SlideShare a Scribd company logo
Bescherming van de
gebruiker
Phytofar 2012 - 2013
2
Bescherming van de gebruiker
1. Probleemstelling
2. Belangrijke begrippen
Gevaar
Blootstelling
Risico
3. Praktijk
Etiket: bron van informatie over gevaar en risico
Beschermkledij en gebruik
Wat te doen bij accidentele opname
4. Conclusie & Tips
3
Bescherming van de gebruiker
1. Probleemstelling
2. Belangrijke begrippen
Gevaar
Blootstelling
Risico
3. Praktijk
Etiket : bron van informatie over gevaar en risico
Beschermkledij en gebruik
Wat te doen bij accidentele opname
4. Conclusie & Tips
4
1. Probleemstelling
Gebruik van beschermkledij bij de bereiding en het gebruik van
gewasbeschermingsmiddelen (2003)
Beschermkledij
% van de telers
Fruitteelt Groenteteelt Akkerbouw
Geen 13 11 50
J. Marot et al., UGent en UCL (2002-2003)
http://www.crphyto.be/pdf/brochureneerlandais.pdf
7%
9%
12%
21%
51%
Geen
Handschoenen
Handschoenen + masker
Handschoenen + overall
Handschoenen + overall + masker
Probleemstelling
Redenen om beschermende kledij niet te dragen:
 80% wast wel de handen na de toepassing
Kledij stoort tijdens het werk
Te complex om telkens andere kledij aan te trekken
Men denkt niet aan het risico voor de gebruiker
5
6
Bescherming van de gebruiker
1. Probleemstelling
2. Belangrijke begrippen
Gevaar
Blootstelling
Risico
3. Praktijk
Etiket : bron van informatie over gevaar en risico
Beschermkledij en gebruik
Wat te doen bij accidentele opname
4. Conclusie & Tips
7
Belangrijke begrippen
Gevaar
Acute en chronische
toxiciteit
Irriterende
eigenschappen
Ontploffingsgevaar
en ontvlambaarheid
Eigenschappen
van het product
8
GEVAAR
1. Acute toxiciteit
Toxiciteit van een product na inname vanaf de eerste keer
Uitgedrukt in LD of letale dosis
• In mg/kg lichaamsgewicht
• LD50 is de hoeveelheid product die nodig is om bij een eenmalige inname via de
mond of via de huid, 50% van de individuen van een proefpopulatie te doden
Gewasbeschermingsmiddelen
LD50 (mg/kg)
Aldicarb 1
Carbofuran 10
Pirimicarb 147
Epoxyconazole > 5000
Carbendazim > 15000
Andere producten
LD50 (mg/kg)
Solanine 10
Ethanol 14
Nicotine 188
Cafeïne 247
Aspirine 1500
Keukenzout 3000
9
GEVAAR
2. Chronische toxiciteit
Negatieve effecten na een langdurige blootstelling (aan variabele
dosissen)
Mogelijke effecten zijn onder meer:
• Mutagene werking: schadelijk voor het genetisch materiaal
• Teratogene werking: schadelijke effecten op de foetus, afwijking, misvorming
• Carcinogene werking: kankerverwekkende eigenschappen
Deze studies lopen over verschillende jaren en/of verschillende generaties
10
Belangrijke begrippen
Gevaar Blootstelling
Acute en chronische
toxiciteit
Irriterende
eigenschappen
Ontploffingsgevaar
en ontvlambaarheid
Eigenschappen
van het product
Rechtstreeks en
onrechtstreeks
Bij het vullen >< bij gebruik
Inname :
Huid – ogen
Inademing
Spijsvertering
Contact met het
product
11
BLOOTSTELLING
1. Rechtstreekse blootstelling
Contact met geconcentreerde producten
• bv. : bereiding van de spuitoplossing, morsen, wegen
Contact met verdunde producten
• bv. : tijdens het sproeien - spuitnevel
• bv. : tijdens herstellingen – verstopte sproeidop
• bv. : tijdens het reinigen van de sproeimachine
2. Onrechtstreekse blootstelling
Contact met behandelde
gewassen
• bv. : snoeien, selectie
• bv. : contact bij het oogsten
12
BLOOTSTELLING
Tijdens het vullen:
> 90 % van de blootstelling
1 %
5 %
> 85 %
5 % (handen)
5 % (lichaam)
1 % (luchtwegen)
Tijdens de behandeling:
< 10 % van de blootstelling
Tijdens het vullen is de blootstelling tien keer hoger dan
tijdens de behandeling
* Ir. E. Jadin, CRP (Comité régional PHYTO, Ir. J. Marot, UCL (Développement d'outils de sensibilisation pour l'utilisation durable
des pesticides), Dr. C. Maillet (SPF Santé publique)
13
Belangrijke begrippen
Gevaar Blootstelling
Risico op
schadelijke
effecten
Eigenschappen
van het product
Contact met het
product
= x
P&G
RISICO
14
Bescherming van de gebruiker
1. Probleemstelling
2. Belangrijke begrippen
Gevaar
Blootstelling
Risico
3. Praktijk
Etiket: bron van informatie over gevaar en risico
Beschermkledij en gebruik
Wat te doen bij accidentele opname
4. Conclusie & Tips
15
Etiket : informatie voor veilig gebruik
Dosis, toepassingsperiode, toepassingsmateriaal
Voorzorgsmaatregelen voor het milieu
vb. respecteren van bufferzones
Voorzorgsmaatregelen voor de gebruiker
Verwijderen van lege verpakkingen
Eerstehulpmaatregelen van toepassing op het product
Gevaarsymbolen
Gevaren- en veiligheidszinnen (R&S-zinnen)
Noodnummer: o.a. Antigifcentrum (070/245 245)
16
GEVAARSYMBOLEN
1. Gevaarsymbolen op vlak van gezondheid :
T+: zeer giftig
Tasten in kleine hoeveelheid bij
inademing, inname of contact met
de huid de gezondheid aan en
kunnen dodelijk zijn
T: giftig
Giftig bij inademing, contact met de
huis, inname langs de mond. Kunnen
in kleine hoeveelheid de gezondheid
ernstig aantasten en dodelijk zijn.
Xn: schadelijk
Gevaar voor de gezondheid bij
inademing, inname of contact met
de huid.
Xi: irriterend
Lokt irritatie uit bij rechtstreeks,
langdurig of herhaald contact met de
huid, de slijmvliezen of de ogen.
C: bijtend
Kan bij contact met de huid en de slijmvliezen ernstige brandwonden
veroorzaken.
17
GEVAARSYMBOLEN
2. Gevaarsymbolen op vlak van veiligheid :
3. Symboles de danger concernant la sécurité
O : oxiderend
Stoffen die veel zuurstof bevatten en door hun aanwezigheid de
ontvlambaarheid van andere producten kunnen bevorderen of versterken.
F+: zeer licht ontvlambaar
Stoffen die zeer gemakkelijk tot
ontbranding komen bij contact met
een vlam of een vonk, zelfs bij
temperaturen onder 0°C.
F: licht ontvlambaar
Stoffen die tot ontbranding kunnen
komen in aanwezigheid van een
vlam, een vonk of een warmtebron
(warm oppervlak)
E: ontplofbaar
Een ontploffing is een uiterst snelle verbrandingsreactie die wordt
veroorzaakt door opwarming, een vonk, een schok of een reactie met
andere stoffen.
18
GEVAARSYMBOLEN
3. Gevaarsymbolen op vlak van leefmilieu :
N: milieugevaarlijk
Deze stoffen zijn onmiddellijk of op termijn schadelijk voor een of meerdere
milieucompartimenten.
19
Etiket - R&S zinnen
1. Gevarenzinnen of R-zinnen (Risk)
R-zinnen of risicozinnen waarschuwen voor mogelijke gevaren bij een
onoordeelkundig gebruik of toepassing van het product
Voorbeeld:
• R51 : giftig voor in het water levende organismen
2. Veiligheidszinnen of S-zinnen (Security)
Geven specifieke veiligheidsaanbevelingen betreffende het product
Wanneer rekening wordt gehouden met die aanbevelingen, is het gebruik
veiliger voor de gezondheid van de gebruiker en voor zijn omgeving
Voorbeeld:
• S21 : Niet roken tijdens het gebruik
• S22 : Stof niet inademen
Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker
1. Wat zijn persoonlijke beschermingsmiddelen en hoe ze kiezen?
Bril/gelaatsbescherming
Masker
Overall
Handschoenen
Laarzen
20
21
Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker
1. Handschoenen bescherming van de handen
van nitril of neopreen en met polsboord (bij voorkeur)
voor chemisch gevaar
Bescherm je huid – Draag handschoenen
22
23
 Met de hand nog
steeds in de eerste
handschoen, trek de
andere uit tot aan de
pols
 Strek de hand uit en
houd de
handschoenen
alleen aan de
binnenzijde vast
 Trek één van de
handschoenen
gedeeltelijk uit
(alleen het
vingergedeelte)
 Steek de duim
zonder handschoen
in het bovenste
gedeelte van de
tweede handschoen
De juiste wijze om verontreinigde handschoenen
te verwijderen
 Bij hergebruikbare handschoenen : zorgen voor een goede reiniging
 Verontreiniging aan de binnenkant van de handschoenen
betekent extra gevaar omdat gewasbeschermingsmiddelen
makkelijker door de huid worden opgenomen door de relatief
hoge temperatuur en vochtigheid binnen in de handschoen
24
 Trek de andere
handschoen uit
met de hand nog
in de eerste
handschoen
 Veilig weggooien Houd de
handschoenen
alleen aan de
binnenzijde vast
Bij wegwerphandschoenen
 Verwijder de handschoenen op de juiste wijze aangezien ze sterk
kunnen vervuild worden
 Trek de
handschoenen
uit door ze
binnenstebuiten
te keren
25
Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker
2. Bril / Face Shield gelaatsbescherming
van polymerisatiehars of acetaat
3. Laarzen bescherming van de voeten
waterdicht
26
Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker
4. Masker bescherming van de slijmvliezen
en het ademhalingsstelsel
met stoffilter en/of met gasfilter
(P1, P2 of P3) (Bruin = A of AX)
Stoffilter: categorie P
P1 = bescherming van 80 %
P2 = bescherming van 94 %
P3 = bescherming van 99,9 %
Fyto : minimum P2
Gasfilter: A, AX, B, E of K
Bruin : Organische dampen
Grijs : anorganische gassen
Geel : zwaveldioxide
Groen : Ammoniak en afgeleiden
Fyto : bruin A of AX
27
Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker
Hoe een masker kiezen ?
Maat: aangepast aan de gebruiker
Productie- en houdbaarheidsdatum (termijn)
Praktische aspecten
• Volledige bescherming
• Gemakkelijk op- en af te zetten, te onderhouden en te ontsmetten
• Comfortabel en vervaardigd van kwaliteitsmateriaal (niet-irriterend)
• Met ruim gezichtsveld
28
Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker
5. Overall bescherming van de huid
Meestal is een gewone overall of schort voldoende.
Het is belangrijk die regelmatig te wassen (bevuilde kleding in contact
met de huid zorgt voor een langere blootstelling)
Beschermende werking tegen chemische stoffen
Type 1 = gasdicht
Type 2 = beperkte gasbestendigheid
Type 3 = vloeistofdicht
Type 4 = bestendig tegen aerosolen
Type 5 = bestendig tegen stof
Type 6 = beperkte bestendigheid tegen spatten
Accidentele opname
• Antigifcentrum 070 245 245
• Welke informatie wordt gevraagd?
Leeftijd van het slachtoffer: gaat het om een kind of een
volwassene?
Wat is de naam van het product dat de vergiftiging heeft
veroorzaakt (verpakking, bijsluiter,... bij de hand houden)?
Over welke hoeveelheid van het product gaat het (aantal
tabletten, soep- of theelepels,...)?
Wat is er precies gebeurd (ongeval, zelfmoordpoging,...)?
Welke symptomen worden vastgesteld?
Het etiket van het gewasbeschermingsmiddel bevat onder de
rubriek ‘aanbevelingen voor de geneesheer’ de belangrijkste
aanwijzingen voor eerste hulp
29
Bescherming van de gebruiker
1. Probleemstelling
2. Belangrijke begrippen
Gevaar
Blootstelling
Risico
3. Praktijk
Etiket : bron van informatie over gevaar en risico
Beschermkledij en gebruik
Wat te doen bij accidentele opname
4. Conclusie & Tips
30
31
Conclusie
80 tot 95 % van de blootstelling gebeurt via de handen tijdens de
bereiding van de spuitoplossing
RISICO = Gevaar x Blootstelling
BESCHERMING
85 %
95 %
+
99 %
+
32
Tips
1. Bewaar beschermkledij steeds buiten het fytolokaal
2. Uittrekken handschoenen:
Eerst afwassen
Uittrekken zonder contact met handen
3. Controleer regelmatig de goede staat van de beschermkledij
Properheid
Scheurtjes, beschadigingen,…
Controleer de vervaldatum van de filters van de maskers
4. Antigifcentrum: 070 245 245
33
Tips
Poster beschermkledij (2008) voor op de deur van het fytolokaal
www.phytofar.be
VOOR WAARDEVOLLE
WERKINSTRUMENTEN
DRAAG JE ZORG
34
DANK U VOOR
UW AANDACHT!
Phytofar 2012-2013
Bronnen foto’s: TOPPS, Phytofar, Bayer CropScience, UIPP

More Related Content

Similar to Presentatie phytofar bescherming van de gebruiker 12092012

Vib floramite 240_sc
Vib floramite 240_scVib floramite 240_sc
Vib floramite 240_scarysta123
 
Vib carpovirusine evo_2
Vib carpovirusine evo_2Vib carpovirusine evo_2
Vib carpovirusine evo_2arysta123
 
Sciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1c
Sciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1cSciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1c
Sciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1cScience Café Zeist
 
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptxvolandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptxMarcoNagtegaal2
 
Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13
Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13
Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13MatthiasBogaert5
 
Innovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de Vet
Innovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de VetInnovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de Vet
Innovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de VetKelly Adegeest
 
Woltex ademhalingsbescherming
Woltex ademhalingsbeschermingWoltex ademhalingsbescherming
Woltex ademhalingsbeschermingWoltex.nl
 
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptxvolandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptxMarcoNagtegaal2
 
Plant Sciences Group
Plant Sciences GroupPlant Sciences Group
Plant Sciences Groupmeijering
 
Presentatie welzijn in onderwijs 2013
Presentatie welzijn in onderwijs 2013Presentatie welzijn in onderwijs 2013
Presentatie welzijn in onderwijs 2013Ingrid Molein
 
Chekkit msds SenseTek.nl
Chekkit msds SenseTek.nlChekkit msds SenseTek.nl
Chekkit msds SenseTek.nlHans Bronkhorst
 
Neo stop 500 hn arysta 5 l
Neo stop 500 hn arysta 5 lNeo stop 500 hn arysta 5 l
Neo stop 500 hn arysta 5 larysta123
 
Vib zoxis 250_sc
Vib zoxis 250_scVib zoxis 250_sc
Vib zoxis 250_scarysta123
 
Milieubeleid hhs college 1
Milieubeleid hhs college 1Milieubeleid hhs college 1
Milieubeleid hhs college 1Mecheline Rutjes
 
Alar 64 1 kg
Alar 64 1 kgAlar 64 1 kg
Alar 64 1 kgarysta123
 

Similar to Presentatie phytofar bescherming van de gebruiker 12092012 (20)

Vib floramite 240_sc
Vib floramite 240_scVib floramite 240_sc
Vib floramite 240_sc
 
Aaterra 1 l
Aaterra 1 lAaterra 1 l
Aaterra 1 l
 
Vib alar 64
Vib alar 64Vib alar 64
Vib alar 64
 
Vib carpovirusine evo_2
Vib carpovirusine evo_2Vib carpovirusine evo_2
Vib carpovirusine evo_2
 
Sciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1c
Sciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1cSciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1c
Sciencecafe Zeist Nanotechnlogie 12 11 09 Part 3 1c
 
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptxvolandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
 
Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13
Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13
Trefpunt-Veiligheid2023-v1.13
 
Innovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de Vet
Innovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de VetInnovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de Vet
Innovaties voor een veiligere gezondheidszorg - Emilio de Vet
 
Hy mon one health
Hy mon one healthHy mon one health
Hy mon one health
 
Woltex ademhalingsbescherming
Woltex ademhalingsbeschermingWoltex ademhalingsbescherming
Woltex ademhalingsbescherming
 
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptxvolandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
volandis-toolbox-gevaarlijke-chemische-producten.pptx
 
Plant Sciences Group
Plant Sciences GroupPlant Sciences Group
Plant Sciences Group
 
Presentatie welzijn in onderwijs 2013
Presentatie welzijn in onderwijs 2013Presentatie welzijn in onderwijs 2013
Presentatie welzijn in onderwijs 2013
 
Chekkit msds SenseTek.nl
Chekkit msds SenseTek.nlChekkit msds SenseTek.nl
Chekkit msds SenseTek.nl
 
Neo stop 500 hn arysta 5 l
Neo stop 500 hn arysta 5 lNeo stop 500 hn arysta 5 l
Neo stop 500 hn arysta 5 l
 
Vib alar 85
Vib alar 85Vib alar 85
Vib alar 85
 
Vib zoxis 250_sc
Vib zoxis 250_scVib zoxis 250_sc
Vib zoxis 250_sc
 
Milieubeleid hhs college 1
Milieubeleid hhs college 1Milieubeleid hhs college 1
Milieubeleid hhs college 1
 
320113003
320113003320113003
320113003
 
Alar 64 1 kg
Alar 64 1 kgAlar 64 1 kg
Alar 64 1 kg
 

More from Phytofar mobile

Présentation phytofar local phyto 12092012
Présentation phytofar local phyto 12092012Présentation phytofar local phyto 12092012
Présentation phytofar local phyto 12092012Phytofar mobile
 
Presentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressed
Presentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressedPresentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressed
Presentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressedPhytofar mobile
 
Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012
Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012
Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012Phytofar mobile
 
Presentation pertes ponctuelles 12.09.2012
Presentation pertes ponctuelles  12.09.2012Presentation pertes ponctuelles  12.09.2012
Presentation pertes ponctuelles 12.09.2012Phytofar mobile
 
Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012
Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012
Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012Phytofar mobile
 
Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012
Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012
Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012Phytofar mobile
 
Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012
Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012
Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012Phytofar mobile
 

More from Phytofar mobile (7)

Présentation phytofar local phyto 12092012
Présentation phytofar local phyto 12092012Présentation phytofar local phyto 12092012
Présentation phytofar local phyto 12092012
 
Presentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressed
Presentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressedPresentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressed
Presentation phytofar nouvelles législations 12092012 compressed
 
Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012
Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012
Presentatie phytofar nieuwe wetgeving 12092012
 
Presentation pertes ponctuelles 12.09.2012
Presentation pertes ponctuelles  12.09.2012Presentation pertes ponctuelles  12.09.2012
Presentation pertes ponctuelles 12.09.2012
 
Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012
Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012
Presentatie phytofar puntvervuiling 12092012
 
Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012
Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012
Presentation phytofar techniques de pulvérisation 12092012
 
Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012
Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012
Présentation phytofar protection de l'utilisateur 12092012
 

Presentatie phytofar bescherming van de gebruiker 12092012

  • 2. 2 Bescherming van de gebruiker 1. Probleemstelling 2. Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Risico 3. Praktijk Etiket: bron van informatie over gevaar en risico Beschermkledij en gebruik Wat te doen bij accidentele opname 4. Conclusie & Tips
  • 3. 3 Bescherming van de gebruiker 1. Probleemstelling 2. Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Risico 3. Praktijk Etiket : bron van informatie over gevaar en risico Beschermkledij en gebruik Wat te doen bij accidentele opname 4. Conclusie & Tips
  • 4. 4 1. Probleemstelling Gebruik van beschermkledij bij de bereiding en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen (2003) Beschermkledij % van de telers Fruitteelt Groenteteelt Akkerbouw Geen 13 11 50 J. Marot et al., UGent en UCL (2002-2003) http://www.crphyto.be/pdf/brochureneerlandais.pdf 7% 9% 12% 21% 51% Geen Handschoenen Handschoenen + masker Handschoenen + overall Handschoenen + overall + masker
  • 5. Probleemstelling Redenen om beschermende kledij niet te dragen:  80% wast wel de handen na de toepassing Kledij stoort tijdens het werk Te complex om telkens andere kledij aan te trekken Men denkt niet aan het risico voor de gebruiker 5
  • 6. 6 Bescherming van de gebruiker 1. Probleemstelling 2. Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Risico 3. Praktijk Etiket : bron van informatie over gevaar en risico Beschermkledij en gebruik Wat te doen bij accidentele opname 4. Conclusie & Tips
  • 7. 7 Belangrijke begrippen Gevaar Acute en chronische toxiciteit Irriterende eigenschappen Ontploffingsgevaar en ontvlambaarheid Eigenschappen van het product
  • 8. 8 GEVAAR 1. Acute toxiciteit Toxiciteit van een product na inname vanaf de eerste keer Uitgedrukt in LD of letale dosis • In mg/kg lichaamsgewicht • LD50 is de hoeveelheid product die nodig is om bij een eenmalige inname via de mond of via de huid, 50% van de individuen van een proefpopulatie te doden Gewasbeschermingsmiddelen LD50 (mg/kg) Aldicarb 1 Carbofuran 10 Pirimicarb 147 Epoxyconazole > 5000 Carbendazim > 15000 Andere producten LD50 (mg/kg) Solanine 10 Ethanol 14 Nicotine 188 Cafeïne 247 Aspirine 1500 Keukenzout 3000
  • 9. 9 GEVAAR 2. Chronische toxiciteit Negatieve effecten na een langdurige blootstelling (aan variabele dosissen) Mogelijke effecten zijn onder meer: • Mutagene werking: schadelijk voor het genetisch materiaal • Teratogene werking: schadelijke effecten op de foetus, afwijking, misvorming • Carcinogene werking: kankerverwekkende eigenschappen Deze studies lopen over verschillende jaren en/of verschillende generaties
  • 10. 10 Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Acute en chronische toxiciteit Irriterende eigenschappen Ontploffingsgevaar en ontvlambaarheid Eigenschappen van het product Rechtstreeks en onrechtstreeks Bij het vullen >< bij gebruik Inname : Huid – ogen Inademing Spijsvertering Contact met het product
  • 11. 11 BLOOTSTELLING 1. Rechtstreekse blootstelling Contact met geconcentreerde producten • bv. : bereiding van de spuitoplossing, morsen, wegen Contact met verdunde producten • bv. : tijdens het sproeien - spuitnevel • bv. : tijdens herstellingen – verstopte sproeidop • bv. : tijdens het reinigen van de sproeimachine 2. Onrechtstreekse blootstelling Contact met behandelde gewassen • bv. : snoeien, selectie • bv. : contact bij het oogsten
  • 12. 12 BLOOTSTELLING Tijdens het vullen: > 90 % van de blootstelling 1 % 5 % > 85 % 5 % (handen) 5 % (lichaam) 1 % (luchtwegen) Tijdens de behandeling: < 10 % van de blootstelling Tijdens het vullen is de blootstelling tien keer hoger dan tijdens de behandeling * Ir. E. Jadin, CRP (Comité régional PHYTO, Ir. J. Marot, UCL (Développement d'outils de sensibilisation pour l'utilisation durable des pesticides), Dr. C. Maillet (SPF Santé publique)
  • 13. 13 Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Risico op schadelijke effecten Eigenschappen van het product Contact met het product = x P&G RISICO
  • 14. 14 Bescherming van de gebruiker 1. Probleemstelling 2. Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Risico 3. Praktijk Etiket: bron van informatie over gevaar en risico Beschermkledij en gebruik Wat te doen bij accidentele opname 4. Conclusie & Tips
  • 15. 15 Etiket : informatie voor veilig gebruik Dosis, toepassingsperiode, toepassingsmateriaal Voorzorgsmaatregelen voor het milieu vb. respecteren van bufferzones Voorzorgsmaatregelen voor de gebruiker Verwijderen van lege verpakkingen Eerstehulpmaatregelen van toepassing op het product Gevaarsymbolen Gevaren- en veiligheidszinnen (R&S-zinnen) Noodnummer: o.a. Antigifcentrum (070/245 245)
  • 16. 16 GEVAARSYMBOLEN 1. Gevaarsymbolen op vlak van gezondheid : T+: zeer giftig Tasten in kleine hoeveelheid bij inademing, inname of contact met de huid de gezondheid aan en kunnen dodelijk zijn T: giftig Giftig bij inademing, contact met de huis, inname langs de mond. Kunnen in kleine hoeveelheid de gezondheid ernstig aantasten en dodelijk zijn. Xn: schadelijk Gevaar voor de gezondheid bij inademing, inname of contact met de huid. Xi: irriterend Lokt irritatie uit bij rechtstreeks, langdurig of herhaald contact met de huid, de slijmvliezen of de ogen. C: bijtend Kan bij contact met de huid en de slijmvliezen ernstige brandwonden veroorzaken.
  • 17. 17 GEVAARSYMBOLEN 2. Gevaarsymbolen op vlak van veiligheid : 3. Symboles de danger concernant la sécurité O : oxiderend Stoffen die veel zuurstof bevatten en door hun aanwezigheid de ontvlambaarheid van andere producten kunnen bevorderen of versterken. F+: zeer licht ontvlambaar Stoffen die zeer gemakkelijk tot ontbranding komen bij contact met een vlam of een vonk, zelfs bij temperaturen onder 0°C. F: licht ontvlambaar Stoffen die tot ontbranding kunnen komen in aanwezigheid van een vlam, een vonk of een warmtebron (warm oppervlak) E: ontplofbaar Een ontploffing is een uiterst snelle verbrandingsreactie die wordt veroorzaakt door opwarming, een vonk, een schok of een reactie met andere stoffen.
  • 18. 18 GEVAARSYMBOLEN 3. Gevaarsymbolen op vlak van leefmilieu : N: milieugevaarlijk Deze stoffen zijn onmiddellijk of op termijn schadelijk voor een of meerdere milieucompartimenten.
  • 19. 19 Etiket - R&S zinnen 1. Gevarenzinnen of R-zinnen (Risk) R-zinnen of risicozinnen waarschuwen voor mogelijke gevaren bij een onoordeelkundig gebruik of toepassing van het product Voorbeeld: • R51 : giftig voor in het water levende organismen 2. Veiligheidszinnen of S-zinnen (Security) Geven specifieke veiligheidsaanbevelingen betreffende het product Wanneer rekening wordt gehouden met die aanbevelingen, is het gebruik veiliger voor de gezondheid van de gebruiker en voor zijn omgeving Voorbeeld: • S21 : Niet roken tijdens het gebruik • S22 : Stof niet inademen
  • 20. Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker 1. Wat zijn persoonlijke beschermingsmiddelen en hoe ze kiezen? Bril/gelaatsbescherming Masker Overall Handschoenen Laarzen 20
  • 21. 21 Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker 1. Handschoenen bescherming van de handen van nitril of neopreen en met polsboord (bij voorkeur) voor chemisch gevaar
  • 22. Bescherm je huid – Draag handschoenen 22
  • 23. 23  Met de hand nog steeds in de eerste handschoen, trek de andere uit tot aan de pols  Strek de hand uit en houd de handschoenen alleen aan de binnenzijde vast  Trek één van de handschoenen gedeeltelijk uit (alleen het vingergedeelte)  Steek de duim zonder handschoen in het bovenste gedeelte van de tweede handschoen De juiste wijze om verontreinigde handschoenen te verwijderen  Bij hergebruikbare handschoenen : zorgen voor een goede reiniging  Verontreiniging aan de binnenkant van de handschoenen betekent extra gevaar omdat gewasbeschermingsmiddelen makkelijker door de huid worden opgenomen door de relatief hoge temperatuur en vochtigheid binnen in de handschoen
  • 24. 24  Trek de andere handschoen uit met de hand nog in de eerste handschoen  Veilig weggooien Houd de handschoenen alleen aan de binnenzijde vast Bij wegwerphandschoenen  Verwijder de handschoenen op de juiste wijze aangezien ze sterk kunnen vervuild worden  Trek de handschoenen uit door ze binnenstebuiten te keren
  • 25. 25 Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker 2. Bril / Face Shield gelaatsbescherming van polymerisatiehars of acetaat 3. Laarzen bescherming van de voeten waterdicht
  • 26. 26 Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker 4. Masker bescherming van de slijmvliezen en het ademhalingsstelsel met stoffilter en/of met gasfilter (P1, P2 of P3) (Bruin = A of AX) Stoffilter: categorie P P1 = bescherming van 80 % P2 = bescherming van 94 % P3 = bescherming van 99,9 % Fyto : minimum P2 Gasfilter: A, AX, B, E of K Bruin : Organische dampen Grijs : anorganische gassen Geel : zwaveldioxide Groen : Ammoniak en afgeleiden Fyto : bruin A of AX
  • 27. 27 Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker Hoe een masker kiezen ? Maat: aangepast aan de gebruiker Productie- en houdbaarheidsdatum (termijn) Praktische aspecten • Volledige bescherming • Gemakkelijk op- en af te zetten, te onderhouden en te ontsmetten • Comfortabel en vervaardigd van kwaliteitsmateriaal (niet-irriterend) • Met ruim gezichtsveld
  • 28. 28 Veiligheidsuitrusting voor de gebruiker 5. Overall bescherming van de huid Meestal is een gewone overall of schort voldoende. Het is belangrijk die regelmatig te wassen (bevuilde kleding in contact met de huid zorgt voor een langere blootstelling) Beschermende werking tegen chemische stoffen Type 1 = gasdicht Type 2 = beperkte gasbestendigheid Type 3 = vloeistofdicht Type 4 = bestendig tegen aerosolen Type 5 = bestendig tegen stof Type 6 = beperkte bestendigheid tegen spatten
  • 29. Accidentele opname • Antigifcentrum 070 245 245 • Welke informatie wordt gevraagd? Leeftijd van het slachtoffer: gaat het om een kind of een volwassene? Wat is de naam van het product dat de vergiftiging heeft veroorzaakt (verpakking, bijsluiter,... bij de hand houden)? Over welke hoeveelheid van het product gaat het (aantal tabletten, soep- of theelepels,...)? Wat is er precies gebeurd (ongeval, zelfmoordpoging,...)? Welke symptomen worden vastgesteld? Het etiket van het gewasbeschermingsmiddel bevat onder de rubriek ‘aanbevelingen voor de geneesheer’ de belangrijkste aanwijzingen voor eerste hulp 29
  • 30. Bescherming van de gebruiker 1. Probleemstelling 2. Belangrijke begrippen Gevaar Blootstelling Risico 3. Praktijk Etiket : bron van informatie over gevaar en risico Beschermkledij en gebruik Wat te doen bij accidentele opname 4. Conclusie & Tips 30
  • 31. 31 Conclusie 80 tot 95 % van de blootstelling gebeurt via de handen tijdens de bereiding van de spuitoplossing RISICO = Gevaar x Blootstelling BESCHERMING 85 % 95 % + 99 % +
  • 32. 32 Tips 1. Bewaar beschermkledij steeds buiten het fytolokaal 2. Uittrekken handschoenen: Eerst afwassen Uittrekken zonder contact met handen 3. Controleer regelmatig de goede staat van de beschermkledij Properheid Scheurtjes, beschadigingen,… Controleer de vervaldatum van de filters van de maskers 4. Antigifcentrum: 070 245 245
  • 33. 33 Tips Poster beschermkledij (2008) voor op de deur van het fytolokaal www.phytofar.be
  • 35. DANK U VOOR UW AANDACHT! Phytofar 2012-2013 Bronnen foto’s: TOPPS, Phytofar, Bayer CropScience, UIPP