Mix energetyczny-przedstawiciel-oze-v3

2,440 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,440
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
167
Actions
Shares
0
Downloads
25
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mix energetyczny-przedstawiciel-oze-v3

  1. 1. OZE jako elementsystemuenergetycznego -polski mixenergetycznyPrzedstawiciel handlowy w branży OZEProjekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiejw ramach Europejskiego Funduszu Społecznego
  2. 2. Zakres tematyczny1)Energetyka2)Elementy systemu energetycznego3)Wielkości charakterystyczne4)Bilans energetyczny5)Rodzaje systemów6)OZE w mixie energetycznym
  3. 3. Ogólne wiadomości o energetyceEnergetyka - [gr. energetikos = dotyczący energii], dział nauki i techniki zajmujący siębadaniem, pozyskiwaniem, przetwarzaniem, gromadzeniem, przesyłaniem orazużytkowaniem różnych form i nośników energii {źr. Encyklopedia PWN}Energia występuje w przyrodzie w postaci energii pierwotnej zgromadzonej w źródłachenergii charakteryzowanych przez zasoby energetyczne.Energetyka ma za zadanie przetworzenie energii zasobówenergetycznych do postaci wymaganej przez odbiorcę i przesłanietej energii do odbiorcyZasada zachowania energii - całkowita ilość energii w systemie pozostaje staław czasie. Konsekwencją tego prawa jest, że energia w systemie zamkniętym nie możebyć utworzona, ani zniszczona. Jedyne może zmienić się forma energii.
  4. 4. ZASÓB PIERWOTNY POZYSKIWANIE ŹRÓDŁO GROMADZENIE PRZETWARZANIE PRZESYŁ CZYNNIK ENERGETYCZNY PRZESYŁANIE ODBIÓR UŻYTKOWANIE
  5. 5. Energetyka – model procesu STEROWANIENOŚNIK PRZETWARZANIE ENERGIAENERGII IN OUT +PIERWOTNEJ {KONWERSJA} ODPADY LOSS E(OUT) = E(IN) – ΔE  sprawność
  6. 6. Sprawność Energetyczna (przetwarzania) ENERGIA OTRZYMANA = ---------------------------------------- ENERGIA WPROWADZONATypowe sprawności przetwarzania (paliwo >> energia elektryczna):Elektrownia węgla k/b: 35-45%Elektrownia – węgiel + zgazowanie 52%Elektrownia – gaz 47 %Elektrownia – biomasa 25% (spalanie) – 60% (zgazowanie)Elektrociepłownia – 65-80% (energia elektryczna + ciepło)
  7. 7. Z punktu widzenia stopnia przetworzenia rozróżniamy nośniki energii: pierwotne nośniki energii (energię pierwotną) - występujące w przyrodzie w sposóbnaturalny w postaci kopalin (węgiel kamienny, węgiel brunatny, ropa naftowa, gaz ziemny) oraztakie formy energii jak energia rzek, energia słoneczna, energia wiatru oraz energiabiomasy, energia geotermalna. wtórne (pochodne) nośniki czyli przetworzone przez człowieka nośniki energii pierwotnej np.:energia elektryczna, ciepło, koks, benzyna, olej napędowy.Ze względu na wyczerpywalność nośniki energii dzielimy na: odnawialne - czyli takie, które regenerują się wystarczająco szybko i których zasobypraktycznie nie wyczerpują się, bowiem nieustannie ich zasoby zostają uzupełnione energiąpadającego słońca. Do tej grupy nośników zaliczamy energię słoneczną, energię wiatru,energię rzek, energię geotermalną. nieodnawialne -czyli takie, których zasoby są ograniczone i które wyczerpują się w miaręeksploatacji. Do tej kategorii zaliczamy wszystkie paliwa kopalne: wszystkie energetyczneodmiany węgla, ropę naftową, gaz ziemny oraz uranowe paliwo jądrowe.
  8. 8. Źródła Energiisubstancje, zjawiska, procesy, obiekty lub urządzenia, które mogą być wykorzystane— bezpośrednio lub po zrealizowaniu odpowiednich przemian energetycznych — dozaspokajania potrzeb energetycznych człowieka;Wyróżniamy energię: mechaniczną, cieplną, elektryczną, chemiczną, jądrową, promieniowania.
  9. 9. Toe – tonne of oil equivalent 1 toe = 41,868 GJ Energia10 3 kilo (k) To : TJ Gcal Mtoe GWh10 6 mega (M) Mnożymy przez10 9 giga (G) TJ 1 238,8 2.388 x 10 -5 0,277810 12 tera (T) From : Gcal 4.1868 x 10 -3 1 1 x 10 -7 1.163 x 10 -310 15 peta (P) 4.1868 x 10 4 1 x 10 7 Mtoe 1 1163010 18 exa (E) GWh 3,6 860 8.6 x 10 -5 1
  10. 10. Zawartośd energii pierwotnej w wybranych paliwachNośnik energii kJ/kg kg OE/kg kWh/kg1 kg węgla kamiennego 17 200 - 30 700 0.411 - 0,733 4,778 - 8,5281 kg węgla brunatnego 5 600 - 10 500 0.134 - 0,251 1,556 - 2,9 171 kg torfu 7 800 - 13 800 0,186 - 0,330 2,167 - 3.8331 kg mazutu 40 000 0,95 5 11,1111 kg gazu ziemnego 47 200 1,126 13,11 kg granulatu drzewnego 16 800 0,401 4,66 71 kg odpadów 7 400 - 10 700 0,177 - 0,256 2,056 - 2,9721 MJ ciepła pochodnego 1 000 0,024 0,2781 kWh energii elektrycznej 3 600 0,086 1 1 kg OE = 0,001 toewg Załącznika II do Dyrektywy 2006/32/WE
  11. 11. Pytanie:Ile energii elektrycznej wyprodukuje się z 1 000 kg:a) Węgla kamiennego średniej klasyb) Węgla brunatnego „bełchatowskiego”c) Drewna odpadowego „zrębków”Odpowiedź:1 MWh en.el = 3,6 GJx [MWh] = (m [t] * Wk [GJ/t] * ) / 3,6 [MWh/GJ]a)22.0 [GJ/t] * 0.40 / 3.6 = 2.4 MWh (350 zł/t > 1MWh=145 zł)b) 7.5 [GJ/t] * 0.40 / 3.6 = 0.8 MWh (120 zł/t > 1MWh=150 zł)c)10.0 [GJ/t] * 0.25 / 3.6 = 0.7 MWh (100 zł/t > 1MWh=143 zł)
  12. 12. Bilans energii pierwotnej
  13. 13. Zasoby EnergetyczneZasoby energetyczne - ocena ilości pierwotnych nośników energii oraz możliwości jejpozyskaniaPierwotne nośniki energii w Europie:Węgiel kamiennyWęgiel brunatnyGaz ziemnyRopaInne – metan, uranMapki zasobów pochodzą z serwisu wiking.pl
  14. 14. Węgiel kamienny
  15. 15. Węgiel brunatny
  16. 16. Węgiel kamienny i brunatny – produkcja i import w 2008 r. [Mt] Źródło: www.euracoal.org
  17. 17. Gaz ziemny
  18. 18. Ropa naftowa
  19. 19. Uran
  20. 20. Bilans energii brutto - EU27 (Mtoe)Mtoe1750 Renewables 17501500 Nuclear 15001250 1250 Gas1000 1000 750 750 Oil 500 500 250 250 Solid fuels 0 0 1995 2000 2005 1990 1991 1992 1993 1994 1996 1997 1998 1999 2001 2002 2003 2004 2006 2007 Źródło: Eurostat, May 2009
  21. 21. Bilans energii brutto - EU27 (%) Rok 2007 Paliwa stałe 18,3% OZE Inne 7,8% 0,2% Nuclear Ropa 13.4% 36,4% Gaz 23,9%Źródło: Eurostat, May 2009
  22. 22. Z zasobami energetycznymi oraz z bilansem energii związane jest pojęcie niezależnościenergetycznej.Niezależność energetyczna występuje w danej kategorii surowców lub energii wtedygdy pozyskanie ze źródeł krajowych przewyższa krajowe zapotrzebowanie(samowystarczalność)W Europie tylko kilka państw jest niezależnych energetycznie,przynajmniej w zakresie jednej kopaliny (dane za 2007r): Zależność od importu [%] Paliwa Ropa (-) oznacza export stałe naft. Gaz Dania DK 100,4 -67,9 -99,7 Holandia NL 105,3 92,8 -64,3 Norwegia NO -206,3 -1056,7 -1520,7 Polska PL -15,5 102,2 66,7 Czechy CZ -14,8 96,2 93,7 Wlk. Brytania UK 69,5 0,9 20,3
  23. 23. Większość państw jest zależna energetycznie, przynajmniej w zakresie jednejkopaliny: Zależność od importu [%] Paliwa Ropa stałe naft. Gaz Finlandia FI 62,8 97,8 100,0 Szwecja SE 93,8 96,7 100,0 Szwajcaria CH 120,8 97,4 100,0 Litwa LT 87,2 93,3 102,9 Luksemburg LU 100,0 98,8 100,0 Estonia EE 0,9 99,0 100,0 Malta MT 100,0 Austria AT 105,1 92,6 81,0 Portugalia PT 100,5 98,9 98,7 Chorwacja HR 101,8 81,9 9,2 Bułgaria BG 39,4 100,8 91,5 Grecja EL 3,3 100,9 99,6
  24. 24. Bilans Energetyczny – zasoby odnawialneZasoby odnawialne mają średnio ok. 7.8% udziału w pokryciuzapotrzebowania na energię, niektóre państwa przewyższają średnią: PaństwoUdział [%] Łotwa 30% Austria 24% Finlandia 23% Szwecja 31% Norwegia 47% Chorwacja 19%
  25. 25. Udział zasobów odnawialnych w bilansie energetycznym – średnia EU+ 1% 4% 6% Biomass19% Hydro Wind Solar Geothermal 70%
  26. 26. Biogaz:Produkcja Rolniczy i inny[Ktoe] w 2008r oczyszczalnieenergii składowiskaz biogazuBIOGAS BAROMETER – EUROBSERV’ER – FEBRUARY 2008
  27. 27. Produkcja energii [Mtoe]w 2007r 12.0 - 589.0z biomasy stałej 589.0 - 1282.0 1282.0 - 2549.0 2549.0 - 4760.0 4760.0 - 22118.0SOLID BIOMASS BAROMETER – EUROBSERV’ER – 2009
  28. 28. Moc [MW cieplne] w 2008r zainstalowanych kolektorów słonecznych Moc: Na koniec roku Przyrost mocySOLAR THERMAL BAROMETER – EUROBSERV’ER – 2009
  29. 29. Światowe zasoby surowców (lata)Źródło: "Energetyka Cieplna i Zawodowa" - nr 3/2008)
  30. 30. 50% 100% 150% 250% 300% 0% 200% EU-27 Belgia Bułgaria Czechy Dania Niemcy Estonia Irlandia Grecja Hiszpania Francja Włochy Cypr Łotwa Litwa Luksemburg Węgry Malta HolandiaŹródło: Eurostat Austria Polska Portugalia Rumunia Słowenia Słowacja energia per capita 100% = 3640 [ktoe/cap] Finlandia Szwezja Wlk. Brytania Chorwacja Macedonia Turcja Islandia Norwegia Szwajcaria
  31. 31. Systemyenergetyczne
  32. 32. Systemy energetyczneSystem energetyczny - całokształt urządzeń i środków współpracujących ze sobąpodczas pozyskiwania, przetwarzania, przesyłania, rozdzielania i użytkowania energii;Na system energetyczny składają się systemy: elektroenergetyczny, gazoenergetyczny, cieplnoenergetyczny (zw. systemem ciepłowniczym), paliw ciekłych paliw stałych.Źródło: Encyklopedia PWN
  33. 33. ŻRÓDŁA ENERGII SYSTEMY ENERGETYCZNE WYTW. SIECI ODBIORY SYSTEM SYSTEM ELEKTROENERGETYCZNY PALIWNIEODNAWIALNE STAŁYCH SYSTEM CIEPLNOENERGETYCZNY I ODNAWIALNE PŁYNNYCH SYSTEM GAZOWY
  34. 34. System gazowy
  35. 35. System gazowySystem gazowy składa się z: źródeł gazu – wydobycie, import magazynów sieci gazociągów przesyłowych i rozdzielczych, wysokiego i niskiego ciśnienia tłoczni, rozdzielni, mieszalni gazu węzłów, punktów wyjściaCechy systemu: Ograniczony dostęp do systemu Możliwość magazynowania nośnika energii Ograniczona przepustowość
  36. 36. Norweski Szelf Kontynentalny Źródło gazu i ropy naft. Wg przyjętych szacunków zasoby udokumentowane prawdopodobne, możliwe czy też prognostyczne wynoszą ponad 7000 miliardów m3; z tej ilości wydobyto do tej pory zaledwie 10% gazu. Zasoby starczą na ok. 80 lat.Źródło: mat. Firmy Statoil
  37. 37. Charakterystyka Rynku Gazu: Od kilku lat zużycie gazu w EU+ utrzymuje się na stałym poziomie ok. 650 mld m3 rocznie. Popyt na gaz realizowany jest obecnie przez dostawy pochodzące: z importu – ok. 60% zużycia; Import gazu mln m3 ze złóż krajowych – ok. 40%. Rosja 123 951 Norwegia 80 999 Algeria 51 428 Nigeria 15 564 Libia 10 149 Katar 7 288 Egipt 5 855 Trinidad andSource: Eurostat, May Tobago 2 7762009 Inne 5 661 Total Imports 303 670
  38. 38. Systemcieplnoenergetyczny
  39. 39. System ciepłowniczySystem ciepłowniczy to sieć ciepłownicza orazwspółpracujące z nią urządzenia lub instalacje służące dowytwarzania lub odbioru ciepła. Każdy system posiada źródło,czyli miejsce, w którym wytwarzane jest ciepło. Jest ononastępnie przekazywane ze źródła (w formie ciepłej wody lubpary wodnej o odpowiedniej temperaturze) do sieciciepłowniczych firm zajmujących się jego dostawą doodbiorców – klientówSieć ciepłownicza jest to zespół urządzeń technicznychsłużących do transportu rurociągowego energii cieplnej odźródła ciepła (najczęściej ciepłownia lub elektrociepłownia) doodbiorców, za pośrednictwem czynnika termodynamicznego(nośnika ciepła). Sieć ciepłownicza łączy z jednej stronyurządzenia do centralnego regulowania źródła ciepła,a z drugiej strony węzły cieplne odbiorców ciepła
  40. 40. Charakterystyka Systemu Ciepłowniczego: Poszczególne źródła i sieci ciepłownicze mają zasięg lokalny Ciepło jest dostarczane do odbiorców za pośrednictwemnośnika ciepła − gorącej wody lub pary. Źródła ciepła: zawodowe, przemysłowe, lokalne Ciepłownictwo jest działalnością koncesjonowaną Podstawowym paliwem wykorzystywanym do produkcji ciepłajest węgiel kamienny Istnieje niewielka możliwość magazynowania energii w nośniku
  41. 41. Indeks ogrzewania (EuropeanHeating Index) odzwierciedlatemperaturę powietrzai wilgotnośćPochodna indeksu jestzapotrzebowanie na energię doogrzewaniaInny indeks to tzw. liczbastopniodni.Źródło: www.euroheat.org
  42. 42. Produkcja ciepła GOETEBORG (Szwecja) Źródło: www.euroheat.org
  43. 43. Podsystemy paliwowe
  44. 44. Podsystem paliw stałych/płynnych POZYS- PRZET- TRANS DYSTRY UŻYTKO KANIE WARZANIE -PORT - - BUCJA WANIEKopalnie Koksownie KolejWydobycie Rafinerie ŻeglugaOdwierty St Uzdatniania T. DrogowyImport Przetwórnie RurociągiPlantacje
  45. 45. Charakterystyka Rynku Paliw ciekłych:Od kilku lat zużycie ropy naftowej w EU+ utrzymuje się na stałym poziomie ok. 4500milionów baryłek rocznie.Popyt na ropę naftową realizowany jest obecnie przez dostawy pochodzące: z importu – ok. 80% zużycia; ze złóż krajowych – ok. 20%. mln baryłekRosja 1 353Norwegia 615Libia 405Arabia Saudyjska 288Środkowy wschód 251Iran 249Kazachstan 134Nigeria 113Inne 570Total Imports 3 979
  46. 46. - Źródło: www.eon.com Nabucco+NordStream
  47. 47. Energetyka jądrowa(nuklearna)
  48. 48. Rozmieszczenieelektrownijądrowych Źródło: www.geoland.pl
  49. 49. Bloki energetyczne(nuklearne)Stan na lipiec 2012 r . - Źródło: www.euronuclear.org
  50. 50. Production from Nuclear power Country nuclear power in bn. share (%) kWh Belgium 45.7 52 Bulgaria 15.2 34 Czech Republic 26.4 33 Germany 133.0 23 Finland 21.9 29 France 407.9 74 Great Britain 56.4 16 Hungary 14.8 42 Netherlands 3.7 3 Romania 10.7 20Russian Federation 155.2 17 Sweden 55.1 39 Switzerland 25.3 39 Slovakia 13.5 52 Slovenia 5.4 37 Spain 59.3 20 Ukraine 83.8 49 Total 1,133.3 - Total EU 869.0 - - Źródło: www.euronuclear.org
  51. 51. Fakty i mity o energetyce jądrowej
  52. 52. Z elektrowni jądrowych stale unoszą się radioaktywne zanieczyszczenia. MIT!Opary unoszące się z kominówprzy elektrowniach jądrowychto para wodna, a nieradioaktywne opary. Parawodna powstaje w skutekchłodzenia wody,wykorzystywanej welektrowni, ale nie mającejkontaktu z paliwem jądrowym.
  53. 53. Elektrownie atomowe szkodzą środowisku naturalnemu MIT!Elektrownie jądrowe mają mniejszkodliwy wpływ na środowiskonaturalne niż inne powszechniewykorzystywane źródła energii. Nieuwalniają do atmosfery żadnychzanieczyszczeo
  54. 54. Nierozstrzygnięty problem z postępowaniem z radioaktywnymi odpadami, które są składowane w elektrowniach. MIT!Składowanie wypalonego paliwa(najpierw w basenach wodnych przyreaktorach, gdzie traci znacznie swojąradioaktywnośd, następnie w składachpodziemnych) jest standardowąprocedurą postępowania z odpadamiradioaktywnymi w elektrowniachjądrowych.
  55. 55. Rozwój energetyki jądrowej nie ma sensu ze względu na ograniczone światowe zasoby uranu. MIT!Prognozowane zasoby paliw kopalnych.Oprócz tego w wielu krajach rozwijane sąbadania geologiczne, które prowadzą doodkryd wystarczyłyby na 270 lat, coznacząco przewyższa zapasy paliwkopalnych. Oprócz tego w wielu krajachrozwijane są badania geologiczne, któreprowadzą do odkryd dużych zasobów.Szacuje się, że na świecie zostanieodkryta kilkudziesięciokrotnośddzisiejszej ilości.
  56. 56. Budowa elektrowni atomowej spowoduje wzrost cen energii elektrycznej. MIT! Cena energii elektrycznej nie ma nic wspólnego z budową elektrowni jądrowych. Zależy ona od aktualnej sytuacji na rynku.
  57. 57. Cechy elektrowni nuklearnych:ZALETY: o brak emisji spalin zanieczyszczających środowisko o wysoka wydajnośd paliw jądrowych o dużo mniejsze koszty produkcji energii o coraz lepsze systemy bezpieczeostwa o wysoka kontrola poprawności budowy i pracy elektrowni jądrowych, regulowana dodatkowo tzw. prawem atomowym.WADY: o koniecznośd składowania radioaktywnych odpadów poprodukcyjnych, których aktywnośd może trwad nawet miliony lat o ryzyko tragicznych skutków wystąpienia awarii: choroby popromienne, ogólne skażenie środowiska naturalnego, o wysokie koszty zakooczenia pracy elektrowni jądrowych oraz ich rozbiórki, bez szkody dal ludzkiego zdrowia i środowiska naturalnego.
  58. 58. http://www.youtube.com/watch?v=25vlt7swhCM
  59. 59. Emisjazanieczyszczeń
  60. 60. Energetyka jest źródłem odpadów przemysłowych oraz emitentem zanieczyszczeń(głównie gazów).Rodzaje odpadów przemysłowych:o odpady górnicze, głównie skalne, z kopalń podziemnych i odkrywkowych;o szlamy poflotacyjne i odpady popłuczkowe przetwórstwa węglowego, brytowego, siarkowego, miedziowego i cynkowo - ołowiowego;o popioły lotne i żużel z elektrowni, elektrociepłowni.o nuklearneRodzaje gazów:oTlenki siarki, tlenki azotu, tlenki węgla, popioły, związki złożone,chlorowcowęglowodory
  61. 61. Wskaźniki emisji CO2 – kg/GJRodzaj paliwa wskaźnikWęgiel kamienny 95Węgiel brunatny 112Gaz, biogaz 54Mazut 76Drewno 112Źródło: Krajowe Centrum Inwentaryzacji Emisji
  62. 62. Emisja zanieczyszczeńDo wyprodukowania 1 MWh energii elektrycznejpotrzebne jest zużycie średnio 410 kg węgla kamiennego,co powoduje wyemitowanie do atmosfery : 855 kg CO2 11 kg CO 5 kg SO2 4 kg NOx 50 kg pyłów
  63. 63. Emisja gazów cieplarnianych (GHG) * ( EU-27, 2007 ) CH4 7.7% N2O 7.0% SF6 0,2% CO2 83.9% HFCs 1,2% PFCsdwutlenek węgla (CO2), 0,1%metan (CH4),tlenek azotu (NxO), halony Gaz CO2 CH4 N2 Osześciofluorek siarki (SF6), i freonyhydrofluorocarbons (HFC), Szacunkowy wpływ na globalne 50% 19% 17% 4%perfluorocarbons (PFC) ocieplenie Źródło: European Environment Agency (EEA), July 2009
  64. 64. Emisja gazów cieplarnianych (GHG) sektorowo Inne 5,0% Rolnictwo 10,6%Komercyjno- Energetyka usługowe 31,9% 3,3% Komunalno- bytowe 8,5% Transport Przemysł 19,5% 21,3%
  65. 65. http://ec.europa.eu/energy/publications/doc/statistics/ext_co2_emissions_by_sector.pdf
  66. 66. SystemElektroenergetyczny
  67. 67. System elektroenergetycznySystemem elektroenergetycznym nazywamy zespół urządzeń przeznaczonych do:wytwarzania, przesyłu oraz rozdziału (dystrybucji) energii elektrycznej, połączonych zesobą funkcjonalnie dla realizacji procesu ciągłej dostawy energii elektrycznej doodbiorców.Z funkcji systemu elektroenergetycznego wynika jego podział na podsystemy: wytwórczy – wytwarzanie energii elektrycznej przesyłowy - przesył energii elektrycznej dystrybucyjny –dystrybucja energii elektrycznej
  68. 68. Ogólne wiadomości o energetyceGłówne elementy systemu: Źródła energii elektrycznej, Sieci elektroenergetyczne, Odbiorcy energii elektrycznej
  69. 69. Ogólne wiadomości o energetyceCechy systemu elektroenergetycznego: wytwarzanie energii elektrycznej, przesyłanie jej i przetwarzanieodbywa się praktycznie równocześnie; brak możliwości magazynowania energii elektrycznej; każdorazowe pozbawienie odbiorców energii (nawet krótkotrwałe)powoduje duże straty; wymagana szczególnie wysoka niezawodność pracy systemu; system jest rozległy terytorialnie, obejmuje cały kraj i jestpowiązany z innymi krajowymi systemami elektroenergetycznymi(UCTE).
  70. 70. Ideowy schemat przemian energii w elektrowni cieplnej
  71. 71. Podział elektrowni ze względu na rodzajwykorzystywanej energii pierwotnej: a) elektrownie cieplne b) elektrownie wodne c) elektrownie niekonwencjonalneElektrownie cieplne – są to zakłady produkujące energięelektryczną na skalę przemysłową i wykorzystujący do tegocelu energię paliw organicznych (konwencjonalnych) lubjądrowych.
  72. 72. W zależności od rodzaju silnika cieplnego elektrownie cieplne dzielą się na:elektrownie parowe klasyczne (konwencjonalne), w których czynnikiem roboczym jestwytworzona w kotle para wodna, wykonująca pracę w turbinie parowej;elektrownie parowe jądrowe, w których energii cieplnej dostarcza czynnikowi roboczemupaliw jądrowych w reaktorze;elektrownie gazowe, w których czynnikiem roboczym jest gaz będący produktemspalania paliwa i wykonujący pracę w turbinie gazowej;W zależności od rodzaju oddawanej energii elektrownie cieplne dzielą się na:elektrownie kondensacyjne, wytwarzające tylko energię elektryczną w turbozespołachkondensacyjnych;elektrociepłownie, wytwarzające energię elektryczną i cieplną, oddawaną na zewnątrz wpostaci pary lub gorącej wody w ilości co najmniej 10% produkowanej energii.
  73. 73. Elektrownie wodne zamieniają energię potencjalną wody (energię spadku wód) naenergię mechaniczną w turbinie wodnej, a następnie na energię elektryczną wprądnicy napędzanej przez turbinę wodną.elektrownie przepływowe - wykorzystują naturalny, ciągły przepływ ciekuelektrownie zbiornikowe - wyposażone w zbiorniki wodyelektrownie pompowe (szczytowo-pompowe)Elektrownie niekonwencjonalneelektrownie słoneczne;elektrownie wiatrowe;elektrownie morskie.
  74. 74. Model elektrowni kondensacyjnej:1. Kocioł parowy2. Turbina parowa3. Generator4. Transformator5. SkraplaczWg. Vatenfall Heat Polska
  75. 75. Model elektrociepłowni:1. Kocioł parowy2. Turbina parowa3. Generator4. Transformator5. Skraplacz6. Ogrzewanie siecioweWg. Vatenfall Heat Polska
  76. 76. Model elektrowni wodnej:1. Zbiornik wodny2. Turbina3. Generator4. TransformatorWg. Vatenfall Heat Polska
  77. 77. Model elektrowni jądrowej:1. Reaktor2. Zbiornik ciśnieniowy3. Wytwornica pary4. Turbina5. Transformator6. Generator7. Skraplacz8. Woda chłodząca Wg. Vatenfall Heat Polska
  78. 78. Struktura paliw w wytwarzaniu energii elektrycznej
  79. 79. PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ BRUTTO W UE 2007 r.PRODUKCJA BRUTTO [TWh]- elektrownie zawodowe cieplne 2 032- elektrownie szczytowo - pompowe 963- nuklearna 37- odnawialne 739RAZEM 3 771 Polska -160 TWh
  80. 80. Inne 1,3% ( in TWh ) Węgiel TWh 29,4% 3500 3500 OZE 14,6% 3000 3000 Ropa OZE Nuclear 3,9% 29.5% 2500 2500 Gaz 2000 Nuklearne 2000 21,2% 1500 1500 Gaz Ropa 1000 1000 naftowa 500 500 Węgiel 0 0 2001 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2002 2003 2004 2005 2006 2007Źródło: Sytuacja energetyczna w Polsce. Krajowy bilans energii, IV kwartał 2007, ARE
  81. 81. Udział OZE w produkcji energii elektrycznej w UE27
  82. 82. Moc zainstalowana [MW] w 2011r elektrowniach wiatrowychEuropean Wind Energy Association (EWEA)
  83. 83. Sieci przesyłowe i dystrybucyjneSieci elektroenergetyczneSieć elektroenergetyczna jest to zespół urządzeń służących doprzesyłania, przetwarzania i rozdzielania (dystrybucji) energii elektrycznej.W skład sieci wchodzą: linie napowietrzne lub kablowe; stacje transformatorowe; stacje rozdzielcze.
  84. 84. Sieci przesyłowe i dystrybucyjnePodstawowe zadania linii energetycznych: wyprowadzenie mocy z elektrowni i przesył do określonej stacji bezodbiorców po drodze – linie przesyłowe; rozdział energii elektrycznej na określonym terenie – linie rozdzielcze; łączenie elektrowni w celu ich współpracy, lepszego wykorzystania rezerwi zwiększania niezawodności zasilania odbiorców.
  85. 85. Stosowane w polskim systemie elektroenergetycznym napięciaznormalizowane:sieci przesyłowe: NN (najwyższe napięcia) 750, 400, 220 kV WN (wysokie napięcia) 110 kVsieci dystrybucyjne: SN (średnie napięcia) 1-60 kV nN (niskie napięcia) poniżej 1 kV w tym 400/230V
  86. 86. Wszyscy operatorzy systemówprzesyłowych w Europie zrzeszeni sąw grupy łączące sieci do współpracytechnicznej.Źródło:ENTS-O org.
  87. 87. Przepływ energiipomiędzykrajami ENTSO[GWh]Źródło: ENTS-O org.Statistical Yearbook 2008
  88. 88. Transgraniczny handel energią jest determinowany przez zdolnościprzesyłowe sieci zarówno w wymiarze zewnętrznym (interkonektorypomiędzy systemami energetycznymi), jak i wewnętrznym(obciążalnośd prądowa krajowych linii przesyłowych).Łączna maksymalna moc połączeo synchronicznych Polski z krajamiościennymi wynosi ponad 30% łącznego popytu na energię, cooznacza, że techniczną barierą rozwoju handlu transgranicznego sąraczej wewnętrzne ograniczenia sieciowe KSE, a nie połączeniatransgraniczne(R. Korab, Zdolności przesyłowe połączeo transgranicznych KSE oraz możliwości ichzwiększenia. Energia Elektryczna 2009 nr 6)
  89. 89. Wymiana międzysystemowa energii elektrycznej w Polsce
  90. 90. Użytkownik systemu – każdy podmiot dostarczający energię do systemulub pobierający z niego energięWytwórca – przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniemenergii, którego urządzenia współpracują z sieciąOdbiorca - każdy, kto otrzymuje lub pobiera energię na podstawie umowy zprzedsiębiorstwem energetycznym;Odbiorca końcowy – odbiorca dokonujący zakupu energii na własnyużytekW powszechnym rozumieniu Użytkownik systemu to osoba prawnalub fizyczna będąca właścicielem urządzeń przyłączonych do systemuenergetycznego na podstawie umowy i korzystający z usługi dystrybucjilub przesyłu świadczonej przez przedsiębiorstwo do którego sieci jest onprzyłączony.
  91. 91. Klasyfikacja Odbiorców:Przedsiębiorstwa energetyczne świadczące usługi sieciowe przyłączeni dosieci innych przedsiębiorstw sieciowych (przesyłowych i dystrybucyjnych)(DSO, TSO)Odbiorcy Końcowi, w tym:  Odbiorcy będącymi gospodarstwami domowymi (household)  Odbiorcy przemysłowi (industrial)
  92. 92. Mechanizmy rynkowe nie zagwarantują przestrzeganiawszystkich praw odbiorców energii i gazu.Europejski rynek energii charakteryzuje znaczna liczbamonopoli, które ograniczają wolnośd wyboru orazmożliwośd szybkiej i bezpłatnej zmiany dostawcy. Takistan pogłębia brak informacji, a w rezultacie pogarszatrudną sytuację konsumentów, dlatego trzebapodejmowad wysiłki na rzecz utworzeniajednolitego, konkurencyjnego rynku energii oraz na rzeczochrony w szczególności najsłabszych odbiorców.
  93. 93. Fakturowanie w oparciu o przejrzyste i rozsądne kryteriaOdbiorcom przysługiwałoby prawo łatwego, bezpłatnego przełączeniasię do nowego dostawcy i aby procedura ta nie przekraczała miesiąca.Odbiorcy są uprawnieni do przyłączenia do sieci i otrzymywania energiii gazu, przy zapewnieniu rozsądnych, przejrzystych i łatwoporównywalnych taryf i cen. Powinien obowiązywad zakaz stosowaniadyskryminacyjnych obciążeo w niektórych typach płatności, zwłaszczaw przypadku konsumentów obciążanych na podstawie licznikówprzedpłatowych, którzy często należą do grupy konsumentówznajdujących się w trudnej sytuacji.Ceny energii elektrycznej i gazu w Europie powinny byd łatwoporównywalne i ustalane w oparciu o rzeczywiste zużycie energii. Jeżelidostawcy nie są w stanie zapewnid takich rozliczeo, na przykład zprzyczyn technicznych, to zużycie energii powinno byd wyliczane woparciu o rozsądne i przejrzyste kryteria, wyraźnie określone wumowie. W celu zapewnienia przejrzystości, należy opracowad modelstandardowych faktur.
  94. 94. Inteligentne liczniki„inteligentne liczniki” zostałyby upowszechnione w ciągu dziesięciu latpo wejściu w życie dyrektywy w sprawie rynku wewnętrznego energiielektrycznej oraz dyrektywy w sprawie rynku wewnętrznego gazuziemnego.Odpowiedzialne za ich wprowadzenie powinny byd przedsiębiorstwadystrybucji energii i dostawcy energii, pod nadzorem krajowychorganów regulacyjnych.Normy ustanawiające minimalne wymagania projektowei eksploatacyjne dla liczników powinny zagwarantowad odbiorcomjak największe korzyści przy ponoszeniu jak najmniejszych kosztówzwiązanych z wymianą liczników.
  95. 95. Dostęp do informacji, prawo wyboru energii odnawialnejPaostwa członkowskie powinny uruchomid jeden punktprzyjmowania wszelkich wniosków od odbiorców, na przykład zapośrednictwem krajowych organów regulacji energetyki. Rzecznicypraw obywatelskich powinni uzyskad uprawnienia do skutecznegorozpatrywania reklamacji oraz do udzielania odbiorcom informacjizwiązanych z energią.Karta powinna uznad prawo konsumentów do dokonaniaświadomego wyboru na rzecz energii odnawialnej, dlatego wszyscykonsumenci powinni byd w informowani o dostępnych dla nichźródłach energii.
  96. 96. Ochrona odbiorców wrażliwych, walka z ubóstwem energetycznymZnajdujący się w trudnej sytuacji odbiorcy energii doświadczająpoważnych problemów, które powinno się rozwiązywad bezpośredniow ramach krajowych systemów opieki społecznej. Należy zwrócidszczególną uwagę na ochronę odbiorców i zapobiegad ich odłączaniuod sieci.Paostwa członkowskie powinny dokonad inwestycji w środki wydajnościenergetycznej na rzecz gospodarstw domowych o niskich dochodach.Komisja (Europejska) powinna zdefiniowad pojęcie ubóstwaenergetycznego, a następnie zaproponowad konkretne środki w celuzmniejszenia ubóstwa energetycznego.
  97. 97. Podstawowym mechanizmem wspierania OZE w UE jest dyrektywa2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowaniaenergii ze źródeł odnawialnychDyrektywa:1)Dyrektywa jest elementem Pakietu klimatycznego UE (rola CO2)2)Każdy kraj członkowski otrzymał własny cel ilościowy na 2020r, (PL- 15%) z celamipośrednimi (2010, 2014, 2016, 2018) , który jest celem obowiązkowym (prawniewiążącym pod sankcją karną)3)Cele liczone są w stosunku do zużycia energii końcowej brutto, uwzględniają wszystkiekońcowe zielone nośniki energii, w tym zielone ciepło4)Kryteria zrównoważoności biopaliw i biomasy, oraz uwzględnienie zielonej energiielektrycznej w realizacji 10% udziału OZE w zużyciu paliw w transporcie5)Rządy muszą przygotować narodowe plany działań (NPD) na rzecz OZE do30/06/2010, pokazując szczegółowo jak zamierzają zrealizować swoje cele6)Współpraca w ramach UE: 1) „wspólne projekty” (art. 7-8) 2) „transfery statystycznie” (art. 6) nadwyżek lub niedoborów energii z OZE w stosunku do krajowych celów.7)Przewidziany jest aktywny udział samorządów terytorialnych w tworzeniu NPD i ichwdrażaniu
  98. 98. Zrównoważonośd biomasy i biopaliwBezpośrednie energetyczne wykorzystanie biomasy (spalanie, współspalanie) niemusi byd procesem korzystnym dla europejskiej gospodarki czyśrodowiska, bowiem może stanowid konkurencję do produkcjiżywności, zagrożeniem dla bezpieczeostwa żywnościowego Europy. Aby niestanąd przed koniecznością wyboru: energia lub żywnośd konieczne staje sięopracowanie nowych metod całościowego przetwarzania biomasy.W przypadku biomasy promuje się technologie przekształcania osiągająceskutecznośd przekształcania energii wynoszącą co najmniej 85 % zastosowaniachmieszkalnych i komercyjnych oraz co najmniej 70 % w zastosowaniachprzemysłowych (w praktyce wykluczone współspalanie biomasy w elektrowniachwęglowych)
  99. 99. Zużycie energii brutto ze źródeł odnawialnych wylicza się jakosumę: zużycia energii elektrycznej brutto z odnawialnych źródeł energii; zużycia energii brutto ze źródeł odnawialnych w ciepłownictwie i chłodnictwie; zużycia energii ze źródeł odnawialnych w transporcie. Suma ta odniesiona do zużycia krajowego energii brutto daje cel ilościowy w zakresie OZE do 2020r.
  100. 100. Podstawowe mechanizmy wspieraniaWg Dyrektywy „system wsparcia” oznacza każdy instrument, system lubmechanizm stosowany przez paostwo członkowskie lub grupę paostwczłonkowskich, który promuje wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnychdzięki zmniejszeniu kosztów tej energii, zwiększeniu ceny, za którą można jąsprzedad, lub zwiększeniu — poprzez nałożenie obowiązku stosowania energiiodnawialnej lub w inny sposób — jej nabywanej ilości.Obejmuje ono: pomoc inwestycyjną, zwolnienia z podatków lub ulgi podatkowe, zwrot podatków, systemy wsparcia polegające na nałożeniu obowiązku wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych, w tym również systemy posługujące się zielonymi certyfikatami, oraz systemy bezpośredniego wsparcia cen, w tym gwarantowane ceny zakupu oraz premie opcyjne,lecz nie jest ograniczone do wymienionych środków;
  101. 101. Podstawowe mechanizmy wspieraniaDostęp do sieci: Operatorzy systemów sieciowych gwarantują przesył i dystrybucję energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii; gwarantowany dostęp do systemu sieciowego dla energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii; o ile pozwala na to bezpieczna eksploatacja krajowego systemu elektroenergetycznego i w oparciu o przejrzyste i niedyskryminacyjne kryteria, przy wyborze instalacji wytwarzających energię elektryczną, operatorzy systemów sieciowych przyznają pierwszeostwo instalacjom wykorzystującym odnawialne źródła energii
  102. 102. Pomoc inwestycyjna: Pomagają w ponoszeniu przez inwestorów bardzo wysokich kosztów inwestycji w OZE Pokrywają od 20% do ponad 100% całkowitych kosztów inwestycji Najpopularniejszą formą są kredyty inwestycyjne oraz dopłaty Ponadto, możliwe jest wspieranie prac badawczo- rozwojowych w zakresie OZE
  103. 103. Podatki: Zróżnicowanie stawek podatkowych (VAT, akcyza) w całkowitym opodatkowaniu en.el (np. niższa stawka VAT na energię elektryczną) Niższy VAT na urządzenia, usługi itp. związane z OZE Niższe podatki lokalne Korzystne amortyzacje urządzeo i budowli dla OZE Zwolnienie z podatku małych wytwórców OZE Zwolnienie z akcyzy zielonych nośników energii
  104. 104. Obowiązek wykorzystania energii z OZE: Każdy kraj ma obowiązek wykorzystania określonej wielkości energii z OZE w swoim bilansie energetycznym, skutkuje to wygenerowaniem popytu na paliwa i energię odnawialną Obowiązek wykorzystania sprowadza się głównie do obowiązkowego zakupu energii wytworzonej w OZE przez zobligowane do tego przedsiębiorstwa Cena sprzedaży powiązaną z systemem Zielonych Certyfikatów jest najczęściej ceną gwarantowaną lub premią odzwierciedlającą wyższe koszty produkcji OZE w odniesieniu do klasycznej energetyki Ceny gwarantowane oznaczane są na dłuższy okres czasu i najczęściej są pochodną cen energii konwencjonalnej.
  105. 105. Zielone certyfikaty – świadectwa pochodzenia: Jest to dokument (elektroniczny) gwarantujący, że energia dla której wystawiono dokument pochodzi z OZE Posiadanie gwarancji pochodzenia ułatwia rozliczanie obowiązków związanych z udziałem OZE w bilansie energii Wydanie gwarancji pochodzenia skutkuje wyceną cechy energii (zielonością) Zielone certyfikaty mogą zostad poddane konwersji na instrument finansowy i poddane obrotowi
  106. 106. Prognozowana wartośd opłaty zastępczej Źródło: Bird & Bird, Analiza skutków prawnych wprowadzenia zmian w mechanizmie wsparcia dla producentów energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, w kontekście zachowania praw nabytych inwestorów korzystających ze wsparcia na dotychczasowych zasadach
  107. 107. Gwarantowane ceny: Energia z OZE ma zagwarantowaną cenę zbycia. Cena sprzedaży powiązaną z systemem Zielonych Certyfikatów jest najczęściej ceną gwarantowaną lub premią odzwierciedlającą wyższe koszty produkcji OZE w odniesieniu do klasycznej energetyki Ceny gwarantowane oznaczane są na dłuższy okres czasu i najczęściej sa pochodną cen energii konwencjonalnej.
  108. 108. Krajowy system energetycznyZasoby energetyczne - ocena ilości pierwotnych nośników energii orazmożliwości jej pozyskaniaPierwotne nośniki energii w Polsce - nieodnawialne (stan 2008 r.):Węgiel kamienny - zasoby geologiczne 60 mld ton, w tym 4 mld tonprzemysłowe, wydobycie 78 mln ton/rok; wyczerpie się za 50 latWęgiel brunatny - zasoby geologiczne 18 mld ton, w tym 1,3 mld tonprzemysłowe, wydobycie 59 mln ton/rok; wyczerpie się za 22 lataGaz ziemny - zasoby geologiczne 143 mld m3, w tym 73 mld m3przemysłowe, wydobycie 5 mld m3/rok; wyczerpie się za 15 lat {nowe -ŁUPKI}Ropa naftowa - zasoby geologiczne 24 mln ton, w tym 15 mln tonprzemysłowe, wydobycie 0,7 mln ton; wyczerpie się za 21 latInne – metan, helŹródło: Państwowy Instytut Geologiczny – www.pgi.gov.pl
  109. 109. Krajowy systemenergetyczny Źródło: www.wiking.pl
  110. 110. Krajowy system energetycznyBILANS ENERGII PIERWOTNEJTYP PALIWA KRAJOWE IMPORT EXPORT[PJ] [PJ] [PJ]Paliwa stałe 2 749,71 164,19 497,94Paliwa ciekłe 30,39 1 182,18 151,46Paliwa 169,16 346,88 1,51gazoweEnergia wody 8,56 - -i wiatruPaliwa 63,00 - -odpadoweSUMA: 3 020,82 1 693,25 650,91
  111. 111. Krajowy system energetyczny 5.0% 3.0% PRODUKCJA KRAJOWA 100 % = 3029 PJ 1.1% 0.4% Paliwa stałe Paliwa ciekłe Paliwa gazowe Energia wody i wiatru 90.6% Paliwa odpadowe
  112. 112. Krajowy system energetyczny System gazowy
  113. 113. Krajowy system energetyczny System gazowy System gazowy składa się z : źródeł gazu – wydobycie, import magazynów sieci gazociągów przesyłowych i rozdzielczych, wysokiego i niskiego ciśnienia tłoczni, rozdzielni, mieszalni gazu węzłów, punktów wyjścia Cechy systemu: Ograniczony dostęp do systemu Możliwość magazynowania nośnika energii Ograniczona przepustowość
  114. 114. Krajowy system energetyczny System gazowy Źródło: Rzeczpospolita
  115. 115. Krajowy system energetyczny System gazowyŹródło: Materiały firmy O.G.P. GAZ-SYSTEM S. A.
  116. 116. Krajowy system energetyczny Długość gazowej sieci przesyłowej na terenie kraju wynosi ok. 17 500 km, z czego ok. 15 500 km stanowi sieć wykorzystywana do przesyłania gazu ziemnego wysokometanowego, a ok. 2000 km służy do przesyłania gazu ziemnego zaazotowanego. Długość sieci dystrybucyjnej w Polsce wynosi ok. 96,4 tys. km. Ogółem na rynku gazu jest około 6,2 mln odbiorców, z czego ok. 97% stanowią gospodarstwa domowe, zużywające 34% gazu dostarczanego do wszystkich odbiorców w kraju. Odbiorcy przemysłowi, którzy stanowią ok. 3% wszystkich odbiorców w kraju, wykorzystują 66% krajowego zużycia gazu. Dostęp do gazu ma, wg danych GUS, ok. 6,1 mln gosopdarstw domowych, czyli ok. 45% ogólnej liczby. Jednakże 80% odbiorców gazu w g.d. skupione jest w miastach źródło: Materiały Ministerstwa Gospodarki
  117. 117. Krajowy system energetycznyCharakterystyka Rynku Gazu:Od kilku lat zużycie gazu w Polsce utrzymuje się na stałym poziomieok. 11-15 mld m3 rocznie.Popyt na gaz w Polsce realizowany jest obecnie przez dostawypochodzące: z importu – ok. 65% krajowego zużycia; ze złóż krajowych – ok. 35%.Rynek gazu w Polsce jest rynkiem jednego sprzedawcy, którym jestPGNiG SA, skupiający wszystkie (oprócz przesyłu) działalnościzwiązane z tzw. „łańcuchem gazowym” - produkcję, import, sprzedażhurtową i detaliczną, magazynowanie, dystrybucję.W każdym z tych obszarów PGNiG SA posiada nadal pozycjędominującą, z udziałem powyżej 98% rynku. {wg. analizy URE}Operatorem systemu przesyłu gazu jest O.G.P. GAZ-SYSTEM S. A.
  118. 118. Krajowy system energetyczny System ciepłowniczy
  119. 119. Krajowy system energetyczny System ciepłowniczy System ciepłowniczy to sieć ciepłownicza oraz współpracujące z nią urządzenia lub instalacje służące do wytwarzania lub odbioru ciepła. Każdy system posiada źródło, czyli miejsce, w którym wytwarzane jest ciepło. Jest ono następnie przekazywane ze źródła (w formie ciepłej wody lub pary wodnej o odpowiedniej temperaturze) do sieci ciepłowniczych firm zajmujących się jego dostawą do odbiorców – klientów Sieć ciepłownicza jest to zespół urządzeń technicznych służących do transportu rurociągowego energii cieplnej od źródła ciepła (najczęściej ciepłownia lub elektrociepłownia) do odbiorców, za pośrednictwem czynnika termodynamicznego (nośnika ciepła). Sieć ciepłownicza łączy z jednej strony urządzenia do centralnego regulowania źródła ciepła, a z drugiej strony węzły cieplne odbiorców ciepła
  120. 120. Krajowy system energetyczny Charakterystyka Systemu Ciepłowniczego: Poszczególne źródła i sieci ciepłownicze mają zasięg lokalny Ciepło jest dostarczane do odbiorców za pośrednictwem nośnika ciepła − gorącej wody lub pary. Źródła ciepła: zawodowe, przemysłowe, lokalne Ciepłownictwo jest działalnością koncesjonowaną Podstawowym paliwem wykorzystywanym do produkcji ciepła jest węgiel kamienny Istnieje niewielka możliwość magazynowania energii w nośniku
  121. 121. Krajowy system energetyczny Struktura produkcji ciepła według stosowanych paliw w 2002 i 2008 roku Źródło: Publikacja Urzędu Regulacji Energetyki
  122. 122. Krajowy system energetyczny PRODUKCJA KRAJOWA CIEPŁA OGÓŁEM I CIEPŁA KOMERCYJNEGOPRODUKCJA: CIEPLO OGÓŁEM W TYM CIEPŁO [TJ] KOMERCYJNE [TJ]Elektrociepłownie zawodowe 219 000 190 000Elektrociepłownie 107 000 30 000przemysłowePrzedsiębiorstwa 100 000 93 000ciepłowniczeCiepłownie niezawodowe 97 000 6 000Kotłownie lokalne 22 000 20 000Odzysk ciepła z procesów 55 000 -ciepłowniczychSUMA: 600 000 339 000 Źródło: Analiza zużycia paliw, ARE 2008
  123. 123. Krajowy system energetyczny Podsystemy paliwowe
  124. 124. Charakterystyka rynku paliw ciekłych w 2008 r.Hurtowa sprzedaż paliw jest prowadzona w ponad 80% przez PKN Orlen SAi Grupę Lotos SA, którzy to przedsiębiorcy są również głównymi producentamipaliw i jako jedyni na terenie kraju produkują paliwa ciekłe z ropy naftowej.Obrót detaliczny benzynami silnikowymi, olejem napędowym oraz auto-gazemprowadzony jest w zasadzie na stacjach paliw. Na terenie kraju funkcjonuje około7 000 stacji paliw oraz około 5 900 stacji auto-gazu.Ceny paliw ciekłych uzależnione są od cen ropy naftowej na rynkachświatowych, od wysokości stawek podatku akcyzowego i opłaty paliwowej, a takżeod kursu złotego wobec USD oraz euro. Ceny paliw ciekłych nie są regulowaneprzez Prezesa URE, ani przez żaden inny organ państwa.Źródło: Charakterystyka rynku paliw ciekłych w 2008 r., www.ure.gov.pl
  125. 125. Krajowy system energetyczny- Źródło: www.pern.com.pl
  126. 126. Krajowy system energetyczny - Źródło: www.pern.com.pl
  127. 127. Krajowy system energetyczny
  128. 128. Krajowy system energetyczny Lokalizacja elektrowni zawodowych wg CIRE
  129. 129. Krajowy system energetyczny Planowana rozbudowa sieci przesyłowych do 2017 r.Źródło: Informacja o dostępności mocy przyłączeniowej do sieciprzesyłowej, PSE Operator (30.04.2012)
  130. 130. Krajowy system energetyczny BILANS PODAŻY I ZUŻYCIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE (2007) Produkcja brutto 159 348 GWh Import 7 761 GWh Eksport 13 109 GWh Zużycie krajowe brutto 154 000 GWh Potrzeby własne 32 535 GWh wytwarzania, przesyłu i dystrybucji (w tym straty sieciowe) Zużycie przez odbiorców 121 465 GWh końcowychŹródło: Sytuacja energetyczna w Polsce. Krajowy bilans energii, IV kwartał 2007, ARE
  131. 131. Krajowy system energetyczny PRODUKCJA ENERGII ELEKTRYCZNEJ BRUTTO PRODUKCJA BRUTTO [GWh] - elektrownie zawodowe cieplne 148 024 - elektrownie wodno - przepływowe 3 019 - elektrownie szczytowo - pompowe 587 - elektrownie przemysłowe 7 662 ZAKUP Z ZAGRANICY 8 480Źródło: Sytuacja energetyczna w Polsce. Krajowy bilans energii, IV kwartał 2007, ARE
  132. 132. Krajowy system energetyczny Struktura źródeł wytwarzania 0.4% 4.9% elektrownie zawodowe 5.4% cieplne 1.9% elektrownie wodne przepływowe elektrownie szczytowo- pompowe elektrownie przemysłowe 94.6% zakup z zagranicyŹródło: Sytuacja energetyczna w Polsce. Krajowy bilans energii, IV kwartał 2007, ARE
  133. 133. Struktura paliw w źródłach wytwarzaniaŹródło: Sytuacja energetyczna w Polsce. Krajowy bilans energii, IV kwartał 2007, ARE
  134. 134. Struktura źródeł wytwarzania – MOCE KRAJOWEŹródło Moce zainstalowane Moce osiągalne [MW] [MW]Elektrownie cieplne 30 242,3 29 980,0zawodowew tym: - na węglu brunatnym 8 816,0 8 579,0 - na węglu 20 511,1 20 546,1kamiennym - inne paliwa 893,8 850,9Elektrownie wodne 2 184,3 2 258,3zawodowew tym: szczytowo - pompowe 1 330,0 1 406,0Elektrociepłownie 2 473,2 2 152,2przemysłoweElektrownie niezależne (OZE) 459,9 459,9SUMA 35 359,7 34 850,4 Źródło: Sytuacja w elektroenergetyce, Kwartalnik 1/2008, ARE
  135. 135. Krajowy system energetyczny Moc zainstalowana [MW] 1.3% 6.2% 7.0% Elektrownie cieplne zawodowe Elektrownie wodne zawodowe Elektrownie przemysłowe 85.5% Elektrownie niezależne (OZE)
  136. 136. Krajowy system energetyczny Moc zainstalowana w OZE (2010 r.)Łącznie: 2281,79 MWW tym: 0,012 MWenergetyka słoneczna. Źródło: URE
  137. 137. Krajowy system energetyczny Udział nośników energii odnawialnej w łącznym pozyskaniu energii ze źródeł odnawialnych w 2010 r.Źródło: Energia ze źródełodnawialnych w 2010 r., GUS
  138. 138. Krajowy system energetycznyUdział nośników energii odnawialnej w produkcjienergii elektrycznej w 2010 r. Źródło: Energia ze źródeł odnawialnych w 2010 r., GUS
  139. 139. Krajowy system energetycznyMoce osiągalne elektrowni wykorzystujących odnawialne źródłaenergii w latach 2001 - 2010 [MW]
  140. 140. Krajowy system energetyczny
  141. 141. Krajowy system energetyczny Stosowane w polskim systemie elektroenergetycznym napięcia znormalizowane: sieci przesyłowe: NN (najwyższe napięcia) 750, 400, 220 kV WN (wysokie napięcia) 110 kV sieci dystrybucyjne: SN (średnie napięcia) 1-60 kV nN (niskie napięcia) poniżej 1 kV
  142. 142. Krajowy systemenergetyczny Źródło: Materiały PSE Operator SA
  143. 143. Jakość energii elektrycznejDla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych III-V ustala sięnastępujące parametry jakościowe energii elektrycznej - w przypadku siecifunkcjonującej bez zakłóceń:1)wartość średnia częstotliwości mierzonej przez 10 sekund powinnabyć zawarta w przedziale: a) 50 Hz ±1 % (od 49,5 Hz do 50,5 Hz) przez 99,5 % tygodnia, b)50 Hz +4 % / -6 % (od 47 Hz do 52 Hz) przez 100 % tygodnia;2)w każdym tygodniu 95 % ze zbioru 10-minutowych średnichwartości skutecznych napięcia zasilającego powinno mieścić się wprzedziale odchyleń ±10 % napięcia znamionowego;3)przez 95 % czasu każdego tygodnia wskaźnik długookresowego migotaniaświatła Plt spowodowanego wahaniami napięcia zasilającego nie powinien byćwiększy od 1;4)współczynnik odkształcenia wyższymi harmonicznymi napięcia zasilającegoTHD uwzględniający wyższe harmoniczne do rzędu 40, powinien być mniejszylub równy 8 %;5)warunkiem utrzymania parametrów napięcia zasilającego w granicachokreślonych w pkt 1-5 jest pobieranie przez odbiorcę mocy nie większej odmocy umownej, przy współczynniku tg(fi) nie większym niż 0,4;6)Napięcie znamionowe sieci niskiego napięcia odpowiada wartości230/400V;
  144. 144. Krajowy system energetycznyNiezawodność dostaw1) Dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych I-III i VI dopuszczalny czas trwania jednorazowej przerwy planowanej i nieplanowanej w dostarczaniu energii elektrycznej oraz dopuszczalny łączny czas trwania w ciągu roku kalendarzowego wyłączeń planowanych i nieplanowanych określa umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowa kompleksowa.2) Dla podmiotów zaliczanych do grup przyłączeniowych IV i V dopuszczalny czas trwania: 1) jednorazowej przerwy w dostarczaniu energii elektrycznej nie może przekroczyć w przypadku: a) przerwy planowanej - 16 godzin, b) przerwy nieplanowanej - 24 godzin; 2) przerw w ciągu roku stanowiący sumę czasów trwania przerw jednorazowych długich i bardzo długich nie może przekroczyć w przypadku: a) przerw planowanych - 35 godzin, b) przerw nieplanowanych - 48 godzin.
  145. 145. Krajowy system energetyczny
  146. 146. Krajowy system energetycznyKlasyfikacja Odbiorców:Przedsiębiorstwa energetyczne świadczące usługi siecioweprzyłączeni do sieci innych przedsiębiorstw sieciowych(przesyłowych i dystrybucyjnych)Odbiorcy Końcowi, w tym:-Odbiorcy będącymi gospodarstwami domowymi-Odbiorcy przemysłowi
  147. 147. Krajowy system energetyczny ZUŻYCIE ENERGII W ZALEŻNOŚCI OD POZIOMU NAPIĘCIA ODBIORCY LICZBA ODBIORCÓW CAŁKOWITE ZUŻYCIE NA: ENERGII ELEKTRYCZNEJ [GWh] WN 286 27 911 SN 28 200 38 187 nN 16 021 000 50 466 SUMA: 16 049 486 116 564Źródło: Analiza zużycia paliw, ARE 2008
  148. 148. Krajowy system energetyczny Liczba odbiorców na danym napięciu WN SN na nN Całkowite zużycie energii elektrycznej na danym napięciu 99.8% 23.9% WN SN 43.3% 32.8% na nNŹródło informacji: Analiza zużycia paliw, ARE 2008
  149. 149. Krajowy system energetyczny Zapotrzebowanie KSE w miesiącach roku sty lut mar kwi maj cze lip sie wrz paź lis gru
  150. 150. Krajowy system energetyczny 600 przykładowa ŚRODA w lipcu oraz w styczniu 500 2007-01-10 400 2007-07-04 300 200 100 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
  151. 151. Krajowy system energetycznyZmienność zapotrzebowania odbiorców – 5 XI B23400350300250200150100 50 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 C22 35 30 25 20 15 10 5 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
  152. 152. Krajowy system energetyczny C11 3.5 Zmienność zapotrzebowania 3 2.5 2 odbiorców – 5 XI 1.5 1 0.5 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 G11 G12 0.7 0.6 0.5 0.4 0.3 0.2 0.1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
  153. 153. Krajowy system energetyczny Zrównoważenie popytu z podażą
  154. 154. Krajowy system energetyczny Zrównoważenie popytu z podażą Zapotrzebowanie El. Zawodowe Duże El. Wodne El. Przemysłowe Elektrociepłownie Wymiana zagr. Pompowanie wody
  155. 155. Mix energetyczny do 2030 r.
  156. 156. Sytuacja obecna dane z roku 2008 Źródło: Mix energetyczny 2050, MG 2011
  157. 157. Jak stworzyć optymalny mix energetyczny Przyszłe zapotrzebowanie na energię Mix energetyczny Możliwości produkcyjne
  158. 158. • Dynamika wzrostu gospodarczego trendy • Zmiany w makroekonomiczne znaczeniu poszczególnych gałęzi gospodarkiPrzyszłe • Zmiana liczby ludzi procesyzapotrzebowanie demograficzne • Zmiana strukturyna energię wiekowej • Zakres i tempo efektywnośd poprawy energetyczna • Energochłonnośd przemysłu
  159. 159. • emisyjnośd Oddziaływanie na środowisko • Szkody górnicze • itp. • Koszty inwestycyjne i operacyjne Oddziaływanie na gospodarkę • Wpływ na inne sektory gospodarki • ZatrudnienieMożliwościprodukcyjne Potencjały mocy Horyzonty czasowe pełnej realziacji
  160. 160. Prognozy mixu energetycznego dla PolskiZapotrzebowanie Polski • Popyt na energię będzie wzrastadna energię pierwotną w 2030 roku • Dodatkowe zapotrzebowanie zaspokajane będzie przez OZE, energię jądrową i gaz, wypierając z mixu węgiel • Masowe zużycie węgla jednak nie zmaleje- nadal będzie kluczowym źródłem energii pierwotnej Źródło: Mix energetyczny 2050, MG 2011
  161. 161. Prognozy mixu energetycznego dla Polski • Duże różnice wynikają z odmiennych założeoProdukcja energii elektrycznej dotyczących tempa budowy elektrowniw podziale na niki w 2030 roku jądrowych, aktualizacji prognoz cen surowców oraz uwzględnienia efektów planowanych działao na rzecz efektywności energetycznej • Prognoza Komisji Europejskiej, nie uwzględnia wymagao pakietu klimatyczno- energetycznego. KE- mix z perspektywy braku przyjęcia pakietu klimatyczno-energetycznego MAE – perspektywy obecne, ARE – skutki zaplanowanego pogłębiania działao proefektywnościowych w energetyce.
  162. 162. Polski energy mix w 2030 roku wg scenariusza 450 (MAE) Źródło: Mix energetyczny 2050, MG 2011
  163. 163. Polski energy mix w 2030 roku wg scenariusza 450 (MAE)Złożenia:• spadek emisji CO2 w latach 2008-2030 o ponad 30%• duża poprawa efektywności energetycznej → powolny wzrostzapotrzebowania na energię• szerokie wprowadzenie technologii niskoemisyjnych w energetyce → większewykorzystanie energii z wiatru, instalacji CCS, zastępowanie węgla i ropynaftowej biopaliwami i gazem• gaz jako paliwo pomostowe pozwalające na przejście do gospodarkiniskoemisyjnej• duży udział transportu w zmianie mixuRealizacja scenariusza wymaga nakładów inwestycyjnych wwysokości 104 mld euro do roku 2030. Źródło: Mix energetyczny 2050, MG 2011
  164. 164. 2008 2030
  165. 165. Polski energy mix w 2030 roku a ceny gazu ziemnego Źródło: Mix energetyczny 2050, MG 2011
  166. 166. Zalety i wady poszczególnych opcji technologicznych kształtowania energy mixu w Polsce (1)
  167. 167. Zalety i wady poszczególnych opcji technologicznych kształtowania energy mixu w Polsce (2)Źródło: Mix energetyczny 2050, MG 2011

×