SlideShare a Scribd company logo
1 of 41
Download to read offline
Stichting De Nationale DenkTank heeft voor het thema van
2013 nauw samengewerkt met themapartners Bergman Clinics,
Commissie Innovatie Zorgberoepen en Opleidingen CVZ,
De Friesland Zorgverzekeringen, Gemeente Rotterdam, VitaValley
en ZorgDomein. Deze instellingen herkennen het vraagstuk van
de Nationale DenkTank 2013 binnen hun eigen organisatie. Zij
hebben samen met de deelnemers de vraagstelling, de doel-
groepen en de uitgangspunten geformuleerd. De themapartners
hebben ook ondersteuning geboden tijdens de analysefase
en het uitwerken van de oplossingen. De Nationale DenkTank is
onafhankelijk in het beantwoorden van de onderzoeksvraag.
3
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
De Nationale
DenkTank 2013
Vijfentwintig getalen-
teerde academici
hebben zich vier
maanden verdiept
in de zorg voor
gezondheid
5
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
1
7
2
8
3
9
4
10
5 6Gedeeltelijk Eigen
Risico
Hoger kostenbewustzijn
doordat verzekerde
en verzekeraar beiden
een percentage van
de eerste 1000 euro
aan zorgkosten betalen.
pagina 23
Voorwoord door
Wiebe Draijer
omslag
Aanleiding en
onderzoeksvraag
pagina 15
Aanvullende
informatie
pagina 63
Bronvermelding
pagina 69
Visie: Gezond-
heidszorg in 2030
pagina 8
Uitgangspunten
pagina 17
Deelnemers
de Nationale
DenkTank 2013
pagina 67
Themapartners
en partners
pagina 72
De ZelfWijzer
Geeft inzicht in de
adviezen van de huis-
arts, een overzicht
van de mogelijke
behandelaars en de
optie om daarna eigen
verwijzing te kiezen.
pagina 47
De Praatpaal
Herkenbaar punt
in openbare ruimtes,
zoals wachtkamers
en treinstations,
stimuleert positief
sociaal contact
in heel Nederland.
pagina 27
Zorgkwaliteit
Verspreid
Stappenplan voor een
uniforme meetmethode
die zorgresultaten per
medisch specialisme
en aandoening inzichte-
lijk maakt.
pagina 51
De Advieswinkel
Gratis en laagdrempelig
advies voor mensen met
lichte psychische klach-
ten door gevorderde
psychologiestudenten
die zo praktijkervaring
kunnen opdoen.
pagina 31
Health Impact Bonds
Financieringsconstructie
waarbij private partijen
geld voorschieten voor
kostenbesparende
zorginnovaties en ren-
dement ontvangen bij
succes.
pagina 55
Samen Uit met
Oud-korting
Jongeren helpen een-
zaamheid onder ouderen
te verminderen door
ze mee uit te nemen
en ontvangen daarvoor
een korting.
pagina 35
Getrapt Pensioen
De mogelijkheid om
geleidelijk met pen-
sioen te gaan in plaats
van abrupt te stoppen
met werken waardoor
ouderen langer actief
en betrokken blijven.
pagina 59
Carte Blanche-
aanpak jeugdzorg
Eén hulpverlener voor
een multiprobleem-
gezin zonder dat het
aantal uren, de werk-
wijze en het einde van
het traject vastliggen.
pagina 39
Samen Sterk Plan
Faciliteren van samen-
werkingsverbanden
tussen basisscholen en
buitenschoolse opvang
enerzijds en woon-
zorginstellingen voor
ouderen anderzijds.
pagina 43
7
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Voorbereiding
In augustus ging
de Nationale Denk-
Tank 2013 van start
met een intensief
programma over de
Nederlandse gezond-
heidszorg
9
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Geachte minister Schippers,
U staat voor een grote uitdaging. Ons zorgstelsel behoort al jaren tot de top van
de wereld, maar deze topkwaliteit vergt grote investeringen. Elk jaar kost de
zorg meer dan het jaar ervoor. Is het mogelijk de kwaliteit van de Nederlandse
gezondheidszorg te waarborgen zonder dat de zorg steeds duurder en uiteindelijk
onbetaalbaar wordt?
Wij denken van wel. Volgens de Nationale DenkTank is de manier waarop wij
met zorg omgaan de voornaamste oorzaak van de hoge rekening. Een andere
benadering van gezondheid door burgers, zorgverleners en beleidsmakers is de
belangrijkste stap om de hoge Nederlandse zorgstandaard te kunnen behouden.
Nu staat ziekte centraal. In de toekomst zou veerkracht het uitgangspunt moeten
zijn; het vermogen om je aan te passen en met tegenslagen om te kunnen gaan.1
Grote hervormingen, met veerkracht als uitgangspunt, kunnen ons behoeden voor
een toekomst waarin de Nederlandse schouders de zorg niet meer kunnen dragen.
Als we nu doorpakken, kunnen onze schouders in 2030 de meest veerkrachtige
ter wereld zijn.
Ons ideaalbeeld is dat in 2030:
1. Burgers verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gezondheid en zorg;
2. Zorgverleners een meer ondersteunende rol hebben dan nu;
3. De overheid gezond gedrag stimuleert in alle sectoren van de maatschappij.
Verantwoordelijkheid eigen gezondheid
Een groot deel van de huidige ziekten, zoals diabetes type 2 en obesitas, ontstaan
door een ongezonde levensstijl. Daarnaast wordt zorg vaak gezien als een recht
en zit er nauwelijks nog een rem op de zorgvraag van burgers. In de toekomst zijn
burgers zich meer bewust van de invloed van hun eigen gedrag op ziekte en zorg.
Ze leven gezonder en maken alleen gebruik van die zorg die ze ook daadwerkelijk
nodig hebben. Hun omgeving is zo ingericht dat gezond gedrag wordt gestimuleerd.
Financiële prikkels stimuleren het bewust omgaan met zorg.
Ondersteunende rol zorgverleners
De laatste jaren zijn steeds meer zorg- en welzijnstaken geprofessionaliseerd.
Zorgverleners vervullen allerlei zorgtaken die we eigenlijk zelf zouden kunnen
doen en zorgverleners nemen vaak beslissingen vóór ons in plaats van mét ons.
In de toekomst regelen burgers generalistische zorg zo veel mogelijk zelf.
Zij beslissen zelf wanneer en waar ze welke zorg willen krijgen. Zorgverleners en
technologie ondersteunen hen bij dat proces. Zorgverleners maken beslissingen
samen met de burger in plaats van voor de burger. Dit vergt een andere mentaliteit
van zorgverleners. De basis voor deze mentaliteitsverandering wordt gelegd in
de zorgopleidingen.
Gezond gedrag stimuleren
Nu ligt de focus van het beleid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport op ziektezorg. Maar waarom zouden we ziektes behandelen als we ze ook
kunnen voorkomen? Preventie bevordert de gezondheid van burgers en verhoogt
de arbeidsproductiviteit. In de toekomst is gezondheidsbevordering een speerpunt
van elk kabinet. Omdat het bevorderen van gezondheid overal plaatsvindt en
zich niet beperkt tot de gezondheidszorg, is het een kerntaak geworden van het
Ministerie van Algemene Zaken. In de toekomst zal dit prestigieuze ministerie
ziektes actief voorkómen door gezondheid maximaal te bevorderen overal in onze
samenleving: op de werkvloer, op scholen en thuis.
Hebben wij in deze brief een utopie geschetst? Wij denken van niet. De Nationale
DenkTank heeft tien concrete en haalbare oplossingen uitgedokterd waar u morgen
mee aan de slag kunt om onze toekomstschets te realiseren. Kleine en grote
oplossingen - van Praatpaal tot Getrapt Pensioen – zetten een beweging in gang
die burgers, zorgverleners én beleidsmakers de mogelijkheid biedt om de komende
jaren het Nederlandse zorgstelsel te optimaliseren.
Onze innovatieve ideeën staan in een rapport en op onze website. We gaan graag
verder met u in gesprek om de ideeën werkelijkheid te laten worden.
Met hartelijke groet,
de Nationale DenkTank 2013
11
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Toekomstschets
Vier het einde
van je eigen leven
Gezond leven is overal
Kies je
eigen zorg
Healthwatch: Gezondheidsstatus
altijd inzichtelijk
Nieuwe nier uit
je 3D printer
Ik ben niet ziek!
Ik ook niet!!
Tegelijkertijd
werken en bewegen
Braingym: train je
mentale veerkracht
Jeugdzorg: één
hulpverlener per gezin
Inloophuis voor mensen met
psychische uitdagingenDenkTank 85+:
Ouderen blijven actief
Zorg in 2030
volgens de
Nationale
DenkTank 2013
13
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Analysefase
In september sprak
de Nationale Denk-
Tank 2013 zo’n 200
experts en 125 pa-
tiënten en hielden
de deelnemers een
enquête onder 1500
Nederlanders om
het zorgveld te ver-
kennen en huidige
problemen in kaart
te brengen
15
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
De Nederlandse gezondheidszorg behoort tot de beste ter wereld.2
Het is ook de snelst groeiende sector van onze economie: als we
niets veranderen, zal in 2040 een doorsnee gezin zelfs 36 procent
van het inkomen uitgeven aan zorg.3
Tegelijkertijd neemt het aan-
tal mensen met een chronische aandoening fors toe; in 2030 zal
het aantal chronisch zieken met 16 procent zijn toegenomen ten
opzichte van 2011. Het aantal mensen met meerdere aandoeningen
stijgt zelfs met bijna 30 procent in dezelfde periode.4
Een van de
oorzaken hiervan is een verandering in de samenstelling van
de bevolking: het aantal ouderen neemt toe en de bevolking tussen
20 en 64 jaar krimpt.5
Ook zijn we steeds beter in het opsporen
van ziekten waardoor minder ziekten onopgemerkt blijven. Betere
behandelingen leiden er bovendien toe dat we aan veel ziekten niet
meer doodgaan, maar die levenslang meedragen. Eén van de grootste
uitdagingen van onze tijd is hoe we tot een duurzaam zorgsysteem
komen dat goed blijft presteren in termen van kwaliteit, toeganke-
lijkheid én kosten.
Volgens de Nationale DenkTank 2013 moet de focus verschui-
ven van ziekte naar gezondheid, van wat iemand niet meer kan
naar wat iemand nog wél kan. Vanuit deze gedachte is het wen-
selijk een groter beroep te doen op het vermogen van de burger
om zelf de regie te voeren over zijn of haar gezondheid.6
De zorg
wordt hierdoor meer in de eigen omgeving geregeld, in eerste
instantie door mensen zelf en waar nodig met hulp van de sociale
omgeving.
De Nationale DenkTank heeft de volgende vraagstelling als uit-
gangspunt genomen: ‘Hoe bevorderen we in de Nederlandse ge-
zondheidszorg dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig functioneren,
daar verantwoordelijkheid voor nemen en aanspraak maken op
de zorg en ondersteuning die maatschappelijke waarde oplevert?’
Voordat de Nationale DenkTank oplossingen ontwikkelde die deze
vraag helpen te beantwoorden, hebben de deelnemers onderdelen
van de Nederlandse gezondheidszorg grondig geanalyseerd. Hier-
voor zijn vier specifieke doelgroepen vastgesteld voor de analysefase:
• Zorgbehoevende jongeren in probleemgezinnen
• Volwassenen met chronische aandoeningen
• Kwetsbare ouderen
• Langdurig psychiatrische patiënten
aanleiding en
onderzoeksvraag
Als we niets
veranderen, zal
in 2040 een
doorsnee gezin
36 procent van
het inkomen
uitgeven aan
zorg.
17
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Om beter in te spelen op de ontwikkelingen in de zorgvraag, is het nodig om op
een andere manier naar gezondheid te kijken. Veerkracht en de mogelijkheid van
zelfmanagement zouden de basis moeten zijn van de definitie van gezondheid.
Daarbij gaat het om het vermogen om je aan te passen aan de fysieke, mentale en
sociale uitdagingen van het leven.7
Veel burgers denken al op deze manier over ge-
zondheid,8
maar de samenleving is er nog niet op ingericht. De Nationale DenkTank
2013 heeft vier uitgangspunten geformuleerd om deze nieuwe visie op gezondheid
concreet te maken: gezond gedrag, participatie, zelfregie en uitkomstfinanciering.
Gezond gedrag Het huidige zorgsysteem houdt zich bezig met het bestrijden van
ziekten. Wij vinden dat er veel meer moet worden ingezet op het bevorderen van
gezond gedrag. Het stimuleren van een gezonde levensstijl zou overal moeten plaats-
vinden: binnen de gezondheidszorg, op scholen, op de werkvloer en in de wijk.
Participatie Gebrek aan zingeving kan levenslust en weerbaarheid verminderen.
Wij vinden het belangrijk dat alle groepen in de samenleving het gevoel hebben
bij te dragen aan de maatschappij. Participatie creëert zingeving en vergroot veer-
kracht. Mensen die actief zijn in de maatschappij hebben een betere gezondheid
en een lagere zorgvraag. Daarom zou participatie van bijvoorbeeld psychiatrische
patiënten of ouderen zo veel mogelijk moeten worden gestimuleerd.
Zelfregie Voor onze zorg zijn we momenteel grotendeels afhankelijk van de kennis
en kunde van zorgverleners. Wij willen die afhankelijkheid verminderen en de indi-
viduele autonomie stimuleren. Wij willen dat mensen meer regie krijgen over hun
gezondheid, verantwoordelijkheid nemen voor hun zorgvraag en controle uitoefenen
over de zorg die ze krijgen. Hiervoor is het belangrijk dat de burger over de juiste
informatie beschikt en dat waar nodig de sociale omgeving wordt betrokken.
Uitkomstfinanciering Op dit moment ontvangen zorgverleners hun salaris op
basis van het aantal verrichtingen dat ze uitvoeren. Dit systeem stimuleert het
voorschrijven van extra behandelingen die niet per se efficiënt of effectief zijn. Wij
vinden dat de beloning gebaseerd moet zijn op toegevoegde gezondheid in plaats
van het aantal verrichtingen. Zo wordt de kwaliteit verhoogd, overbodige zorg
tegengegaan en innovatie gestimuleerd.
Op basis van deze vier uitgangspunten heeft de Nationale DenkTank tien oplos-
singen geformuleerd die een aanzet kunnen geven tot een samenleving waar
veerkracht de basis vormt van een goede gezondheid.
uitgangspunten
19
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
ExpertForum
Op 27 september
brainstormde de
Nationale DenkTank
2013 tijdens het
ExpertForum met
bijna 200 experts
over problemen
in de Nederlandse
gezondheidszorg
en over mogelijke
oplossingen
21
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
DE 10 oplossingen
23
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
1
Bewuster
kiezen voor
zorg die je
nodig hebt
Langer mee-
betalen aan
zorgkosten
Een hoger eigen
risicoplafond zonder
meer financieel risico
voor verzekerden
meer kostenbewust
door procentuele
eigen bijdrage
Gedeel-
telijk
eigen
risic0
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
25
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Februari 2014: Er worden Kamervragen
gesteld over het vervangen van het
verplichte eigen risico van de basiszorg-
verzekering door het Gedeeltelijk Eigen
Risico.Verzekerde en verzekeraar betalen
allebei een deel van de eerste zorgkosten.
Over de eerste 1000 euro zorgkosten
betaalt de verzekerde 36 procent zelf.
De zorgverzekeraar dekt de rest van
de kosten. De maximale hoogte van het
eigen risico blijft zo 360 euro.
Met het Gedeeltelijk Eigen Risico blijven
verzekerden langer meebetalen aan hun
zorgkosten. Ze kiezen hierdoor bewuster
voor zorg die ze echt nodig hebben, nemen
de regie meer in eigen hand en maken uit-
eindelijk minder gebruik van de gezond-
heidszorg. Deze daling in zorggebruik kan
de extra kosten voor de zorgverzekeraar
compenseren.
Aanleiding
In 2014 is er in Nederland een verplicht
eigen risico van 360 euro voor de basis-
zorgverzekering. Ruim de helft van de
Nederlanders maakt meer kosten dan dit
eigen risico.9
Uit onderzoek blijkt dat
er geen sprake is van kostenbewustzijn
van het zorggebruik ná het volmaken
van het eigen risico.10
Impact
In 2008 is het eigen risico ingevoerd.
Dit heeft een gedragsverandering
teweeggebracht, waardoor de totale
zorgkosten naar schatting zijn gedaald
met 2 tot 7 procent.10
Een Amerikaans
experiment heeft uitgewezen dat ook
een Gedeeltelijk Eigen Risico een
drukkend effect heeft op de zorgkosten,
terwijl de gezondheid van de populatie
gelijk blijft.11
Als er nogmaals eenzelfde
effect als het huidige verplichte eigen
risico bewerkstelligd kan worden, kan
het Gedeeltelijk Eigen Risico circa 500
miljoen euro per jaar besparen.
Gezocht
Zorgverzekeraars en beleidsmakers die
graag meedenken over de uitwerking van
het systeem. Enerzijds om de kosten te
berekenen, anderzijds om een pilot op
te zetten om het gedragseffect te peilen.
Contactpersoon
Laurens Krüger, 06-43262560
l.kruger@nationale-denktank.nl
Zorgkosten
¤ 360
¤ 1.000
< Hoger kostenbewustzijn
leidt tot lagere zorgkosten
< Door het Gedeeltelijk Eigen
Risico zijn mensen tot ¤ 1.000 in
plaats van ¤ 360 kostenbewust
Huidige situatie Gedeeltelijk Eigen Risico
Gemiddelde totale
zorgkosten per verzekerde
Betaald eigen risico door
verzekerde
100%
36%
27
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
2
Praatpaal stimuleert
sociale interactie
in openbare ruimtes
Herkenbaar punt
in openbare ruimtes
stimuleert sociaal
contact
	Sociale
interactie
bevordert
gezondheid
Praten met
een onbekende
is nog nooit
zo makkelijk
geweest
praatpaal
maakt
s0ciaal
n0rmaal
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
29
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
De Nationale DenkTank ziet gezondheid
breder dan afwezigheid van ziekte. Een
goede gezondheid betekent ook dat men
zich mentaal en sociaal gezond voelt.
Helaas is de huidige samenleving vooral
ingericht op individualisme, waardoor
sociale gezondheid in gevaar komt. Vooral
in openbare (wacht)ruimtes hebben men-
sen amper contact met elkaar. Jammer,
want het maken van een praatje gaat
vaak gepaard met positieve gevoelens,
blijkt uit onderzoek.12
Impact
Gezond zijn is het in staat zijn om te
kunnen omgaan met tegenslagen op
fysiek, mentaal en sociaal vlak. Ook
de positieve emoties die interacties in
deze sociale zone opleveren, dragen bij
aan de veerkracht van mensen. De Na-
tionale DenkTank ambieert tien Neder-
landse stations te voorzien van Sociale
Zones. Als vijf tot vijftien procent van
de NS-reizigers hiervan gebruik maakt,
zouden dagelijks 40.000 tot 120.000
mensen hier een extra praatje maken.
Op termijn worden Praatpalen ingesteld
in wachtruimtes door heel Nederland,
zoals in ziekenhuizen en gemeentehui-
zen. Het gaat de Nationale DenkTank
vooral om een mentaliteitsverandering:
sociaal wordt weer normaal.
Gezocht
Partijen die samen met ons de wacht-
ruimtes in hun organisatie anders willen
inrichten om sociaal contact makkelijker
te maken en daarmee onze visie ‘sociaal
is normaal’ uit te dragen.
Contactpersoon
Kathalijn Vergeer, 06-48410799
k.vergeer@nationale-denktank.nl
Maart 2014: Een gure maandagavond.
Op perron 4 van station Amsterdam Bijl-
mer ArenA drommen mensen samen bij
de Praatpaal. Niemand spreekt. Dan drukt
iemand op een grote kleurrijke knop. De
stem van een bekende cabaretier verbreekt
de stilte. “Verloopt alles eens een keer
gladjes met ijzel, is het weer niet goed.
Of vinden jullie het vandaag wel meevallen
met die gladheid?” Enkele omstanders begin-
nen te grinniken. “Wat een grappig ding”,
zegt Marijke (53 jaar). Het gesprek tussen de
reizigers is geopend. De NS is tevreden met
de Sociale Zone, want mensen vinden het
wachten op de trein gezelliger en leuker ver-
geleken met de oude situatie zonder de Praat-
paal. De wachttijd lijkt korter en het reizen
met het openbaar vervoer krijgt door de toege-
voegde sociale interactie een extra dimensie.
Juni 2015: Het concept van een Sociale
Zone (met een herkenbaar logo) verspreidt
zich van het perron naar andere wacht-
plaatsen in het land, zoals bushaltes,
wachtkamers van artsen en balies van
gemeentehuizen.
31
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
3
Gevorderde psychologie-
studenten geven gratis
advies aan mensen met
lichte psychische klachten
Laagdrempelige
toegang tot
psychologische
ondersteuning
voorkomt erger
Psychologiestudenten
kunnen praktijkervaring
opdoen bij de Advieswinkel
De Rechts-
winkel krijgt er
een broertje bij
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
advies-
winkel
praktisch
psychisch
advies
33
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
Miljoenen Nederlanders kampen met
psychische problemen.13
De drempel om
professionele hulp te zoeken is dikwijls
hoog door angst voor stigmatisering
en het hoge prijskaartje. Het niet tijdig
aanpakken van deze klachten leidt
echter vaak tot een lagere kwaliteit van
leven en een verlaagde arbeidsproduc-
tiviteit.14
Tegelijk geven psychologiestu-
denten aan dat zij het cruciaal vinden
om eerder in hun studietraject prak-
tijkervaring op te doen om zo betere
keuzes te kunnen maken en hun kansen
op de arbeidsmarkt te vergroten.15
Impact
Tegen 2018 worden in 80 Advieswinkels
jaarlijks 50.000 mensen met lichte
psychische klachten geholpen. De laag-
drempelige psychische hulpverlening
verhoogt de kwaliteit van leven en voor-
komt escalatie van problemen. Econo-
misch gezien kan zo 50.000 keer 3.200
euro16
, dus 160 miljoen euro bespaard
worden. Bovendien stijgt de kwaliteit
van de opleiding Psychologie. Dat levert
een bijdrage aan een betere psychische
zorgverlening in de toekomst.
Gezocht
• Tien enthousiaste studenten om de
eerste Advieswinkel op te zetten;
• Sleutelfiguren uit de sector om zitting
te nemen in de Raad van Toezicht;
• Psychologen(organisaties) voor het
opstellen van protocollen en ondersteu-
ning bij het opzetten;
• Universiteiten en gemeenten die huis-
vesting en infrastructuur beschikbaar
stellen;
• Structurele financiers, zoals GGD’en,
praktijken en goede doelen, die de Advies-
winkel financieel willen ondersteunen;
• Andere enthousiastelingen die dit
initiatief willen helpen ontwikkelen.
Contactpersoon
Alex Rol, 06-12451690
a.rol@nationale-denktank.nl
September 2014: Gevorderde psychologie-
studenten hebben de handen in elkaar
geslagen met hun universiteit, de gemeente
en de klinische praktijk. De eerste Advies-
winkel opent zijn deuren in Amsterdam.
De opzet van de Advieswinkel lijkt op de
Rechtswinkel. Eindelijk is er een plek waar
mensen laagdrempelig terecht kunnen voor
praktisch advies over lichte psychische
klachten zoals faalangst, stress of slaap-
problemen. Consulten worden in tweetallen
afgenomen door studenten en zijn helemaal
gratis dankzij financiële ondersteuning
door partners. De universiteit of gemeente
stelt huisvesting beschikbaar waar 25
studenten acht uur per maand vrijwillig
werken. Deze studenten worden zorgvuldig
geselecteerd en krijgen regelmatig training
en inhoudelijke feedback door ervaren
psychologen. De Raad van Toezicht bewaakt
de kwaliteit van het werk en promoot de
Advieswinkel, die ingebed is in het lokale
zorgnetwerk van huisartsen en GGZ-
praktijken.
35
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
4
Haal oma
achter de
geraniums
vandaan!
Bezorg ouderen een
fantastisch dagje
uit en ontvang zelf
korting!
Verlaag de zorgvraag
door een oudere
mee uit te nemen
Jong en oud
samen goud!
uitmet
0ud
k0rting
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
37
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Oktober 2014: De Uit met Oud-week vindt
plaats. Allerlei recreatieve instellingen
doen mee: musea, pretparken, bioscopen,
uitgaanscentra en sportclubs. Er is een
speciale programmering die zowel jong
als oud inspireert om vaker samen acti-
viteiten te ondernemen. De Uit met Oud-
week is trending topic op social media:
recreëren met ouderen staat op de agenda
van vele jongeren. De enkeling die de Uit
met Oud-week toch ontgaan is, hoeft niet
te treuren. Jongvolwassenen krijgen
namelijk het gehele jaar korting wanneer
zij samen met een oudere een bezoek
brengen aan recreatieve instellingen.
Op deze manier wordt het mee uit nemen
van ouderen heel normaal, hip enzelfs
voordelig. Dit initiatief voorkomt een-
zaamheid onder ouderen, waardoor de
zorgvraag in deze groep daalt.
Aanleiding
Eenzaamheid heeft een grote invloed
op de kwetsbaarheid van ouderen17
en vergroot de vraag naar zorg.18
Als
jongeren activiteiten ondernemen met
ouderen, verminderen én voorkomen
zij eenzaamheid onder ouderen. Voor
culturele instellingen is het bereiken
van jongvolwassenen (18 tot 40 jaar)
interessant. Deze groep valt buiten
schoolactiviteiten of studentenkorting
en intrinsieke interesse blijkt meestal
pas rond 40-jarige leeftijd te ontstaan.19
Impact
Vermindering van eenzaamheid kan één
tot twee miljard euro aan zorgkosten
besparen.17
Eenzaamheid kan voorko-
men en verminderd worden door het
versterken van het sociale netwerk van
ouderen en door participatie en zinge-
ving onder ouderen te bevorderen.
De Uit met Oud-week bezorgt veel
ouderen een geweldige week of dag en
het wordt door deze week hip en normaal
om activiteiten met ouderen te onder-
nemen. Bovendien geldt de korting het
gehele jaar zodat oud en jong samen op
pad blijven gaan. Naar schatting worden
50.000 ouderen extra mee uit genomen
door de Uit met Oud-korting.20
Gezocht
Recreatieve instellingen en implemen-
tatiepartners (bijvoorbeeld overkoe-
pelende organisaties voor ouderen of
cultuurinstellingen) die enthousiast zijn
over de Uit met Oud-korting en de Uit
met Oud-week. Wij denken graag met
u mee over een specifiek programma
dat gericht is op het samenbrengen van
jong en oud.
Contactpersoon
Lara van Weegen, 06-33612169
l.vanweegen@nationale-denktank.nl
39
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
5
Vaste en ervaren maat-
schappelijk werker voor
multiprobleemgezinnen
in de zwaardere categorie
Doen wat
nodig is op
het juiste
moment
Minder hulp-
verleners in
één gezin leidt
tot stabiliteit
en bespaart
kostenZelfstandiger
functioneren
van het gezin
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
Carte
blanche-
aanpak
jeugdz0rg
41
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
Nederland kent naar schatting zo’n
70.000 multiprobleemgezinnen.21, 22
Bij
gezinnen met de zwaarste problematiek
zijn vaak meer dan twintig hulpverleners
betrokken vanuit diverse instanties.
Deze hulpverleners zijn gebonden aan
een vooraf vastgesteld traject met een
bepaalde en beperkte tijd per gezin.
Daardoor leidt de geboden hulp vaak
niet tot een structurele verbetering
van de gezinssituatie, terwijl de huidige
ondersteuning van multiprobleemgezin-
nen in de zwaardere categorie meer dan
100.000 euro per jaar kost.23
Dit vraagt
om een andere aanpak.
Impact
Uit een pilot in Amsterdam blijkt het
succes van de Carte Blanche-aanpak.
Met deze werkwijze kan een hulpver-
lener optimaal afstemmen op de vraag
en behoeften van het gezin. Daardoor
verbetert het zelfstandig functioneren
van het gezin en krijgt het gezin de regie
weer in eigen hand.
Ten tweede gaan de hulpverleningskos-
ten voor een gezin door deze aanpak
omlaag, doordat het aantal hulpverle-
ners afneemt (bijvoorbeeld van twintig
of meer naar vier of minder). Bij een
stabiele situatie neemt ook het aantal
uren van de vaste hulpverlener af,
waar-door de kosten nog verder dalen.
Ook zullen er indirecte besparingen
zijn, zoals het voorkomen van uithuis-
plaatsing.
Gezocht
Gemeenten, (jeugdhulp)organisaties
en hulpverleners die open staan voor
deze nieuwe werkwijze, waarbij per keer
gekeken wordt hoeveel hulp een gezin
op dat moment nodig heeft.
Contactpersoon
Anne de Brouwer, 06-33912847
a.debrouwer@nationale-denktank.nl
Mei 2015: Honderden multiprobleemgezin-
nen in het hele land werken met een vaste,
ervaren hulpverlener. Het aantal werkuren
per week staat van tevoren niet vast. De
hulpverlener kijkt pragmatisch naar wat op
dat moment noodzakelijk is en kan fulltime
ingezet worden indien nodig. Het einde van
het traject is ook niet vooraf vastgesteld.
Hierdoor kan de hulpverlener op het juiste
moment inspelen op de vraag van het gezin.
Dat kan betekenen dat hij de ene dag een
bijdrage levert aan het huishouden en de
andere dag samen met de ouders in gesprek
gaat met de schuldhulpverlening of politie.
Het aantal hulpverleners kan door deze
aanpak omlaag. De vaste hulpverlener
staat er echter niet alleen voor, hij krijgt
zo nodig ondersteuning door collega’s
met specifieke expertise.
* Bedragen zijn
gebaseerd op
een werkelijke
case. Per gezin
dienen de kosten
en zorgvraag
opnieuw in
kaart te worden
gebracht.
¤ 0
4 4
25
¤ 100.000
¤ 200.000
¤ 173.000*
Huidige situatie na 6 maanden
Carte Blanche-aanpak
na 18 maanden
Carte Blanche-aanpak
¤ 134.000*
¤ 87.000*
43
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
6
Structurele
samenwerking
tussen ouderen
en kinderen
Regelmatig
contact
met kinderen
vermindert
eenzaam-
heid onder
ouderen
Jong en
oud samen-
brengen
bevordert
solidariteit
tussen
generaties
Senioren ervaren extra
zingeving door het onder-
steunen van een gezonde
ontwikkeling van kinderen
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
samen
sterk
plan
45
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
De helft van de 85-plussers voelt zich
eenzaam.24
Eenzaamheid leidt tot ver-
minderd welzijn en een hogere zorgvraag:
eenzame ouderen hebben bijvoorbeeld
60 procent meer kans op dementie en
het aantal doktersbezoeken en het me-
dicijngebruik ligt substantieel hoger.25
Daarnaast ervaren veel ouderen een
verminderde zingeving doordat ze min-
der participeren in de maatschappij.26
Impact
Door structurele samenwerking tussen
ouderen en kinderen, participeren
ouderen meer in de maatschappij. Dat
vergroot hun gevoel van zingeving en
daarmee hun welzijn. Naar schatting
worden met het Samen Sterk Plan meer
dan 15.000 ouderen bereikt.27
Bovendien
bevordert het Samen Sterk Plan de sociale
cohesie: oud en jong maken structureel
contact met elkaar en krijgen meer begrip
voor elkaar. Hierdoor ontstaat meer solida-
riteit tussen de verschillende generaties.
Dit is steeds belangrijker om draagvlak
voor het systeem van solidariteit in Ne-
derland te behouden.28
Kinderen hebben
een leuke tijd en het structurele contact
met ouderen draagt bij aan hun sociaal-
emotionele ontwikkeling.28
Gezocht
• Enthousiaste werknemers bij zowel
scholen en buitenschoolse opvang-
centra als woonzorginstellingen voor
een structurele implementatie van het
Samen Sterk Plan;
• SPH- en PABO-opleidingen die geïn-
teresseerd zijn in het opzetten van een
Samen Sterk Stageproject;
• Overkoepelende organisaties die wil-
len helpen bij het breed implementeren
en verspreiden van het plan;
• Mediapartners die ons bijstaan in het
genereren van landelijke bekendheid.
Contactpersoon
Ellis Broeks, 06-18914972
e.broeks@nationale-denktank.nl
September 2016: Dertig procent van de
woon-zorginstellingen is een structurele
samenwerking aangegaan met basisscholen.
Ouderen en kinderen ondernemen wekelijks
gezamenlijke activiteiten die aansluiten bij
het curriculum van de basisschool. Zo gaan ze
bijvoorbeeld samen tuinieren bij biologie of
schilderen bij handvaardigheid. Daarnaast
helpen ouderen als voorleesoma of leren
ze de kinderen breien. Ook na schooltijd is
er interactie tussen ouderen en kinderen,
bijvoorbeeld op de buitenschoolse opvang.
Het onderlinge contact bevordert de sociaal-
emotionele ontwikkeling van kinderen. De
Nationale DenkTank biedt een gemakkelijk
te implementeren stappenplan. Stagiairs
van de PABO of van de opleiding tot sociaal
pedagogische hulpverlener kunnen basis-
scholen of instellingen ondersteuning bieden
bij de implementatie. Door de integratie in
bestaande activiteitenkalenders, het hap-
klare stappenplan en de ondersteuning door
stagiairs kost het realiseren van de samen-
werking weinig tijd en geld.
47
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
7
inzicht in adviezen van huisarts
en de mogelijkheid om daarna
eigen verwijzing te kiezen
Duidelijk overzicht van
de behandelkosten en het
profiel van zorgverleners
Lees na een huis-
artsenbezoek
de adviezen en
behandelingen
rustig na
Regel zélf
je door-
verwijzing
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
zelfwijzer
regie
0ver eigen
z0rg
49
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
Meer dan 40 procent van de Nederlandse
bevolking is voorstander van meer zelf-
regie in de zorg.29
Mensen hebben echter
na een huisartsenbezoek vaak geen vol-
ledig overzicht van mogelijke behande-
lingen en dikwijls regelt de huisarts de
doorverwijzing direct tijdens het consult.30
Daarnaast is de huidige infrastructuur
niet optimaal ingericht op zelfregie.
Hoewel verschillende websites infor-
matie geven over bijvoorbeeld locaties
(zoals KiesBeter) of kwaliteit (zoals
Zorgkaart) van zorgverleners, ontbreekt
het totaaloverzicht. Kortom, het is tot
op heden ingewikkeld om een zorgver-
lener te kiezen die écht bij u past.
Impact
De ZelfWijzer geeft patiënten de mo-
gelijkheid voor regie over eigen zorg.
Het biedt een duidelijk overzicht van
mogelijke behandelingen en het ge-
schikte zorgaanbod. Patiënten kunnen
voortaan zélf hun verwijzing regelen.
Hierdoor kiezen zij bewuster een zorg-
verlener die bij hen past, bijvoorbeeld
qua kosten, profiel, locatie en wachttijd.
De ZelfWijzer is een goede oplossing
voor patiënten en bespaart tijd voor
de huisarts. Door de verschillende pro-
fielen van zorgaanbieders in kaart te
brengen, bevordert de ZelfWijzer ook
transparantie in de zorgmarkt.
Gezocht
• Gebruikers, patiënten en huisartsen,
om het prototype te testen;
• Investeerders voor financiering van
de pilot halverwege 2014;
• Partners die samen met de Nationa-
le DenkTank 2013 de oplossing willen
uitwerken;
• Bestaande initiatieven (zoals Mediquest,
PAZIO en Zorgkaart) voor het aanl-
everen van data over zorgverleners;
• IT-partners voor advies en samenwer-
king over ontwerp en infrastructuur.
Contactpersoon
Willemijn Kremer, 06-51306470
w.kremer@nationale-denktank.nl
December 2016: Voor het nieuwe jaar
begint, bezoekt u de huisarts vanwege
rugpijn. De huisarts wil doorverwijzen
naar de fysiotherapeut in hetzelfde gezond-
heidscentrum. Maar u kiest liever zelf
uw zorg. Gelukkig is het tegenwoordig
mogelijk om met een persoonlijke code, die
u van uw huisarts krijgt, met behulp van
de ZelfWijzer online een eigen verwijzing
te regelen. Thuis voert u de code op de
website in en krijgt u een overzicht van
de geadviseerde behandelingen. U selec-
teert ‘fysiotherapie’ en ziet een overzicht
van alle praktijken met daarbij vermeld
het profiel, de behandelingskosten, ver-
zekeringsstatus, afstand en de wachttijd.
U maakt meteen een afspraak bij Fysio-
Fit, een betaalbare en sportieve praktijk
dichtbij huis. De regie ligt volledig in uw
handen: gezond 2017 in!
De ZelfWijzer
Fysiotherapie
Maak afspraak
Fysiofit ¤ 65 1,3 KM
2,7 KM
aanvullend
aanvullend
2 weken
1 week
sport, flexibel, student
holistisch, beweging¤ 70Fysio+
¤ verzekerd afstand wachttijd profiel
51
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
8 Uitrollen van
bestaande
succesvolle
methodieken
Met betere
kwaliteit
naar lagere
zorgkosten
Stappenplan richting
meetbare uitkomstindicatoren
voor kwaliteit van zorg
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
z0rg-
kwaliteit
verspreid
Intrinsieke
motivatie
van artsen
om zorguit-
komsten te
meten
53
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
De visie dat er in de gezondheidszorg
meer naar uitkomsten moet worden
gekeken, wordt breed gedragen.31, 32
Vooruitstrevende medisch specialisten
hebben zelf de inhoudelijke expertise
en drive om relevante en meetbare
indicatoren te bepalen en draagvlak te
creëren voor het gebruik ervan.
Het is nu echter onduidelijk hoeveel het
kost om met bestaande methodieken
uitkomstindicatoren op te stellen en te
meten. Daarnaast is er geen consensus
over wie er verantwoordelijk is voor
de kosten.
Impact
Uniforme indicatoren geven inzicht in
uitkomsten van zorg en de stappen in
het proces die tot goede uitkomsten
leiden. Dit inzicht is cruciaal om de
kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren.
Dit is niet alleen voor patiënten relevant.
Als de kwaliteit van zorg omhoog gaat
zijn er minder medische complicaties
en minder vervolgbehandelingen. Dit
kan leiden tot een jaarlijkse kosten-
besparing van twee miljard euro voor
de Nederlandse ziekenhuissector.33
Gezocht
• Specialisten uit twee toonaangevende
centra die erg gemotiveerd zijn om
objectieve en breed gedragen uitkomst-
indicatoren te ontwikkelen;
• Een regisserende derde partij die
zicht houdt op uniformiteit van uitkomst-
indicatoren tussen specialismen en
ziekenhuizen;
• Per specialisme is er voor de belang-
rijkste vijf aandoeningen 500.000 euro
nodig. Deze kosten zouden gedragen
kunnen worden door de eerste betrokken
centra en Zorgverzekeraars Nederland.
Contactpersoon
Petra Pubben, 06-44659380
p.pubben@nationale-denktank.nl
Mei 2017: De voorlopige cijfers van de
zorgkosten over 2016 zijn binnen. Het aan-
tal heropnames na een operatie is met
twee procent gedaald. Hierdoor zijn voor
het eerst in jaren de zorgkosten afgeno-
men. De afgelopen twee jaar is men per
medisch specialisme in twee toonaange-
vende ziekenhuizen en in samenspraak
met beroepsgroepen bezig geweest om
meetbare indicatoren op te stellen die
echt relevant zijn voor de patiënt. Artsen
hebben daarbij gebruik gemaakt van het
stappenplan van de Nationale DenkTank.
De zorgresultaten zijn door de indicatoren
eindelijk inzichtelijk. De meetwijze voor de
resultaten wordt breed gedragen. Artsen
gebruiken de methoden van de beste prak-
tijken. Zo verbetert de kwaliteit van zorg
voor iedereen. Een onafhankelijke derde
partij coördineert de datastroom van ge-
gevens tussen ziekenhuizen en praktijken.
Door de positieve resultaten is er (finan-
cieel) draagvlak bij de betrokken instel-
lingen en Zorgverzekeraars Nederland.
Ideaal in alle
ziekenhuizen
De weg naar landelijke kwaliteitsverbetering
Denktank identificeert
succesvolle methodieken
1
Twee toonaangevende centra
ontwikkelen indicatoren
2
Een grote groep welwillende
centra sluit aan
3
meten
vergelijken
proces
aanpassen
kwaliteit
55
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
9
Maatschappelijk
verantwoord investeren
in gezondheid
Sociale
ondernemers
stimuleren
efficiëntie
in de zorg
Privaat kapitaal brengt
nieuwe spelers in beweging
in het zorglandschap
Investeren
in gezond-
heid loont
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
hibs
geldv00r
preventieen
inn0vatie
57
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Juni 2018: De investeerders die als eerste
een Health Impact Bond (HIB) afsloten,
krijgen hun inleg plus rendement terug.
De investeerders hebben geld vrijgemaakt
voor een interventie om het aantal val-
incidenten onder ouderen in Amsterdam
te verminderen. Deze interventie blijkt
te werken, waardoor ouderen gezonder
blijven en de zorgkosten dalen. Uit de
bespaarde zorgkosten kunnen de zorgver-
zekeraars de financiers terug betalen.
Bij HIBs zijn de financiële prikkels gericht
op de optimale oplossing, in plaats van
meer productie. Opdrachtgevers plaatsen
een opdracht en beloven een aandeel in de
beoogde besparingen aan investeerders.
Samen met enkele partners start de Denk-
Tank een innovatienetwerk waarin moge-
lijke oplossingen van kandidaat-uitvoer-
ders verder worden ontwikkeld. De beste
ideeën komen in aanmerking voor een
Health Impact Bond.
Aanleiding
Overheden en zorgverzekeraars inves-
teren weinig in innovatie en preventie
omdat de baten hiervan pas op lange
termijn zichtbaar zijn en ze niet altijd
bij de investerende partij terecht
komen.34
Zonde, want investeringen
in preventie en innovatie kunnen op
langere termijn grote gezondheids- en
productiviteitswinst opleveren.35, 36
Impact
HIBs stellen opdrachtgevers, zoals
overheden, gemeentes en zorgverze-
keraars, in staat preventieve en inno-
vatieve maatregelen te nemen zonder
financieel risico te lopen. Ze maken
uiteenlopende en sectoroverstijgen-
de interventies mogelijk, waarvan
de baten pas na meerdere jaren zicht-
START
Opdrachtgever*
belooft aandeel
in besparingen
Investeerder
biedt kapitaal voor
interventie
Uitvoerder
voert interventie uit
Doelgroep
is gezonder, maakt
minder kosten
Beoordelaar
beoordeelt
resultaat
baar zijn. Uiteindelijk stimuleert de
private sector de zorgsector om
efficiënter te werken.
Gezocht
Platform Society Impact, zorginnovatie-
netwerk VitaValley en de Nationale
DenkTank nodigen opdrachtgevers,
investeerders en partijen die oplossin-
gen aandragen uit voor de eerste
brainstormsessie over HIBs in februari
2014. Geschikte projecten lossen zorg-
problemen op, hebben hogere baten dan
kosten, sorteren meetbaar effect binnen
één tot vier jaar en worden nu niet uitge-
voerd wegens gebrek aan financiering.
Contactpersoon
Johanneke Tummers, 06-20544128
j.tummers@nationale-denktank.nl
* zorgverzekeraar,
gemeente, overheid,
werkgever
59
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
10
geleidelijk in
plaats van abrupt
met pensioen
Past bij het
geleidelijke
proces van
ouder worden
Zet mensen aan het
denken over de invulling
van hun oude dag
Maakt langer
gezond leven
mogelijk
Gezond gedrag
Participatie
Zelfregie
Uitkomstfinanciering
Getrapt
Pensi0en
gefaseerd
st0ppen
metwerk
61
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Aanleiding
De meeste mensen stoppen in één keer
volledig met werken. Uit recent Brits
onderzoek blijkt dat abrupte pensionering
een aantal negatieve gezondheidseffec-
ten heeft.37
Daarnaast kan de abrupte
overgang naar niet werken ook tot
eenzaamheid leiden omdat een belang-
rijk gedeelte van het sociale netwerk
wegvalt. Dit schokeffect wordt ook wel
retirement shock genoemd.37
Impact
In 2025 zijn het pensioenstelsel en de
maatschappij zodanig georganiseerd
dat de meerderheid van de Nederlanders
met Getrapt Pensioen kan gaan. Oude-
ren blijven zowel lichamelijk als sociaal
langer actief. Dat leidt tot een grotere
veerkracht. Ouderen die langer actief
blijven, ervaren een grotere zingeving en
hebben minder zorg nodig; zij hebben
39 procent minder kans op het hebben
van ten minste één gediagnosticeerde
gezondheidsklacht en 29 procent minder
kans op een klinische depressie.38
Gezocht
• Ambassadeurs vanuit belangengroepen
(zoals werkgeversorganisaties) om Ge-
trapt Pensioen op de maatschappelijke
agenda te zetten;
• Sponsors, mede-organisatoren en
deelnemers voor een openbaar debat;
• Journalisten die opinieartikelen
schrijven en kranten die de artikelen
plaatsen;
• Een nationaal instituut, zoals de SER,
om een haalbaarheidsstudie uit te
voeren.
Contactpersoon
Benjamin Mosk, 06-11432286
b.mosk@nationale-denktank.nl
November 2025: Verschillende ministeries,
pensioenfondsen, werkgevers- en werk-
nemersorganisaties zijn er samen in
geslaagd om de wens van werkend Neder-
land in vervulling te laten gaan: 90
procent van de ouderen gaat inmiddels
met Getrapt Pensioen.
Dit wil zeggen dat deze mensen staps-
gewijs minder gaan werken, waardoor de
stap van voltijdsbaan naar pensionering
niet abrupt verloopt. Dat verzacht het
schokeffect van een abrupt pensioen en
vermindert daaraan gerelateerde gezond-
heidsklachten. Bovendien kunnen ouderen
zich beter voorbereiden op de invulling
van hun oude dag. Het Getrapt Pensioen
verschilt van andere modellen met gefa-
seerde uittreding (bijvoorbeeld prepen-
sioen of flexibel pensioen) doordat het
stelsel urenneutraal is ingericht: mensen
werken niet meer of minder dan in het
huidige systeem.
3. Mogelijke structuur inkomen
bij gefaseerde uittreding
1. Conventionele pensionering
leeftijd
voltijd
0
uren werk
per week
2. Getrapte pensionering
uren werk
per week
voltijd
0
leeftijd
100%
0
leeftijd
Salaris
AOW
Pensioen
inkomen
63
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Met dit eindrapport hopen wij uw aandacht te vestigen op tien
zorgvuldig geselecteerde, interessante en haalbare oplossingen
die zijn voortgekomen uit het onderzoek van de Nationale
DenkTank 2013.
Naast dit rapport is de volgende informatie beschikbaar:
Aanvullende informatie per oplossing
Voor iedere oplossing is aanvullende informatie digitaal be-
schikbaar op de website: www.nationale-denktank.nl. U kunt
eventuele vragen ook direct voorleggen aan de deelnemers
van de Nationale DenkTank 2013. De contactgegevens staan
in dit rapport bij de oplossingen.
Filmpjes
De Nationale DenkTank heeft drie oplossingen verfilmd:
Getrapt Pensioen, de ZelfWijzer en Carte Blanche-aanpak
jeugdzorg. Deze filmpjes kunt u vinden op de website:
www.nationale-denktank.nl.
Samenvatting analysefase
Deelnemers hebben onderdelen van de Nederlandse gezond-
heidszorg grondig geanalyseerd op basis van specifieke doel-
groepen. De samenvatting van deze analyse is beschikbaar
via de website van de Nationale DenkTank.
Bijdrage leveren?
De Nationale DenkTank 2013 wil de tien oplossingen graag in
praktijk brengen. Bij elke oplossing staan specifieke vragen
voor partijen die het realiseren van de oplossing kunnen
ondersteunen. Wilt u een bijdrage leveren? Dan kunt u contact
opnemen met de deelnemer die bij de desbetreffende oplos-
sing vermeld staat.
Aanvullende informatie
65
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Nieuwe ideeën
Begin oktober be-
dacht de Nationale
DenkTank 2013 op-
lossingen voor een
betere gezondheids-
zorg tijdens een
creatieve week
67
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
deelnemers Jeroen van Baar
MSc Neuroscience & Cognition,
Universiteit Utrecht
j.vanbaar@nationale-denktank.nl
Pim Bellinga
MSc Technische Bestuurskunde,
Technische Universiteit Delft
p.bellinga@nationale-denktank.nl
Toon Borren
MSc Technische Bestuurskunde,
Technische Universiteit Delft
t.borren@nationale-denktank.nl
Ellis Broeks
MSc Geneeskunde,
Rijksuniversiteit Groningen
e.broeks@nationale-denktank.nl
Robin van Dalen
MPhil Innovation Strategy
& Organisation,
University of Cambridge
r.vandalen@nationale-denktank.nl
Ties Dams
MA Legal and Political Theory,
University College London
t.dams@nationale-denktank.nl
Anne de Brouwer
MSc Organisaties, Verandering en
Management,
Universiteit Utrecht
a.debrouwer@nationale-denktank.nl
Catherine Endtz
MSc Behavioral Economics,
Universiteit van Amsterdam
c.endtz@nationale-denktank.nl
Matthijs Groeneveld
PhD Clinical Biochemistry,
University of Cambridge
MSc Biology and Science Based
Business, Universiteit Leiden
m.groeneveld@nationale-denktank.nl
Roos Haasnoot
MSc Politics and Government in
the European Union,
The London School of Economics
r.haasnoot@nationale-denktank.nl
Spencer Heijnen
MSc Contemporary India Studies,
University of Oxford
s.heijnen@nationale-denktank.nl
Kim Jansen
MSc Beleid, Communicatie en
Organisatie,
Vrij Universiteit Amsterdam
k.jansen@nationale-denktank.nl
Jolanda Koot
MSc Transport, Infrastructure
and Logistics,
Technische Universiteit Delft
j.koot@nationale-denktank.nl
Willemijn Kremer
MSc Geneeskunde,
Universiteit Utrecht
w.kremer@nationale-denktank.nl
Laurens Krüger
MSc Applied Physics,
Technische Universiteit Delft
l.kruger@nationale-denktank.nl
Natalja Laurey
MSc Social Research (Anthropology),
Vrije Universiteit Amsterdam
n.laurey@nationale-denktank.nl
Frederik Leenknecht
MSc Klinische Psychologie,
Universiteit Gent
MSc Cultures and Development
Studies,
Katholieke Universiteit Leuven
f.leenknecht@nationale-denktank.nl
Bart Lubbers
PhD Moleculaire en Cellulaire
Neurobiologie,
Vrije Universiteit Amsterdam
MSc Moleculaire Wetenschappen,
Wageningen University & Research
centre
b.lubbers@nationale-denktank.nl
Benjamin Mosk
PhD Theoretische Natuurkunde,
Universiteit van Amsterdam
MSc Mathematics,
University of Cambridge
b.mosk@nationale-denktank.nl
Petra Pubben
MSc Geneeskunde,
Erasmus Universiteit Rotterdam
p.pubben@nationale-denktank.nl
Louis van Roessel
LLM Privaatrecht,
Universiteit Utrecht
l.vanroessel@nationale-denktank.nl
Alex Rol
MSc Applied Physics,
Technische Universiteit Delft
LLM Civiel Recht,
Universiteit Leiden
a.rol@nationale-denktank.nl
Johanneke Tummers
MSc Geneeskunde (SUMMA),
Universiteit Utrecht
MSc Health Economics, Policy and Law,
Erasmus Universiteit Rotterdam
j.tummers@nationale-denktank.nl
Kathalijn Vergeer
MSc Culture, Organisation and
Management,
Vrije Universiteit Amsterdam
k.vergeer@nationale-denktank.nl
Lara van Weegen
MSc Logic,
Universiteit van Amsterdam
l.vanweegen@nationale-denktank.nl
69
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
bronvermelding Pagina 8
1
Huber, M. e.a., How should we define
health?, British Medical Journal, 26
juli 2011, 343:d4163
Pagina 15
2
Health Consumer Powerhouse, Euro
Health Consumer Index 2012, 15 mei
2012, p. 4
3
CPB, Gezondheid loont: Tussen keuze
en solidariteit, 21 maart 2013, p. 56
4
Kiwa Prismant, Quick Scan Zorg-
vraag 2030, september 2012, p. 30
5
Commissie Innovatie Zorgberoepen
en Opleiding CVZ, Innovatie zorgbe-
roepen en opleidingen, samenvatting
bevindingen 2012, februari 2013, p. 8
6
SER, Advies nr. 2012/06, Commissie
Sociale Zekerheid en Gezondheids-
zorg, 19 oktober 2012, p. 11-13
Pagina 17
7
Huber, M. e.a., How should we define
health?, British Medical Journal, 26
juli 2011, 343:d4163
8
Nationale DenkTank 2013, Samen-
vatting analysefase, www.nationale-
denktank.nl
Pagina 25
9
Vektis, Zorgthermometer. Verzekerden
in Beweging, Jaargang 18, 2013, p. 14
10
Ecorys, Evaluatie naar het verplicht
eigen risico. Eindrapport, 2011, p. 10
11
Newhouse, J.P. e.a., Some interim
results form a controlled trial of cost
sharing in health insurance (N= 7.791),
Santa Monica 1982, p. 16
Pagina 29
12
Sandstrom, G. en E. Dunn, Is efficiency
overrated? Minimal social interacti-
ons lead to belonging and positive
affect, Social Psychological and Per-
sonality Science, 12 september 2013
Pagina 33
13
Veerbeek, M, GGZ in tabellen 2011,
Trimbos-instituut, 2013, p. 12
14
De Graaf, R, e.a., Verzuim door psy-
chische en somatische aandoeningen
bij werkenden, Resultaten van NEME-
SIS-2. Trimbos-instituut, 2011, p. 46
15
Enquête onder Nederlandse psy-
chologiestudenten, n=107, de Natio-
nale DenkTank 2013
16
De genoemde kosten zijn inclusief
ziekteverzuim en behandelkosten,
maar exclusief kosten door vermin-
derde efficiëntie wegens psycholo-
gische problemen. Smit e.a., Costs
of nine common mental disorders:
implications for curative and preven-
tive psychiatry, the Journal of Mental
Health Policy and Economics, 2006,
vol. 9, p. 196
Pagina 37
17
Interview A. Klink, Eenzaamheids-
bestrijding levert 2 miljard op, Zorg-
visie, 26 juli 2013
18
Sahlgren, G.H., Work longer, live
healthier. IEA Discussion Paper Nr.
46, mei 2013
19
Interviews met Stedelijk Museum
en Stadsschouwburg Amsterdam
door de Nationale DenkTank 2013
20
Berekeningen Business Case door
de Nationale DenkTank 2013
Pagina 41
21
Dit zijn gezinnen die langdurig kampen
met een combinatie van sociaale-con-
omische en psychosociale problemen.
Nederlands Jeugd Instituut, Definitie
multiprobleemgezinnen (versie novem-
ber 2013), www.nji.nl/Multiprobleem-
gezinnen-Probleemschets-Definitie
22
De Klerk, M., e.a., Mensen met meer-
voudige problemen en hun zorggebruik,
Raad voor de Volksgezondheid & Zorg,
Den Haag, 2012 p. 97. En: Kruiter,
A.J., e.a., De Rotonde van Hamed.
Maatwerk voor mensen met meerdere
problemen, 2008, p. 26
23
Blokker, E., en A.J. Kruiter en H.
Kruiter, Sociaal Hospitaal. Zo is het
genoeg, 2013, p. 30
Pagina 45
24
Zantinge E.M., e.a. Gezond ouder
worden in Nederland, RIVM, 2011
25
Interview A. Klink, Eenzaamheids-
bestrijding levert 2 miljard op, in:
Zorgvisie, 26 juli 2013
26
Sahlgren, G.H., Work longer, live
healthier, IEA Discussion Paper, Nr.
46, mei 2013
27
Analyse Nationale DenkTank 2013
28
TOY Project Consortium, Together
Old & Young - A Review of the Lite-
rature on Intergenerational Learning
Involving Young Children and Older
People, juli 2013, p. 9
Pagina 49
29
Motivaction & De Praktijk Index,
Wat werkt bij wie? Een doelgroep-
benadering bij innovaties in zorg en
preventie, Utrecht 2009, p. 23
30
Nationale Denktank 2013, survey
‘Zelfregie in de zorg’, n=33
Pagina 53
31
Schippers, E.I., Gezamenlijke agen-
da VWS - Van systemen naar mensen,
Brief naar de Tweede Kamer, MEVA/
AEB-3155166, 8 februari 2013
32
Porter, M.E., en T.H. Lee, The Strategy
That Will Fix Health Care, Harvard
Business Review, oktober 2013, p. 3
33
Kuenen, J.W., e.a., Kiezen voor kwa-
liteit – Portfoliokeuzes van ziekenhuizen
zorgen voor hogere kwaliteit en lagere
kosten, Rapport Boston Consulting
Group, mei 2010
Pagina 57
34
Polder, J.J. en J.P. Mackenbach,
De achterstand inlopen: preventieve
gezondheidszorg behoeft financiële
inhaalslag, Medisch Contact 62 (2007)
p. 828-831
35
RIVM, Nationaal Kompas Volksge-
zondheid, Wat is de effectiviteit van
preventie?, 26 september 2013 en
www.nationaalkompas.nl/preventie/
wat-is-de-effectiviteit-van-preventie-
nieuw, 7 november 2013
36
Houtman, I., e.a., TNO-rapport,
Waarom werkgevers bewezen effec-
tieve maatregelen wel of niet nemen,
2 augustus 2012
Pagina 61
37
Sahlgren, G.H., Work longer, live
healthier, IEA Discussion Paper, No.
46, mei 2013
38
Ceelen, M.G.L. , Gefaseerde uittre-
ding, Universiteit van Tilburg / Com-
petence Centre for Pension Research,
2008
71
EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK
Oplossingsfase
In oktober en novem-
ber werkten de deel-
nemers 10 oplossingen
verder uit in dialoog
met experts en
begon de zoektocht
naar partijen die de
oplossingen willen
ondersteunen of ver-
der willen ontwikkelen
Themapartners van de Nationale DenkTank 2013
Bergman Clinics
Bergman Clinics is de ‘challenger in de Nederlandse zorg’ en richt zich op die
zorg die door opschalen aantoonbaar beter en doelmatiger geboden kan worden.
Bergman combineert excellente en efficiënte zorg met zeer hoogwaardige
hospitality en service. De Nationale Denktank levert middels verfrissende en
nieuwe ideeën een mooie bijdrage aan de bewustwording dat het anders kan
en moet in onze zorg! Wij steunen dat van harte.
Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen
De Commissie adviseert over de gewenste ontwikkeling van beroepen en
opleidingen in de zorg op basis van de toekomstige zorgvraag en maatschap-
pelijke en technologische ontwikkelingen. Het uitgangspunt is een nieuw
concept van gezondheid waarin aanpassingsvermogen en eigen regie centraal
staan. De Commissie heeft de Nationale Denktank uitgedaagd om vanuit die
visie innovatieve toepassingen te bedenken.
De Friesland Zorgverzekeraar
De Friesland Zorgverzekeraar vindt kwaliteit van leven en de betaalbaarheid
van de zorg nu en in de toekomst erg belangrijk. We zijn zeer positief over
initiatieven die bijdragen aan het zo lang mogelijk zelfstandig laten functioneren
van mensen in de eigen omgeving. De Nationale DenkTank heeft in dit kader
hele mooie bijdragen geleverd en we zijn blij met de resultaten die zich de
komende tijd in de praktijk zullen gaan bewijzen.
Rotterdam
Rotterdam ziet in de aanstaande stelselwijzigingen een unieke kans om de zorg
voor haar inwoners te verbeteren. Onze wijkgerichte aanpak biedt mogelijkheden
om een eenvoudiger jeugdstelsel in te richten en om de zorg aan chronisch
zieken en ouderen zo dicht mogelijk bij de burgers te organiseren. Hiervoor is
veel behoefte aan inspirerende voorbeelden over ‘hoe het anders en beter kan’!
VitaValley
VitaValley is als innovatienetwerk in de zorg actief betrokken bij projecten die
de gewenste verschuiving van formele zorg naar zelfregie en elkaar helpen facili-
teert. Het thema van de Nationale DenkTank 2013 sluit daar naadloos op aan.
ZorgDomein
ZorgDomein gelooft dat de gezondheidszorg in hoge mate kan verbeteren door
zorgverleners op een slimme manier met ICT te verbinden bij het verwijzen en
aanvragen van diagnostiek of advies op afstand. ZorgDomein stelt zich tot doel
bij te dragen aan een kwalitatief betere en efficiëntere patiëntenzorg in Nederland.
Structurele partners van Stichting De Nationale Denktank
Eindrapport-2013-Veerkrachtzorg-Nationale-DenkTank

More Related Content

What's hot

artikel Van ZZ via GG naar MM
artikel  Van ZZ via GG naar MMartikel  Van ZZ via GG naar MM
artikel Van ZZ via GG naar MMHuub Sibbing
 
Samenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente Amsterdam
Samenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente AmsterdamSamenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente Amsterdam
Samenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente AmsterdamPRIMOnh
 
Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...
Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...
Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...Hein Raat, MD, PhD, MBA
 
MVO Learning History BZ
MVO Learning History BZMVO Learning History BZ
MVO Learning History BZArin Van Zee
 
1307095 Boekje Zorg in Lelystad
1307095 Boekje Zorg in Lelystad1307095 Boekje Zorg in Lelystad
1307095 Boekje Zorg in LelystadChris Bruijn
 
Caring community als wenkend perspectief
Caring community als wenkend perspectiefCaring community als wenkend perspectief
Caring community als wenkend perspectiefGeert van der Heijden
 
E health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorg
E health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorgE health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorg
E health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorgLiesbeth Meijnckens
 
preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)
preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)
preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)Karin Boode
 
Thesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en Mantelzorg
Thesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en MantelzorgThesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en Mantelzorg
Thesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en MantelzorgJacqueline Schutte
 
Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...
Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...
Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...GittaDeNutte
 
2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW
2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW
2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVWHuub Sibbing
 
QuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-Brussenpdf
QuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-BrussenpdfQuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-Brussenpdf
QuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-BrussenpdfAnjet Van Dijken
 
Jeugdzorg
JeugdzorgJeugdzorg
Jeugdzorgbelenen
 
NPHF Actieagenda eHealth & Gezondheid
NPHF Actieagenda eHealth & GezondheidNPHF Actieagenda eHealth & Gezondheid
NPHF Actieagenda eHealth & GezondheidNick Guldemond
 
Zuid 1. Proeftuin, Mart Stel
Zuid 1. Proeftuin, Mart StelZuid 1. Proeftuin, Mart Stel
Zuid 1. Proeftuin, Mart StelROS_ZONH
 
Ehealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang Brabant
Ehealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang BrabantEhealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang Brabant
Ehealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang BrabantLiesbeth Meijnckens
 
jaarboek zorgalliantienu 2010
jaarboek zorgalliantienu 2010jaarboek zorgalliantienu 2010
jaarboek zorgalliantienu 2010Anne Herckenrath
 
Boek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth Meijnckens
Boek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth MeijnckensBoek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth Meijnckens
Boek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth MeijnckensLiesbeth Meijnckens
 

What's hot (20)

artikel Van ZZ via GG naar MM
artikel  Van ZZ via GG naar MMartikel  Van ZZ via GG naar MM
artikel Van ZZ via GG naar MM
 
Samenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente Amsterdam
Samenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente AmsterdamSamenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente Amsterdam
Samenwerking van zorgverzekeraar Agis en de gemeente Amsterdam
 
Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...
Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...
Samen werken aan preventie in het CJG, door Prof. dr. H. (Hein) Raat op 26 se...
 
MVO Learning History BZ
MVO Learning History BZMVO Learning History BZ
MVO Learning History BZ
 
1307095 Boekje Zorg in Lelystad
1307095 Boekje Zorg in Lelystad1307095 Boekje Zorg in Lelystad
1307095 Boekje Zorg in Lelystad
 
Presentatie Piet Van Herck
Presentatie Piet Van HerckPresentatie Piet Van Herck
Presentatie Piet Van Herck
 
Caring community als wenkend perspectief
Caring community als wenkend perspectiefCaring community als wenkend perspectief
Caring community als wenkend perspectief
 
E health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorg
E health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorgE health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorg
E health: nieuwe mogelijkheden voor gezondheid en zorg
 
preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)
preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)
preventieve_zorg_voor_jeugddef (4)
 
Thesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en Mantelzorg
Thesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en MantelzorgThesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en Mantelzorg
Thesis Bachelor of Science, Oefentherapie Mensendieck en Mantelzorg
 
Toekomst van de zorg 3 juni 2015
Toekomst van de zorg 3 juni 2015Toekomst van de zorg 3 juni 2015
Toekomst van de zorg 3 juni 2015
 
Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...
Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...
Chantal van audenhove vlaamse alzheimer liga 20 09 draagkracht mantelzorgers ...
 
2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW
2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW
2014-4 wijkgerichte preventie Huub Tijdschrift LVW
 
QuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-Brussenpdf
QuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-BrussenpdfQuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-Brussenpdf
QuickScan-ondersteuningsbehoefte-zorgintensieve-gezinnen-deel2-Brussenpdf
 
Jeugdzorg
JeugdzorgJeugdzorg
Jeugdzorg
 
NPHF Actieagenda eHealth & Gezondheid
NPHF Actieagenda eHealth & GezondheidNPHF Actieagenda eHealth & Gezondheid
NPHF Actieagenda eHealth & Gezondheid
 
Zuid 1. Proeftuin, Mart Stel
Zuid 1. Proeftuin, Mart StelZuid 1. Proeftuin, Mart Stel
Zuid 1. Proeftuin, Mart Stel
 
Ehealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang Brabant
Ehealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang BrabantEhealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang Brabant
Ehealth Meetlat Brabant 2016 - editie 1 | Zorgbelang Brabant
 
jaarboek zorgalliantienu 2010
jaarboek zorgalliantienu 2010jaarboek zorgalliantienu 2010
jaarboek zorgalliantienu 2010
 
Boek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth Meijnckens
Boek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth MeijnckensBoek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth Meijnckens
Boek | Beter met e-health in 60 minuten - Liesbeth Meijnckens
 

Viewers also liked

Viewers also liked (7)

Untitled Presentation
Untitled PresentationUntitled Presentation
Untitled Presentation
 
New Resume (1)
New Resume (1)New Resume (1)
New Resume (1)
 
1619 9332-1-pb (2)
1619 9332-1-pb (2)1619 9332-1-pb (2)
1619 9332-1-pb (2)
 
Diario Resumen 20161112
Diario Resumen 20161112Diario Resumen 20161112
Diario Resumen 20161112
 
FRT and Retail Industry
FRT and Retail IndustryFRT and Retail Industry
FRT and Retail Industry
 
Qué es una carta fianza
Qué es una carta fianzaQué es una carta fianza
Qué es una carta fianza
 
Diwali ppt
Diwali pptDiwali ppt
Diwali ppt
 

Similar to Eindrapport-2013-Veerkrachtzorg-Nationale-DenkTank

Whitepaper de patient centraal
Whitepaper de patient centraalWhitepaper de patient centraal
Whitepaper de patient centraalIvo Cerfontaine
 
beter_met_elkaar_16_jan_2017
beter_met_elkaar_16_jan_2017beter_met_elkaar_16_jan_2017
beter_met_elkaar_16_jan_2017Lonneke Reuser
 
E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016
E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016 E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016
E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016 jaap_roorda
 
Verpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen
Verpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderenVerpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen
Verpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderenSignificant
 
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardighedenBijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardighedenSTGHMFANS
 
Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomsten
Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomstenZelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomsten
Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomstenSTGHMFANS
 
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardighedenBijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardighedenSTGHMFANS
 
Plenair Anouska Mosterdijk
Plenair Anouska MosterdijkPlenair Anouska Mosterdijk
Plenair Anouska MosterdijkROS_ZONH
 
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?Mark Logtenberg
 
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?Mark Logtenberg
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...ROS_ZONH
 
Perspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regio
Perspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regioPerspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regio
Perspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regioMarie-Fleur Lobry
 
Programma Raedelijn 2016
Programma Raedelijn 2016 Programma Raedelijn 2016
Programma Raedelijn 2016 Raedelijn
 
Debat Itinera 18 november Lieven Annemans
Debat Itinera 18 november Lieven AnnemansDebat Itinera 18 november Lieven Annemans
Debat Itinera 18 november Lieven AnnemansItinera Institute
 
Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...
Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...
Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...Joost Willems
 
Bewegen in de tijd 12 juni 2015
Bewegen in de tijd 12 juni 2015Bewegen in de tijd 12 juni 2015
Bewegen in de tijd 12 juni 2015Aukje van Kalsbeek
 
Sport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappen
Sport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappenSport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappen
Sport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappenTom van Vliet
 

Similar to Eindrapport-2013-Veerkrachtzorg-Nationale-DenkTank (20)

Whitepaper de patient centraal
Whitepaper de patient centraalWhitepaper de patient centraal
Whitepaper de patient centraal
 
eindrapport
eindrapporteindrapport
eindrapport
 
beter_met_elkaar_16_jan_2017
beter_met_elkaar_16_jan_2017beter_met_elkaar_16_jan_2017
beter_met_elkaar_16_jan_2017
 
151014-santezeeland-pgd
151014-santezeeland-pgd151014-santezeeland-pgd
151014-santezeeland-pgd
 
E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016
E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016 E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016
E-health in Primary Care, marketoverview Netherlands 2016
 
Verpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen
Verpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderenVerpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen
Verpleeghuiszorg 2025 - Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen
 
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardighedenBijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
 
Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomsten
Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomstenZelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomsten
Zelfmanagement en gezondheidsvaardigheden in drie mogelijke toekomsten
 
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardighedenBijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
Bijeenkomst 8 september 2011 stg en alliantie gezondheidsvaardigheden
 
Hille Meetsma
Hille MeetsmaHille Meetsma
Hille Meetsma
 
Plenair Anouska Mosterdijk
Plenair Anouska MosterdijkPlenair Anouska Mosterdijk
Plenair Anouska Mosterdijk
 
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
 
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
Waar moet de zorgondernemer écht voor zorgen?
 
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
ZONH-werkconferentie Kompas voor e-health: Workshop Zelfmanagement omdat jij ...
 
Perspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regio
Perspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regioPerspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regio
Perspectieven op vitale eerstelijnszorg in de regio
 
Programma Raedelijn 2016
Programma Raedelijn 2016 Programma Raedelijn 2016
Programma Raedelijn 2016
 
Debat Itinera 18 november Lieven Annemans
Debat Itinera 18 november Lieven AnnemansDebat Itinera 18 november Lieven Annemans
Debat Itinera 18 november Lieven Annemans
 
Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...
Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...
Zorgen voor over over-morgen, een toekomstverkenning naar zorg en zorghuisves...
 
Bewegen in de tijd 12 juni 2015
Bewegen in de tijd 12 juni 2015Bewegen in de tijd 12 juni 2015
Bewegen in de tijd 12 juni 2015
 
Sport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappen
Sport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappenSport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappen
Sport & Gemeenten nr 2-2014 Over je schaduw heenstappen
 

Eindrapport-2013-Veerkrachtzorg-Nationale-DenkTank

  • 1.
  • 2.
  • 3.
  • 4. Stichting De Nationale DenkTank heeft voor het thema van 2013 nauw samengewerkt met themapartners Bergman Clinics, Commissie Innovatie Zorgberoepen en Opleidingen CVZ, De Friesland Zorgverzekeringen, Gemeente Rotterdam, VitaValley en ZorgDomein. Deze instellingen herkennen het vraagstuk van de Nationale DenkTank 2013 binnen hun eigen organisatie. Zij hebben samen met de deelnemers de vraagstelling, de doel- groepen en de uitgangspunten geformuleerd. De themapartners hebben ook ondersteuning geboden tijdens de analysefase en het uitwerken van de oplossingen. De Nationale DenkTank is onafhankelijk in het beantwoorden van de onderzoeksvraag.
  • 5. 3 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK De Nationale DenkTank 2013 Vijfentwintig getalen- teerde academici hebben zich vier maanden verdiept in de zorg voor gezondheid
  • 6. 5 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 1 7 2 8 3 9 4 10 5 6Gedeeltelijk Eigen Risico Hoger kostenbewustzijn doordat verzekerde en verzekeraar beiden een percentage van de eerste 1000 euro aan zorgkosten betalen. pagina 23 Voorwoord door Wiebe Draijer omslag Aanleiding en onderzoeksvraag pagina 15 Aanvullende informatie pagina 63 Bronvermelding pagina 69 Visie: Gezond- heidszorg in 2030 pagina 8 Uitgangspunten pagina 17 Deelnemers de Nationale DenkTank 2013 pagina 67 Themapartners en partners pagina 72 De ZelfWijzer Geeft inzicht in de adviezen van de huis- arts, een overzicht van de mogelijke behandelaars en de optie om daarna eigen verwijzing te kiezen. pagina 47 De Praatpaal Herkenbaar punt in openbare ruimtes, zoals wachtkamers en treinstations, stimuleert positief sociaal contact in heel Nederland. pagina 27 Zorgkwaliteit Verspreid Stappenplan voor een uniforme meetmethode die zorgresultaten per medisch specialisme en aandoening inzichte- lijk maakt. pagina 51 De Advieswinkel Gratis en laagdrempelig advies voor mensen met lichte psychische klach- ten door gevorderde psychologiestudenten die zo praktijkervaring kunnen opdoen. pagina 31 Health Impact Bonds Financieringsconstructie waarbij private partijen geld voorschieten voor kostenbesparende zorginnovaties en ren- dement ontvangen bij succes. pagina 55 Samen Uit met Oud-korting Jongeren helpen een- zaamheid onder ouderen te verminderen door ze mee uit te nemen en ontvangen daarvoor een korting. pagina 35 Getrapt Pensioen De mogelijkheid om geleidelijk met pen- sioen te gaan in plaats van abrupt te stoppen met werken waardoor ouderen langer actief en betrokken blijven. pagina 59 Carte Blanche- aanpak jeugdzorg Eén hulpverlener voor een multiprobleem- gezin zonder dat het aantal uren, de werk- wijze en het einde van het traject vastliggen. pagina 39 Samen Sterk Plan Faciliteren van samen- werkingsverbanden tussen basisscholen en buitenschoolse opvang enerzijds en woon- zorginstellingen voor ouderen anderzijds. pagina 43
  • 7. 7 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Voorbereiding In augustus ging de Nationale Denk- Tank 2013 van start met een intensief programma over de Nederlandse gezond- heidszorg
  • 8. 9 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Geachte minister Schippers, U staat voor een grote uitdaging. Ons zorgstelsel behoort al jaren tot de top van de wereld, maar deze topkwaliteit vergt grote investeringen. Elk jaar kost de zorg meer dan het jaar ervoor. Is het mogelijk de kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg te waarborgen zonder dat de zorg steeds duurder en uiteindelijk onbetaalbaar wordt? Wij denken van wel. Volgens de Nationale DenkTank is de manier waarop wij met zorg omgaan de voornaamste oorzaak van de hoge rekening. Een andere benadering van gezondheid door burgers, zorgverleners en beleidsmakers is de belangrijkste stap om de hoge Nederlandse zorgstandaard te kunnen behouden. Nu staat ziekte centraal. In de toekomst zou veerkracht het uitgangspunt moeten zijn; het vermogen om je aan te passen en met tegenslagen om te kunnen gaan.1 Grote hervormingen, met veerkracht als uitgangspunt, kunnen ons behoeden voor een toekomst waarin de Nederlandse schouders de zorg niet meer kunnen dragen. Als we nu doorpakken, kunnen onze schouders in 2030 de meest veerkrachtige ter wereld zijn. Ons ideaalbeeld is dat in 2030: 1. Burgers verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen gezondheid en zorg; 2. Zorgverleners een meer ondersteunende rol hebben dan nu; 3. De overheid gezond gedrag stimuleert in alle sectoren van de maatschappij. Verantwoordelijkheid eigen gezondheid Een groot deel van de huidige ziekten, zoals diabetes type 2 en obesitas, ontstaan door een ongezonde levensstijl. Daarnaast wordt zorg vaak gezien als een recht en zit er nauwelijks nog een rem op de zorgvraag van burgers. In de toekomst zijn burgers zich meer bewust van de invloed van hun eigen gedrag op ziekte en zorg. Ze leven gezonder en maken alleen gebruik van die zorg die ze ook daadwerkelijk nodig hebben. Hun omgeving is zo ingericht dat gezond gedrag wordt gestimuleerd. Financiële prikkels stimuleren het bewust omgaan met zorg. Ondersteunende rol zorgverleners De laatste jaren zijn steeds meer zorg- en welzijnstaken geprofessionaliseerd. Zorgverleners vervullen allerlei zorgtaken die we eigenlijk zelf zouden kunnen doen en zorgverleners nemen vaak beslissingen vóór ons in plaats van mét ons. In de toekomst regelen burgers generalistische zorg zo veel mogelijk zelf. Zij beslissen zelf wanneer en waar ze welke zorg willen krijgen. Zorgverleners en technologie ondersteunen hen bij dat proces. Zorgverleners maken beslissingen samen met de burger in plaats van voor de burger. Dit vergt een andere mentaliteit van zorgverleners. De basis voor deze mentaliteitsverandering wordt gelegd in de zorgopleidingen. Gezond gedrag stimuleren Nu ligt de focus van het beleid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport op ziektezorg. Maar waarom zouden we ziektes behandelen als we ze ook kunnen voorkomen? Preventie bevordert de gezondheid van burgers en verhoogt de arbeidsproductiviteit. In de toekomst is gezondheidsbevordering een speerpunt van elk kabinet. Omdat het bevorderen van gezondheid overal plaatsvindt en zich niet beperkt tot de gezondheidszorg, is het een kerntaak geworden van het Ministerie van Algemene Zaken. In de toekomst zal dit prestigieuze ministerie ziektes actief voorkómen door gezondheid maximaal te bevorderen overal in onze samenleving: op de werkvloer, op scholen en thuis. Hebben wij in deze brief een utopie geschetst? Wij denken van niet. De Nationale DenkTank heeft tien concrete en haalbare oplossingen uitgedokterd waar u morgen mee aan de slag kunt om onze toekomstschets te realiseren. Kleine en grote oplossingen - van Praatpaal tot Getrapt Pensioen – zetten een beweging in gang die burgers, zorgverleners én beleidsmakers de mogelijkheid biedt om de komende jaren het Nederlandse zorgstelsel te optimaliseren. Onze innovatieve ideeën staan in een rapport en op onze website. We gaan graag verder met u in gesprek om de ideeën werkelijkheid te laten worden. Met hartelijke groet, de Nationale DenkTank 2013
  • 9. 11 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Toekomstschets Vier het einde van je eigen leven Gezond leven is overal Kies je eigen zorg Healthwatch: Gezondheidsstatus altijd inzichtelijk Nieuwe nier uit je 3D printer Ik ben niet ziek! Ik ook niet!! Tegelijkertijd werken en bewegen Braingym: train je mentale veerkracht Jeugdzorg: één hulpverlener per gezin Inloophuis voor mensen met psychische uitdagingenDenkTank 85+: Ouderen blijven actief Zorg in 2030 volgens de Nationale DenkTank 2013
  • 10. 13 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Analysefase In september sprak de Nationale Denk- Tank 2013 zo’n 200 experts en 125 pa- tiënten en hielden de deelnemers een enquête onder 1500 Nederlanders om het zorgveld te ver- kennen en huidige problemen in kaart te brengen
  • 11. 15 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK De Nederlandse gezondheidszorg behoort tot de beste ter wereld.2 Het is ook de snelst groeiende sector van onze economie: als we niets veranderen, zal in 2040 een doorsnee gezin zelfs 36 procent van het inkomen uitgeven aan zorg.3 Tegelijkertijd neemt het aan- tal mensen met een chronische aandoening fors toe; in 2030 zal het aantal chronisch zieken met 16 procent zijn toegenomen ten opzichte van 2011. Het aantal mensen met meerdere aandoeningen stijgt zelfs met bijna 30 procent in dezelfde periode.4 Een van de oorzaken hiervan is een verandering in de samenstelling van de bevolking: het aantal ouderen neemt toe en de bevolking tussen 20 en 64 jaar krimpt.5 Ook zijn we steeds beter in het opsporen van ziekten waardoor minder ziekten onopgemerkt blijven. Betere behandelingen leiden er bovendien toe dat we aan veel ziekten niet meer doodgaan, maar die levenslang meedragen. Eén van de grootste uitdagingen van onze tijd is hoe we tot een duurzaam zorgsysteem komen dat goed blijft presteren in termen van kwaliteit, toeganke- lijkheid én kosten. Volgens de Nationale DenkTank 2013 moet de focus verschui- ven van ziekte naar gezondheid, van wat iemand niet meer kan naar wat iemand nog wél kan. Vanuit deze gedachte is het wen- selijk een groter beroep te doen op het vermogen van de burger om zelf de regie te voeren over zijn of haar gezondheid.6 De zorg wordt hierdoor meer in de eigen omgeving geregeld, in eerste instantie door mensen zelf en waar nodig met hulp van de sociale omgeving. De Nationale DenkTank heeft de volgende vraagstelling als uit- gangspunt genomen: ‘Hoe bevorderen we in de Nederlandse ge- zondheidszorg dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig functioneren, daar verantwoordelijkheid voor nemen en aanspraak maken op de zorg en ondersteuning die maatschappelijke waarde oplevert?’ Voordat de Nationale DenkTank oplossingen ontwikkelde die deze vraag helpen te beantwoorden, hebben de deelnemers onderdelen van de Nederlandse gezondheidszorg grondig geanalyseerd. Hier- voor zijn vier specifieke doelgroepen vastgesteld voor de analysefase: • Zorgbehoevende jongeren in probleemgezinnen • Volwassenen met chronische aandoeningen • Kwetsbare ouderen • Langdurig psychiatrische patiënten aanleiding en onderzoeksvraag Als we niets veranderen, zal in 2040 een doorsnee gezin 36 procent van het inkomen uitgeven aan zorg.
  • 12. 17 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Om beter in te spelen op de ontwikkelingen in de zorgvraag, is het nodig om op een andere manier naar gezondheid te kijken. Veerkracht en de mogelijkheid van zelfmanagement zouden de basis moeten zijn van de definitie van gezondheid. Daarbij gaat het om het vermogen om je aan te passen aan de fysieke, mentale en sociale uitdagingen van het leven.7 Veel burgers denken al op deze manier over ge- zondheid,8 maar de samenleving is er nog niet op ingericht. De Nationale DenkTank 2013 heeft vier uitgangspunten geformuleerd om deze nieuwe visie op gezondheid concreet te maken: gezond gedrag, participatie, zelfregie en uitkomstfinanciering. Gezond gedrag Het huidige zorgsysteem houdt zich bezig met het bestrijden van ziekten. Wij vinden dat er veel meer moet worden ingezet op het bevorderen van gezond gedrag. Het stimuleren van een gezonde levensstijl zou overal moeten plaats- vinden: binnen de gezondheidszorg, op scholen, op de werkvloer en in de wijk. Participatie Gebrek aan zingeving kan levenslust en weerbaarheid verminderen. Wij vinden het belangrijk dat alle groepen in de samenleving het gevoel hebben bij te dragen aan de maatschappij. Participatie creëert zingeving en vergroot veer- kracht. Mensen die actief zijn in de maatschappij hebben een betere gezondheid en een lagere zorgvraag. Daarom zou participatie van bijvoorbeeld psychiatrische patiënten of ouderen zo veel mogelijk moeten worden gestimuleerd. Zelfregie Voor onze zorg zijn we momenteel grotendeels afhankelijk van de kennis en kunde van zorgverleners. Wij willen die afhankelijkheid verminderen en de indi- viduele autonomie stimuleren. Wij willen dat mensen meer regie krijgen over hun gezondheid, verantwoordelijkheid nemen voor hun zorgvraag en controle uitoefenen over de zorg die ze krijgen. Hiervoor is het belangrijk dat de burger over de juiste informatie beschikt en dat waar nodig de sociale omgeving wordt betrokken. Uitkomstfinanciering Op dit moment ontvangen zorgverleners hun salaris op basis van het aantal verrichtingen dat ze uitvoeren. Dit systeem stimuleert het voorschrijven van extra behandelingen die niet per se efficiënt of effectief zijn. Wij vinden dat de beloning gebaseerd moet zijn op toegevoegde gezondheid in plaats van het aantal verrichtingen. Zo wordt de kwaliteit verhoogd, overbodige zorg tegengegaan en innovatie gestimuleerd. Op basis van deze vier uitgangspunten heeft de Nationale DenkTank tien oplos- singen geformuleerd die een aanzet kunnen geven tot een samenleving waar veerkracht de basis vormt van een goede gezondheid. uitgangspunten
  • 13. 19 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK ExpertForum Op 27 september brainstormde de Nationale DenkTank 2013 tijdens het ExpertForum met bijna 200 experts over problemen in de Nederlandse gezondheidszorg en over mogelijke oplossingen
  • 14. 21 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK DE 10 oplossingen
  • 15. 23 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 1 Bewuster kiezen voor zorg die je nodig hebt Langer mee- betalen aan zorgkosten Een hoger eigen risicoplafond zonder meer financieel risico voor verzekerden meer kostenbewust door procentuele eigen bijdrage Gedeel- telijk eigen risic0 Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering
  • 16. 25 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Februari 2014: Er worden Kamervragen gesteld over het vervangen van het verplichte eigen risico van de basiszorg- verzekering door het Gedeeltelijk Eigen Risico.Verzekerde en verzekeraar betalen allebei een deel van de eerste zorgkosten. Over de eerste 1000 euro zorgkosten betaalt de verzekerde 36 procent zelf. De zorgverzekeraar dekt de rest van de kosten. De maximale hoogte van het eigen risico blijft zo 360 euro. Met het Gedeeltelijk Eigen Risico blijven verzekerden langer meebetalen aan hun zorgkosten. Ze kiezen hierdoor bewuster voor zorg die ze echt nodig hebben, nemen de regie meer in eigen hand en maken uit- eindelijk minder gebruik van de gezond- heidszorg. Deze daling in zorggebruik kan de extra kosten voor de zorgverzekeraar compenseren. Aanleiding In 2014 is er in Nederland een verplicht eigen risico van 360 euro voor de basis- zorgverzekering. Ruim de helft van de Nederlanders maakt meer kosten dan dit eigen risico.9 Uit onderzoek blijkt dat er geen sprake is van kostenbewustzijn van het zorggebruik ná het volmaken van het eigen risico.10 Impact In 2008 is het eigen risico ingevoerd. Dit heeft een gedragsverandering teweeggebracht, waardoor de totale zorgkosten naar schatting zijn gedaald met 2 tot 7 procent.10 Een Amerikaans experiment heeft uitgewezen dat ook een Gedeeltelijk Eigen Risico een drukkend effect heeft op de zorgkosten, terwijl de gezondheid van de populatie gelijk blijft.11 Als er nogmaals eenzelfde effect als het huidige verplichte eigen risico bewerkstelligd kan worden, kan het Gedeeltelijk Eigen Risico circa 500 miljoen euro per jaar besparen. Gezocht Zorgverzekeraars en beleidsmakers die graag meedenken over de uitwerking van het systeem. Enerzijds om de kosten te berekenen, anderzijds om een pilot op te zetten om het gedragseffect te peilen. Contactpersoon Laurens Krüger, 06-43262560 l.kruger@nationale-denktank.nl Zorgkosten ¤ 360 ¤ 1.000 < Hoger kostenbewustzijn leidt tot lagere zorgkosten < Door het Gedeeltelijk Eigen Risico zijn mensen tot ¤ 1.000 in plaats van ¤ 360 kostenbewust Huidige situatie Gedeeltelijk Eigen Risico Gemiddelde totale zorgkosten per verzekerde Betaald eigen risico door verzekerde 100% 36%
  • 17. 27 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 2 Praatpaal stimuleert sociale interactie in openbare ruimtes Herkenbaar punt in openbare ruimtes stimuleert sociaal contact Sociale interactie bevordert gezondheid Praten met een onbekende is nog nooit zo makkelijk geweest praatpaal maakt s0ciaal n0rmaal Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering
  • 18. 29 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding De Nationale DenkTank ziet gezondheid breder dan afwezigheid van ziekte. Een goede gezondheid betekent ook dat men zich mentaal en sociaal gezond voelt. Helaas is de huidige samenleving vooral ingericht op individualisme, waardoor sociale gezondheid in gevaar komt. Vooral in openbare (wacht)ruimtes hebben men- sen amper contact met elkaar. Jammer, want het maken van een praatje gaat vaak gepaard met positieve gevoelens, blijkt uit onderzoek.12 Impact Gezond zijn is het in staat zijn om te kunnen omgaan met tegenslagen op fysiek, mentaal en sociaal vlak. Ook de positieve emoties die interacties in deze sociale zone opleveren, dragen bij aan de veerkracht van mensen. De Na- tionale DenkTank ambieert tien Neder- landse stations te voorzien van Sociale Zones. Als vijf tot vijftien procent van de NS-reizigers hiervan gebruik maakt, zouden dagelijks 40.000 tot 120.000 mensen hier een extra praatje maken. Op termijn worden Praatpalen ingesteld in wachtruimtes door heel Nederland, zoals in ziekenhuizen en gemeentehui- zen. Het gaat de Nationale DenkTank vooral om een mentaliteitsverandering: sociaal wordt weer normaal. Gezocht Partijen die samen met ons de wacht- ruimtes in hun organisatie anders willen inrichten om sociaal contact makkelijker te maken en daarmee onze visie ‘sociaal is normaal’ uit te dragen. Contactpersoon Kathalijn Vergeer, 06-48410799 k.vergeer@nationale-denktank.nl Maart 2014: Een gure maandagavond. Op perron 4 van station Amsterdam Bijl- mer ArenA drommen mensen samen bij de Praatpaal. Niemand spreekt. Dan drukt iemand op een grote kleurrijke knop. De stem van een bekende cabaretier verbreekt de stilte. “Verloopt alles eens een keer gladjes met ijzel, is het weer niet goed. Of vinden jullie het vandaag wel meevallen met die gladheid?” Enkele omstanders begin- nen te grinniken. “Wat een grappig ding”, zegt Marijke (53 jaar). Het gesprek tussen de reizigers is geopend. De NS is tevreden met de Sociale Zone, want mensen vinden het wachten op de trein gezelliger en leuker ver- geleken met de oude situatie zonder de Praat- paal. De wachttijd lijkt korter en het reizen met het openbaar vervoer krijgt door de toege- voegde sociale interactie een extra dimensie. Juni 2015: Het concept van een Sociale Zone (met een herkenbaar logo) verspreidt zich van het perron naar andere wacht- plaatsen in het land, zoals bushaltes, wachtkamers van artsen en balies van gemeentehuizen.
  • 19. 31 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 3 Gevorderde psychologie- studenten geven gratis advies aan mensen met lichte psychische klachten Laagdrempelige toegang tot psychologische ondersteuning voorkomt erger Psychologiestudenten kunnen praktijkervaring opdoen bij de Advieswinkel De Rechts- winkel krijgt er een broertje bij Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering advies- winkel praktisch psychisch advies
  • 20. 33 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding Miljoenen Nederlanders kampen met psychische problemen.13 De drempel om professionele hulp te zoeken is dikwijls hoog door angst voor stigmatisering en het hoge prijskaartje. Het niet tijdig aanpakken van deze klachten leidt echter vaak tot een lagere kwaliteit van leven en een verlaagde arbeidsproduc- tiviteit.14 Tegelijk geven psychologiestu- denten aan dat zij het cruciaal vinden om eerder in hun studietraject prak- tijkervaring op te doen om zo betere keuzes te kunnen maken en hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.15 Impact Tegen 2018 worden in 80 Advieswinkels jaarlijks 50.000 mensen met lichte psychische klachten geholpen. De laag- drempelige psychische hulpverlening verhoogt de kwaliteit van leven en voor- komt escalatie van problemen. Econo- misch gezien kan zo 50.000 keer 3.200 euro16 , dus 160 miljoen euro bespaard worden. Bovendien stijgt de kwaliteit van de opleiding Psychologie. Dat levert een bijdrage aan een betere psychische zorgverlening in de toekomst. Gezocht • Tien enthousiaste studenten om de eerste Advieswinkel op te zetten; • Sleutelfiguren uit de sector om zitting te nemen in de Raad van Toezicht; • Psychologen(organisaties) voor het opstellen van protocollen en ondersteu- ning bij het opzetten; • Universiteiten en gemeenten die huis- vesting en infrastructuur beschikbaar stellen; • Structurele financiers, zoals GGD’en, praktijken en goede doelen, die de Advies- winkel financieel willen ondersteunen; • Andere enthousiastelingen die dit initiatief willen helpen ontwikkelen. Contactpersoon Alex Rol, 06-12451690 a.rol@nationale-denktank.nl September 2014: Gevorderde psychologie- studenten hebben de handen in elkaar geslagen met hun universiteit, de gemeente en de klinische praktijk. De eerste Advies- winkel opent zijn deuren in Amsterdam. De opzet van de Advieswinkel lijkt op de Rechtswinkel. Eindelijk is er een plek waar mensen laagdrempelig terecht kunnen voor praktisch advies over lichte psychische klachten zoals faalangst, stress of slaap- problemen. Consulten worden in tweetallen afgenomen door studenten en zijn helemaal gratis dankzij financiële ondersteuning door partners. De universiteit of gemeente stelt huisvesting beschikbaar waar 25 studenten acht uur per maand vrijwillig werken. Deze studenten worden zorgvuldig geselecteerd en krijgen regelmatig training en inhoudelijke feedback door ervaren psychologen. De Raad van Toezicht bewaakt de kwaliteit van het werk en promoot de Advieswinkel, die ingebed is in het lokale zorgnetwerk van huisartsen en GGZ- praktijken.
  • 21. 35 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 4 Haal oma achter de geraniums vandaan! Bezorg ouderen een fantastisch dagje uit en ontvang zelf korting! Verlaag de zorgvraag door een oudere mee uit te nemen Jong en oud samen goud! uitmet 0ud k0rting Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering
  • 22. 37 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Oktober 2014: De Uit met Oud-week vindt plaats. Allerlei recreatieve instellingen doen mee: musea, pretparken, bioscopen, uitgaanscentra en sportclubs. Er is een speciale programmering die zowel jong als oud inspireert om vaker samen acti- viteiten te ondernemen. De Uit met Oud- week is trending topic op social media: recreëren met ouderen staat op de agenda van vele jongeren. De enkeling die de Uit met Oud-week toch ontgaan is, hoeft niet te treuren. Jongvolwassenen krijgen namelijk het gehele jaar korting wanneer zij samen met een oudere een bezoek brengen aan recreatieve instellingen. Op deze manier wordt het mee uit nemen van ouderen heel normaal, hip enzelfs voordelig. Dit initiatief voorkomt een- zaamheid onder ouderen, waardoor de zorgvraag in deze groep daalt. Aanleiding Eenzaamheid heeft een grote invloed op de kwetsbaarheid van ouderen17 en vergroot de vraag naar zorg.18 Als jongeren activiteiten ondernemen met ouderen, verminderen én voorkomen zij eenzaamheid onder ouderen. Voor culturele instellingen is het bereiken van jongvolwassenen (18 tot 40 jaar) interessant. Deze groep valt buiten schoolactiviteiten of studentenkorting en intrinsieke interesse blijkt meestal pas rond 40-jarige leeftijd te ontstaan.19 Impact Vermindering van eenzaamheid kan één tot twee miljard euro aan zorgkosten besparen.17 Eenzaamheid kan voorko- men en verminderd worden door het versterken van het sociale netwerk van ouderen en door participatie en zinge- ving onder ouderen te bevorderen. De Uit met Oud-week bezorgt veel ouderen een geweldige week of dag en het wordt door deze week hip en normaal om activiteiten met ouderen te onder- nemen. Bovendien geldt de korting het gehele jaar zodat oud en jong samen op pad blijven gaan. Naar schatting worden 50.000 ouderen extra mee uit genomen door de Uit met Oud-korting.20 Gezocht Recreatieve instellingen en implemen- tatiepartners (bijvoorbeeld overkoe- pelende organisaties voor ouderen of cultuurinstellingen) die enthousiast zijn over de Uit met Oud-korting en de Uit met Oud-week. Wij denken graag met u mee over een specifiek programma dat gericht is op het samenbrengen van jong en oud. Contactpersoon Lara van Weegen, 06-33612169 l.vanweegen@nationale-denktank.nl
  • 23. 39 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 5 Vaste en ervaren maat- schappelijk werker voor multiprobleemgezinnen in de zwaardere categorie Doen wat nodig is op het juiste moment Minder hulp- verleners in één gezin leidt tot stabiliteit en bespaart kostenZelfstandiger functioneren van het gezin Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering Carte blanche- aanpak jeugdz0rg
  • 24. 41 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding Nederland kent naar schatting zo’n 70.000 multiprobleemgezinnen.21, 22 Bij gezinnen met de zwaarste problematiek zijn vaak meer dan twintig hulpverleners betrokken vanuit diverse instanties. Deze hulpverleners zijn gebonden aan een vooraf vastgesteld traject met een bepaalde en beperkte tijd per gezin. Daardoor leidt de geboden hulp vaak niet tot een structurele verbetering van de gezinssituatie, terwijl de huidige ondersteuning van multiprobleemgezin- nen in de zwaardere categorie meer dan 100.000 euro per jaar kost.23 Dit vraagt om een andere aanpak. Impact Uit een pilot in Amsterdam blijkt het succes van de Carte Blanche-aanpak. Met deze werkwijze kan een hulpver- lener optimaal afstemmen op de vraag en behoeften van het gezin. Daardoor verbetert het zelfstandig functioneren van het gezin en krijgt het gezin de regie weer in eigen hand. Ten tweede gaan de hulpverleningskos- ten voor een gezin door deze aanpak omlaag, doordat het aantal hulpverle- ners afneemt (bijvoorbeeld van twintig of meer naar vier of minder). Bij een stabiele situatie neemt ook het aantal uren van de vaste hulpverlener af, waar-door de kosten nog verder dalen. Ook zullen er indirecte besparingen zijn, zoals het voorkomen van uithuis- plaatsing. Gezocht Gemeenten, (jeugdhulp)organisaties en hulpverleners die open staan voor deze nieuwe werkwijze, waarbij per keer gekeken wordt hoeveel hulp een gezin op dat moment nodig heeft. Contactpersoon Anne de Brouwer, 06-33912847 a.debrouwer@nationale-denktank.nl Mei 2015: Honderden multiprobleemgezin- nen in het hele land werken met een vaste, ervaren hulpverlener. Het aantal werkuren per week staat van tevoren niet vast. De hulpverlener kijkt pragmatisch naar wat op dat moment noodzakelijk is en kan fulltime ingezet worden indien nodig. Het einde van het traject is ook niet vooraf vastgesteld. Hierdoor kan de hulpverlener op het juiste moment inspelen op de vraag van het gezin. Dat kan betekenen dat hij de ene dag een bijdrage levert aan het huishouden en de andere dag samen met de ouders in gesprek gaat met de schuldhulpverlening of politie. Het aantal hulpverleners kan door deze aanpak omlaag. De vaste hulpverlener staat er echter niet alleen voor, hij krijgt zo nodig ondersteuning door collega’s met specifieke expertise. * Bedragen zijn gebaseerd op een werkelijke case. Per gezin dienen de kosten en zorgvraag opnieuw in kaart te worden gebracht. ¤ 0 4 4 25 ¤ 100.000 ¤ 200.000 ¤ 173.000* Huidige situatie na 6 maanden Carte Blanche-aanpak na 18 maanden Carte Blanche-aanpak ¤ 134.000* ¤ 87.000*
  • 25. 43 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 6 Structurele samenwerking tussen ouderen en kinderen Regelmatig contact met kinderen vermindert eenzaam- heid onder ouderen Jong en oud samen- brengen bevordert solidariteit tussen generaties Senioren ervaren extra zingeving door het onder- steunen van een gezonde ontwikkeling van kinderen Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering samen sterk plan
  • 26. 45 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding De helft van de 85-plussers voelt zich eenzaam.24 Eenzaamheid leidt tot ver- minderd welzijn en een hogere zorgvraag: eenzame ouderen hebben bijvoorbeeld 60 procent meer kans op dementie en het aantal doktersbezoeken en het me- dicijngebruik ligt substantieel hoger.25 Daarnaast ervaren veel ouderen een verminderde zingeving doordat ze min- der participeren in de maatschappij.26 Impact Door structurele samenwerking tussen ouderen en kinderen, participeren ouderen meer in de maatschappij. Dat vergroot hun gevoel van zingeving en daarmee hun welzijn. Naar schatting worden met het Samen Sterk Plan meer dan 15.000 ouderen bereikt.27 Bovendien bevordert het Samen Sterk Plan de sociale cohesie: oud en jong maken structureel contact met elkaar en krijgen meer begrip voor elkaar. Hierdoor ontstaat meer solida- riteit tussen de verschillende generaties. Dit is steeds belangrijker om draagvlak voor het systeem van solidariteit in Ne- derland te behouden.28 Kinderen hebben een leuke tijd en het structurele contact met ouderen draagt bij aan hun sociaal- emotionele ontwikkeling.28 Gezocht • Enthousiaste werknemers bij zowel scholen en buitenschoolse opvang- centra als woonzorginstellingen voor een structurele implementatie van het Samen Sterk Plan; • SPH- en PABO-opleidingen die geïn- teresseerd zijn in het opzetten van een Samen Sterk Stageproject; • Overkoepelende organisaties die wil- len helpen bij het breed implementeren en verspreiden van het plan; • Mediapartners die ons bijstaan in het genereren van landelijke bekendheid. Contactpersoon Ellis Broeks, 06-18914972 e.broeks@nationale-denktank.nl September 2016: Dertig procent van de woon-zorginstellingen is een structurele samenwerking aangegaan met basisscholen. Ouderen en kinderen ondernemen wekelijks gezamenlijke activiteiten die aansluiten bij het curriculum van de basisschool. Zo gaan ze bijvoorbeeld samen tuinieren bij biologie of schilderen bij handvaardigheid. Daarnaast helpen ouderen als voorleesoma of leren ze de kinderen breien. Ook na schooltijd is er interactie tussen ouderen en kinderen, bijvoorbeeld op de buitenschoolse opvang. Het onderlinge contact bevordert de sociaal- emotionele ontwikkeling van kinderen. De Nationale DenkTank biedt een gemakkelijk te implementeren stappenplan. Stagiairs van de PABO of van de opleiding tot sociaal pedagogische hulpverlener kunnen basis- scholen of instellingen ondersteuning bieden bij de implementatie. Door de integratie in bestaande activiteitenkalenders, het hap- klare stappenplan en de ondersteuning door stagiairs kost het realiseren van de samen- werking weinig tijd en geld.
  • 27. 47 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 7 inzicht in adviezen van huisarts en de mogelijkheid om daarna eigen verwijzing te kiezen Duidelijk overzicht van de behandelkosten en het profiel van zorgverleners Lees na een huis- artsenbezoek de adviezen en behandelingen rustig na Regel zélf je door- verwijzing Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering zelfwijzer regie 0ver eigen z0rg
  • 28. 49 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding Meer dan 40 procent van de Nederlandse bevolking is voorstander van meer zelf- regie in de zorg.29 Mensen hebben echter na een huisartsenbezoek vaak geen vol- ledig overzicht van mogelijke behande- lingen en dikwijls regelt de huisarts de doorverwijzing direct tijdens het consult.30 Daarnaast is de huidige infrastructuur niet optimaal ingericht op zelfregie. Hoewel verschillende websites infor- matie geven over bijvoorbeeld locaties (zoals KiesBeter) of kwaliteit (zoals Zorgkaart) van zorgverleners, ontbreekt het totaaloverzicht. Kortom, het is tot op heden ingewikkeld om een zorgver- lener te kiezen die écht bij u past. Impact De ZelfWijzer geeft patiënten de mo- gelijkheid voor regie over eigen zorg. Het biedt een duidelijk overzicht van mogelijke behandelingen en het ge- schikte zorgaanbod. Patiënten kunnen voortaan zélf hun verwijzing regelen. Hierdoor kiezen zij bewuster een zorg- verlener die bij hen past, bijvoorbeeld qua kosten, profiel, locatie en wachttijd. De ZelfWijzer is een goede oplossing voor patiënten en bespaart tijd voor de huisarts. Door de verschillende pro- fielen van zorgaanbieders in kaart te brengen, bevordert de ZelfWijzer ook transparantie in de zorgmarkt. Gezocht • Gebruikers, patiënten en huisartsen, om het prototype te testen; • Investeerders voor financiering van de pilot halverwege 2014; • Partners die samen met de Nationa- le DenkTank 2013 de oplossing willen uitwerken; • Bestaande initiatieven (zoals Mediquest, PAZIO en Zorgkaart) voor het aanl- everen van data over zorgverleners; • IT-partners voor advies en samenwer- king over ontwerp en infrastructuur. Contactpersoon Willemijn Kremer, 06-51306470 w.kremer@nationale-denktank.nl December 2016: Voor het nieuwe jaar begint, bezoekt u de huisarts vanwege rugpijn. De huisarts wil doorverwijzen naar de fysiotherapeut in hetzelfde gezond- heidscentrum. Maar u kiest liever zelf uw zorg. Gelukkig is het tegenwoordig mogelijk om met een persoonlijke code, die u van uw huisarts krijgt, met behulp van de ZelfWijzer online een eigen verwijzing te regelen. Thuis voert u de code op de website in en krijgt u een overzicht van de geadviseerde behandelingen. U selec- teert ‘fysiotherapie’ en ziet een overzicht van alle praktijken met daarbij vermeld het profiel, de behandelingskosten, ver- zekeringsstatus, afstand en de wachttijd. U maakt meteen een afspraak bij Fysio- Fit, een betaalbare en sportieve praktijk dichtbij huis. De regie ligt volledig in uw handen: gezond 2017 in! De ZelfWijzer Fysiotherapie Maak afspraak Fysiofit ¤ 65 1,3 KM 2,7 KM aanvullend aanvullend 2 weken 1 week sport, flexibel, student holistisch, beweging¤ 70Fysio+ ¤ verzekerd afstand wachttijd profiel
  • 29. 51 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 8 Uitrollen van bestaande succesvolle methodieken Met betere kwaliteit naar lagere zorgkosten Stappenplan richting meetbare uitkomstindicatoren voor kwaliteit van zorg Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering z0rg- kwaliteit verspreid Intrinsieke motivatie van artsen om zorguit- komsten te meten
  • 30. 53 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding De visie dat er in de gezondheidszorg meer naar uitkomsten moet worden gekeken, wordt breed gedragen.31, 32 Vooruitstrevende medisch specialisten hebben zelf de inhoudelijke expertise en drive om relevante en meetbare indicatoren te bepalen en draagvlak te creëren voor het gebruik ervan. Het is nu echter onduidelijk hoeveel het kost om met bestaande methodieken uitkomstindicatoren op te stellen en te meten. Daarnaast is er geen consensus over wie er verantwoordelijk is voor de kosten. Impact Uniforme indicatoren geven inzicht in uitkomsten van zorg en de stappen in het proces die tot goede uitkomsten leiden. Dit inzicht is cruciaal om de kwaliteit van zorg te kunnen verbeteren. Dit is niet alleen voor patiënten relevant. Als de kwaliteit van zorg omhoog gaat zijn er minder medische complicaties en minder vervolgbehandelingen. Dit kan leiden tot een jaarlijkse kosten- besparing van twee miljard euro voor de Nederlandse ziekenhuissector.33 Gezocht • Specialisten uit twee toonaangevende centra die erg gemotiveerd zijn om objectieve en breed gedragen uitkomst- indicatoren te ontwikkelen; • Een regisserende derde partij die zicht houdt op uniformiteit van uitkomst- indicatoren tussen specialismen en ziekenhuizen; • Per specialisme is er voor de belang- rijkste vijf aandoeningen 500.000 euro nodig. Deze kosten zouden gedragen kunnen worden door de eerste betrokken centra en Zorgverzekeraars Nederland. Contactpersoon Petra Pubben, 06-44659380 p.pubben@nationale-denktank.nl Mei 2017: De voorlopige cijfers van de zorgkosten over 2016 zijn binnen. Het aan- tal heropnames na een operatie is met twee procent gedaald. Hierdoor zijn voor het eerst in jaren de zorgkosten afgeno- men. De afgelopen twee jaar is men per medisch specialisme in twee toonaange- vende ziekenhuizen en in samenspraak met beroepsgroepen bezig geweest om meetbare indicatoren op te stellen die echt relevant zijn voor de patiënt. Artsen hebben daarbij gebruik gemaakt van het stappenplan van de Nationale DenkTank. De zorgresultaten zijn door de indicatoren eindelijk inzichtelijk. De meetwijze voor de resultaten wordt breed gedragen. Artsen gebruiken de methoden van de beste prak- tijken. Zo verbetert de kwaliteit van zorg voor iedereen. Een onafhankelijke derde partij coördineert de datastroom van ge- gevens tussen ziekenhuizen en praktijken. Door de positieve resultaten is er (finan- cieel) draagvlak bij de betrokken instel- lingen en Zorgverzekeraars Nederland. Ideaal in alle ziekenhuizen De weg naar landelijke kwaliteitsverbetering Denktank identificeert succesvolle methodieken 1 Twee toonaangevende centra ontwikkelen indicatoren 2 Een grote groep welwillende centra sluit aan 3 meten vergelijken proces aanpassen kwaliteit
  • 31. 55 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 9 Maatschappelijk verantwoord investeren in gezondheid Sociale ondernemers stimuleren efficiëntie in de zorg Privaat kapitaal brengt nieuwe spelers in beweging in het zorglandschap Investeren in gezond- heid loont Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering hibs geldv00r preventieen inn0vatie
  • 32. 57 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Juni 2018: De investeerders die als eerste een Health Impact Bond (HIB) afsloten, krijgen hun inleg plus rendement terug. De investeerders hebben geld vrijgemaakt voor een interventie om het aantal val- incidenten onder ouderen in Amsterdam te verminderen. Deze interventie blijkt te werken, waardoor ouderen gezonder blijven en de zorgkosten dalen. Uit de bespaarde zorgkosten kunnen de zorgver- zekeraars de financiers terug betalen. Bij HIBs zijn de financiële prikkels gericht op de optimale oplossing, in plaats van meer productie. Opdrachtgevers plaatsen een opdracht en beloven een aandeel in de beoogde besparingen aan investeerders. Samen met enkele partners start de Denk- Tank een innovatienetwerk waarin moge- lijke oplossingen van kandidaat-uitvoer- ders verder worden ontwikkeld. De beste ideeën komen in aanmerking voor een Health Impact Bond. Aanleiding Overheden en zorgverzekeraars inves- teren weinig in innovatie en preventie omdat de baten hiervan pas op lange termijn zichtbaar zijn en ze niet altijd bij de investerende partij terecht komen.34 Zonde, want investeringen in preventie en innovatie kunnen op langere termijn grote gezondheids- en productiviteitswinst opleveren.35, 36 Impact HIBs stellen opdrachtgevers, zoals overheden, gemeentes en zorgverze- keraars, in staat preventieve en inno- vatieve maatregelen te nemen zonder financieel risico te lopen. Ze maken uiteenlopende en sectoroverstijgen- de interventies mogelijk, waarvan de baten pas na meerdere jaren zicht- START Opdrachtgever* belooft aandeel in besparingen Investeerder biedt kapitaal voor interventie Uitvoerder voert interventie uit Doelgroep is gezonder, maakt minder kosten Beoordelaar beoordeelt resultaat baar zijn. Uiteindelijk stimuleert de private sector de zorgsector om efficiënter te werken. Gezocht Platform Society Impact, zorginnovatie- netwerk VitaValley en de Nationale DenkTank nodigen opdrachtgevers, investeerders en partijen die oplossin- gen aandragen uit voor de eerste brainstormsessie over HIBs in februari 2014. Geschikte projecten lossen zorg- problemen op, hebben hogere baten dan kosten, sorteren meetbaar effect binnen één tot vier jaar en worden nu niet uitge- voerd wegens gebrek aan financiering. Contactpersoon Johanneke Tummers, 06-20544128 j.tummers@nationale-denktank.nl * zorgverzekeraar, gemeente, overheid, werkgever
  • 33. 59 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK 10 geleidelijk in plaats van abrupt met pensioen Past bij het geleidelijke proces van ouder worden Zet mensen aan het denken over de invulling van hun oude dag Maakt langer gezond leven mogelijk Gezond gedrag Participatie Zelfregie Uitkomstfinanciering Getrapt Pensi0en gefaseerd st0ppen metwerk
  • 34. 61 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Aanleiding De meeste mensen stoppen in één keer volledig met werken. Uit recent Brits onderzoek blijkt dat abrupte pensionering een aantal negatieve gezondheidseffec- ten heeft.37 Daarnaast kan de abrupte overgang naar niet werken ook tot eenzaamheid leiden omdat een belang- rijk gedeelte van het sociale netwerk wegvalt. Dit schokeffect wordt ook wel retirement shock genoemd.37 Impact In 2025 zijn het pensioenstelsel en de maatschappij zodanig georganiseerd dat de meerderheid van de Nederlanders met Getrapt Pensioen kan gaan. Oude- ren blijven zowel lichamelijk als sociaal langer actief. Dat leidt tot een grotere veerkracht. Ouderen die langer actief blijven, ervaren een grotere zingeving en hebben minder zorg nodig; zij hebben 39 procent minder kans op het hebben van ten minste één gediagnosticeerde gezondheidsklacht en 29 procent minder kans op een klinische depressie.38 Gezocht • Ambassadeurs vanuit belangengroepen (zoals werkgeversorganisaties) om Ge- trapt Pensioen op de maatschappelijke agenda te zetten; • Sponsors, mede-organisatoren en deelnemers voor een openbaar debat; • Journalisten die opinieartikelen schrijven en kranten die de artikelen plaatsen; • Een nationaal instituut, zoals de SER, om een haalbaarheidsstudie uit te voeren. Contactpersoon Benjamin Mosk, 06-11432286 b.mosk@nationale-denktank.nl November 2025: Verschillende ministeries, pensioenfondsen, werkgevers- en werk- nemersorganisaties zijn er samen in geslaagd om de wens van werkend Neder- land in vervulling te laten gaan: 90 procent van de ouderen gaat inmiddels met Getrapt Pensioen. Dit wil zeggen dat deze mensen staps- gewijs minder gaan werken, waardoor de stap van voltijdsbaan naar pensionering niet abrupt verloopt. Dat verzacht het schokeffect van een abrupt pensioen en vermindert daaraan gerelateerde gezond- heidsklachten. Bovendien kunnen ouderen zich beter voorbereiden op de invulling van hun oude dag. Het Getrapt Pensioen verschilt van andere modellen met gefa- seerde uittreding (bijvoorbeeld prepen- sioen of flexibel pensioen) doordat het stelsel urenneutraal is ingericht: mensen werken niet meer of minder dan in het huidige systeem. 3. Mogelijke structuur inkomen bij gefaseerde uittreding 1. Conventionele pensionering leeftijd voltijd 0 uren werk per week 2. Getrapte pensionering uren werk per week voltijd 0 leeftijd 100% 0 leeftijd Salaris AOW Pensioen inkomen
  • 35. 63 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Met dit eindrapport hopen wij uw aandacht te vestigen op tien zorgvuldig geselecteerde, interessante en haalbare oplossingen die zijn voortgekomen uit het onderzoek van de Nationale DenkTank 2013. Naast dit rapport is de volgende informatie beschikbaar: Aanvullende informatie per oplossing Voor iedere oplossing is aanvullende informatie digitaal be- schikbaar op de website: www.nationale-denktank.nl. U kunt eventuele vragen ook direct voorleggen aan de deelnemers van de Nationale DenkTank 2013. De contactgegevens staan in dit rapport bij de oplossingen. Filmpjes De Nationale DenkTank heeft drie oplossingen verfilmd: Getrapt Pensioen, de ZelfWijzer en Carte Blanche-aanpak jeugdzorg. Deze filmpjes kunt u vinden op de website: www.nationale-denktank.nl. Samenvatting analysefase Deelnemers hebben onderdelen van de Nederlandse gezond- heidszorg grondig geanalyseerd op basis van specifieke doel- groepen. De samenvatting van deze analyse is beschikbaar via de website van de Nationale DenkTank. Bijdrage leveren? De Nationale DenkTank 2013 wil de tien oplossingen graag in praktijk brengen. Bij elke oplossing staan specifieke vragen voor partijen die het realiseren van de oplossing kunnen ondersteunen. Wilt u een bijdrage leveren? Dan kunt u contact opnemen met de deelnemer die bij de desbetreffende oplos- sing vermeld staat. Aanvullende informatie
  • 36. 65 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Nieuwe ideeën Begin oktober be- dacht de Nationale DenkTank 2013 op- lossingen voor een betere gezondheids- zorg tijdens een creatieve week
  • 37. 67 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK deelnemers Jeroen van Baar MSc Neuroscience & Cognition, Universiteit Utrecht j.vanbaar@nationale-denktank.nl Pim Bellinga MSc Technische Bestuurskunde, Technische Universiteit Delft p.bellinga@nationale-denktank.nl Toon Borren MSc Technische Bestuurskunde, Technische Universiteit Delft t.borren@nationale-denktank.nl Ellis Broeks MSc Geneeskunde, Rijksuniversiteit Groningen e.broeks@nationale-denktank.nl Robin van Dalen MPhil Innovation Strategy & Organisation, University of Cambridge r.vandalen@nationale-denktank.nl Ties Dams MA Legal and Political Theory, University College London t.dams@nationale-denktank.nl Anne de Brouwer MSc Organisaties, Verandering en Management, Universiteit Utrecht a.debrouwer@nationale-denktank.nl Catherine Endtz MSc Behavioral Economics, Universiteit van Amsterdam c.endtz@nationale-denktank.nl Matthijs Groeneveld PhD Clinical Biochemistry, University of Cambridge MSc Biology and Science Based Business, Universiteit Leiden m.groeneveld@nationale-denktank.nl Roos Haasnoot MSc Politics and Government in the European Union, The London School of Economics r.haasnoot@nationale-denktank.nl Spencer Heijnen MSc Contemporary India Studies, University of Oxford s.heijnen@nationale-denktank.nl Kim Jansen MSc Beleid, Communicatie en Organisatie, Vrij Universiteit Amsterdam k.jansen@nationale-denktank.nl Jolanda Koot MSc Transport, Infrastructure and Logistics, Technische Universiteit Delft j.koot@nationale-denktank.nl Willemijn Kremer MSc Geneeskunde, Universiteit Utrecht w.kremer@nationale-denktank.nl Laurens Krüger MSc Applied Physics, Technische Universiteit Delft l.kruger@nationale-denktank.nl Natalja Laurey MSc Social Research (Anthropology), Vrije Universiteit Amsterdam n.laurey@nationale-denktank.nl Frederik Leenknecht MSc Klinische Psychologie, Universiteit Gent MSc Cultures and Development Studies, Katholieke Universiteit Leuven f.leenknecht@nationale-denktank.nl Bart Lubbers PhD Moleculaire en Cellulaire Neurobiologie, Vrije Universiteit Amsterdam MSc Moleculaire Wetenschappen, Wageningen University & Research centre b.lubbers@nationale-denktank.nl Benjamin Mosk PhD Theoretische Natuurkunde, Universiteit van Amsterdam MSc Mathematics, University of Cambridge b.mosk@nationale-denktank.nl Petra Pubben MSc Geneeskunde, Erasmus Universiteit Rotterdam p.pubben@nationale-denktank.nl Louis van Roessel LLM Privaatrecht, Universiteit Utrecht l.vanroessel@nationale-denktank.nl Alex Rol MSc Applied Physics, Technische Universiteit Delft LLM Civiel Recht, Universiteit Leiden a.rol@nationale-denktank.nl Johanneke Tummers MSc Geneeskunde (SUMMA), Universiteit Utrecht MSc Health Economics, Policy and Law, Erasmus Universiteit Rotterdam j.tummers@nationale-denktank.nl Kathalijn Vergeer MSc Culture, Organisation and Management, Vrije Universiteit Amsterdam k.vergeer@nationale-denktank.nl Lara van Weegen MSc Logic, Universiteit van Amsterdam l.vanweegen@nationale-denktank.nl
  • 38. 69 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK bronvermelding Pagina 8 1 Huber, M. e.a., How should we define health?, British Medical Journal, 26 juli 2011, 343:d4163 Pagina 15 2 Health Consumer Powerhouse, Euro Health Consumer Index 2012, 15 mei 2012, p. 4 3 CPB, Gezondheid loont: Tussen keuze en solidariteit, 21 maart 2013, p. 56 4 Kiwa Prismant, Quick Scan Zorg- vraag 2030, september 2012, p. 30 5 Commissie Innovatie Zorgberoepen en Opleiding CVZ, Innovatie zorgbe- roepen en opleidingen, samenvatting bevindingen 2012, februari 2013, p. 8 6 SER, Advies nr. 2012/06, Commissie Sociale Zekerheid en Gezondheids- zorg, 19 oktober 2012, p. 11-13 Pagina 17 7 Huber, M. e.a., How should we define health?, British Medical Journal, 26 juli 2011, 343:d4163 8 Nationale DenkTank 2013, Samen- vatting analysefase, www.nationale- denktank.nl Pagina 25 9 Vektis, Zorgthermometer. Verzekerden in Beweging, Jaargang 18, 2013, p. 14 10 Ecorys, Evaluatie naar het verplicht eigen risico. Eindrapport, 2011, p. 10 11 Newhouse, J.P. e.a., Some interim results form a controlled trial of cost sharing in health insurance (N= 7.791), Santa Monica 1982, p. 16 Pagina 29 12 Sandstrom, G. en E. Dunn, Is efficiency overrated? Minimal social interacti- ons lead to belonging and positive affect, Social Psychological and Per- sonality Science, 12 september 2013 Pagina 33 13 Veerbeek, M, GGZ in tabellen 2011, Trimbos-instituut, 2013, p. 12 14 De Graaf, R, e.a., Verzuim door psy- chische en somatische aandoeningen bij werkenden, Resultaten van NEME- SIS-2. Trimbos-instituut, 2011, p. 46 15 Enquête onder Nederlandse psy- chologiestudenten, n=107, de Natio- nale DenkTank 2013 16 De genoemde kosten zijn inclusief ziekteverzuim en behandelkosten, maar exclusief kosten door vermin- derde efficiëntie wegens psycholo- gische problemen. Smit e.a., Costs of nine common mental disorders: implications for curative and preven- tive psychiatry, the Journal of Mental Health Policy and Economics, 2006, vol. 9, p. 196 Pagina 37 17 Interview A. Klink, Eenzaamheids- bestrijding levert 2 miljard op, Zorg- visie, 26 juli 2013 18 Sahlgren, G.H., Work longer, live healthier. IEA Discussion Paper Nr. 46, mei 2013 19 Interviews met Stedelijk Museum en Stadsschouwburg Amsterdam door de Nationale DenkTank 2013 20 Berekeningen Business Case door de Nationale DenkTank 2013 Pagina 41 21 Dit zijn gezinnen die langdurig kampen met een combinatie van sociaale-con- omische en psychosociale problemen. Nederlands Jeugd Instituut, Definitie multiprobleemgezinnen (versie novem- ber 2013), www.nji.nl/Multiprobleem- gezinnen-Probleemschets-Definitie 22 De Klerk, M., e.a., Mensen met meer- voudige problemen en hun zorggebruik, Raad voor de Volksgezondheid & Zorg, Den Haag, 2012 p. 97. En: Kruiter, A.J., e.a., De Rotonde van Hamed. Maatwerk voor mensen met meerdere problemen, 2008, p. 26 23 Blokker, E., en A.J. Kruiter en H. Kruiter, Sociaal Hospitaal. Zo is het genoeg, 2013, p. 30 Pagina 45 24 Zantinge E.M., e.a. Gezond ouder worden in Nederland, RIVM, 2011 25 Interview A. Klink, Eenzaamheids- bestrijding levert 2 miljard op, in: Zorgvisie, 26 juli 2013 26 Sahlgren, G.H., Work longer, live healthier, IEA Discussion Paper, Nr. 46, mei 2013 27 Analyse Nationale DenkTank 2013 28 TOY Project Consortium, Together Old & Young - A Review of the Lite- rature on Intergenerational Learning Involving Young Children and Older People, juli 2013, p. 9 Pagina 49 29 Motivaction & De Praktijk Index, Wat werkt bij wie? Een doelgroep- benadering bij innovaties in zorg en preventie, Utrecht 2009, p. 23 30 Nationale Denktank 2013, survey ‘Zelfregie in de zorg’, n=33 Pagina 53 31 Schippers, E.I., Gezamenlijke agen- da VWS - Van systemen naar mensen, Brief naar de Tweede Kamer, MEVA/ AEB-3155166, 8 februari 2013 32 Porter, M.E., en T.H. Lee, The Strategy That Will Fix Health Care, Harvard Business Review, oktober 2013, p. 3 33 Kuenen, J.W., e.a., Kiezen voor kwa- liteit – Portfoliokeuzes van ziekenhuizen zorgen voor hogere kwaliteit en lagere kosten, Rapport Boston Consulting Group, mei 2010 Pagina 57 34 Polder, J.J. en J.P. Mackenbach, De achterstand inlopen: preventieve gezondheidszorg behoeft financiële inhaalslag, Medisch Contact 62 (2007) p. 828-831 35 RIVM, Nationaal Kompas Volksge- zondheid, Wat is de effectiviteit van preventie?, 26 september 2013 en www.nationaalkompas.nl/preventie/ wat-is-de-effectiviteit-van-preventie- nieuw, 7 november 2013 36 Houtman, I., e.a., TNO-rapport, Waarom werkgevers bewezen effec- tieve maatregelen wel of niet nemen, 2 augustus 2012 Pagina 61 37 Sahlgren, G.H., Work longer, live healthier, IEA Discussion Paper, No. 46, mei 2013 38 Ceelen, M.G.L. , Gefaseerde uittre- ding, Universiteit van Tilburg / Com- petence Centre for Pension Research, 2008
  • 39. 71 EINDRAPPORT 2013 DE NATIONALE DENKTANK Oplossingsfase In oktober en novem- ber werkten de deel- nemers 10 oplossingen verder uit in dialoog met experts en begon de zoektocht naar partijen die de oplossingen willen ondersteunen of ver- der willen ontwikkelen
  • 40. Themapartners van de Nationale DenkTank 2013 Bergman Clinics Bergman Clinics is de ‘challenger in de Nederlandse zorg’ en richt zich op die zorg die door opschalen aantoonbaar beter en doelmatiger geboden kan worden. Bergman combineert excellente en efficiënte zorg met zeer hoogwaardige hospitality en service. De Nationale Denktank levert middels verfrissende en nieuwe ideeën een mooie bijdrage aan de bewustwording dat het anders kan en moet in onze zorg! Wij steunen dat van harte. Commissie Innovatie Zorgberoepen & Opleidingen De Commissie adviseert over de gewenste ontwikkeling van beroepen en opleidingen in de zorg op basis van de toekomstige zorgvraag en maatschap- pelijke en technologische ontwikkelingen. Het uitgangspunt is een nieuw concept van gezondheid waarin aanpassingsvermogen en eigen regie centraal staan. De Commissie heeft de Nationale Denktank uitgedaagd om vanuit die visie innovatieve toepassingen te bedenken. De Friesland Zorgverzekeraar De Friesland Zorgverzekeraar vindt kwaliteit van leven en de betaalbaarheid van de zorg nu en in de toekomst erg belangrijk. We zijn zeer positief over initiatieven die bijdragen aan het zo lang mogelijk zelfstandig laten functioneren van mensen in de eigen omgeving. De Nationale DenkTank heeft in dit kader hele mooie bijdragen geleverd en we zijn blij met de resultaten die zich de komende tijd in de praktijk zullen gaan bewijzen. Rotterdam Rotterdam ziet in de aanstaande stelselwijzigingen een unieke kans om de zorg voor haar inwoners te verbeteren. Onze wijkgerichte aanpak biedt mogelijkheden om een eenvoudiger jeugdstelsel in te richten en om de zorg aan chronisch zieken en ouderen zo dicht mogelijk bij de burgers te organiseren. Hiervoor is veel behoefte aan inspirerende voorbeelden over ‘hoe het anders en beter kan’! VitaValley VitaValley is als innovatienetwerk in de zorg actief betrokken bij projecten die de gewenste verschuiving van formele zorg naar zelfregie en elkaar helpen facili- teert. Het thema van de Nationale DenkTank 2013 sluit daar naadloos op aan. ZorgDomein ZorgDomein gelooft dat de gezondheidszorg in hoge mate kan verbeteren door zorgverleners op een slimme manier met ICT te verbinden bij het verwijzen en aanvragen van diagnostiek of advies op afstand. ZorgDomein stelt zich tot doel bij te dragen aan een kwalitatief betere en efficiëntere patiëntenzorg in Nederland. Structurele partners van Stichting De Nationale Denktank