Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Նատրիումի քլորիդը (NaCl)կամ կերակրիաղը նատրիումի և քլորի քիմիականմիացությունն էֈ Նատրիումի բնականմիացություններից ամենից մ...
Նատրիումիքլորիդը անգույնբյուրեղային նյութէ՝ աղի համովֈՄանր ջարդվածվիճակում այնսպիտակ գույնունիֈ
Նատրիումի քլորիդը լուծվածվիճակում գտնվում է ծովերի ևօվկիանոսների ջրերումֈ Ծովիջուրը պարունակում է մինչև 3%նատրիումի քլորիդ...
Տարածված է նաև նատրիումիքլորիդի ստացումը աղիլճերից, օրինակ՝ Բասկունչակև Էլտոն լճերիցֈ Մի ժամանակդրանք ծովածոցեր էինֈԱնջատվ...
Նատրիումի քլորիդն անհրաժեշտ է մարդուօրգանիզմին․ դրա համար էլ այդ աղը պատկանումէ առաջին անհրաժեշտության մթերքների թվինֈՇատ ...
Աղը աստվածների նախընտրած նյութն է»,-ՀոմերոսԱյժմ ամենաէժան սննդամթերքներից մեկըհամարվող կերակրի աղը երբևէ ստիպում էրմարդկան...
Մեծ է կերակրի աղի կիրառությունը նաև արդյունաբերության մեջ:Աղը օգտագործում են դեղամիջոցների, օճառի ,թղթի, ապակու,գործվածքնգ...
Չինաստանում աղի վրա հարկեր էին դրվածդեռևս մ.թ.ա. 7-րդ դարում: Չնայած ժողովրդիանընդհատ դժգոհություններին, այդ հարկերըբարձր ...
Մի շարք աղեր՝մալաքիտը, լազուրիտը, պաղլեղները, կերակրի աղը և այլն, հունական ևալքիմիական ձեռագրերում անվանվումեն «հայկական ա...
Կենցաղում օգտագործվող մի շարք աղեր դեռ հնուցունեն «կենցաղային» (ոչ քիմիական) անվանումներ.խմելու սոդա՝ նատրիումի հիդրոկարբո...
Կենցաղում օգտագործվող մի շարքաղեր դեռ հնուց ունեն«կենցաղային» (ոչ քիմիական)անվանումներ. խմելու սոդա՝նատրիումի հիդրոկարբոնա...
: Քարաղի խոշոր հանքավայրեր կանԿանադայում, Լեհաստանում,Ռուսաստանում, Անգլիայում և այլուր:Հայկական լեռնաշխարհում բարձրորակքա...
Ավանի աղի հանքի հիմքի վրագործում են Ավանի աղի կոմբինատըև Հանրապետականանձավաբուժական կենտրոնը,որտեղ բուժում են բրոնխայինհեղ...
ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆՃԱՄՓՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ ԱՎԱՆԻ ԱՂԻ ԿՈՄԲԻՆԱՏ
ՈՒՂԵՎՈՐՎԵՑԻՆՔ ԱՎԱՆԻ ԱՂԻ       ԿՈՄԲԻՆԱՏ:
ՎԵՐՋԱՊԵՍ ՀԱՍԱՆՔ:
ՄՈՒՏՔԻ ՄՈՏ ՏԵՍԱՆՔ ԱՂԻՑՊԱՏՐԱՍՏՎԱԾ ՔԱՆԴԱԿՆԵՐ
ԳՈՐԾԱՐԱՆԸ
ՄԵՆՔ ՏԵՍԱՆՔ ԻՆՉՊԵՍ ԵՆ ԱՂԱՋՈՒՐԸՈՒՂԱՐԿՈՒՄ ՉՈՐԱՆԱԼՈՒ:
ՄԵՆՔ ԲՈԼՈՐՍ ԳԻՏԵՆՔ, ՈՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻԱՂԻ ՄԵՋ ՅՈԴ ՉԿԱ ԴՐԱ ՀԱՄԱՐԳՈՐԾԱՐԱՆՈՒՄ ԱՂԸ ՅՈԴԱՑՎՈՒՄ Է:
ՅՈԴԱՑՎԵԼՈՒՑՀԵՏՈ ՆՈՐԻՑՈՒՂԱՐԿՈՒՄ ԵՆՉՈՐԱՆԱԼՈՒ:
ԱՂԻ ԿՈՄԲԻՆԱՏԻԼԱԲՈՐԱՏՈՐԻԱՆ
ԱՅՆՏԵՂ ՏԵՍԱՆՔ ՆՐԱՆՑՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՎԱԾ ՍԱՐՔԵՐԸ:
ԼԱԲՈՐԱՆՏԸ ՄԵԶ ՄԻ ՓՈՐՁ ՑՈՒՅՑ ՏՎԵՑ,ՈՐՊԵՍԶԻ ՀԱՄՈԶՎԵԻՆՔ ԱՅԴ ԱՂԸՅՈԴԱՑՎԱԾ ԷՐ, ԹԵ ՈՉ:
Այնուհետև գնացինքփաթեթավորման բաժին:
Վերցրեցինք քարաղ դպրոցիլաբորատորիայում մաքրելուհամար
Ավանի աղի կոմբինատիցբերած քարաղը մաքրեցինք մերքիմիայի լաբորատորիայում:http://www.youtube.com/watch?v=OiynaUP_gkU
Մաքրած աղից Էմիլեան ստացավարհեստական ձյունhttp://www.youtube.com/watch?v=PT1Fn3vALDE
1.Ինչպիսի± նյութ է կերակրի աղը` անօրգանական, թե± օրգանական; պարզ թե±բարդ, ո±րն է նրա քիմիական բանաձևը և գիտական անունը……2....
Na cl digitec-2013
Na cl digitec-2013
Na cl digitec-2013
Na cl digitec-2013
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Na cl digitec-2013

1,749 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Na cl digitec-2013

  1. 1. Նատրիումի քլորիդը (NaCl)կամ կերակրիաղը նատրիումի և քլորի քիմիականմիացությունն էֈ Նատրիումի բնականմիացություններից ամենից մատչելիննատրիումի քլորիդն էֈ
  2. 2. Նատրիումիքլորիդը անգույնբյուրեղային նյութէ՝ աղի համովֈՄանր ջարդվածվիճակում այնսպիտակ գույնունիֈ
  3. 3. Նատրիումի քլորիդը լուծվածվիճակում գտնվում է ծովերի ևօվկիանոսների ջրերումֈ Ծովիջուրը պարունակում է մինչև 3%նատրիումի քլորիդֈ Ծովի ջուրըգոլորշիացնելիս նրա մեջլուծված աղերը բյուրեղանումենֈ Դրանից ծովափնյավայրերում օգտվում եննատրիումի քլորիդարդյունահանելու համարֈԻսրայելի և Հորդանանիգոլորշիացման աղայինավազաններըՄեռյալծովի հարավային մասումֈ
  4. 4. Տարածված է նաև նատրիումիքլորիդի ստացումը աղիլճերից, օրինակ՝ Բասկունչակև Էլտոն լճերիցֈ Մի ժամանակդրանք ծովածոցեր էինֈԱնջատվելով ծովերից, ծովերըփոխարկվում են լճերիֈ Աղիլճերը չորանում էին և նրանցբյուրեղային ձևով նստում էրնատրիումի քլորիդըֈ Այսպիսիաղը կոչվում է ինքնանիստաղֈ Վերջնականապեսչորացած աղի լճերիցտեղերում առաջացել ենքարաղի հանքերֈ
  5. 5. Նատրիումի քլորիդն անհրաժեշտ է մարդուօրգանիզմին․ դրա համար էլ այդ աղը պատկանումէ առաջին անհրաժեշտության մթերքների թվինֈՇատ նոսր լուծույթի ձևով կերակրի աղը կիրառվումէ նաև բժշկության մեջ (ֆիզիոլոգիական լուծույթ)։Նատրիումի քլորիդը կիրառվում է պահածոներպատրաստելու համար, այսինքն՝ սնունդըփչանալուց պաշտպանելու համարֈ Աղ դրվածմիսը, ձուկը, բանջարեղենը ավելի երկար ենպահվում, քան թարմ վիճակում, որովհետև բարձրկոնցենտրացիաների դեպքում աղը սպանում էփտեցնող միկրոօրգանիզմներըֈՄեծ քանակությամբ կերակրի աղ օգտագործվում էնաև քիմիական արդյունաբերությանմեջ`նատրիումի հիդրօքսիդ, սոդա և նատրիումի այլմիացություններ, ինչպես նաև քլոր և այլմիացություններ ստանալու համարֈ
  6. 6. Աղը աստվածների նախընտրած նյութն է»,-ՀոմերոսԱյժմ ամենաէժան սննդամթերքներից մեկըհամարվող կերակրի աղը երբևէ ստիպում էրմարդկանց կռվել, ապստամբել, սպանելմիմյանց, վաճառել ստրկության և քոչել միերկրից մյուսը: Դրա կարևորությունըհասկանում էին դեռևս մեր թվարկությունիցառաջ: Առանց աղի չի կարող ապրել և ոչ միկենդանի օրգանիզմ: Աղի օրական պահանջըհասուն մարդու օրգանիզմի համար միջինհաշվով կազմում է 10-15 գ: Միևնույնժամանակ 80 կգ զանգվածով մարդըկմահանա, եթե մեկ օրվա ընթացքումհամարձակվի ընդունել մոտավորապես 250գաղ: Հետազոտությունները ցույց են տվել, որավելցուկ կերակրի աղի օգտագործումըբերում է կատարախտով հիվանդանալուհավանականության մեծացման,տեսողության վատացման, արյան և աչքիճնշման բարձրացման: Մյուս կողմից`կերակրի աղի պակասը բերում է սիրտ-անոթային հիվանդությունների զարգացմանհավանականության մեծացման,ինչպես նայևինֆարկտների և ինսուլտների հետևանքովմահացութան դեպքերը:
  7. 7. Մեծ է կերակրի աղի կիրառությունը նաև արդյունաբերության մեջ:Աղը օգտագործում են դեղամիջոցների, օճառի ,թղթի, ապակու,գործվածքնգորերի ստաղման համար : Չնայած կերակրի աղի մեծկիրառությանը` աղի օգտագործման 30 %-ը բաժին է ընկնում սննդին:Կերակրի աղի համաշխարհային պաշարները հսկայական են ևկազմում են մոտավորապես 3.5-4.0 գ1015 տոննա: Օվկիանոսում`յուրաքանչյուր 1մ3 ջրում, միջին հաշվով 27.2 կգ աղ էպարունակվում:Կերակրի աղը այն հազվագյուտ նյութերից է, որը հանքից դուրսբերելուց հետո օգտագործվում է համարյա առանց վերամշակման:Այսքան անհրաժեշտ այս նյութի պաշարները, սակայն, միշտ չէ, որբավարարել են մարդկանց պահանջները: Վաղնջականժամանակներում աղ ստանում էին կրակի վրա որոշ բույսեր այրելովկամ չորացնելով և առաջացածը օգտագործելով սննդի մեջ` որպեսհամեմունք: Մոտ 2000 տարի առաջ աղ սկսեցին ստանալ ծովի ջրիշոգիացման ճանապարհով:Աղի գինը այնքան բարձր էր, որ Հին Հռոմում զինվորականներինվարձատրում էին աղով: «Աղ» էր կոչվում հռոմեացի զինվորներիաշխատավարձը. այդ է պատճառը, որ իտալերեն մանրադրամըանվանում են «Soldi», անգլերեն՝ «Salari» աշխատավարձ:Հնում որոշ ցեղեր երդում տալիս` մատը դնում էին աղով լցվածանոթի մեջ:Արաբական և թուրքական որոշ ցեղեր պայմանագրերը կնքում էինտարայի վրա, որում աղ էր դրված:12-րդ դարում Ռուսաստանում աղի վրա բավականին բարձրտուրքեր էին դրված` ի հօգուտ պետության: 16-րդ դարում էլ ավելիբարձրացվեցին աղի հարկերը: Դրանք գանձվում էին ոչ միայննրանցից, ովքեր վաճառում էին, այլ նաև նրանցից, ովքեր գնում էին:Աղի թանկ արժեքը մշտապես խռովություններ էր առաջացնումՑարական Ռուսաստանում: 17-րդ դարում այնքան էր սրվելիրավիճակը, որ 1648 թվականին Մոսկվայում տեղի ունեցավ խոշորմի ապստամբություն, որը հայտնի է «Աղի բունտ»անվամբ:
  8. 8. Չինաստանում աղի վրա հարկեր էին դրվածդեռևս մ.թ.ա. 7-րդ դարում: Չնայած ժողովրդիանընդհատ դժգոհություններին, այդ հարկերըբարձր էին մինչև 20-րդ դարի սկիզբը: Աղիմաքսանենգության համար Չինաստանումմահապատիժ էր նախատեսված:1826 թվականին Չինաստանի Քեինդու գավառայցելած Մարկո Պոլոն նկարագրել էր այդերկրում լայնորեն կիրառվող աղիցպատրաստված մանրադրամը:Այսօր աղ ստանում են աղի լճերինստվածքների և քարաղի հանքերից:Հետագայում, աղահանքեր հայտնաբերումիցհետո, աղի գինը, իհարկե, ընկավ, բայց նրակարևորությունը շարունակում է մնալ շատմեծ:ՀՀ-ում աղի հիմնական մասը արտահանվում էԱվանի աղի հանքից: Ավանի աղի հանքին կիցգործում է նաև աղի բուժիչ քարանձավ:
  9. 9. Մի շարք աղեր՝մալաքիտը, լազուրիտը, պաղլեղները, կերակրի աղը և այլն, հունական ևալքիմիական ձեռագրերում անվանվումեն «հայկական աղ»: Ըստ հայտնիքիմիկոսներ ֆրանսիացի Մ.Բերթլոյի, գերմանացի Վ. Մեյերի ևուրիշների՝ այդ աղերն այդպես ենանվանվել անցյալում Հայաստանիցարտահանված լինելու պատճառով: Այդանվանումը հաճախ է հանդիպում նաևմիջնադարյան հայկական ձեռագրերում:Աղերն օգտագործվում ենապակու, կաշվի, ներկերիարտադրության, մետաղաձուլության, մանածագործության, քիմիականարդյունաբերության, սննդարդյունաբերության, բժշկության, գյուղատընտեսության մեջ, կենցաղում և այլուր:
  10. 10. Կենցաղում օգտագործվող մի շարք աղեր դեռ հնուցունեն «կենցաղային» (ոչ քիմիական) անվանումներ.խմելու սոդա՝ նատրիումի հիդրոկարբոնատ(NaHCO3), լվացքի սոդա՝ նատրիումի կարբոնատ(Na2CO3), ժավել՝ նատրիումի հիպոքլորիտ (NaClO),քլորակիր՝ կալցիումի հիպոքլորիտ [Ca(ClO)2] և քլորիդ(CaCl2), բորակներ՝ նատրիումի, կալիումի, կալցիումի,բարիումի նիտրատներ, շիբ՝ կալիումի և ալյումինիսուլֆատի բյուրեղահիդրատ [KAl(SO4)2 . 12H2O], դառըկամ անգլիական աղ՝ մագնեզիումի սուլֆատիբյուրեղահիդրատ (MgSO4.7H2O), «մարգանցովկա»՝կալիումի պերմանգանատ (KMnO4), և այլն:Կերակրի աղը՝ նատրիումի քլորիդը (NaCl), անգույն,բյուրեղային, ջրում լուծվող նյութ է: Բնության մեջտարածված է հալիտ միներալի ձևով, որն անվանումեն նաև քարաղ: Բնական քարաղը մետաղականնատրիումի հետքեր պարունակելու հետևանքովերբեմն կապտավուն է, առաջացնում է խոշորհանքավայրեր: Քարաղի խոշոր հանքավայրեր կանԿանադայում, Լեհաստանում, Ռուսաստանում,Անգլիայում և այլուր: Հայկական լեռնաշխարհումբարձրորակ քարաղի պաշարներով հայտնի են Կողբիև Նախիջևանի, իսկ ՀՀ-ում՝ Ավանի աղի հանքերը:
  11. 11. Կենցաղում օգտագործվող մի շարքաղեր դեռ հնուց ունեն«կենցաղային» (ոչ քիմիական)անվանումներ. խմելու սոդա՝նատրիումի հիդրոկարբոնատ(NaHCO3), լվացքի սոդա՝նատրիումի կարբոնատ (Na2CO3),ժավել՝ նատրիումի հիպոքլորիտ(NaClO), քլորակիր՝ կալցիումիհիպոքլորիտ [Ca(ClO)2] և քլորիդ(CaCl2), բորակներ՝ նատրիումի,կալիումի, կալցիումի, բարիումինիտրատներ, շիբ՝ կալիումի ևալյումինի սուլֆատիբյուրեղահիդրատ [KAl(SO4)2 .12H2O], դառը կամ անգլիականաղ՝ մագնեզիումի սուլֆատիբյուրեղահիդրատ (MgSO4.7H2O),«մարգանցովկա»՝ կալիումիպերմանգանատ (KMnO4), և այլն:
  12. 12. : Քարաղի խոշոր հանքավայրեր կանԿանադայում, Լեհաստանում,Ռուսաստանում, Անգլիայում և այլուր:Հայկական լեռնաշխարհում բարձրորակքարաղի պաշարներով հայտնի են Կողբիև Նախիջևանի, իսկ ՀՀ-ում՝ Ավանի աղիհանքերը:Աղն օգտագործում են գրեթեբոլոր կերակրատեսակների մեջ, ինչպեսնաև մսեղենը, ձկնեղենը, բանջարեղենըպահածոյելու համար: Բժշկության մեջկիրառում են աղի ջրային լուծույթները,օրինակ՝ 0,9%-անոց լուծույթը, որնանվանում են ֆիզիոլոգիական ևօգտագործում են ներերակայիններարկումների, ներարկվողդեղանյութերը լուծելու համար և որպեսթունազերծող միջոց: 3–10%-անոցլուծույթներով պատրաստում ենթրջոցներ՝ թարախային վերքերը բուժելուհամար:
  13. 13. Ավանի աղի հանքի հիմքի վրագործում են Ավանի աղի կոմբինատըև Հանրապետականանձավաբուժական կենտրոնը,որտեղ բուժում են բրոնխայինհեղձուկ, բրոնխաբորբեր և այլհիվանդություններ:Ձմռանը սառցածածկույթիառաջացումը կանխելու նպատակովձյունածածկ ճանապարհների վրացանում են աղ: Վերջինս լուծվում էձյան մեջ և իջեցնում սառցակալմանջերմաստիճանը. եթե սովորականջուրը սառչում է 0օC-ում, ապաաղաջուրը սառչում է ավելի ցածրջերմաստիճաններում
  14. 14. ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆՃԱՄՓՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ ԴԵՊԻ ԱՎԱՆԻ ԱՂԻ ԿՈՄԲԻՆԱՏ
  15. 15. ՈՒՂԵՎՈՐՎԵՑԻՆՔ ԱՎԱՆԻ ԱՂԻ ԿՈՄԲԻՆԱՏ:
  16. 16. ՎԵՐՋԱՊԵՍ ՀԱՍԱՆՔ:
  17. 17. ՄՈՒՏՔԻ ՄՈՏ ՏԵՍԱՆՔ ԱՂԻՑՊԱՏՐԱՍՏՎԱԾ ՔԱՆԴԱԿՆԵՐ
  18. 18. ԳՈՐԾԱՐԱՆԸ
  19. 19. ՄԵՆՔ ՏԵՍԱՆՔ ԻՆՉՊԵՍ ԵՆ ԱՂԱՋՈՒՐԸՈՒՂԱՐԿՈՒՄ ՉՈՐԱՆԱԼՈՒ:
  20. 20. ՄԵՆՔ ԲՈԼՈՐՍ ԳԻՏԵՆՔ, ՈՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻԱՂԻ ՄԵՋ ՅՈԴ ՉԿԱ ԴՐԱ ՀԱՄԱՐԳՈՐԾԱՐԱՆՈՒՄ ԱՂԸ ՅՈԴԱՑՎՈՒՄ Է:
  21. 21. ՅՈԴԱՑՎԵԼՈՒՑՀԵՏՈ ՆՈՐԻՑՈՒՂԱՐԿՈՒՄ ԵՆՉՈՐԱՆԱԼՈՒ:
  22. 22. ԱՂԻ ԿՈՄԲԻՆԱՏԻԼԱԲՈՐԱՏՈՐԻԱՆ
  23. 23. ԱՅՆՏԵՂ ՏԵՍԱՆՔ ՆՐԱՆՑՄԱՍՆԱԳԻՏԱՑՎԱԾ ՍԱՐՔԵՐԸ:
  24. 24. ԼԱԲՈՐԱՆՏԸ ՄԵԶ ՄԻ ՓՈՐՁ ՑՈՒՅՑ ՏՎԵՑ,ՈՐՊԵՍԶԻ ՀԱՄՈԶՎԵԻՆՔ ԱՅԴ ԱՂԸՅՈԴԱՑՎԱԾ ԷՐ, ԹԵ ՈՉ:
  25. 25. Այնուհետև գնացինքփաթեթավորման բաժին:
  26. 26. Վերցրեցինք քարաղ դպրոցիլաբորատորիայում մաքրելուհամար
  27. 27. Ավանի աղի կոմբինատիցբերած քարաղը մաքրեցինք մերքիմիայի լաբորատորիայում:http://www.youtube.com/watch?v=OiynaUP_gkU
  28. 28. Մաքրած աղից Էմիլեան ստացավարհեստական ձյունhttp://www.youtube.com/watch?v=PT1Fn3vALDE
  29. 29. 1.Ինչպիսի± նյութ է կերակրի աղը` անօրգանական, թե± օրգանական; պարզ թե±բարդ, ո±րն է նրա քիմիական բանաձևը և գիտական անունը……2.Ի±նչ տեղեկություններ կարելի է ստանալ կերակրիաղի բանաձևից……3.Սարգիսը ասում էր, որ կերակրի աղի մեջ քլոր կա, իսկ Հարությունըառարկում էր. «Քլորը թունավոր է և բացառվում է նրա առկայությունըկերակրի աղի բաղադրության մեջ»:ա)Սարգիսը ի±նչ փորձով ապացուցեց քլորի առկայությունը:բ) Ո±ր դեպքում նրանք ճիշտ կլինեին:4.Ինչպիսի± բաժանման եղանակներ են օգտագործում քարաղից մաքուրկերակրի աղ ստանալու համար:ա)Կերակրի աղի անբավարար քանակությունը ի±նչ հիվանդություններիպատճառ կարող է հանդիսանալ, իսկ չարաշահու±մը……..բ) Մարդու համար մահացու է համարվում կերակրի աղի այն քանակը, երբ նրակշռի յուրաքանչյուր 1կգ-ին օրվա ընթացքում բաժին է ընկնում 3գ կերակրիաղ: Հաշվեք, 50 կգ զանգված ունեցող մարդու համար քանի± գ աղիօգտագործումն է մահացու:6.Վաճառքի կերակրի աղի միայն 97%-ն է նատրիումի քլորիդը, մնացած 3%-ըկալիումի յոդիդ է, կարբոնատ, իսկ վերջին տարիներին նաև ֆտորիդ: Ի±նչնպատակով են այդ աղերը ավելացվում…7.Բժշկության մեջ օգտագործվող նատրիումի քլորիդի 0,9%- անոց լուծույթըկոչվում է ֆիզիոլոգիական լուծույթ:ա) Ի±նչ նպատակի համար են կիրառում ֆիզիոլոգիական լուծույթը:բ) Հաշվեք 1կգ ֆիզիոլոգիական լուծույթ պատրաստելու համար քանի± գրամաղ և ջուր է անհրաժեշտ:գ) Որոշեք նաև այդ լուծույթի մոլային կոնցենտրացիան CM (մոլ/լ), լուծույթիխտությունը ընդունելով 1գ/մլ:8. Ձմռանը ճանապարհները սառույցից մաքրելու համար աղ ենցանում, ինչու±:

×