Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ölçme takımları

7,452 views

Published on

ölçme kontrol powerpoint slayt

Published in: Education
  • Login to see the comments

Ölçme takımları

  1. 1. MAKİNA EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜMAKİNA EĞİTİM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Kayhan DemirKayhan Demir
  2. 2. ÖLÇMEÖLÇME VEVE ÖLÇÜ ALETLERİÖLÇÜ ALETLERİ
  3. 3. Herhangi bir parçanın;Herhangi bir parçanın; • BoyunuBoyunu • GenişliğiniGenişliğini • ÇapınıÇapını • DerinliğiniDerinliğini Tayin etmek için yapılan işlemdir.Tayin etmek için yapılan işlemdir. ÖLÇMEÖLÇME
  4. 4. Ölçme; genellikle ölçülmesi istenenÖlçme; genellikle ölçülmesi istenen yapının, doğruluğu daha önce kontrol veyapının, doğruluğu daha önce kontrol ve tespit edilmiş bir değer ile karşılaştırılmasıtespit edilmiş bir değer ile karşılaştırılması şeklinde yapılır.şeklinde yapılır.
  5. 5. Türkiye’de genellikle uzunluklarTürkiye’de genellikle uzunluklar metrikmetrik sistemde ölçülür. Birim metre kabul edilir.sistemde ölçülür. Birim metre kabul edilir. ÖLÇME BİRİMLERİÖLÇME BİRİMLERİ
  6. 6. ÜSKATLARIÜSKATLARI 1 Metre…………………….0,001 Km (Kilometre)1 Metre…………………….0,001 Km (Kilometre) 1 Metre…………………….0,01 Hm (Hektometre)1 Metre…………………….0,01 Hm (Hektometre) 1 Metre…………………….0,1 Dam (Dekametre)1 Metre…………………….0,1 Dam (Dekametre) ASKATLARIASKATLARI 1 Metre…………………….10 dm (desimetre)1 Metre…………………….10 dm (desimetre) 1 Metre…………………….100 cm (santimetre)1 Metre…………………….100 cm (santimetre) 1 Metre…………………….1000 mm (milimetre)1 Metre…………………….1000 mm (milimetre)
  7. 7. Ancak kullanılan makinalar İngiliz yadaAncak kullanılan makinalar İngiliz yada Amerikan yapımı olursa bakım kitaplarındaAmerikan yapımı olursa bakım kitaplarında ölçüler inch sistemde verilir.ölçüler inch sistemde verilir.
  8. 8. İnch’ten daha küçük uzunluklar için 1/16 , 1/32 , 1/64 ,İnch’ten daha küçük uzunluklar için 1/16 , 1/32 , 1/64 , 1/128 , 1/1000 inch’lik bölüntüler kullanılır.1/128 , 1/1000 inch’lik bölüntüler kullanılır. İnch değerler metrik değerlere çevrilmek istendiğindeİnch değerler metrik değerlere çevrilmek istendiğinde 25,4 sayısı ile çarpılarak milimetreye dönüştürülürler.25,4 sayısı ile çarpılarak milimetreye dönüştürülürler. 1 inch = 25,4 mm1 inch = 25,4 mm
  9. 9. TOLERANSTOLERANS İmal edilecek parçaların ölçüleri için verilenİmal edilecek parçaların ölçüleri için verilen alt ve üst sınırlardır.alt ve üst sınırlardır.
  10. 10. HASSASİYETHASSASİYET İlgili ölçme aletinde okunabilecek en küçükİlgili ölçme aletinde okunabilecek en küçük değerdir.değerdir.
  11. 11. Ölçme aletiyle hassas ölçüm yapabilmek için; Uygun ölçü aleti kullanın. Ölçme işlemi oda sıcaklığında yapılmalıdır. Ölçülecek parça sabitlenmelidir. Ölçü aletine aşırı kuvvet uygulanmamalıdır. Ölçü aleti uygun şekilde muhafaza edilmelidir.
  12. 12. ÖLÇÜ ALETLERİÖLÇÜ ALETLERİ
  13. 13. 1)1) KUMPASKUMPAS 2) MİKROMETRE2) MİKROMETRE 3) KOMPARATÖR3) KOMPARATÖR 4) TELESKOBİK GEYÇ4) TELESKOBİK GEYÇ 5) SENTİL5) SENTİL ÖLÇÜ ALETLERİÖLÇÜ ALETLERİ
  14. 14. a) Metrik Kumpasa) Metrik Kumpas 1/10 – 1/20 – 1/50 Hassasiyetli1/10 – 1/20 – 1/50 Hassasiyetli b) İnch Kumpasb) İnch Kumpas Bayağı Kesirli (1/64 – 1/128)Bayağı Kesirli (1/64 – 1/128) Ondalık Kesirli (0.001)Ondalık Kesirli (0.001) KUMPASLARKUMPASLAR
  15. 15. a)a) Verniyer bölüntülü sürgülü ölçü aletidir.Verniyer bölüntülü sürgülü ölçü aletidir. b)b) Dış çap, iç çap ve derinlik ölçer.Dış çap, iç çap ve derinlik ölçer. c)c) Metrik veya inch sistemde ölçme yapar.Metrik veya inch sistemde ölçme yapar. d)d) Metrik sistemde ; 1/10, 1/20, 1/50 mmMetrik sistemde ; 1/10, 1/20, 1/50 mm e)e) İnch sistemde; 1/64”, 1/128” hassasiyetle ölçmeİnch sistemde; 1/64”, 1/128” hassasiyetle ölçme yapılabilir.yapılabilir.
  16. 16. METRİK KUMPASLARMETRİK KUMPASLAR 1/10 Taksimatlı Kumpas1/10 Taksimatlı Kumpas 9/10= 0,9 1-0,9 = 0,1 mm hassasiyetinde
  17. 17. 5,6 mm
  18. 18. 1/20 Taksimatlı Kumpas1/20 Taksimatlı Kumpas 19/20 = 0,95 1-0,95 = 0,05 mm hassasiyetli
  19. 19. 4,60 mm
  20. 20. 1/50 Taksimatlı Kumpas1/50 Taksimatlı Kumpas 49/50 = 0,98 mm 1-0,98 = 0,02 mm hassasiyetli
  21. 21. 11,68 mm
  22. 22. 6,8 mm
  23. 23. 14,8 mm
  24. 24. 7,55 mm
  25. 25. 0,70 mm
  26. 26. 9,98 mm
  27. 27. İNCH KUMPAS (Bayağı Kesirli)İNCH KUMPAS (Bayağı Kesirli) 1/64” Kumpas1/64” Kumpas 3/16” : 4 = 3/64” 1/16” - 3/64” = 1/64” hassasiyetli
  28. 28. 5/16”+3/64” =23/64”
  29. 29. 1/128” Kumpas1/128” Kumpas 7/16” : 8 = 7/128” 1/16” - 7/128” = 1/128” hassasiyetli
  30. 30. 0 1" 2" Verniye taksimat çizgisi Verniye Açıklaması 0 1 128 2 128 3 128 4 128 7 128 6 128 8 128 5 128
  31. 31. 3/16” + 3/128” = 27/128”
  32. 32. 5/16” + 7/128” = 47/128”
  33. 33. 1”+ 1/16” + 2/64” = 1 6/64”= 1 3/32”
  34. 34. 0,1" 0 0 5 10 15 20 25 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1" 1 2 Verniye: Her Bir Aralık: 0,001" Ana Ölçü Taksimatı Her Bir Aralık: 0,025" İNCH KUMPAS (Ondalık Kesirli)İNCH KUMPAS (Ondalık Kesirli) 0.6” : 25 = 0,024” 0.025” – 0.024” = 0.001” hassasiyetli
  35. 35. 0,1" 0 0 5 10 15 20 25 1 2 3 4 5 6 7 8 9 1" 1 2 Verniye Her Bir Aralık: 0,001" Ana Ölçü Taksimatı Her Bir Aralık: 0,025" 0,025+0,015 = 0,040"
  36. 36. 0 5 10 15 20 25 1" 1 2 3 4 5 6 7 8 9 2 " 1+0,3+0,025+0,019 = 1,344 ” Ana Ölçüden Verniyeden
  37. 37. a) Metrik Mikrometrea) Metrik Mikrometre b) İnch Mikrometreb) İnch Mikrometre MİKROMETRELERMİKROMETRELER
  38. 38. a)a) Kumpastan daha hassas ölçüm gerektirenKumpastan daha hassas ölçüm gerektiren yerlerde kullanılan vidalı ölçme aletidir.yerlerde kullanılan vidalı ölçme aletidir. b)b) Dış çap, iç çap, derinlik ölçümleri yapar.Dış çap, iç çap, derinlik ölçümleri yapar. c)c) Metrik sistemle ölçme yapan mikrometreler;Metrik sistemle ölçme yapan mikrometreler; 0-25, 25-50, 50-75, 75-100, 100-125, 125-1500-25, 25-50, 50-75, 75-100, 100-125, 125-150 mm aralığında ölçüm yapar.mm aralığında ölçüm yapar. d) İnch sistemle ölçme yapan mikrometreler;d) İnch sistemle ölçme yapan mikrometreler; 0-1, 1-2, 2-3, 3-4, 4-5, 5-6 inch aralığında ölçme0-1, 1-2, 2-3, 3-4, 4-5, 5-6 inch aralığında ölçme yapar.yapar.
  39. 39. Sabit örs Hareketli mil Gömlek Ölçme aralığı Gövde Ölçme hassasiyeti Kilitleme mandalı Tambur Cırcır
  40. 40. DERİNLİK MİKROMETRESİ)DERİNLİK MİKROMETRESİ)
  41. 41. 40 35 30 25 20 15 10 5 0 45 30 25 20 15 10 Ara Taksimat Okuma Çizgileri 0 5 0 5 Ana Ölçü Taksimatı METRİK MİKROMETRELERMETRİK MİKROMETRELER
  42. 42. 11 + 0,18 11,18 mm
  43. 43. 20,68 mm 20,00 0,50 0,18+
  44. 44. 32,37 mm 32,00 0,37+
  45. 45. 25 30 35 10 20 15 5 0 35,60 mm
  46. 46. 75 80 85 10 20 15 5 0 85 ,60mm
  47. 47. 125 30 35 25 35 30 20 15 135,75 mm
  48. 48. 35 30 25 20 15 75 80 81,74 mm
  49. 49. 10 5 15 20 0 0 1 2 ,025" ,050" ,075" 543 ,100" 10 2 15 20 10 ,001" 0,1 " İNCH MİKROMETRELERİNCH MİKROMETRELER
  50. 50. 0,100” 0,013”+ 0,113”
  51. 51. 1,000” 0,100” 0,075” 0,008”+ 1,183”
  52. 52. 0,200” 0,050” 0,013”+ 0,263”
  53. 53. 01234567890 5101520 0 1 2 ,0002" ,0200" ,0075 10 15 0,011" 0,200" 0,075" 0,002" 0.200 0,075 0,011 0,0002 0,2862 " 0 1 2 3 01234 On binde İnç Mikrometre Taksimatı ve Okunması
  54. 54. a) Mikrometrenin ayarını kontrol etmek b) Mikrometreyi temizlemek c) Ölçülecek parçayı temizlemek d) Mikrometreyi yağlamak SORU Mikrometre ile ölçme yapmadan önce ilk yapılacak işlem aşağıdakilerden hangisidir ?
  55. 55. a) Metrik Komparatöra) Metrik Komparatör b) İnch Komparatörb) İnch Komparatör KOMPARATÖRLERKOMPARATÖRLER
  56. 56. a)a) Kaldıraç düzenine göre çalışan iş yüzeyi ile temasKaldıraç düzenine göre çalışan iş yüzeyi ile temas eden ölçme mili hareketini bir gösterge aracılığı ileeden ölçme mili hareketini bir gösterge aracılığı ile okunabilecek şekilde bölüntülü bir kadran üzerineokunabilecek şekilde bölüntülü bir kadran üzerine aktaran, ayarlanabilir çizgisel bölüntülü bir ölçme veaktaran, ayarlanabilir çizgisel bölüntülü bir ölçme ve mukayese aletidir.mukayese aletidir. b)b) İbreli ve dijital tipleri mevcuttur.İbreli ve dijital tipleri mevcuttur. c)c) Kullanılma amacına göre başka aparatlar yardımıylaKullanılma amacına göre başka aparatlar yardımıyla kullanılır.kullanılır.
  57. 57. a)a) İç çap, dış çap,İç çap, dış çap, b)b) Ovallik, koniklik,Ovallik, koniklik, c)c) Kalınlık,Kalınlık, d)d) Derinlik,Derinlik, e)e) Salgı kontrolü,Salgı kontrolü, f)f) Dişli boşluğu,Dişli boşluğu, g)g) Yüzey düzgünlüğü gibi işlerde kullanılır.Yüzey düzgünlüğü gibi işlerde kullanılır.
  58. 58. Komparatörle ölçme işlemi kumpas veKomparatörle ölçme işlemi kumpas ve mikrometrelerdeki gibi ölçüm yapanın duyarlılıkmikrometrelerdeki gibi ölçüm yapanın duyarlılık duygusuna ve göz hassasına bağlı değildir.duygusuna ve göz hassasına bağlı değildir. Komparatörlerle hatasız ölçü okuma olanağıKomparatörlerle hatasız ölçü okuma olanağı vardır.vardır. İbreliler 0,01 mm ve 0,001” hassasiyetindedir.İbreliler 0,01 mm ve 0,001” hassasiyetindedir. Dijitaller 0,001 mm hassasiyetindedir.Dijitaller 0,001 mm hassasiyetindedir.
  59. 59. a) Ana yatak çapı 3.940” silindir iç çapı 5.430” b) Ana yatak çapı 3.940” silindir iç çapı 5.450” c) Ana yatak çapı 3.920” silindir iç çapı 5.450” d) Ana yatak çapı 3.920” silindir iç çapı 5.420” SORU Standart ana muylu çapı 3.930” , standart gömlek çapı 5.440” olan motorun 0.010” lik rektefiye sonucunda ölçüleri ne olur?
  60. 60. TELESKOBİK MASTAR (GEYÇ)TELESKOBİK MASTAR (GEYÇ)
  61. 61. a)a) Bölüntüsüz ve açılıp kapanma ile ölçü taşıyanBölüntüsüz ve açılıp kapanma ile ölçü taşıyan bir ölçme aletidir.bir ölçme aletidir. b)b) Genellikle iç çap mikrometresi ya daGenellikle iç çap mikrometresi ya da komparatörle ölçülemeyen her türlü iç çap,komparatörle ölçülemeyen her türlü iç çap, genişlik, boşluk ve gezme aralıklarının kontrolgenişlik, boşluk ve gezme aralıklarının kontrol ve ölçülmesinde kullanılır.ve ölçülmesinde kullanılır.
  62. 62. a) Metrik Sentila) Metrik Sentil b) İnch Sentilb) İnch Sentil SENTİLLERSENTİLLER
  63. 63. a)a) Sentiller, verilen bir değere göre boşluk ayarıSentiller, verilen bir değere göre boşluk ayarı yapmada,yapmada, b)b) İki parça arasındaki boşluk ya da aşıntıİki parça arasındaki boşluk ya da aşıntı miktarını belirlemede, hem kontrol hem demiktarını belirlemede, hem kontrol hem de ölçü aleti olarak kullanılır.ölçü aleti olarak kullanılır. Belirli kalınlıklarda, ince ve esnek çelikten yapılmışBelirli kalınlıklarda, ince ve esnek çelikten yapılmış yapraklardır.yapraklardır.
  64. 64. 1)1) Ölçü aletleri, daima kesici alet ve takımlardan uzaktaÖlçü aletleri, daima kesici alet ve takımlardan uzakta tutulmalıdır.tutulmalıdır. 2)2) Ölçü aletleri, elde kullanılmadığı zamanlarda yumuşakÖlçü aletleri, elde kullanılmadığı zamanlarda yumuşak bir zemin üzerine konulmalıdır.bir zemin üzerine konulmalıdır. 3)3) Ölçü aletleri, aşırı soğuk ve sıcaktan, nem veÖlçü aletleri, aşırı soğuk ve sıcaktan, nem ve rutubetten, vurma, çarpma ve düşürme gibirutubetten, vurma, çarpma ve düşürme gibi durumlardan korunmalıdır.durumlardan korunmalıdır. 4)4) İşi biten ölçü aleti mutlaka temizlenmelidir.İşi biten ölçü aleti mutlaka temizlenmelidir. 5)5) Kullanılmayan ölçü aletleri mutlaka yumuşak kılıflardaKullanılmayan ölçü aletleri mutlaka yumuşak kılıflarda veya özel kutularda birbirlerine temas etmedenveya özel kutularda birbirlerine temas etmeden saklanmalıdır.saklanmalıdır. Ölçü Aletlerinin BakımıÖlçü Aletlerinin Bakımı

×