ZAINDU ETA MAITATU BEHARREKO HIRU ELEMENTUAK IRAKURLEA MEZUA ENTZULEA NOLA IRAKURRI JENDAURREAN MODU ERGINKORREAN
<ul><li>1- Irakurlea… </li></ul><ul><ul><ul><ul><li>Komunikatzaile, bitartekari </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><...
<ul><li>2- Mezua: </li></ul><ul><ul><li>Ulergarria:  ahoskera, isiluneak; ahotsaren modulazioa, bolumena, abiadura… </li><...
<ul><li>2 - Mezuaren prestaketa: </li></ul><ul><li>Prestatu seguru sentitzeko </li></ul><ul><li>Zailtasun linguistikoak : ...
<ul><li>3 - Entzulea: </li></ul><ul><ul><ul><li>Zer, zertarako eta norentzat irakurri </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>...
IRAKURKETAN PARTE HARTZEN DUTEN  GAITASUN KOMUNIKATUBOAK <ul><li>Ahoskera zuzena  erabili: </li></ul><ul><ul><li>Bokal bil...
<ul><li>1. Ahoskeran:   kontsonante bilkuretan  ahoskatze egokia egitea. </li></ul><ul><li>Adibide gisa: </li></ul><ul><ul...
Kontsonante bilkurak .   EZ+L  EL Irteera bat egitea? E z l itzateke batere gaizki egongo. Egizu igerian. E z l izuke bat...
AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK <ul><li>2. Azentuan:   -  azentu nabarmenenak  ...
AZENTU UNITATEAK Pausoz pauso Kalez kale Aurrez aurre Liburu bila Diru eske Lotsa falta Etxe aurrean Armairu azpian Ate on...
AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK <ul><li>Esaldi batean  hainbat galderari erantz...
<ul><li>Argi bat iluntasunean </li></ul><ul><ul><li>Izaroko fraile batek    kutun bat  ei eban   Bermeon.   Fraile mait...
<ul><li>Argi bat iluntasunean </li></ul><ul><ul><li>Izaroko fraile batek kutun bat ei eban Bermeon. Fraile maite-mindu hor...
AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK <ul><li>Intonazioan: </li></ul><ul><li>Adibide ...
<ul><li>Egunsentian benta bakarti batean gelditu ginen, baseliza txiki batetik hurbil samar. Hala esan nion Carmeni: </li>...
<ul><li>Egunsentian    benta  bakarti   batean gelditu ginen ,   baseliza txiki batetik hurbil samar  .  Hala  esan nio...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Jendaurreko irakurketa

1,234 views

Published on

Irakurketarako azalpenak

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,234
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
27
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Jendaurreko irakurketa

  1. 1. ZAINDU ETA MAITATU BEHARREKO HIRU ELEMENTUAK IRAKURLEA MEZUA ENTZULEA NOLA IRAKURRI JENDAURREAN MODU ERGINKORREAN
  2. 2. <ul><li>1- Irakurlea… </li></ul><ul><ul><ul><ul><li>Komunikatzaile, bitartekari </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Esatari, antzezlari </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Sortzaile </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Sinesgarri, gozatu eta gozarazi </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Emozio eta sentimenduen adierazle </li></ul></ul></ul></ul><ul><li>Irakurlea ez da jaiotzen. Egin egiten da. Jardunak bihurtzen du trebe irakurlea. </li></ul><ul><li>Beldurretik plazerera </li></ul><ul><li>Irakurlea ez da komunikatzen esaten duenarekin, esaten duenaz sentitzen duenarekin baizik </li></ul>NOLA IRAKURRI JENDAURREAN MODU ERGINKORREAN
  3. 3. <ul><li>2- Mezua: </li></ul><ul><ul><li>Ulergarria: ahoskera, isiluneak; ahotsaren modulazioa, bolumena, abiadura… </li></ul></ul><ul><ul><li>Adierazgarria: tonu aldaketak, enfasiak… </li></ul></ul><ul><ul><li>Zentzuzkoa: testuaren egitura, hasera eta bukaera, loturak, progresioa, mintzaira zuzena eta zeharkakoa… </li></ul></ul><ul><ul><li>Sinesgarria: bizi eta biziarazi. Pertsuasiboa. </li></ul></ul>NOLA IRAKURRI JENDAURREAN MODU ERGINKORREAN
  4. 4. <ul><li>2 - Mezuaren prestaketa: </li></ul><ul><li>Prestatu seguru sentitzeko </li></ul><ul><li>Zailtasun linguistikoak : </li></ul><ul><ul><ul><li>ahoskera, azentua, intonazioa </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>zentzu egokia eman :testua ezagutu </li></ul></ul></ul><ul><li>Gorputz hezkuntza: </li></ul><ul><ul><ul><ul><li>Begirada : autoritatea eta konfiantza eskaintzen du. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Eskuak : adierazkortasuna ziurtatzen dute. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Ahotsa : tonua, abiadura, bolumena, enfasia… </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Gogo bizia : irakurketa pertsuasiboa, sinesgarria, kutsakora… izan behar da. </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Beldurretik plazerera. </li></ul></ul></ul>NOLA IRAKURRI JENDAURREAN MODU ERGINKORREAN
  5. 5. <ul><li>3 - Entzulea: </li></ul><ul><ul><ul><li>Zer, zertarako eta norentzat irakurri </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Interesa piztu, erakarri </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Kokapen egokia ziurtatu </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Zutik irakurri: bizitasuna, hurbiltasuna… </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Paperari eta entzuleari begiratu </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Giro egokia eta konfiantzazkoa sortu </li></ul></ul></ul>NOLA IRAKURRI JENDAURREAN MODU ERGINKORREAN
  6. 6. IRAKURKETAN PARTE HARTZEN DUTEN GAITASUN KOMUNIKATUBOAK <ul><li>Ahoskera zuzena erabili: </li></ul><ul><ul><li>Bokal bilkurak eta kontsonanteak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Kontsonante bilkurak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Hitz elkarketak… </li></ul></ul><ul><li>Azentu zuzena erabili. </li></ul><ul><li>Esaldien intonazioa : hitz kateen arteko etenak eta tonuak ongi markatu. </li></ul><ul><li>Hitz klabeak enfatizatu. </li></ul><ul><li>Etenak eta isiluneak egin. </li></ul><ul><li>Ahotsaren bolumena aldatzen jakin. </li></ul>Testuaren egitura orokorra ezagutu. Testuaren zatiak ongi bereizi. Hasera eta bukaera egokiak eman. Une garrantzitsuak nabarmentzeko baliabide adierazgarriak erabili. Mintzaira zuzena eta zeharkakoa bereizi. Hainbat markadore edo konektore nabarmendu. GAITASUN LINGUISTIKOA GAITASUN DISKURTSIBOA Keinuak, begirada… erabili. Ahotsaren bolumena erabaki. Abiadura azkarragoa edo motelagoa erabiltzen jakin. Ideia edo kontzeptu bat nabarmentzeko intonazioarekin jokatu. Ideia edo kontzeptu bat nabarmentzeko ahots bolumenarekin jokatu. Arreta galtzeko arriskuak konpondu. Irudien edo audioaren laguntza izan. Testu egokiak hautatu. Irakurketa zertarako den erabaki. Entzuleen ezagutza maila eta interesak kontuan izan. Irakurlearen eta entzuleen kokapen egokia ziurtatu. Entzulea erakartzeko begiradak, keinuak, galderak… erabili . GAITASUN ESTRATEGIKOA GAITASUN SOZIOLINGUISTIKOA
  7. 7. <ul><li>1. Ahoskeran: kontsonante bilkuretan ahoskatze egokia egitea. </li></ul><ul><li>Adibide gisa: </li></ul><ul><ul><li>1. Ez daukagu lanik eta ez legoke gaizki atseden bat. </li></ul></ul><ul><ul><li>2. Ez litzateke gaizki egongo irtenaldi bat egitea. </li></ul></ul><ul><ul><li>3. Har ezazue arkatza eta egin ezazue irudi bat. </li></ul></ul>AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK Ez+badator  Ezpa dator / Ezba dator Ez+dakite  Ezta kite / Ezda kite Ez+litzateKe  Eli tzateke / Ezli tzateke Edozein mailatan: HH-LH
  8. 8. Kontsonante bilkurak . EZ+L  EL Irteera bat egitea? E z l itzateke batere gaizki egongo. Egizu igerian. E z l izuke batere kalterik egingo. L+Z  LTZ Isi l z aitez behingoz, astakeriak besterik e z d ituzu esaten eta ! Nire aitona-amonak aspaldi hi l z iren. R+Z  RTZ Ha r ez azu atsedena lan handia egin duzu eta ! Eka r ez azu apalean dagoen hiztegi lodikote hori. N+Z  NTZ E z z uela ezer ulertu esa n z idan.Halere, zerbait egi n z uen. Ja n ez azu, mesede egingo dizu eta ! EZ+B  EZP E z b aduzu ekarri; ez kezkatu! Neuk utziko dizut. E z b adakar dirurik, e z d iot ezer ere emango. EZ+D  EZT E z d aukate lotsarik, egun osoa alferkerian! Irratiak dioenez, e z d irudi elurrik egingo duenik.. EZ+G  EZK E z g enekien hona etortzekoa zinenik. E z g eneukan astirik eta bertan behera utzi genuen EZ+Z  ETZ Dirudienez, e z z audete batere gustura gure artean. Zer egin e z z ekitela zeuden ni joan nintzenean. EZ+N  EN E z n uen ulertu. Beraz, e z n ekien zer egin. Antartidara? E z n intzateke sekula santan joango!
  9. 9. AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK <ul><li>2. Azentuan: - azentu nabarmenenak leku egokian ematea. - bi edo hiru hitzeko azentu unitatea etenik gabe irakurtzea . </li></ul><ul><li>Adibide gisa: </li></ul><ul><li>1.Irakasle gelan omen dago gure tutorea. </li></ul><ul><ul><ul><li>2.Gozoa dago irakasleak ekarri duen sagar pastela. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>3.Giza Zientziak emango dizkigu Miren Edurnek. </li></ul></ul></ul>GE LA I RA KASLE A I RA KASLE GE LA Edozein mailatan: HH-LH ..+2……..…-1 _ _ _ _ _ _
  10. 10. AZENTU UNITATEAK Pausoz pauso Kalez kale Aurrez aurre Liburu bila Diru eske Lotsa falta Etxe aurrean Armairu azpian Ate ondoan Gaizto samarra Seguru asko Azkar asko Arrain-zopa Sagar-tarta Sagardo-botila Seme-alabak Senar-emazteak Zuri-gorriak Tarteka-marteka Zehatz-mehatz Banan-banan Kezka-aurpegia Gaizto-itxura Zintzo-aurpegia Esan zidaten Ikusi zaituztet Etorri da eta! Miren Edurne Costa Rica Coca Cola Giza eskubideak Kultura-astea Garapen-maila Iragarki-taula Jaiotza-data Bilera eguna Eskerrik asko! Gero arte! Arratsalde on! Ez dakigu Badakigu Asko dakigu
  11. 11. AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK <ul><li>Esaldi batean hainbat galderari erantzuna ematen dien sintagmak egon ohi dira. </li></ul><ul><li>Galdera bati erantzuten dion sintagma hitz-kate bat da, eta geldiunerik gabe irakurri behar da: </li></ul><ul><li>3. Hitz kateen arteko geldiuneetan tonu egokia eman behar da.   </li></ul><ul><li>4. Testuaren haria kontuan izanda, galdegaia zein den jakin behar da, geldiunea non egin eta tonua nola eman behar den jakiteko. </li></ul><ul><li>5. Galdegaia aditzaren aurrean dagoenean, biak segidan irakurri behar dira . </li></ul><ul><li>6. Galdegaia luzea bada, hitzik esanguratsuena nabarmentzea komeni da. </li></ul>Intonazioan:
  12. 12. <ul><li>Argi bat iluntasunean </li></ul><ul><ul><li>Izaroko fraile batek  kutun bat ei eban  Bermeon.  Fraile maite-mindu hori,  besteak lotaratu ondoren,  igerian joaten ei zan  gabero,  Bermeora. Itsasoan eta inguruan ilun egon arren,  zuzen heltzen ei zan  bere kutunak kandela-argia ipinten eutsalako leihoan,  gidaritzat. Baina behin  deabrua sartu ei zan bitartean. Kutunaren krisailu-argia amatau , eta askoz urrunagoko auzo batean  argia biztu . Eta frailea,  indarrak galduta,  ezin helduta,  ito egin ei zan . </li></ul></ul><ul><ul><li>Peru eta Mari Gureak - Agustin Zibikarai – (Ondarru, 1914) </li></ul></ul><ul><ul><li>“ SAUTRELA” saiotik hartua. </li></ul></ul><ul><ul><li>Hasier Etxeberriak irakurria </li></ul></ul>
  13. 13. <ul><li>Argi bat iluntasunean </li></ul><ul><ul><li>Izaroko fraile batek kutun bat ei eban Bermeon. Fraile maite-mindu hori, besteak lotaratu ondoren, igerian joaten ei zan gabero, Bermeora. Itsasoan eta inguruan ilun egon arren, zuzen heltzen ei zan bere kutunak kandela-argia ipinten eutsalako leihoan, gidaritzat. Baina behin deabrua sartu ei zan bitartean. Kutunaren krisailu-argia amatau, eta askoz urrunagoko auzo batean argia biztu. Eta frailea, indarrak galduta, ezin helduta, ito egin ei zan . </li></ul></ul><ul><ul><li>Peru eta Mari Gureak - Agustin Zibikarai – (Ondarru, 1914) </li></ul></ul><ul><ul><li>“ SAUTRELA” saiotik hartua. </li></ul></ul><ul><ul><li>Hasier Etxeberriak irakurria </li></ul></ul>
  14. 14. AHOTS GORAKO IRAKURKETAN IZAN OHI DIREN ZAILTASUN LINGUISTIKO NABARMENENAK <ul><li>Intonazioan: </li></ul><ul><li>Adibide gisa: </li></ul><ul><ul><li>1. Atzo zuk utzi zenidan liburua irakurri dut gaur goizean. (Zer…?) </li></ul></ul><ul><ul><li>2. Gaur goizean atzo zuk utzi zenidan liburua irakurri dut. (Zer…?) </li></ul></ul><ul><ul><li>3. Zuk utzi zenidan liburua  irakurri dut gaur goizean. (Irakurri duzu, bai ala ez?) </li></ul></ul><ul><ul><li>4. Bai! Irakurri dut zuk utzi zenidan liburua. ( Irakurri duzu, bai ala ez?) </li></ul></ul><ul><ul><li>5. Gaur goizean irakasleak esan dit  beste liburu bat irakurri behar dudala. (Zer…? </li></ul></ul><ul><ul><li>6. Kontua da  ez dakidala non daukadan zure liburua. </li></ul></ul>------------------------  G+ A  -----------------------  ------------------------  A  -----------------------  ------------- A  G--------------------  ------  Edozein mailatan: HH-LH Ama etorri da # Ama  etorri da . Etorri da ama.
  15. 15. <ul><li>Egunsentian benta bakarti batean gelditu ginen, baseliza txiki batetik hurbil samar. Hala esan nion Carmeni: </li></ul><ul><ul><li>— Begira, dena ahaztuko dut. Ez dizut ezer aipatuko; baina gauza bat agindu behar didazu: nirekin Ameriketara etorri eta han lasai egongo zarela. </li></ul></ul><ul><ul><li>— Ez – esan zuen berak zapuztuta bezala – ; ez dut Ameriketara joan nahi. Ondo nago hemen. </li></ul></ul><ul><ul><li>— Lucasen ondoan zaudelako. Baina pentsa ezazu ondo, zeren, sendatzen bada ere, ez baita luzaro biziko. Eta gainera, zergatik botatzen diot errua berari? Nekatuta nago zure maitale guztiak hiltzeaz; oraingo honetan zu hilko zaitut. </li></ul></ul><ul><ul><li>Berak, bere begirada basatia nigan jarri, eta hala esan zidan: </li></ul></ul><ul><ul><li>— Beti pentsatu dut hil egingo ninduzula azkenean. Aurreneko aldiz ikusi zintudanean, apaiz bat aurkitu berria nuen nire etxe atarian. Eta gaur gauen, Cordobatik ateratzerakoan, ez al duzu ezer ikusi? Erbi batek bidea zeharkatu du zure zaldiaren hanken artetik. Idatzita dago. </li></ul></ul><ul><ul><li>— Carmencita – galdetu nion nik – , ez al nauzu jadanik maite? </li></ul></ul><ul><ul><li>Ez zuen ezer erantzun. </li></ul></ul><ul><ul><li>P. Merimée-ren CARMEN nobelatik hartua. </li></ul></ul><ul><ul><li>Jose Manuel Goikoetxeak irakurria </li></ul></ul>
  16. 16. <ul><li>Egunsentian  benta bakarti batean gelditu ginen ,  baseliza txiki batetik hurbil samar  . Hala esan nion Carmeni: </li></ul><ul><ul><li>— Begira, dena ahaztuko dut . Ez dizut ezer aipatuko; baina gauza bat agindu behar didazu : nirekin Ameriketara etorri eta han  lasai egongo zarela . </li></ul></ul><ul><ul><li>— Ez – esan zuen berak zapuztuta bezala – ; ez dut Ameriketara joan nahi. Ondo nago hemen. </li></ul></ul><ul><ul><li>— Lucasen ondoan zaudelako. Baina pentsa ezazu ondo, zeren, sendatzen bada ere,  ez baita luzaro biziko. Eta gainera,  zergatik botatzen diot errua berari?  Nekatuta nago  zure maitale guztiak hiltzeaz; oraingo honetan  zu hilko zaitut. </li></ul></ul><ul><ul><li>Berak, bere begirada basatia nigan jarri, eta hala esan zidan : </li></ul></ul><ul><ul><li>— Beti pentsatu dut hil egingo ninduzula azkenean. Aurreneko aldiz ikusi zintudanean,  apaiz bat aurkitu berria nuen  nere etxe atarian. Eta gaur gauen,  Cordobatik ateratzerakoan,  ez al duzu ezer ikusi? Erbi batek  bidea zeharkatu du  zure zaldiaren hanken artetik. Idatzita dago . </li></ul></ul><ul><ul><li>— Carmencita – galdetu nion nik – , ez al nauzu jadanik maite?  </li></ul></ul><ul><ul><li>Ez zuen ezer erantzun. </li></ul></ul><ul><ul><li>P. Merimée-ren CARMEN nobelatik hartua. </li></ul></ul><ul><ul><li>Jose Manuel Goikoetxeak irakurria </li></ul></ul>

×