Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Presentatie Bert Bruggink - visie op 2012

1,591 views

Published on

Deze presentatie is getoond op maandag 23 januari tijdens het seminar Visie op 2012 met Bert Bruggink & Jaap van Duijn.

Meer info op www.kennisvloer.nl

Published in: Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Presentatie Bert Bruggink - visie op 2012

  1. 1. Crisis op crisis Wanneer houdt het op? Bert Bruggink
  2. 2. Grote veranderingen in 2008…
  3. 3. Agenda <ul><li>Kredietcrisis </li></ul><ul><li>Financiële crisis </li></ul><ul><li>Economische crisis </li></ul><ul><li>Landencrisis </li></ul><ul><li>Pensioencrisis </li></ul>
  4. 4. Kredietcrisis Goedkoop krediet, dure huizen <ul><li>Lage rente 2002-2004 </li></ul><ul><li>- Weinig wanbetaling </li></ul><ul><li>- Speurtocht rendement </li></ul><ul><li>- Rommelhypotheken </li></ul><ul><li>- Speculatie </li></ul><ul><li>- Stijgende huizenprijzen </li></ul><ul><li>Rentes omhoog 2004-2006… </li></ul><ul><li>- Luchtbel geknapt </li></ul><ul><li>- Betalingsproblemen subprime </li></ul><ul><li>- ‘Resets’ dreef gedwongen verkoop </li></ul><ul><li>- Inmiddels lijkt de bodem bereikt </li></ul>
  5. 5. Kredietcrisis Securitisatie: tweedehands leningen <ul><li>Gebundelde pakketten leningen in aparte BV’s (conduits, SPV, SIV, …) </li></ul><ul><li>Risicomandjes met credit ratings </li></ul><ul><li>Laagste mandje eerst geraakt </li></ul><ul><li>Liquiditeitsrisico </li></ul><ul><li>Banken als sponsoren </li></ul><ul><li>$2500mrd uitgegeven in 2006 </li></ul><ul><li>$1900mrd in entiteiten </li></ul><ul><li>Waarvan ¼ subprime </li></ul><ul><li>Originate-to-distribute: </li></ul><ul><li>Einde business model </li></ul>
  6. 6. Financiële crisis Van marktimplosies naar afboekingen <ul><li>Betalingsproblemen subprime </li></ul><ul><li>ABCP-beleggers lopen weg </li></ul><ul><li>Liquiditeitsnood speciale vehikels </li></ul><ul><li>Spanning interbancaire geldmarkt </li></ul><ul><li>Onzekerheid en wantrouwen </li></ul><ul><li>Besmetting op financiële markten </li></ul><ul><li>Wat is de prijs? </li></ul><ul><li>Enorme afboekingen ($1000 miljard) </li></ul><ul><li>Slachtoffers (NIBC, Northern Rock) </li></ul><ul><li>Schaars kapitaal selectiever ingezet </li></ul>
  7. 7. Financiële crisis Eind 2008: Systeemrisico’s & nationalisaties <ul><li>Grote zakenbanken: </li></ul><ul><li>Bear Stearns weg, Lehman valt om, Merril Lynch fuseert, Morgan Stanley en Goldman Sachs worden ‘gewone’ banken </li></ul><ul><li> Einde business model </li></ul><ul><li>IJsland failliet na val Glitner, Landsbanki (IceSave), Kaupthing </li></ul><ul><li>VS: $700mrd reddingsfonds </li></ul><ul><li>Europa: > €1000mrd garanties; </li></ul><ul><li>€ 190- €230mrd injecties </li></ul><ul><li>Nederland: nationalisatie Fortis/ABN; </li></ul><ul><li> € 20mrd ‘stroppenpot’ voor </li></ul><ul><li>kapitaalinjecties; €200mrd </li></ul><ul><li>garantieregeling bancaire leningen </li></ul>
  8. 8. Financiële crisis Alle registers open <ul><li>Liquiditeits-Tsunami centrale banken </li></ul><ul><li>Staatskapitaal naar banken </li></ul><ul><li>Nationalisaties </li></ul><ul><li>Opkoopregelingen </li></ul><ul><li>Garantieregelingen </li></ul><ul><li>Verstandige aanpassing boekhoudregels </li></ul>
  9. 9. Financiële crisis Tijdelijke stabilisatie <ul><li>Vanaf maart 2009 sprake van stabilisatie </li></ul><ul><li>Risicopremies in veel markten weer naar beneden </li></ul><ul><li>Beurzen herstelden zich enigszins </li></ul><ul><li>Maar: volumes over het algemeen nog lager </li></ul><ul><li>Onzekerheden bleven en inmiddels hernieuwde stress </li></ul>
  10. 10. Economische crisis Na de Grote Recessie (2009) …
  11. 11. Economische crisis … het Grote Herstel? (2010)
  12. 12. <ul><li>Wereldwijde economische groei zet waarschijnlijk door, maar: </li></ul><ul><ul><li>Kans op beleidsfouten en recessie aanzienlijk toegenomen </li></ul></ul><ul><ul><li>Europese politieke crisis duurt maar voort </li></ul></ul><ul><ul><li>Groei Eurogebied blijft ongelijk verdeeld, al komen ook diverse ‘kernlanden’ nadrukkelijk in de buurt van een recessie </li></ul></ul><ul><ul><li>Politieke crisis in de VS, belabberde overheidsfinanciën en afwaardering kredietwaardigheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Groei opkomende markten loopt tegen grenzen aan, risico’s oververhitting nemen toe </li></ul></ul>Economische crisis Mondiale groei zwakt af in 2012
  13. 13. Landencrisis Fors opgelopen staatsschulden NED
  14. 14. Landencrisis Onhoudbaar hoge rentevoeten
  15. 15. Landencrisis Politieke crisis besmet de markten <ul><li>Nog altijd geen ‘allesomvattende’ oplossing, wel kleine stapjes voorwaarts </li></ul><ul><li>Top 26 oktober 2011: </li></ul><ul><ul><li>Meer hulp aan Griekenland </li></ul></ul><ul><ul><li>Grotere vuurkracht EFSF, maar hoe? </li></ul></ul><ul><ul><li>Herkapitalisatie banken (8% naar 9%) </li></ul></ul><ul><li>Top 8/9 december 2011 </li></ul><ul><ul><li>Focus op handhaving begrotingsregels </li></ul></ul><ul><ul><li>Vervroegde start ESM </li></ul></ul><ul><ul><li>Extra steun via IMF </li></ul></ul><ul><li>De vooruitgang gaat langzaam, ondertussen nemen de spanningen in het Europese bankwezen toe </li></ul>Risico slaat over op bedrijven Geldmarkt loopt weer vast
  16. 16. Landencrisis ECB verleent eerste hulp <ul><li>Schoorvoetend, want buiten haar mandaat en symptoombestrij-dend in plaats van de kern van het probleem adresserend </li></ul><ul><li>ECB koopt staatsobligaties op en verstrekt liquiditeit </li></ul><ul><li>Volledige toewijzing 3-jaars financiering eind december </li></ul><ul><li>Opkopen staatsobligaties: tempo laatste weken afgenomen </li></ul><ul><li>Effectief; brengt enige rust in Spaanse en Italiaanse markten </li></ul>Liquiditeitssteun aan bankwezen Opkopen staatsobligaties
  17. 17. Landencrisis Hoe is de domino te stoppen?
  18. 18. Landencrisis Euro-obligaties als oplossing? <ul><li>Euro-obligaties en verdergaande politieke integratie? </li></ul><ul><li>Vormgeving: </li></ul><ul><li>Kruislingse garanties tussen lidstaten </li></ul><ul><li>Automatische (politieke) sancties </li></ul><ul><li>Rente differentiatie o.b.v. begrotingspositie </li></ul><ul><li>Voordelen: </li></ul><ul><li>Geen speculatie tegen individuele landen meer mogelijk </li></ul><ul><li>Grote markt met liquiditeitsvoordeel voor sterke landen </li></ul><ul><li>Nadelen: </li></ul><ul><li>Alle drie de elementen noodzakelijk voor succes </li></ul><ul><li>Politiek vooralsnog volstrekt onhaalbaar </li></ul>
  19. 19. Landencrisis Aanhoudend uitdagend krachtenveld Kennis & Economisch Onderzoek Economische omstandigheden Marktsentiment Binnenlandse politiek Europese politiek Externe hulp van ECB & IMF Wanbetaling door landen?
  20. 20. Landencrisis Maar: wanbetalen ≠ euro-exit! <ul><li>Zwak land </li></ul><ul><li>Bankencrisis </li></ul><ul><li>Kapitaalvlucht </li></ul><ul><li>Begrotingsevenwicht </li></ul><ul><li>Hogere rente door wisselkoers- en inflatierisico </li></ul><ul><li>Faillissementsgolf </li></ul><ul><li>Economische crisis </li></ul><ul><li>Sterk land </li></ul><ul><li>Veel sterkere munt </li></ul><ul><li>Uitvoergeleide krimp </li></ul><ul><li>Loonmatiging t.b.v. prijsconcurrentieherstel </li></ul><ul><li>Afwaarderen/-stempelen van vorderingen </li></ul><ul><li>Vermogensverliezen remmen economie nog verder </li></ul>Kennis & Economisch Onderzoek
  21. 21. Landencrisis Zorgelijke ‘State of the Union’
  22. 22. Landencrisis Verenigde Staten politiek tot op ‘t bot verdeeld <ul><li>2 partijen, 1 loopgraaf, geen structurele oplossingen </li></ul><ul><li>Schertsvertoningen 2011 </li></ul><ul><li>Voorjaar: begroting 2011 </li></ul><ul><li>Zomer: verhoging schuldplafond </li></ul><ul><li>Najaar: automatische bezuinigingen getriggerd </li></ul><ul><li>Afwaardering kredietwaardigheid door S&P (AAA  AA+) </li></ul><ul><li>Schokgolf door de markt </li></ul><ul><li>Maar staatsrente VS daalt </li></ul><ul><li>En CDS al snel weer terug op pre-afwaarderingsniveau </li></ul><ul><li>2012 in teken van verkiezingen, niet van structurele hervormingen </li></ul><ul><li>VS blijft bekende haven, bekend maakt bemind </li></ul>
  23. 23. Pensioencrisis Bezuinigen op toezeggingen onvermijdelijk <ul><li>Gaat de rente (snel) weer omhoog? </li></ul><ul><li>Mag met beursherstel worden gerekend? </li></ul><ul><li>Hoeveel ouder gaan we nog worden? </li></ul><ul><li>Verhoging AOW-leeftijd onvermijdelijk </li></ul><ul><li>Verhoging pensioenleeftijd eveneens </li></ul><ul><li>Verminderen toezeggingen (bijvoorbeeld: basis + variabel) </li></ul><ul><li>Lagere uitkering naarmate mensen ouder worden </li></ul>
  24. 24. Pensioencrisis Rente is vaker lang laag geweest
  25. 25. Pensioencrisis Int’l perspectief: dure toezeggingen
  26. 26. Pensioencrisis Int’l perspectief: veelal staats-”gedekt”
  27. 27. Pensioencrisis Wie veel heeft, kan veel verliezen
  28. 28. Crisis op crisis Wanneer houdt het op? <ul><li>Jarenlange stagnatie huizenprijzen mogelijk </li></ul><ul><li>Inkomens onder druk. Bezuinigingsdruk & HRA. </li></ul><ul><li>Lagere economische groei dan in het verleden </li></ul><ul><li>Verhulde zegening: verkleint kans op volgende crisis </li></ul><ul><li>Alsnog handelsbarrières opgeworpen </li></ul><ul><li>Pijn nu voelbaar bij bredere bevolking. Populistische maatregelen niet uit te sluiten. </li></ul><ul><li>Nieuwe euro-spanningen en uiteenvallen eurozone </li></ul>

×