Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Starzejące się społeczeństwo. Demografia i implikacje dla systemu ochrony zdrowia.

1,897 views

Published on

Bogdan Falkiewicz - "Starzejące się społeczeństwo. Demografia i implikacje dla systemu ochrony zdrowia"

Published in: Health & Medicine
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Starzejące się społeczeństwo. Demografia i implikacje dla systemu ochrony zdrowia.

  1. 1. Starzejące się społeczeństwo Demografia i implikacje dla systemu ochrony zdrowia Bogdan Falkiewicz Wrocław, 19 listopada 2013 r.
  2. 2. Wystąpienie realizowane w ramach projektu „Wzmacnianie potencjału Związku Pracodawców Ochrony Zdrowia Dolnego Śląska motorem do rozwoju dialogu społecznego na Dolnym Śląsku” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Strona 2
  3. 3. Plan prezentacji 1 Demograficzne czynniki starzenia się społeczeństwa w Polsce 2 System ochrony zdrowia i wsparcie dla osób starszych 3 Implikacje dla systemu ochrony zdrowia 4 Wnioski i dyskusja 3
  4. 4. Kierunki zmian demograficznych starzejącego się społeczeństwa w Polsce Polska: obraz populacji W ciągu kolejnej dekady liczba osób w podeszłym wieku w Polsce ma wzrosnąć o 35%. Wzrost ten będzie najbardziej widoczny na obszarach miejskich, gdzie do 2020 roku 1 mieszkaniec na 5–ciu będzie miał 65 lat lub więcej. Przewidywany wzrost liczby ludności w wieku powyżej 65 W milionach Miliony Populacja w regionach CAGR: 3.04% 8 6,95 5,93 6 5,15 4 2 0 2010 Legenda: 1.7m - populacja regionu 19% - udział ludności w wieku powyżej 65 2015 F 2020 F Nadchodzące zmiany: struktura populacji osób w starszym wieku dziś i w 2020 Udział w populacji 65 +, 2010 Udział w populacji, 65+, 2020 F Mężczyźni 11% 15% Kobiety 16% 21% Źródło: Główny Urząd Statystyczny (GUS) Udział w populacji, 65+, 2010 Udział w populacji, 65+, 2020 F Miasto 14% 20% Wieś 13% 16%
  5. 5. Kierunki zmian demograficznych starzejącego się społeczeństwa w Polsce Wzrost znaczenia mieszkańców w wieku 65+ Oczekiwana średnia długość życia ma wzrosnąć o 3 lata do 2030 r., z widocznym podobieństwem pomiędzy kobietami i mężczyznami. Wraz z trendem spadku liczby urodzeń spowoduje to znaczny wzrost znaczenia osób starszych w społeczeństwie. Czynnik 1: Wzrost długości życia 90 85 80 75 70 65 60 78,8 79,2 79,7 78 80 80,7 80,8 82,2 72,1 73,4 69,6 70,3 70,6 70,9 71,3 75,8 WYNIK: Wzrost udziału starszych osób (65 +) w populacji Polski 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2015F 2020F 2025F 2030F 20% lat Mężczyźni 18,38% 15,60% 16% 13,53% Kobiety Female 12% 800 696680 646 700 548 600 548 494 500 433413 418 388 388 382368 351364 400 300 200 100 0 1970 1975 1980 1985 1991 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005 2007 2009 2011 Tysięcy Czynnik 2: Zmniejszenie liczby urodzeń 5 Źródło: GUS 8% 4% 0% 2010 2015 F 2020 F
  6. 6. Kierunki zmian demograficznych starzejącego się społeczeństwa w Polsce Czynnik 2: Niski wskaźnik urodzeń Liczba urodzeń spadała przez ostatnie 30 lat średnio w tempie niemal 2%, pomimo chwilowego odbicia między 2003 i 2009 rokiem. WSKAŹNIK URODZEŃ W POLSCE W tysiącach 800 646 700 600 696 680 548 CAGR: -1.9% 548 494 500 433 413 400 382 368 351 364 388 1999 2001 2003 2005 2007 418 388 300 200 100 0 1970 7 1975 1980 Źródło: GUS 1970 – 2009 Eurostat 2010 - 2011 1985 1991 1993 1995 1997 2009 2011
  7. 7. Kierunki zmian demograficznych starzejącego się społeczeństwa w Polsce Zamożność i warunki życia (1/2) Głównym źródłem dochodów ludzi, którzy przekroczyli 60 rok życia są emerytury, które określają ich dochód i sumę pieniędzy, jaką mogą przeznaczyć na usługi i produkty medyczne. Jest to czynnik bardzo różniący Polskę od krajów Europy Zachodniej, gdzie oszczędności mają duży udział w kształtowaniu dochodu emerytów. ROZKŁAD EMERYTUR WEDŁUG WARTOŚCI (tys PLN) W POLSCE W 2011 roku siła nabywcza emerytów w Polsce szacowana jest na 9mld PLN (3 mld USD) i przewiduje się jej wzrost o 3% rocznie w kolejnych latach, osiągając 10.4 mld w 2015 roku. 80% 58% 60% 40% 23% 20% 9% 7% 2% 0% 0.0 - 1.0 8 1.0 - 2.0 Źródło: ZUS 2011 /2012 GUS 2012 2.0 - 3.0 3.0 - 4.0 4.0+ W 2011 przeciętne miesięcznego wynagrodzenia w Polsce wyniosło 3646 PLN (1215 USD), podczas gdy średnia emerytura wyniosła 1804 PLN (601 USD), czyli 49% średniego wynagrodzenia.
  8. 8. Kierunki zmian demograficznych starzejącego się społeczeństwa w Polsce Zamożność i warunki życia (2/2) W ciągu ostatnich 15 lat Polska poczyniła ogromne postępy w zakresie konwergencji do poziomów UE w PKB na mieszkańca. Jednak nadal przeważa znaczna różnica pod względem zarobków pomiędzy krajami Europy Zachodniej PKB na osobę w PPE (EUR k) Indeks: 100% w każdym roku oznacza średnią UE-27 ROCZNE ZAROBKI NETTO W 2011 (tys EUR) 140 60 52,5 120 50 100 40 32,8 80 30 60 20 15,8 10,7 10 40 20 0 Germany Niemcy Spain Hiszpania Czech Republic Czechy Poland Polska 0 Czech Republic Czechy Germany Niemcy Hiszpa Spain nia 9 Źródło: Eurostat 2011 Polska Poland
  9. 9. Czynniki demograficzne starzejącego się społeczeństwa w Polsce Czynniki stylu życia w grupie 60 + Grupa wiekowa 50 + jest bardzo pasywna w Polsce, szybciej następuje spadek aktywności sportowej niż konsumpcja używek. OSOBY BIORĄCE UDZIAŁ W SPORTOWYM LUB AKTYWNYM WYPOCZYNKU WZGLĘDEM GRUP WIEKOWYCH CZĘSTOTLIWOŚĆ SPOŻYCIA TYPOWYCH UŻYWEK ALKOHOL 100% 80% 80% 68% 70% 32% średnio dla innych krajów europejskich dla populacji 65 + 60% 47% 40% 40% 12% 10% 7% 47% 72% 75% 74% 70% 20% 58% 17% 0% 13% 14% 20% 32% 50% 15-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 27% 30% abstynent do 4 razy w miesiącu 31% 61% 40% 33% 32% 12% 40% 60% 62% 50% 11% 67% 80+ 2 razy w tygodniu 21% 20% PAPIEROSY 100% 10% 80% 0% 4-9 10-14 15-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60+ 60% 69% 66% 60% 62% 88% 75% 90% 96% 40% 20% 0% 10 Źródło: Stan zdrowia społeczeństwa polskiego, 2009, GUS; Uczestnictwo Polaków w sporcie i rekreacji aktywnej, 2008, GUS; 31% 34% 40% 12% 38% 25% 10% 15-19 20-29 30-39 40-49 50-59 60-69 70-79 PALACZE NIEPALĄCY 80+
  10. 10. Czynniki demograficzne starzejącego się społeczeństwa w Polsce Duże znaczenie grupy pacjentów 60 + w wydawanych receptach Mimo, że grupa wieku 60+ wynosi 15% społeczeństwa polskiego, ci obywatele konsumują prawie 60% leków na receptę, tworząc coraz większe obciążenie dla publicznego systemu refundacji. UDZIAŁ WYDAWANYCH RECEPT DLA PACJENTÓW W 2012/13 W POLSCE Mniej niż less than 3 more Więcej niż 75 than 75 3 4-18 4% 6% 27% 19-40 11% W 2012/2013 r. udział pacjentów w wieku 60 + wyniósł ok. 60% wszystkich wydanych na receptę opakowań leków 20% 41-60 32% 61-75 11 Źródło: RECEPTOmetr SequenceTM, analiza wydawania recept dla Polski. Wielkość badanej grupy: 6m receptami kwartalne, 700 aptek..
  11. 11. Czynniki demograficzne starzejącego się społeczeństwa w Polsce Choroby przewlekłe Razem z wiekiem zwiększa się udział pacjentów w grupie chorych / leczonych. Udział w grupie wiekowej NADCIŚNIENIE 2 000 CUKRZYCA 6.0% 400 1 617 1 600 467 500 5.0% 1 811 1 353 4.0% 1 200 Udział w grupie wiekowej 463 369 1.6% 300 1.2% 3.0% 683 800 2.0% 198 200 0.8% 2.0% 400 1.0% 100 0.4% 0 0.0% 0 0.0% 50-59 60-69 70-79 Udział w grupie wiekowej ZAWAŁ SERCA 168 180 152 150 120 110 86 90 60 30 0 50-59 60-69 50-59 80+ 70-79 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0% 80+ Źródło: Stan zdrowia społeczeństwa Polskiego, 2009, GUS; RECEPTOmetr Sequence; 60-69 70-79 80+ PACJENCI 60+ CAŁKOWITY UDZIAŁ W PRZYPISYWANYCH LEKACH 100% 80% 60% 40% 78% 79% 84% Nadciśnienie Cukrzyca Leki przeciwzakrzepowe 20% 0%
  12. 12. Czynniki demograficzne starzejącego się społeczeństwa w Polsce Suplementy diety stosowane w chorobach przewlekłych DYNAMIKA WARTOŚCI SPRZEDAŻY SUPLEMENTÓW DIETY % PPG 30% Groups: Grupy 24% 20% 20% 15% Choroby przewlekłe (typowe chronic diseases (typical dla wieku) of aging) Sposób lifestyle życia 10% Wszystkie suplementy all supplements 0% 2 009 2 010 2 011 Udział suplementów diety mających zastosowane w chorobach przewlekłych rośnie dynamicznie, pomimo spowolnienia tempa wzrostu innych kategorii suplementów diety, co dowodzi wzrostu znaczenia osób starszych na rynku. 13 Źródło : GUS, Diagnoza Społeczna 2011
  13. 13. Plan prezentacji 1 Demograficzne czynniki starzenia się społeczeństwa w Polsce 2 System ochrony zdrowia i wsparcie dla osób starszych 3 Implikacje dla systemu ochrony zdrowia 4 Wnioski i dyskusja 14
  14. 14. System opieki zdrowotnej dla osób starszych Dostępność opieki geriatrycznej w Polsce Geriatrzy na 10 000 osób 5 4.2 4 2.6 3 2 2 1.7 1.5 1.3 1.1 1.1 1 0.8 0.35 Według badań opublikowanych przez Royal College of Physicians (UK), odpowiednią opiekę zapewni 1,2 geriatrów na 10 000 osób. 0 Geriatrzy, łączna liczba 1 800 2 000 1 600 1 000 1 200 800 696 650 800 400 169 170 300 215 95 170 Wg tych obliczeń Polska wymaga około 650 geriatrów, a obecnie tylko 292 lekarzy praktykuje w tej specjalności (wg NIL). 0 15 Źródło: Kropińska S., Wieczorowska-Tobis K, Opieka geriatryczna w wybranych krajach Europy, Geriatria, 2009; Naczelna Izba Lekarska XI 2013
  15. 15. System opieki zdrowotnej dla osób starszych Dostępność opieki geriatrycznej w Polsce Chociaż liczba oddziałów geriatrycznych i geriatrów w Polsce jest wysoce niewystarczająca, to wykorzystane są jedynie w ok. 70%, ze względu na silne geograficzne niedopasowanie podaży i popytu. ODDZIAŁY GERIATRYCZNE W POLSCE (2011 wg MZ) Liczba łóżek na oddziałach geriatrycznych na 1 mln osób – nierównomierny podział między regionami (2011). Oddziały geriatryczne Liczba łóżek 37 782* ZAPOTRZEBOWANIE NA ODDZIAŁY GERIATRYCZNE W POLSCE ZAPOTRZEBOWANIE DO UZYSKANIA ŚREDNIOEUROPEJSKIEGO NASYCENIA ŁÓŻEK GERIATRYCZNYCH NA 10 tys MIESZKAŃCÓW: ok. 7.600 ŁÓŻEK ZAPOTRZEBOWANIE DO UZYSKANIA REKOMENDOWANEGP NASYCENIA ŁÓŻEK GERIATRYCZNYCH NA 10 tys MIESZKAŃCÓW (NIEMCY, AUSTRIA, BELGIA): ok. 19.000 ŁÓŻEK 16
  16. 16. Plan prezentacji 1 Demograficzne czynniki starzenia się społeczeństwa w Polsce 2 System ochrony zdrowia i wsparcie dla osób starszych 3 Implikacje dla systemu ochrony zdrowia 4 Wnioski i dyskusja 17
  17. 17. Modele systemu finansowania służby zdrowia Możliwe ścieżki rozwoju systemu SYSTEM FINANSOWANIA Koszty w relacji do PKB są nadal w Polsce na bardzo niskim poziomie Koszty w wartości bezwzględnej w porównaniu z krajami EU są jeszcze niższe 18 REALIZACJA OPIEKI ZDROWOTNEJ Ceny produktów i koszty technologii są globalne i bardziej dostosowane dla krajów wysoko rozwiniętych. on the other side… on the other side… Aspiracje finansowe lekarzy rosną, następuje polityczny i społeczny wzrost ich pozycji. W ostatnich latach stali się jednym z najbardziej wpływowych interesariuszy systemu opieki zdrowotnej. Oczekiwania klientów i pacjentów wzrosły i są oni niezadowoleni z obecnej sytuacji. Cały system jest zorganizowany i zarządzany w sposób nieefektywny. Dostawcy usług otrzymują jeszcze niższe kontrakty z szerszymi wymaganiami i dla większej ilości pacjentów. WZROST NAPIĘCIA W SYSTEMIE WEWNĘTRZNYM
  18. 18. Modele systemu finansowania służby zdrowia Możliwe ścieżki rozwoju systemu WYNIKI WZROSTU NAPIĘCIA: 1. USŁUGODAWCY MEDYCZNI (MSP) DOSTOSOWUJĄ SWOJĄ POLITYKĘ DO SPADAJĄCYCH MARŻY Publiczni dostawcy zwiększają finansowe zadłużenie Zarówno publiczni, jak i prywatni usługodawcy medyczni naciskają na dostarczanie lepiej wycenianych usług Polityka „Spijania śmietanki" jest coraz bardziej popularna - dostawcy obsługują tylko najlepiej wycenione usługi, odmawiając podpisania umowy na te, które mają niską marżę lub są jej zupełnie pozbawione. 2. CORAZ GORSZA OCENA SYTUACJI PRZEZ PACJENTA Kolejki rosną Dostęp do nowoczesnej diagnostyki i terapii zmniejsza się Wzrost nierówności dostępu 3. SYSTEM JEST NIEEFEKTYWNY System opieki zdrowotnej jest finansowany w celu zapewnienia bieżących potrzeb, bez dłuższej perspektywy, co powoduje niską jakość stosowanego prawa (Nowe Prawo Refundacji) 19 Wzrost bezpośrednich kosztów pacjenta (głównie w obszarze opłat za usługę leczenia i dopłat do leków). Jako, że system dopłat nie jest skoordynowany, przez to jest wysoce nieskuteczny i działa głównie na korzyść lekarzy.
  19. 19. Modele systemu finansowania służby zdrowia Możliwe ścieżki rozwoju systemu OGÓLNIE, MOŻLIWE SĄ DWA SCENARIUSZE: Kompleksowa reforma systemu umożliwia prywatnym ubezpieczycielom zarządzanie środkami publicznymi opieki zdrowotnej lub Dalsza "ewolucja" obecnego systemu Jest prawie niemożliwe, aby dzisiejszy system pozostał w obecnej postaci przez dłuższy czas! 20
  20. 20. Modele systemu finansowania służby zdrowia Możliwe ścieżki rozwoju systemu WNIOSKI DLA BIZNESU: Spodziewane są zmiany przepisów Pozostanie silna presja na ceny Możliwy wzrost składki na ubezpieczenie zdrowotne (o nie więcej niż 0,5%, „po wyborach”) Powstanie nowa oferta dla pacjentów i konsumentów: Dzisiejsi subskrybowani usługodawcy będą rozwijać się w przedsiębiorstwa na wpół-ubezpieczeniowe Firmy ubezpieczeniowe wejdą w segment ubezpieczeń komplementarnych i uzupełniających Rozwój oferty ubezpieczeniowej pozwoli pacjentom zapewnić dostęp do nowoczesnych terapii, jak również pozwoli na lepszą koordynację swoich długoterminowych kosztów opieki zdrowotnej 21
  21. 21. Modele systemu finansowania służby zdrowia Możliwe ścieżki rozwoju systemu RODZINA + Narodowy Fundusz Zdrowia Tradycyjny i najbardziej popularny model Państwo zapewnia tylko opiekę medyczną, a rodzina zajmuje się codzienną opieką i wspiera PUBLICZNE DŁUGOTERMINOWE DOMY OPIEKI Pobyt finansowany przez NFZ Długie kolejki oczekujących PRYWATNE DŁUGOTERMINOWE DOMY OPIEKI Pobyt finansowany przez pacjenta, czasem współfinansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia Niewielkie, ale stale zwiększające się użycie 22
  22. 22. Plan prezentacji 1 Demograficzne czynniki starzenia się społeczeństwa w Polsce 2 System ochrony zdrowia i wsparcie dla osób starszych 3 Implikacje dla systemu ochrony zdrowia 4 Wnioski i dyskusja 23
  23. 23. Kluczowe wnioski Społeczeństwo Polski szybko się starzeje, stanie się jednym z najstarszych społeczeństw w Europie do 2050 r. Wysoka i rosnąca liczba mieszkańców 65+ jeszcze bardziej zwiększy presję na już nieefektywną opiekę zdrowotną i system opieki społecznej. Te niedomagania nie zostaną równoważone ani przez zwiększenie wieku emerytalnego, ani prognozowany wzrost gospodarczy. Rozwój medycyny, dostępność potencjalnych nowych technologii medycznych i wzrost oczekiwań (przyszłych) emerytów będzie zachęcać ich do poszukiwania rozwiązań alternatywnych dla publicznego systemu opieki zdrowotnej, tymczasem medycyna i opieka społeczna dla osób starszych w Polsce jest słabo rozwinięta Jest to dziedzina niewystarczająco finansowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia i publiczne finansowanie usług zdrowotnych dla osób starszych pozostanie niewystarczające Będzie za to rosła potrzeba poszukiwania nowych, twórczych rozwiązań systemowych i usług w tym obszarze 24
  24. 24. Dziękuję za uwagę! Strona 25

×