se tejkalon 1 vit .,Nese nuk e ka kryer punen ne dobi gjykata e urdheron me denim ne burg . 1 Dit burgim urdherohet per qdo 8 orë te punes ne dobi qe nuk eshte kryer . Shënoni llojet e sistemeve te matjes se denimit per rastet e bashkimit te V.P.? Këto Jane :Sistemi i Absorbcionit - ku matet denimi per qdo v.p. mirpo si denim unik shqiptohet denimi me i rend i cili absorbon ne vete denimet me te lehta ., 2.)Sistemi i Asperacionit -Ketu se pari matet denimi veq e veq per qdo v.p. ne bashkim me pas merret per baze denimi me i rende kurse denimet tjera i shtohen ,por me kushte qe qe denimi unik te mos arrij shumen e te gjitha denimeve e as mos te kaloj maksimumin qe eshte parapa me ligj dhe 3)Sistemi i Kumulacionit -edhe ketu matet denimi veq e veq e me pas mblidhen te gjitha denimet dhe shuma e tyre paraqet denimin unik ,te perbashket . Cilat jan shkollat ne te drejten penale ,kur lajmrohen dhe cilat jan kontributet e tyre ne zhvillim te se drejtes Penale ? Si shkolla kryesore ne te drejten penale e konsiderohen : Shkolla klasike ,antropologjike ,pozitive ,sociologjike,neoklasike dhe shkolla e mbrojtjes se re shoqerore .Kto shkolla jan lajmruar ne gjysmen e dyte te shekullit XVIII dhe Shek.XIX.Keto shkolla marr ne pergjithsi secila ne menyr te vet ka kontribuar ne zhvillim te metejshem te shkences se te drejts penale. Nocioni i parimit nullum crimen sine lege,nulla pene sine lege -domethenia de rendesia juridiko-penale dhe politike e tyre ? Ky eshte parimi i legalitetit apo i ligjshmeris qe ne gjuhen shqipe d.m.th nje v.p. nuk mund te konsiderohet v.p. dhe kryeresi i saj nuk mund te denohet nese me par nuk eshte parapar me ligj .Rendesia shoqerore-politike konsiston ne sigurimin e qytetare nga arbitrariteti dhe keqperdorimet eventuale te gjykatave dhe organeve tjera shtetrore .Paraqet gurthemel per sigurimin e qytetareve ngase gjykatat qe me par e din se cilat vepra konsiderohen .v.p. e cilat vepra te lejuara.Ndersa rendesia juridike e parimit te legalitetit konsiston ne sendndertimin e 5 postulateve (kerkesave ) keto jane :qe vetem ligji te jete burim i se drejtes
  8. 8. penale ( nullum crime sine lege scripta)2.qe te ndalohet aplikimi i anlogjis (nullu crime sine lege scripta)3. qe te ndalohet veprimi retroaktiv i ligjit ,4Qe ne rastin e percaktimit te v.p. ligjvensi duhet te shpreh lex dhe shprehje te qarta dhe precize 5.Dhe ligji duhet te parasheh edhe denimet per ate veper penale nullum poena sine lege . Nocioni i Amnistis dhe Faljes .Perse eshte parapare aministia dhe falja .Kush eshte kompetent per aministin e kush per faljen . Amnistia -eshte akt me te cilin ne form te ligjit e nxerr organi me i larte shtetrire (Parlamenti) .Ajo eshte kur amnistohen me ligj kategoria e personave pa e cekur emrin dhe mbiemrin pra ketu hyn te gjith personat .Pra ne kompetenc te Parlamentit .Falja-eshte individuale ose e nje grupi te caktuar ku personat ceken me emer dhe mbiemer ku kryetari me ane te nje vendimi e fal te denuarin .Pra eshte ne kompetenc te kryetarit te shtetit apo qeveris se shtetit .Keto jane parapar me qellim qe pas tyre ata te sillen mire ,per interesa shtetrore ,politike ,per sjellje te ndryshimeve shoqerore politike.Aministia apo falja kur lirohet kyeresi i v.p. nga ndjekja quhet Abolocion. Llojet e Bashkpunimit ne kryerjen e v.p.? Kodi jone penal i njeh keto kater lloje te bashkpunimit ne kryerje te vepres penale :Bashkryerjen ,shtytjen,ndihmen dhe bashkimin kriminal.Por nese personat qe marrin pjese dhe veprojne ne keto kater forma te bashkpunimit quhen bashkryeres ,shtytes,ndihmes dhe organizatore ose antare te bashkimit kriminal te organizates kriminale.Keto 4 forma te bashkpunimit ndahen ne :1) Bashkpunimi ne kuptimin e gjere, dje 2)Bashkpunimi ne kuptimin e ngushte . Kryeresi i vepres penale konsiderohet penalisht pergjegjes sipas kodit penal ? Ne te drejten penale ,nje person konsiderohet penalisht pergjegjes nese ne kohen e kryerjes se v.p. ka poseduar cilesi te caktuara psikike dhe nese ai ka ekzistuar nje mardhenie e caktuar psikike ndaj vepres te cilen e ka kryer .Me fjal te tjera nje person kosiderohet penalisht i pergjegjshem nese ne kohen e kryerjes se V.P. ka qene i pergjegjshem dhe i fajshem. Nocioni i dashjes dhe llojet e tij ? Vepra penale eshte kryer me dashje kur kryeresi ka qen i vetedijeshem per vepren e vete dhe ka dashur qe ta kryej ,apo ka qen i vetedijeshem se per shkak te veprimit apo mosveprimit mund te shkaktohet pasoja e ndaluar por e
  9. 9. pka pranuar ,eshte dakorduar qe te shkaktohet kjo pasoj .Kemi dy lloje te dashjes :1.Dashja direkte ku hyn a)elementi intelektual apo i vetedijes dhe B)Elementi volitiv apo i deshires . Dhe 2.Dashja eventuale edhe ktu hyn dy elemetet e dashjes direkte . Veprimi i legjislacionit penal ne territor ? Legjislacioni penal i RKS zbatohet per secilin person qe kryen veper penale pjeserisht apo tersisht ne territorin e RKS .Ai rezulton nga sovraniteti i qdo shteti qe ne territorin e vete te ushtrojne pushtetin represiv dhe jurdiksionin e gjykatave.Ka karakter primar ky parim sepse konsiston ne faktin se ky perjashton rrugen "ne bis in idem " nuk guxon te ndeshkohet dy her per te njejten veper . Nocioni i matjes se denimit dhe llojet e matjes se denimit ? Me matje te denimit nenkuptojm caktimin e llojit dhe te lartesis se denimit kryeresit te v.p. Kemi 3 lloje te matjes se denimit :1.Matja ligjore(ku hyn sistemi absolut ,s.arbitrar dhe sistemi relativ.) 2.matja gjyqsore dhe 3. Matja administrative .Llojet e matjes se denimit jane : 1.Denimi afatgjat 21-40 vjet 2.denimi me burgim 15-21 vjet ,3. Denimi me gjobe ,4.Denimet alternative dhe Denimet plotesuese . Cilat veprime konsiderohen si veprime pergaditore per kryerjen e V.P. ? Kush do qe me dashej pergadit kryerjen e v.p. do te denohet nese parashihet shprehimisht me ligj . Veprimet jane : Menjanimi i pengesave per kryerjen e v.p. ,marrveshjen,planifikimin ose organizimin me personin tjeter per ta kryer v.p. si dhe veprimet e tjer ku krijohen kushtet per kryerje te drejtperdrejte te v.p. por te cilat nuk perbejne veprimin e kryerjes . . Nocioni dhe llojet e masave institucionale sipas KPMK ? Masat disiplinore jane masat kur gjykata apo prokurori konstaton se ndaj kryeresit te mitur te vepres penale mund te arriehet efekti i edukimit me masa afatshkurtera .Llojet e masave jane :1.Masat e Diversitetit - ku hyn ndermjetsimi,kerkim falja ,vijimi i rregult i esimeve ,kryerja e puneve ne dobi te pergjithshme etj. dhe 2.Masat Edukative ku hyne -qortimi gjysore ,dergimi i temiturit ne institucionin edukues , qortimi dhe dergimi ne qendren disiplinore ,Mbikqyrja e shtuar nga ana e prindit etj . Nocioni i vepres se vazhduar dhe jepni nje shembull te vepres penale te vazhduar?
  10. 10. Veper penale perbehet nga disa vepra te njejta ose te ngjashme te kryera ne lidhshmeri kohore nga i njejti kryeres .Kto veprime ne te shumten e rasteve jan qeshtje pasurore ,pronesore etj . Nocioni i mbrojtjes se nevojshme dhe kushtet per ekzistimin e saj? Vepra e kryer ne mbrojtje te nevojshme nuk eshte veper penale . Ajo do te ekzistoj psh . ne rastin kur personi a e sulmon personin b me thik mirpo personi b ne mbrojtje e mbyte personin A.Nese kryeresi i kalon kufijt e mbrojtjes se nevojshme denohet me lehte .Ajo eshte mbrojtja e domosdoshme per te zbrapsur sulmin e kunderligjshem . Llojet e Masave te trajtimit te detyrueshem dhe kujt mund t'iu shqiptohen ? Kodi yne Penal parasheh keto 3 lloje te trajtimit te detyrueshem : 1.Trajtimi i detyrueshem psikiatrik me ndalim ne institucionin shendetsore,,2.Trajtimi i detyrueshem psikiatrik ne lir dhe 3. Trajti me ane te rehabilitimit te pesonave t varur nga droga dhe Alkooli . Qka jan masat e diversitetit ? Qëllimi i masave të diversitetit është që të parandalojë, kur është e mundur, fillimin e procedurës ndaj kryerësit të mitur, të ndihmojë rehabilitimin pozitiv dhe riintegrimin e të miturit në bashkësinë e tij me qëllim të parandalimit të sjelljes recidiviste. Sanksionet penanle dhe masat e trajtimit te detyrueshem? Masat e trajtimit te detyrueshem nuk jan sanksione penale ,por jan masa te posaqme sui generis te karakterit mjeksor te cilat i shqiptohen vetem kryersve me pa aftesi mendore apo nen ndikimin e alcoolit ,dhe doreges .Ne sanksione penale hyn :denimet kryesore ,alternative ,plotesuese dhe vrejtja gjyqsore . Denimet plotesuese dhe alternative ? Denimet plotesuese jan lloje te posaqme te sanksioneve penale qe jan paraqit se denimet kryesore nuk mund te jen te vetmet mjete efikase ndaj kryeresve te v.p.Denimet Alternative jane :denimi me kushte ,gjysmeliria dhe urdheri per pune ne dobi te pergjithshme . Urdheri per kompensimin e humbjes apo dëmit? Behet kur gjykata e dënon Personin qe eshte shpallur fajtor per qfardo V.P.
  11. 11. Gjykata e urdheron qe ta kryej Dëmshpërblimin ndaj viktimes. Marrja e lejes se vozitjes ? Bhet kryesisht ndaj kryersve te V.P. qe e rrezikojn Trafikun ,ketu gjykata mund t'ia marr lejen apo nje kategori te lejes se caktuar dhe mund t'ia ndaloj qe ta marr ate prej 1 deri 5 vite .Leja i merret me vendim te formes se prere. Dënimi me kushtë? Denimi me kushte eshte denimi i pare alternativ ,ketu gjykata ia cakton denimin dhe per te njejten kohe urdheron qe ai denim te mos ekzekutohet deri sa nuk kryen ndonje V.P. tjeter per nje kohe qe nuk eshte me e shkurt se 1 vit e as me gjat se 5 vite . Vepra Penale me mosveprim te drejte dhe jo te drejte ? V.P. me mos veprim te drejte jan ato vepra te cilat jan percaktu se mund te kryhen me mosveprim .Psh. Mos dhenia e ndihmes personit jeta e te cilit eshte ne rrezik. Veprat Penale me Mosveprim jo te drejte -jane ato vepra qe kryhen me veprim por ne disa raste kryhen edhe me mos veprim .Psh. V.P te vrasjes qe kryhen me veprim por mund te kryhen edhe me mos veprim ne rastin kur e ëma me qellim qe ta privoj nga jeta femijen e vet nuk i jep ushqim dhe keshtu per shkak te mungeses se ushqimit femija vdes. Figura e vepres Penale ? Figura e vepres penale nenkupton tersin e elemtenteve te vepres penale te caktuar ,perkatsisht qdo veper penale posedon elementet e veta te posaqme ku nga dallohet edhe prej veprave tjera penale. E drejta e Azilit dhe shkaqet qe e kushtzojn njohjen e tij ? Termi Azil rrjedh prej fjales latine Asylum qe do te thote strehim.Me Azil ne te drejten penale nenkuptojm stehimin e shtetasve te huaj apo personave pa shtetesi ne shtetin e caktuar ,qe ndiqen per shkak te aktivitetev te tyre ,te cilat per interesin e gjithmbarshem te njerzimit konsiderohen vepra te demshme ,por perkundrazi ,konsiderohen vepra te dobishme dhe progresive . Pyetje te Mbyllura Nese ligji i ri nuk e inkriminon vepren ,por kryeresi i Vepres penale eshte denuar me aktgjykim perfundimtar ne pajtim me ligjin e meparshem ,sanksioni penal? A)Ekzekutohet B) nuk fillon te ekzekutohet ,c) nderpritet ne rast se ka filluar te
  12. 12. ekzekutohet , ç)Ekzekutohet sanksioni qe eshte me i favorshem per kryeresin . Nese kryeresi i tejkalon kufijt e nevojes ekstreme ,konform dispozitave te KPK KRYERESI I V.p te ketill? A)Denohet me bute b)Lirohet nga denimi c)Denohet me rende . Sipas dispozitave te KPK personi qe me dashje ndihmon tjetrin te kryej v.p. denimi per ndihmesin nuk mund te jet me i lart se : A)3/4 e maximumit te parapare per v.p. b) 2/3 e maksimumit te parapare per vepren penale C) 1/2 e maksimumit te parapare per v.p. D)3/5 e maksimumit te parapare per v.p. Urdherat nga larte per te kryer v.p. te gjenocidit jan gjithmon qartazi : A)Te ligjshme B)Te paligjshme c)varet nga rasti konkret. Te veprat penale divergjente te bashkeekzekutimit i domosdoshem verpimet e bashkeekzekutuesve kan per qellim ? Realizimi i interesave te perbashkta B)realizimi i interesave te kunderta C) Realizimi i Interesave te Përgjithshme . Bashkim idela te V.P. KEMI : A) Kur nje person me shum veprime kryen 2 e me shum vepra penle ,B)Kur nje person me nje veprim kryen dy e me shum V.p. ,C)Kur nje person me shum veprime kryen nje Veper penale . Sipas dispozitave te KPK,personi konsiderohet penalisht pergjegjes per vepren penale te kryer nga pakujdesia : A)Vetem nese kete shprehimisht e parashikon ligji , B)Pet te gjitha V.P. te kryera , C)Varet prej rastit konkret D)Vetem per V.P. te renda. Sipas dispozitave te kpk, kur midis veprimit ose mosveprimit te tij dhe pasojave mungon lidhja shkasore ose kur nuk nuk ka mundesi te shkaktohet pasoja " Kryeresi i vepres penale nuk eshte penalisht i pergjegjshem . Bashkëekzekutuest përgjigjen penalisht mbrenda kufijve te :A)Dashjes direkte ,B)Dashjes eventuale C)Pakujdesis me vedije dhe d)Pa vetedije Konform dispozitave te KPK,perpos kushteteve te tjera qe duhet plotesuar per te ekzistuar bashkimi kriminal kryeresi duhet te kete kryer nje v.p. per te cilen eshte parapar denimi :Me se paku 5 vite ; Kohezgjtja e nje detyrimi te perfshir ne denime kusht me urdher per mbikqyrje nga sherbimi sprovues ,nuk mund te jete :A)Me pak se 6 muaj as me shum se 3
  13. 13. vite Sipas KPK,Verejtja e gjykates eshte :Sanksion Penal i Pavarur .. Sipas Kodit penal te kosoves ,burgimi afatgjat shqiptohet ne kohezgjatje prej :21-40 vite. Me rastin e shuarjes se sanksioneve penale,perjashtohen vetem: e drejta e organit shtetrore ne shqiptimin ose ekzekutimin e sanksionit penal; Llogaritja e kohes se kaluar e paraburgimit ne denim nga ana e gjykates eshte : E Detyrueshme . Sipas dispozitave te kpk nje dit paraburgim,nje dite heqje liris ,nje dite burgim afatgjat ,me qellim te llogaritjes se denimit me gjobe :Barazohen me 20 euro. Sipas ligjit penal per te mitur te kosoves ,te mitur konsiderohen personat qe kane mbushur moshen : 14-16 vite .........kurse 14-16 te mitur te rinje ,16-18 te mitur te rritur . Sipas LPMK ,llojet e masave institcionale jane : Mbikqyrja e shtuar nga ana e prindit apo kujdestarit ,B)qortimi dhe dergimi i tij ne qendren disiplinore,C)Dergimi ne institucionin edukues ,korrektues dhe ne ate per kujdesje te posaqem. Me falje te denimit personave u jepet lirimi nga ndjekja ,lirimii i plot ose i pjesshem nga ekzekutimi i denimit ,zevendesimi i denimit te shqiptuar me nje denim me te bute ose shlyerja e denimit te denuarve : Te Caktuar emer per emer. Konform Dispozitave te KPK,ashpersimi i denimit per recedivizm te shumfisht ,gjykata mund te shqiptoj denimin me te rende duke ia shtuar maksimumit te posaçëm te denimit jo me shum se : 1/2 e atij maksimumi. Ndihmesi pergjigjet penlisht brenda kufijve te :Dashjes se tij . Elementet e pakujdesis me vetedije ose mendjelehtesis jane : I vetedijes ose i shpreses. Cili vend konsiderohet vend i kryerjes se v.p. sipas kodit penal te kosoves ? Vendi ku eshte ndermarr veprimi dhe ku eshte shkaktuar pasoja .
  14. 14. Sipas KPMK persona madhor te rinje konsiderohen personat qe kane moshen : 14-18 vjet , 18-21 apo 18-23 . Denimi me kushte mund te shqiptohet me kohezgjatje nga: 1-5 vjet . Shkaqet qe e kushtezojne parashkrimin e ndjekjes penale jane : B Veprimet procedurale te organit shttrore per te siguruar kryeresin e vepres penale apo kryerja e v.p. te re.

×