Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

1 42

377 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

1 42

  1. 1. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·1 ª·ıËÌ·ÙÈο μ °Àª¡∞™π√À
  2. 2. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·2 ™À°°ƒ∞º∂π™ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ μÏ¿ÌÔ˜, ª·ıËÌ·ÙÈÎfi˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ π‰ÈˆÙÈ΋˜ ∂Î·›‰Â˘Û˘ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¢ÚÔ‡ÙÛ·˜, ª·ıËÌ·ÙÈÎfi˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ π‰ÈˆÙÈ΋˜ ∂Î·›‰Â˘Û˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ¶Ú¤Û‚˘, ª·ıËÌ·ÙÈÎfi˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ π‰ÈˆÙÈ΋˜ ∂Î·›‰Â˘Û˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ƒÂÎÔ‡Ì˘, ª·ıËÌ·ÙÈÎfi˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ π‰ÈˆÙÈ΋˜ ∂Î·›‰Â˘Û˘ ∫ƒπΔ∂™-∞•π√§√°∏Δ∂™ μ·Û›ÏÂÈÔ˜ °È·Ï·Ì¿˜, ∞Ó·ÏËÚˆÙ‹˜ ∫·ıËÁËÙ‹˜ ∂.∫.¶.∞. ÷ڿϷÌÔ˜ ΔÔ˘Ì¿Û˘, ™¯ÔÏÈÎfi˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ª·ıËÌ·ÙÈÎÒÓ ¶ÔÏ˘Í¤ÓË ƒ¿‰Ô˘, ª·ıËÌ·ÙÈÎfi˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ μ/ıÌÈ·˜ ∂Î·›‰Â˘Û˘ ∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∏ £ÂÔ‰fiÛ˘ μÚ·Ó¿˜, ™ÎÈÙÛÔÁÚ¿ÊÔ˜ - ∂ÈÎÔÓÔÁÚ¿ÊÔ˜ ºπ§√§√°π∫∏ ∂¶πª∂§∂π∞ ∂˘ÁÂÓ›· μÂÏ¿ÁÎÔ˘, ºÈÏfiÏÔÁÔ˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ π‰ÈˆÙÈ΋˜ ∂Î·›‰Â˘Û˘ À¶∂À£À¡√™ Δ√À ª∞£∏ª∞Δ√™ ∫∞π °ÂÒÚÁÈÔ˜ ¶Ôχ˙Ô˜, ¶¿Ú‰ÚÔ˜ Â.ı. ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ Δ√À À¶√∂ƒ°√À ∫∞Δ∞ Δ∏ ™À°°ƒ∞º∏ ∂•øºÀ§§√ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ª‹ÏÈÔ˜, ∑ˆÁÚ¿ÊÔ˜ - ÷ڿÎÙ˘ ¶ƒ√∂∫ΔÀ¶øΔπ∫∂™ ∂ƒ°∞™π∂™ ° ∫.¶.™. / ∂¶∂∞∂∫ II / ∂Ó¤ÚÁÂÈ· 2.2.1. / ∫·ÙËÁÔÚ›· ¶Ú¿ÍÂˆÓ 2.2.1.·: «∞Ó·ÌfiÚʈÛË ÙˆÓ ÚÔÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ÛÔ˘‰ÒÓ Î·È Û˘ÁÁÚ·Ê‹ Ó¤ˆÓ ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÒÓ ·Î¤ÙˆÓ» ¶∞π¢∞°ø°π∫√ π¡™ΔπΔ√ÀΔ√ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ °. μÏ¿¯Ô˜ √ÌfiÙÈÌÔ˜ ∫·ıËÁËÙ‹˜ ÙÔ˘ ∞.¶.£., ¶Úfi‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ ¶Ú¿ÍË Ì ٛÙÏÔ: «™˘ÁÁÚ·Ê‹ Ó¤ˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Î·È ·Ú·ÁˆÁ‹ ˘ÔÛÙËÚÈÎÙÈÎÔ‡ ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡ Ì ‚¿ÛË ÙÔ ¢∂¶¶™ Î·È Ù· ∞¶™ ÁÈ· ÙÔ °˘ÌÓ¿ÛÈÔ» ∂ÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜ À‡ı˘ÓÔ˜ ŒÚÁÔ˘ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ ™. ªÔÌ¤ÙÛ˘ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ ∞Ó·ÏËÚˆÙ¤˜ ∂ÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ› À‡ı˘ÓÔÈ ŒÚÁÔ˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫. ¶·ÏËfi˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ πÁÓ¿ÙÈÔ˜ ∂. ÷Ù˙Ë¢ÛÙÚ·Ù›Ô˘ ªfiÓÈÌÔ˜ ¶¿Ú‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ ŒÚÁÔ Û˘Á¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÔ‡ÌÂÓÔ 75% ·fi ÙÔ ∂˘Úˆ·˚Îfi ∫ÔÈÓˆÓÈÎfi Δ·ÌÂ›Ô Î·È 25% ·fi ÂıÓÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜.
  3. 3. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·3 À¶√Àƒ°∂π√ ∂£¡π∫∏™ ¶∞π¢∂π∞™ ∫∞𠣃∏™∫∂Àª∞Δø¡ ¶∞π¢∞°ø°π∫√ π¡™ΔπΔ√ÀΔ√ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ μÏ¿ÌÔ˜ ¶·Ó·ÁÈÒÙ˘ ¢ÚÔ‡ÙÛ·˜ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ¶Ú¤Û‚˘ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›ÓÔ˜ ƒÂÎÔ‡Ì˘ ª·ıËÌ·ÙÈο μ °Àª¡∞™π√À √ƒ°∞¡π™ª√™ ∂∫¢√™∂ø™ ¢π¢∞∫Δπ∫ø¡ μπμ§πø¡ ∞£∏¡∞
  4. 4. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·4
  5. 5. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·5 Πρόλογος Το βιβλίο «Μαθηματικά Β΄ Γυμνασίου» περι- λαμβάνει την ύλη που προβλέπεται από το πρό- γραμμα σπουδών του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Αποτελείται από δύο μέρη τα οποία θα μελετη- θούν παράλληλα και αρκετές φορές συμπληρω- ματικά. Στο πρώτο μέρος, η Άλγεβρα ξεκινά με εξισώσεις και ανισώσεις α’ βαθμού, ενώ στο δεύτερο μέρος η Γεωμετρία ξεκινά με τα εμβαδά επίπεδων σχη- μάτων τα οποία οδηγούν στο Πυθαγόρειο θεώρη- μα. Στη Γεωμετρία το Πυθαγόρειο θεώρημα θα με- λετηθεί μόνο για ρητούς αριθμούς και κατόπιν θα αποτελέσει τη βάση για την εισαγωγή των άρρη- των αριθμών στο δεύτερο κεφάλαιο της Άλγεβρας. Γνωρίζοντας τους πραγματικούς αριθμούς μπο- ρούμε να μελετήσουμε την Τριγωνομετρία, η ο- ποία καταλαμβάνει τις περισσότερες παραγρά- φους του δεύτερου κεφαλαίου του δευτέρου μέ- ρους, το οποίο ολοκληρώνεται με τα διανύσματα. Στη συνέχεια η πορεία των δύο μερών του βιβλίου γίνεται σχεδόν ανεξάρτητη. Το πρώτο μέρος ολο- κληρώνεται με την παρουσίαση βασικών συναρ- τήσεων και την περιγραφική Στατιστική, ενώ το δεύτερο με τη μέτρηση κύκλου και τη μελέτη και μέτρηση γεωμετρικών στερεών. Οι συγγραφείς
  6. 6. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·6
  7. 7. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·7 Περιεχόμενα ª∂ƒ√™ ∞’ ∫∂º∞§∞π√ 1Ô - ∂•π™ø™∂π™ - ∞¡π™ø™∂π™ 1.1 - ∏ ¤ÓÓÔÈ· Ù˘ ÌÂÙ·‚ÏËÙ‹˜ - ∞ÏÁ‚ÚÈΤ˜ ·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ . . . . . . . . . . . . . . . 11 1.2 - ∂ÍÈÛÒÛÂȘ · ‚·ıÌÔ‡ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15 1.3 - ∂›Ï˘ÛË Ù‡ˆÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 1.4 - ∂›Ï˘ÛË ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÂÍÈÛÒÛÂˆÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 1.5 - ∞ÓÈÛÒÛÂȘ · ‚·ıÌÔ‡ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 ∫∂º∞§∞π√ 2Ô - ¶ƒ∞°ª∞Δπ∫√π ∞ƒπ£ª√π 2.1 - ΔÂÙÚ·ÁˆÓÈ΋ Ú›˙· ıÂÙÈÎÔ‡ ·ÚÈıÌÔ‡ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 2.2 - ÕÚÚËÙÔÈ ·ÚÈıÌÔ› - ¶Ú·ÁÌ·ÙÈÎÔ› ·ÚÈıÌÔ› . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 2.3 - ¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 ∫∂º∞§∞π√ 3Ô - ™À¡∞ƒΔ∏™∂π™ 3.1 - ∏ ¤ÓÓÔÈ· Ù˘ Û˘Ó¿ÚÙËÛ˘ . . . . . . . . . . .................... . . . . . . 55 3.2 - ∫·ÚÙÂÛÈ·Ó¤˜ Û˘ÓÙÂÙ·Á̤Ó˜ - °Ú·ÊÈ΋ ·Ú¿ÛÙ·ÛË Û˘Ó¿ÚÙËÛ˘ . . . . . . 58 3.3 - ∏ Û˘Ó¿ÚÙËÛË y=·x . . . . . . . . . . . . . . . .................... . . . . . . 67 3.4 - ∏ Û˘Ó¿ÚÙËÛË y=·x + ‚ . . . . . . . . . . . .................... . . . . . . 72 3.5 - ∏ Û˘Ó¿ÚÙËÛË y=·/x - ∏ ˘ÂÚ‚ÔÏ‹ . . . .................... . . . . . . 79 ∫∂º∞§∞π√ 4Ô - ¶∂ƒπ°ƒ∞ºπ∫∏ ™Δ∞Δπ™Δπ∫∏ 4.1 - μ·ÛÈΤ˜ ¤ÓÓÔȘ Ù˘ ™Ù·ÙÈÛÙÈ΋˜: ¶ÏËı˘ÛÌfi˜ - ¢Â›ÁÌ· . . . . . . . . . . . . . 85 4.2 - °Ú·ÊÈΤ˜ ¶·Ú·ÛÙ¿ÛÂȘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 4.3 - ∫·Ù·ÓÔÌ‹ Û˘¯ÓÔÙ‹ÙˆÓ Î·È Û¯ÂÙÈÎÒÓ Û˘¯ÓÔÙ‹ÙˆÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 4.4 - √Ì·‰ÔÔ›ËÛË ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂˆÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100 4.5 - ª¤ÛË ÙÈÌ‹ - ¢È¿ÌÂÛÔ˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 104 ª∂ƒ√™ μ’ ∫∂º∞§∞π√ 1Ô - ∂ªμ∞¢∞ ∂¶π¶∂¢ø¡ ™Ã∏ª∞Δø¡ - ¶À£∞°√ƒ∂π√ £∂øƒ∏ª∞ 1.1 - ∂Ì‚·‰fiÓ Â›‰˘ ÂÈÊ¿ÓÂÈ·˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 113 1.2 - ªÔÓ¿‰Â˜ ̤ÙÚËÛ˘ ÂÈÊ·ÓÂÈÒÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 1.3 - ∂Ì‚·‰¿ Â›‰ˆÓ Û¯ËÌ¿ÙˆÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 119 1.4 - ¶˘ı·ÁfiÚÂÈÔ ıÂÒÚËÌ· . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 127
  8. 8. μ °Àª¡-ª∞£∏Δ∏ (001-008) 16-11-06 12:41 ™ÂÏ›‰·8 Περιεχόμενα ∫∂º∞§∞π√ 2Ô - Δƒπ°ø¡√ª∂Δƒπ∞ - ¢π∞¡À™ª∞Δ∞ 2.1 - ∂Ê·ÙÔ̤ÓË ÔÍ›·˜ ÁˆÓ›·˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 136 2.2 - ∏Ì›ÙÔÓÔ Î·È Û˘ÓËÌ›ÙÔÓÔ ÔÍ›·˜ ÁˆÓ›·˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 142 2.3 - ªÂÙ·‚ÔϤ˜ ËÌÈÙfiÓÔ˘, Û˘ÓËÌÈÙfiÓÔ˘ Î·È ÂÊ·ÙÔ̤Ó˘ . . . . . . . . . . . . . . 147 2.4 - √È ÙÚÈÁˆÓÔÌÂÙÚÈÎÔ› ·ÚÈıÌÔ› ÙˆÓ ÁˆÓÈÒÓ 30Æ, 45Æ Î·È 60Æ . . . . . . . . . . . 152 2.5 - ∏ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ‰È·Ó‡ÛÌ·ÙÔ˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 2.6 - ÕıÚÔÈÛÌ· Î·È ‰È·ÊÔÚ¿ ‰È·Ó˘ÛÌ¿ÙˆÓ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 162 2.7 - ∞Ó¿Ï˘ÛË ‰È·Ó‡ÛÌ·ÙÔ˜ Û ‰‡Ô οıÂÙ˜ Û˘ÓÈÛÙÒÛ˜ . . . . . . . . . . . . . . . 168 ∫∂º∞§∞π√ 3Ô - ª∂Δƒ∏™∏ ∫À∫§√À 3.1 - ∂ÁÁÂÁÚ·Ì̤Ó˜ ÁˆÓ›Â˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 175 3.2 - ∫·ÓÔÓÈο ÔχÁˆÓ· . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 180 3.3 - ª‹ÎÔ˜ ·ÎÏÔ˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 3.4 - ª‹ÎÔ˜ ÙfiÍÔ˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 190 3.5 - ∂Ì‚·‰fiÓ Î˘ÎÏÈÎÔ‡ ‰›ÛÎÔ˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 193 3.6 - ∂Ì‚·‰fiÓ Î˘ÎÏÈÎÔ‡ ÙÔ̤· . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 196 ∫∂º∞§∞π√ 4Ô - °∂øª∂Δƒπ∫∞ ™Δ∂ƒ∂∞ - ª∂Δƒ∏™∏ ™Δ∂ƒ∂ø¡ 4.1 - ∂˘ı›˜ Î·È Â›‰· ÛÙÔ ¯ÒÚÔ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 201 4.2 - ™ÙÔȯ›· Î·È ÂÌ‚·‰fiÓ Ú›ÛÌ·ÙÔ˜ Î·È Î˘Ï›Ó‰ÚÔ˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 206 4.3 - ŸÁÎÔ˜ Ú›ÛÌ·ÙÔ˜ Î·È Î˘Ï›Ó‰ÚÔ˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 4.4 - ∏ ˘Ú·Ì›‰· Î·È Ù· ÛÙÔȯ›· Ù˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 4.5 - √ ÎÒÓÔ˜ Î·È Ù· ÛÙÔȯ›· ÙÔ˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 223 4.6 - ∏ ÛÊ·›Ú· Î·È Ù· ÛÙÔȯ›· Ù˘ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 228 4.7 - °ÂˆÁÚ·ÊÈΤ˜ Û˘ÓÙÂÙ·Á̤Ó˜ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 ∞¶∞¡Δ∏™∂π™ Δø¡ ∞™∫∏™∂ø¡ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 238 ∂Àƒ∂Δ∏ƒπ√ √ƒø¡. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 250 μπμ§π√°ƒ∞ºπ∞ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 253 ¶π¡∞∫∞™ Δƒπ°ø¡√ª∂Δƒπ∫ø¡ ∞ƒπ£ªø¡ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254
  9. 9. 1.1 (9-14) 18-12-06 22:49 ™ÂÏ›‰·9 ΜΕΡΟΣ Α ∫∂º∞§∞π√ 1Ô Εξισώσεις Ανισώσεις
  10. 10. 1.1 (9-14) 18-12-06 22:49 ™ÂÏ›‰·10 ›Á· Ú¿ÁÌ·Ù· Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ¿ ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹ ÙÔ˘ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ § ¤ÏÏËÓ· Ì·ıËÌ·ÙÈÎÔ‡ ¢ÈfiÊ·ÓÙÔ˘, Ô˘ ¤˙ËÛ ÛÙËÓ ∞ÏÂÍ¿Ó‰ÚÂÈ· ÙÔÓ 3Ô Ì.Ã. ·ÈÒÓ·. √È ÂÚÁ·Û›Â˜ ÙÔ˘ fï˜ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ Â›¯·Ó ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÛËÌ·Û›· ÁÈ· ÙË ıÂÌÂÏ›ˆÛË Ù˘ ÕÏÁ‚ڷ˜ Î·È ÂÎÙÈÌ‹ıËÎ·Ó Ôχ ÙÔ˘˜ ÂfiÌÂÓÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜. ∞fi Ù· 13 ¤ÚÁ· Ô˘ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ¤ÁÚ·„ ÛÒıËÎ·Ó ÌfiÓÔ Ù· 10 (Ù· 6 Û ÂÏÏËÓÈο ¯ÂÈÚfiÁÚ·Ê· Î·È Ù· 4 Û ·Ú·‚È΋ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË). ΔÔ ÈÔ ‰È¿ÛËÌÔ ·fi Ù· ¤ÚÁ· ÙÔ˘ Â›Ó·È Ù· «∞ÚÈıÌËÙÈο» (6 ‚È‚Ï›·). ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ÙÔ ·Ú¯·ÈfiÙÂÚÔ ÂÏÏËÓÈÎfi ¤ÚÁÔ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÌÂÙ·‚ÏËÙ‹ ÁÈ· ÙËÓ Â›Ï˘ÛË ÚÔ‚Ï‹Ì·ÙÔ˜. ¶ÚÔ˜ ÙÈÌ‹Ó ÙÔ˘ ÌÈ· ÂȉÈ΋ ηÙËÁÔÚ›· ÂÍÈÛÒÛÂˆÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È «¢ÈÔÊ·ÓÙÈΤ˜ ÂÍÈÛÒÛÂȘ». ŸÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, ÔÈ Ì·ıËÙ¤˜ ÙÔ˘ -ηٿ ·Ú·ÁÁÂÏ›·Ó ÙÔ˘- ·ÓÙ› ¿ÏÏÔ˘ ÂÈÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜, Û˘Ó¤ıÂÛ·Ó ¤Ó· ÁÚ›ÊÔ Î·È ÙÔÓ ¤ÁÚ·„·Ó ¿Óˆ ÛÙÔÓ Ù¿ÊÔ ÙÔ˘. π‰Ô‡ ÏÔÈfiÓ ÙÔ ∂›ÁÚ·ÌÌ· ÙÔ˘ ¢ÈfiÊ·ÓÙÔ˘. «¢π∞μ∞Δ∏ ™∂ ∞ÀΔ√ Δ√¡ Δ∞º√ ∞¡∞¶∞À∂Δ∞π √ ¢π√º∞¡Δ√™. ™∂ ∂™∂¡∞ ¶√À ∂π™∞π ™√º√™, ∏ ∂¶π™Δ∏ª∏ £∞ ¢ø™∂π Δ√ ª∂Δƒ√ Δ∏™ ∑ø∏™ Δ√À. ∞∫√À™∂ – √ £∂√™ Δ√À ∂¶∂Δƒ∂æ∂ ¡∞ ∂π¡∞π ¡∂√™ °π∞ Δ√ ∂¡∞ ∂∫Δ√ Δ∏™ ∑ø∏™ Δ√À. – ∞∫√ª∏ ∂¡∞ ¢ø¢∂∫∞Δ√ ∫∞π ºÀΔƒø™∂ Δ√ ª∞Àƒ√ °∂¡π Δ√À. – ª∂Δ∞ ∞¶√ ∂¡∞ ∂μ¢√ª√ ∞∫√ª∞ ∏ƒ£∂ Δ√À °∞ª√À Δ√À ∏ ª∂ƒ∞. 1.1 Η έννοια – Δ√¡ ¶∂ª¶Δ√ Ã√¡√ ∞ÀΔ√À Δ√À °∞ª√À °∂¡¡∏£∏∫E της μεταβλητής. ENA ¶∞π¢π. Aλγεβρικές – Δπ ∫ƒπª∞ °π∞ Δ√ ¡∂∞ƒ√ Δ√À °π√. ∞º√À ∂∑∏™∂ ª√¡∞Ã∞ παραστάσεις Δ∞ ªπ™∞ Ã√¡π∞ ∞¶√ Δ√¡ ¶∞Δ∂ƒ∞ Δ√À °¡øƒπ™∂ Δ∏¡ ¶∞°ø¡π∞ Δ√À £∞¡∞Δ√À. – Δ∂™™∂ƒ∞ Ã√¡π∞ ∞ƒ°√Δ∂ƒ∞ √ ¢π√º∞¡Δ√™ μƒ∏∫∂ 1.2 Εξισώσεις α’ βαθμού ¶∞ƒ∏°√ƒπ∞ ™Δ∏ £§πæ∏ Δ√À ºΔ∞¡√¡Δ∞™ ™Δ√ Δ∂§√™ Δ∏™ ∑ø∏™ Δ√À». 1.3 Επίλυση τύπων ™‡Ìʈӷ Ì’ ·˘Ùfi ÙÔ Â›ÁÚ·ÌÌ·, fiÛ· ¯ÚfiÓÈ· ¤˙ËÛÂ Ô ¢ÈfiÊ·ÓÙÔ˜; ∞Ó x ·ÚÈÛÙ¿ÓÂÈ ÙËÓ ËÏÈΛ· ÙÔ˘ ¢ÈfiÊ·ÓÙÔ˘, fiÙ·Ó ¤ı·ÓÂ, ÙfiÙ ÙÔ ·Ú·¿Óˆ Úfi‚ÏËÌ· ·ÚÈÛÙ¿ÓÂÙ·È ·fi ÙËÓ 1.4 Επίλυση x x x x προβλημάτων Â͛ۈÛË: 6 + 12 + 7 +5+ 2 + 4 = x. με τη χρήση εξισώσεων ™ÙÔ ÎÂÊ¿Ï·ÈÔ ·˘Ùfi ı· Ì¿ıÔ˘Ì ӷ χÓÔ˘Ì ٤ÙÔȘ ÂÍÈÛÒÛÂȘ (ηıÒ˜ Î·È ·ÓÈÛÒÛÂȘ). £· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì Â›Û˘ ÙÚfiÔ˘˜ Ó· ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘Ì ÙË Ì¤ıÔ‰Ô 1.5 Ανισώσεις α’ βαθμού ·˘Ù‹, ÁÈ· Ó· χÓÔ˘Ì ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ù˘ ηıËÌÂÚÈÓ‹˜ ˙ˆ‹˜.
  11. 11. 1.1 (9-14) 18-12-06 22:49 ™ÂÏ›‰·11 1. 1. Η έννοια της μεταβλητής - Aλγεβρικές παραστάσεις Μ ε τα β λ η τ ή ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ 1 Η ομιλία σε κινητό τηλέφωνο κοστίζει 0,005 € το δευτερόλεπτο. Πόσο κοστίζει ένα τηλεφώνημα διάρκειας 10 δευτερολέπτων, ένα άλλο διάρκειας 15 δευτερολέπτων και ένα άλλο διάρκειας 27 δευτερολέπτων; Λύση Εύκολα βέβαια βρίσκουμε ότι: ❖ Ένα τηλεφώνημα διάρκειας 10 δευτερολέπτων κοστίζει 10 0,005 = 0,05 €. ❖ Ένα τηλεφώνημα διάρκειας 15 δευτερολέπτων κοστίζει 15 0,005 = 0,075 €. ❖ Ένα τηλεφώνημα διάρκειας 27 δευτερολέπτων κοστίζει 27 0,005 = 0,135 €. Μπορούμε λοιπόν να σκεφτούμε ότι το κόστος ενός τηλεφωνήμα- τος θα είναι: (διάρκεια τηλεφωνήματος) 0,005 €. Για ευκολία, συμβολίζουμε με το γράμμα x τη διάρκεια του τηλεφωνήματος (σε δευτερόλεπτα), οπότε καταλήγουμε ότι το κόστος για κάθε τηλε- φώνημα διάρκειας x δευτερολέπτων είναι: x 0,005 €. To γράμμα x που παριστάνει έναν οποιοδήποτε αριθμό, λέγεται μεταβλητή. Φυσικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και άλλα γράμματα (ελληνικά ή λατινικά) για να παραστήσουμε μεταβλητές: y, z, t, α, β, γ, ... Αλγεβρικές παραστάσεις - Αναγωγή ομοίων όρων Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με αριθμούς, λέγεται, όπως γνωρίζουμε, αριθμητική παράσταση. Για παράδειγμα, η παράσταση 2 3 – 4 ( – 3 ) + 5 είναι μια 5 8+4 3 αριθμητική παράσταση. Ομοίως, η παράσταση είναι μία αριθμητική παράσταση. 2(–7)+6 9 Μια παράσταση που περιέχει πράξεις με αριθμούς και μεταβλητές ονομάζεται αλγεβρική παράσταση. Για παράδειγμα, η παράσταση 2 x – 4 x + 5 είναι μια αλγεβρική παράσταση. Oι προσθετέοι λέγονται όροι αυτής. 2 x–4 Ομοίως, η παράσταση είναι μία αλγεβρική παρά- 3 x 2+5 σταση. Πώς κάνουμε όμως τις πράξεις σε μια αλγεβρική παράσταση; Στο σημείο αυτό μπορεί να μας βοηθήσει λίγο η Γεωμετρία! Ας θυμηθούμε, λοιπόν, τα εμβαδά των ορθογωνίων:
  12. 12. 1.1 (9-14) 18-12-06 22:49 ™ÂÏ›‰·12 12 Μέρος Α’ - 1.1. H έννοια της μεταβλητής - Αλγεβρικές παραστάσεις ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ 2 Στο διπλανό σχήμα δύο ορθογώνια (1) και (2) είναι «τοποθε- τημένα» έτσι ώστε να σχηματίζουν ένα μεγάλο ορθογώνιο. Να υπολογίσετε το εμβαδόν του μεγάλου ορθογωνίου. Λύση Για να βρούμε το εμβαδόν του μεγάλου ορθογωνίου, υπάρχουν δύο τρόποι: (1) (2) γ ➤ 1ος τρόπος: ➤ 2ος τρόπος: α Το μεγάλο ορθογώνιο έχει Το εμβαδόν του (1) είναι: α γ. β βάση α + β και ύψος γ, Το εμβαδόν του (2) είναι: β γ. άρα το εμβαδόν του είναι: Άρα το εμβαδόν του μεγάλου oρθογωνίου είναι: (α + β) γ α γ+β γ Φυσικά, και οι δύο τρόποι θα πρέπει να δίνουν το ίδιο αποτέλε- σμα, δηλαδή: (α + β) γ = α γ + β γ, που είναι η γνωστή επιμεριστική ιδιότητα, η οποία μπορεί να γραφεί και στη μορφή: α γ + β γ = (α + β) γ Στη μορφή αυτή, η επιμεριστική ιδιότητα μπορεί να μας βοηθήσει να κάνουμε εύκολα πράξεις στις αλγεβρικές παραστάσεις: Παράδειγμα: 7 α + 8 α = (7 + 8) α = 15 α x + 4 x – 2 x = (1 + 4 – 2) x = 3 x 5 t – 6 t – 8 t = (5 – 6 – 8) t = –9 t Η διαδικασία αυτή με την οποία γράψαμε σε απλούστερη μορφή τις παραπάνω αλγεβρικές παραστάσεις, ονομάζεται «αναγωγή ομοίων όρων». Παρατήρηση: Όταν γράφουμε αλγεβρικές παραστάσεις, συνήθως δε βάζουμε το σύμβολο ( ) του πολλαπλασιασμού μεταξύ των αριθμών και των μεταβλητών ή μεταξύ των μεταβλητών. Γράφουμε δηλαδή 3xy αντί για 3 x y. Eπίσης, γράφουμε 2(4xy – 1) + 3(2 – 5x) αντί για 2 ( 4 x y – 1) + 3 ( 2 – 5 x ). To σύμβολο του πολλαπλασιασμού θα χρησιμοποιείται βέβαια, για τον πολλαπλασιασμό αριθμών: 3 5 ή 3 (–5). ∂º∞ƒª√°∏ 1 Να γράψετε με απλούστερο τρόπο τις παραστάσεις: (α) 2x + 5x, (β) 3α + 4α – 12α, (γ) ω + 3ω + 5ω + 7ω. Λύση: Έχουμε ότι: (α) 2x + 5x = (2 + 5)x = 7x (β) 3α + 4α – 12α = (3 + 4 – 12)α = –5α (γ) ω + 3ω + 5ω + 7ω = (1 + 3 + 5 + 7)ω = 16ω.
  13. 13. 1.1 (9-14) 18-12-06 22:49 ™ÂÏ›‰·13 Μέρος Α’ - 1.1. H έννοια της μεταβλητής - Αλγεβρικές παραστάσεις 13 ∂º∞ƒª√°∏ 2 Nα απλοποιήσετε τις παραστάσεις: (α) 4y + 3x – 2y + x, (β) y + 2ω – 3y + 2 + ω + 5. Λύση: Έχουμε ότι: (α) 4y + 3x – 2y + x = 4y – 2y + 3x + x = (4 – 2)y + (3 + 1)x = 2y + 4x (β) y + 2ω – 3y + 2 + ω + 5 = y – 3y + 2ω + ω + 2 + 5 = (1 – 3)y + (2 + 1)ω + (2 + 5) = = –2y + 3ω + 7. ∂º∞ƒª√°∏ 3 Να υπολογίσετε την τιμή της παράστασης: Α = 2(x + 3) – 4(x – 1) – 8, όταν x = –0,45. Λύση: Aπλοποιούμε πρώτα την παράσταση Α: A = 2(x + 3) – 4(x – 1) – 8 = = 2x + 6 – 4x + 4 – 8 = 2x – 4x + 6 + 4 – 8 = –2x + 2 Eπομένως, όταν x = – 0,45, είναι: Α = –2 (– 0,45) + 2 = 0,9 + 2 = 2,9. ∂º∞ƒª√°∏ 4 Να υπολογίσετε την περίμετρο του παρακάτω τετραπλεύρου, όταν x + y = 10. Λύση: H περίμετρος του τετραπλεύρου είναι ίση με: y+3 Π= x + (y + 3) + (x + 2) + (y – 2) = x = x+y+3+x+2+y–2= x+2 = x + x + y + y + 3 + 2 – 2 = 2x + 2y + 3 = = 2(x + y) + 3 y–2 Eπειδή x + y = 10, είναι Π = 2 10 + 3 = 20 + 3 = 23. ∂ƒøΔ∏™∂π™ ∫∞Δ∞¡√∏™∏™ ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β 1. Nα αντιστοιχίσετε κάθε στοιχείο α) 2x+5x–3x i) –4x της στήλης Α του διπλανού β) x–3x+4x ii) –5x πίνακα με ένα στοιχείο της γ) – x + 3 x – 6 x iii) 4x στήλης Β. δ) – 2 x + 4 x – 7 x iv) 2x 2. Για κάθε αλγεβρική παράσταση της Α Β Γ 1ης στήλης του διπλανού πίνακα, α) 2x–4x+6x= 12x –2x 4x δίνονται τρεις απαντήσεις Α, Β και Γ, β) 3y–3y+4y= 4y 10y –5y από τις οποίες μία μόνο είναι σωστή. γ) –5α+3α–α= 3α –3α 9α Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση. δ) 3α–4β+4β–5α= 8α+8β 2α –2α 3. Να αντιστοιχίσετε κάθε παράσταση ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β της στήλης Α με την ίση της α) (3x + 5) + (x – 6) i) –4x + 11 παράσταση που βρίσκεται στη β) (–3x + 5) – (x –6) ii) –4x + 1 στήλη Β. γ) (–3x + 5) – (x + 6) iii) –4x – 1 δ) –(3x + 5) – (x – 6) iv) 4x – 1
  14. 14. 1.1 (9-14) 18-12-06 22:49 ™ÂÏ›‰·14 14 Μέρος Α’ - 1.1. H έννοια της μεταβλητής - Αλγεβρικές παραστάσεις ∞™∫∏™∂π™ 1 Να χρησιμοποιήσετε μεταβλητές για να 6 Να υπολογιστεί η τιμή των παραστάσεων: εκφράσετε με μια αλγεβρική παράσταση α) Α = 2(α–3β) + 3(α + 2β), όταν α = 0,02 τις παρακάτω φράσεις: και β = 2005. α) Το τριπλάσιο ενός αριθμού αυξημένο β) Β = 3(x + 2y) + 2(3x + y) + y, κατά 12. 1 όταν x + y = . β) Το άθροισμα δύο αριθμών πολλαπλα- 9 σιασμένο επί 9. γ) Την περίμετρο ενός ορθογωνίου, που 7 Oι διαιτολόγοι, για να εξετάσουν αν ένα άτο- μο είναι αδύνατο ή παχύ, χρησιμοποιούν το μήκος του είναι 2 m μεγαλύτερο από το πλάτος του. τον αριθμό Β (δείκτης σωματικού βάρους υ2 ή body mass index, δηλαδή ΒΜΙ), όπου Β 2 Να χρησιμοποιήσετε μια μεταβλητή για το βάρος του ατόμου και υ το ύψος του σε να εκφράσετε με μια αλγεβρική παρά- μέτρα. Ανάλογα με το αποτέλεσμα αυτό, το σταση τις παρακάτω φράσεις: άτομο κατατάσσεται σε κατηγορία σύμφω- α) Το συνολικό ποσό που θα πληρώσου- να με τον παρακάτω πίνακα: με για να αγοράσουμε 5 κιλά πατάτες, αν γνωρίζουμε την τιμή του ενός κιλού. β) Την τελική τιμή ενός προϊόντος, αν γνωρίζουμε ότι αυτή είναι η αναγρα- φόμενη τιμή συν 19% ΦΠΑ. 3 Nα απλοποιήσετε τις παραστάσεις: α) 20x – 4x + x β) –7α – 8α – α γ) 14y + 12y + y δ) 14ω – 12ω – ω + 3ω ε) –6x + 3 + 4x – 2 ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΝΔΡΕΣ στ) β – 2β + 3β – 4β Κανονικό βάρος 18,5 - 23,5 19,5 - 24,9 4 Να απλοποιήσετε τις παραστάσεις: 1ος βαθμός παχυσαρκίας 23,6 - 28,6 25 - 29,9 α) 2x – 4y + 3x + 3y 2ος βαθμός β) 6ω – 2ω + 4α + 3ω + α παχυσαρκίας 28,7 - 40 30 - 40 γ) x + 2y – 3x – 4y 3ος βαθμός πάνω από πάνω από δ) –8x + ω + 3ω + 2x – x παχυσαρκίας 40 40 Nα χαρακτηρίσετε: 5 Nα απλοποιήσετε τις παραστάσεις A, B και α) Το Γιώργο, με βάρος 87 κιλά και ύψος στη συνέχεια να υπολογίσετε την τιμή τους: 1,75 μέτρα. α) Α = 3(x + 2y) – 2(2x + y), β) Την Αλέκα, με βάρος 64 κιλά και ύψος όταν x = 1, y = –2. 1,42 μέτρα. β) Β = 5(2α – 3β) + 3(4β – α), γ) Τον εαυτό σας. όταν α = –3, β = 5.
  15. 15. 1.2(15-21) 18-12-06 22:53 ™ÂÏ›‰·15 1. 2. Eξισώσεις α βαθμού α β Χρήσιμες ιδιότητες πράξεων Μια σχέση ισότητας ή ανισότητας είναι στην ουσία μια ζυγαριά, η οποία είτε ισορροπεί, είτε γέρνει α=β από τη μία πλευρά, είτε γέρνει από την άλλη. α Αν α και β παριστάνουν τα βάρη των αντικειμένων β του σχήματος, τότε θα ισχύει μία μόνο από τις σχέσεις: α = β, α < β, α > β α<β β α Για να χειριστούμε σωστά μια ισότητα, είναι χρήσιμο να έχουμε υπόψη μας μερικoύς βασικούς κανόνες. α>β ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ 1 Ο Γιώργος έχει μια ζυγαριά που ισορροπεί, όπως φαίνεται στο διπλανό σχήμα. Πρόκειται δηλαδή για έναν κύβο που έχει βάρος ίσο με το βάρος δύο κώνων. Προσθέτει στo δίσκο της ζυγαριάς όπου βρίσκεται ο κύβος, μια μπάλα, οπότε η ζυγαριά γέρνει προς αυτή την πλευρά. Πόσες μπάλες πρέ- πει να τοποθετήσει στο δίσκο της ζυγαριάς όπου βρίσκονται οι δύο κώνοι, για να ισορροπήσει και πάλι η ζυγαριά; Λύση Για να ισορροπήσει και πάλι η ζυγαριά, πρέπει βέβαια να τοποθετήσει και στην άλλη πλευρά το ίδιο βάρος, δηλαδή μία μπάλα. Δηλαδή: ένας κύβος και μία μπάλα ισορροπούν με 2 κώνους και μία μπάλα. Το συμπέρασμα αυτό μπορούμε να το διατυπώ- σουμε ως γενικότερο κανόνα για τις ισότητες. ÕÚ·: Αν και στα δύο μέλη μιας ισότητας προσθέσουμε τον ίδιο αριθμό, τότε προκύπτει και πάλι μια ισότητα. Δηλαδή: ∞Ó · = ‚ ÙfiÙ · + Á = ‚ + Á . Εύκολα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι το ίδιο ισχύει και για την αφαίρεση. ÕÚ·: Αν και από τα δύο μέλη μιας ισότητας αφαιρέσουμε τον ίδιο αριθμό, τότε προκύπτει και πάλι μια ισότητα. Δηλαδή: ∞Ó · = ‚ ÙfiÙ · – Á = ‚ – Á .
  16. 16. 1.2(15-21) 18-12-06 22:53 ™ÂÏ›‰·16 16 Μέρος Α’ - 1.2. Εξισώσεις α βαθμού ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ 2 O Γιώργος ξέρει ότι ένας κύβος ισορροπεί με δύο κώνους. Αν βάλει 4 κύβους στη μία πλευρά, πόσους κώνους πρέπει να βάλει στην άλλη πλευρά, ώστε να ισορροπήσει και πάλι η ζυγαριά; Λύση Αφού τετραπλασίασε το βάρος στη μία πλευρά, για να ισορροπήσει και πάλι η ζυγαριά, πρέπει να τοπο- ? θετήσει τετραπλάσιο βάρος και στην άλλη πλευρά, δηλαδή πρέπει να τοποθετήσει 8 κώνους. Γενικά: Αν και τα δύο μέλη μιας ισότητας πολλαπλασια- στούν με τον ίδιο αριθμό, τότε προκύπτει και πάλι μια ισότητα. Δηλαδή: ∞Ó · = ‚ ÙfiÙ · Á = ‚ Á . Ομοίως: Αν και τα δύο μέλη μιας ισότητας διαιρεθούν με τον ίδιο αριθμό, τότε προκύπτει και πάλι μια ισότητα. Δηλαδή: a ‚ ∞ Ó · = ‚ Ù fi Ù Â ⎯ = ⎯ Ì Á ≠0 . Á Á 100 gr 100 gr Η έννοια της εξίσωσης 100 gr 100 gr 3 100 gr 100 gr 100 gr 100 gr ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ Η διπλανή ζυγαριά ισορροπεί! Μπορείτε να βρείτε πόσο ζυγίζει ένας κύβος; Τα βαρίδια ζυγίζουν 100 γραμμάρια το καθένα. ? Λύση Για να λύσουμε το παραπάνω πρόβλημα, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να απομονώσουμε στον ένα δίσκο της ζυγαριάς έναν κύβο, φροντίζοντας όμως η ζυγαριά να ισορροπεί. ➤ 1ο βήμα: 100 gr 100 gr 100 gr 100 gr Καταρχάς, παρατηρούμε ότι στον ένα δίσκο της 100 gr 100 gr ζυγαριάς υπάρχουν δύο βαρίδια των 100 γραμμα- 100 gr 100 gr ρίων το καθένα, και στον άλλο δίσκο υπάρχουν έξι. Επομένως, μπορούμε να αφαιρέσουμε δύο βαρί- δια από κάθε δίσκο χωρίς να “χαλάσουμε” την ισορροπία της ζυγαριάς.
  17. 17. 1.2(15-21) 18-12-06 22:54 ™ÂÏ›‰·17 Μέρος Α’ - 1.2. Εξισώσεις α βαθμού 17 ➤ 2ο βήμα: Στη συνέχεια, παρατηρούμε ότι μπορούμε με τον ίδιο τρόπο ν’ αφαιρέσουμε έναν κύβο από κάθε 100 gr δίσκο χωρίς πάλι να διαταραχθεί η ισορροπία της 100 gr 100 gr 100 gr ζυγαριάς. ➤ 3ο βήμα: Τώρα έχουν μείνει δύο κύβοι στον ένα δίσκο και τέσσερα βαρίδια στον άλλο. Για να βρούμε πόσο 100 gr 100 gr βάρος έχει ο ένας κύβος, μπορούμε να σηκώσου- με έναν κύβο από τον ένα δίσκο (δηλαδή το μισό 100 gr βάρος ενός δίσκου) και δύο βαρίδια από τον άλλο 100 gr δίσκο (δηλαδή το μισό βάρος του άλλου δίσκου). Διαιρέσαμε, λοιπόν, τα βάρη και των δύο δίσκων δια 2, οπότε η ζυγαριά συνεχίζει να ισορροπεί. Άρα, ένας κύβος ζυγίζει 200 γραμμάρια. Aς δούμε τώρα μια «μαθηματική» λύση του παραπάνω 100 gr 100 gr προβλήματος: Ας πούμε ότι κάθε κύβος ζυγίζει x κιλά. Τότε, στον αριστερό δίσκο της ζυγαριάς βρίσκονταν στην αρχή 3x + 200 γραμμάρια και στο δεξιό δίσκο x + 600 γραμμάρια. Αφού η ζυγαριά ισορροπεί, θα είναι: 3x + 200 = x + 600. Η ισότητα αυτή, που περιέχει τον άγνωστο αριθμό x, ονομάζεται εξίσωση. H παράσταση 3x + 200 λέγεται πρώτο μέλος της εξίσωσης, ενώ η παράσταση x + 600 λέγεται δεύτερο μέλος αυτής. Για να βρούμε τώρα τον άγνωστο αριθμό x, λύνουμε την εξίσωση. Eξίσωση 3x + 200 = x + 600 Περιγραφή λύσης Αφαιρούμε το 200 και από 3x+ 200– 200= x + 600– 200 100 gr 100 gr 100 gr τα δύο μέλη της εξίσωσης 100 gr 3x = x + 400 Κάνουμε τις πράξεις Aφαιρούμε το x και από τα 100 gr 100 gr 3x – x = x + 400 – x 100 gr δύο μέλη της εξίσωσης 100 gr (3 – 1)x = 400 άρα 2x = 400 Αναγωγή ομοίων όρων 2x = 400 Διαιρούμε με το 2 και τα 100 gr 100 gr 2 2 δύο μέλη της εξίσωσης x = 200 Απλοποιούμε τα κλάσματα Άρα, ο κάθε κύβος ζυγίζει 200 γραμμάρια.
  18. 18. 1.2(15-21) 18-12-06 22:54 ™ÂÏ›‰·18 18 Μέρος Α’ - 1.2. Εξισώσεις α βαθμού Επαλήθευση: Πράγματι, στον αριστερό δίσκο της ζυγαριάς υπάρχουν 3 200 + 200 = 600 + 200 = 800 γραμμάρια και στο δεύτερο δίσκο υπάρχουν 200 + 600 = 800 γραμμάρια. Δηλαδή, η ζυγαριά ισορροπεί. Στην παραπάνω λύση της εξίσωσης 3x + 200 = x + 600 «απομονώσαμε» το x στο πρώτο μέλος της εξίσωσης, προσθέτοντας ή αφαιρώντας και στα δύο μέλη τον ίδιο αριθμό. Η διαδικασία αυτή μπορεί να γίνει πιο γρήγορα με τη βοήθεια του εξής πρακτικού κανόνα: Σε μία εξίσωση μπορούμε να «μεταφέρουμε» όρους από το ένα μέλος στο άλλο, α λ λά ζο ν τα ς το π ρ ό σ η μ ό το υ ς . Δηλαδή: 3x+200 = x+600 ← MÂٷʤÚÔ˘Ì ÙÔ +x ÛÙÔ ÚÒÙÔ Ì¤ÏÔ˜, ÔfiÙ Á›ÓÂÙ·È –x. ∂›Û˘, ÌÂٷʤÚÔ˘Ì ÙÔ +200 ÛÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ Ì¤ÏÔ˜, 3x–x = 600–200 ÔfiÙ Á›ÓÂÙ·È –200. 2x = 400 ← ∫¿ÓÔ˘Ì ·Ó·ÁˆÁ‹ ÔÌÔ›ˆÓ fiÚˆÓ. 2x 2 = 2 400 ← ¢È·ÈÚԇ̠̠ÙÔ Û˘ÓÙÂÏÂÛÙ‹ ÙÔ˘ ·ÁÓÒÛÙÔ˘ Î·È ·ÏÔ- ÔÈԇ̠ٷ ÎÏ¿ÛÌ·Ù·. Άρα x = 200 ∂º∞ƒª√°∏ 1 Nα λυθεί η εξίσωση: 2 ( x – 1 ) + 3 ( 2 – x ) = 4 ( x + 2 ) . Λύση: Έχουμε διαδοχικά: 2x – 2 + 6 – 3x = 4x + 8 ← K¿ÓÔ˘Ì ÙȘ Ú¿ÍÂȘ (ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ȉÈfiÙËÙ·) 2x – 3x – 4x = 8 + 2 – 6 ← XˆÚ›˙Ô˘Ì ÁÓˆÛÙÔ‡˜ ·fi ·ÁÓÒÛÙÔ˘˜ –5x = 4 ← ∫¿ÓÔ˘Ì ·Ó·ÁˆÁ‹ ÔÌÔ›ˆÓ fiÚˆÓ –5x –5 4 = –5 ← ¢È·ÈÚԇ̠̠ÙÔ Û˘ÓÙÂÏÂÛÙ‹ ÙÔ˘ ·ÁÓÒÛÙÔ˘ 4 Άρα x = – 5 ∂º∞ƒª√°∏ 2 y + 1 2y + 3 Να λυθεί η εξίσωση: 2 + y = 3 + 2. Λύση: Σε αυτή την εξίσωση έχουμε και παρονομαστές. Μπορούμε, όμως, να πάρουμε μια εξίσωση χωρίς παρονομαστές, αν πολλαπλασιά- σουμε και τα δύο μέλη της εξίσωσης με ένα κοινό πολλαπλάσιο των αριθμών 2 και 3. Συνήθως χρησιμοποιούμε το ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο, το οποίο εδώ είναι το 6. Η διαδικασία αυτή λέγεται απαλοιφή παρονομαστών.
  19. 19. 1.2(15-21) 18-12-06 22:54 ™ÂÏ›‰·19 Μέρος Α’ - 1.2. Εξισώσεις α βαθμού 19 6 ( y + 1 + y) = 6 ( 2y 3+ 3 + 2) ← A·ÏÔÈÊ‹ ·ÚÔÓÔÌ·ÛÙÒÓ: ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙Ô˘Ì 2 Î·È Ù· ‰‡Ô ̤ÏË Ù˘ Â͛ۈÛ˘ Ì ÙÔ 6 y+1 2y + 3 6 2 + 6y = 6 3 +62 ← K¿ÓÔ˘Ì ÙȘ Ú¿ÍÂȘ (ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ȉÈfiÙËÙ·) 3(y + 1) + 6y = 2(2y + 3) + 12 ← ∞ÏÔÔÈԇ̠ٷ ÎÏ¿ÛÌ·Ù· 3y + 3 + 6y = 4y + 6 + 12 ← K¿ÓÔ˘Ì ÙȘ Ú¿ÍÂȘ (ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ȉÈfiÙËÙ·) 3y + 6y – 4y = 6 + 12 – 3 ← Èڛ˙Ô˘Ì ÁÓˆÛÙÔ‡˜ ·fi ·ÁÓÒÛÙÔ˘˜ 5y = 15 ← K¿ÓÔ˘Ì ·Ó·ÁˆÁ‹ ÔÌÔ›ˆÓ fiÚˆÓ 5y 5 = 5 15 ← ¢È·ÈÚԇ̠̠ÙÔ Û˘ÓÙÂÏÂÛÙ‹ ÙÔ˘ ·ÁÓÒÛÙÔ˘ Άρα y =3 ∂º∞ƒª√°∏ 3 Nα λυθεί η εξίσωση: 2(3 – x) + 4(x – 1) = 2x + 5. Λύση: Έχουμε διαδοχικά: 6 – 2x + 4x – 4 = 2x + 5 –2x + 4x – 2x = 5 – 6 + 4 0x = 3 Στην περίπτωση αυτή, δε μπορούμε να λύσουμε ως προς x διαιρώντας με το συντελεστή του αγνώστου, γιατί, όπως γνωρίζουμε, δε γίνεται διαίρεση με το 0. Παρατηρούμε, όμως, ότι για κάθε τιμή του x, το πρώτο μέλος της εξίσωσης ισούται πάντα με 0, οπότε δε μπορεί να είναι ίσο με 3. Επομένως, η εξίσωση αυτή δεν έχει καμία λύση. Μια τέτοια εξίσωση λέγεται αδύνατη. ∂º∞ƒª√°∏ 4 3 2x + 1 5 – 2x Να λυθεί η εξίσωση: – = 5 10 10 . Λύση: Έχουμε διαδοχικά: 3 2x + 1 5 – 2x 10 5 – 10 10 = 10 10 ← A·ÏÔÈÊ‹ ·ÚÔÓÔÌ·ÛÙÒÓ : ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙Ô˘ÌÂ Î·È Ù· ‰‡Ô ̤ÏË Ù˘ Â͛ۈÛ˘ Ì ÙÔ 10 2 3 – (2x + 1) = 5 – 2x ← ∞ÏÔÔÈԇ̠ٷ ÎÏ¿ÛÌ·Ù· 6 – 2x – 1 = 5 – 2x ← K¿ÓÔ˘Ì ÙȘ Ú¿ÍÂȘ (ÂÈÌÂÚÈÛÙÈ΋ ȉÈfiÙËÙ·) –2x + 2x = 5 – 6 + 1 ← Èڛ˙Ô˘Ì ÁÓˆÛÙÔ‡˜ ·fi ·ÁÓÒÛÙÔ˘˜ 0x = 0 ← K¿ÓÔ˘Ì ·Ó·ÁˆÁ‹ ÔÌÔ›ˆÓ fiÚˆÓ Στην περίπτωση αυτή επίσης, δε μπορούμε να λύσουμε ως προς x διαιρώντας με το συντελεστή του αγνώστου, γιατί όπως γνωρίζουμε, δε γίνεται διαίρεση με το 0. Παρατηρούμε όμως, ότι η εξίσωση 0x = 0 επαληθεύεται για όλες τις τιμές του x. Για παράδειγμα: 0 2 = 0, 0 3 = 0, 0 (–7) = 0 κ.τ.λ. Δηλαδή, κάθε αριθμός είναι λύση της εξίσωσης. Μια τέτοια εξίσωση λέγεται ταυτότητα.
  20. 20. 1.2(15-21) 18-12-06 22:54 ™ÂÏ›‰·20 20 Μέρος Α’ - 1.2. Εξισώσεις α βαθμού ∂ƒøΔ∏™∂π™ ∫∞Δ∞¡√∏™∏™ 1. Στις παρακάτω ισότητες να συμπληρώσετε τον αριθμό που λείπει: α) 5 + ..... = 35 β) 5 ..... = 35 γ) 127 – ..... = 103 δ) 32 – ..... = 35 ε) 14 + ..... = 5 στ) 2 ..... + 3 = 17 2. Να εξετάσετε αν οι παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ). ΣΩΣΤΟ ΛΑΘΟΣ α) H εξίσωση 2x = 6 έχει λύση τον αριθμό 3. β) H εξίσωση 5x + x = x είναι ταυτότητα. γ) Οι εξισώσεις x + 1 = 5 και –x + 5 = 1 έχουν λύση τον ίδιο αριθμό. δ) Η εξίσωση 3x = 0 είναι ταυτότητα. ε) Η εξίσωση 0 x = 0 είναι αδύνατη. ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β 3. Να αντιστοιχίσετε κάθε εξίσωση της στήλης Α α) –2x = 4 i) –8 με τη λύση της στη στήλη Β. β) 3x = –9 ii) 3 γ) 1 x = –4 iii) – 2 δ) 2x = 3 + x iv) – 3 ∞™∫∏™∂π™ 1 Nα εξετάσετε αν ο αριθμός που δίνεται β) y–1 – 2y + 7 =y+ 1 – 3y είναι η λύση της εξίσωσης: 3 6 2 α) –2x + 3 = 21 x = –7 1 1 ω – 23 γ) (ω + 4) – 7 = (1 – ω) + β) 3x + 5 = 7,5 x = 0,5 4 7 4 γ) –3x + 4 = 7x – 6 x=1 6 Να λύσετε τις εξισώσεις: 2x x 2 Nα λύσετε τις εξισώσεις: α) 3x – (3 –5 =6– ) 3 –2 ( ) α) 2x + 21 = 4 + x – 5 t + 1 1 + 2t t+5 β) –9 + 7y + y = 1 – 2y β) 5 –( 2 + 3 ) = 12 – t – 6 ( ) γ) 3t – 3(t + 1) = t + 2(t + 1) + 1 3 Nα λύσετε τις εξισώσεις: 7 Να λύσετε τις εξισώσεις: α) 4(2x + 1) – 6(x – 1) = 3(x + 2) 1+x ⎯ 2t – 1 ⎯ 1– ⎯t β) 3(y + 1) + 2(y – 4) = 2y – (y – 6) 2 1 3 2 α) = β) = 1+⎯ 1 3 2+ ⎯ 1 1 2 –⎯ γ) 6(ω + 2) + 3 = 3 – 2(ω – 4) 4 2 2 4 Να λύσετε τις εξισώσεις: 2x + 3 3x – 5 8 Για ποια τιμή του x είναι Α = Β; α) = α) αν Α = 5x – 3, B = 12 – 2x 2 4 3 x 7x – 6 5x + 2 β) αν Α = 2(x – 1) + , B=6+ 2 3 β) = 3 4 2(x – 1) – 2 1 – 3x 9 Δίνεται η εξίσωση: γ) 2 = 4 μ(x + 6) – 2 = (2μ – 1)x + 2 α) Aν μ = 2, να αποδείξετε ότι η εξίσωση 5 Να λύσετε τις εξισώσεις: έχει λύση x = 8. x+4 x–4 1 – 3x β) Aν η εξίσωση έχει λύση x = 7, να α) – = –2 5 3 15 αποδείξετε ότι μ = 3. γ) Αν μ = 1, να λύσετε την εξίσωση.
  21. 21. 1.2(15-21) 18-12-06 22:54 ™ÂÏ›‰·21 Μέρος Α’ - 1.2. Εξισώσεις α βαθμού 21 10 Δίνεται το παρακάτω τρίγωνο. γ) Να αποδείξετε ότι δεν υπάρχει τιμή α) Να βρείτε την Α του x, ώστε να είναι ισοσκελές με τιμή του x, ώστε βάση την ΑΓ. να είναι ισοσκε- λές με βάση τη 2x+3 x+5 11 Δίνεται το ορθογώνιο του παρακάτω σχήματος. Να βρείτε τους αριθμούς x, y ΒΓ. Ποιο είναι σ’ και ω (το ω παριστάνει μοίρες). αυτή την περί- πτωση το μήκος 2y + 3 κάθε πλευράς; Β 2x+1 Γ 2ω – 40° 3x – 1 β) Να βρείτε την τιμή του x, ώστε να 11 είναι ισοσκελές με βάση την ΑΒ. Ποιο είναι σ’ αυτή την περίπτωση το μήκος κάθε πλευράς; 15 – 2y Mπορείτε να συμπληρώσετε τα κενά στα παρακάτω °π∞ ¢π∞™∫∂¢∞™∏: αριθμητικά σταυρόλεξα; 2 • + 5 = 11 • + -2 = -11 • • • • • • • • • + = 22 -3 • + = -7 + + + + + + + + • 2 + 4 = • -3 + -9 = = = = = = = = = 13 • 17 + 39 = -14 • -6 + -1 = π™Δ√ƒπ∫√ ™∏ª∂πøª∞ √È ÂÍÈÛÒÛÂȘ Î·È ÔÈ Û˘Ì‚ÔÏÈÛÌÔ› ÙÔ˘˜ ̤۷ ÛÙÔ˘˜ ·ÈÒÓ˜. ∫·Ù¿ ÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· Ë ¤ÏÏÂÈ„Ë Î·Ù¿ÏÏËÏÔ˘ Û˘Ì‚ÔÏÈÛÌÔ‡ ›¯Â ÂÌÔ‰›ÛÂÈ ÙȘ χÛÂȘ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ·˘Ù¤˜ Ó· ıˆÚÔ‡ÓÙ·È ÔχÏÔΘ Î·È ‰‡ÛÎÔϘ. ñ ™ÙÔÓ ÂÚ›ÊËÌÔ ·ÈÁ˘ÙÈ·Îfi ¿˘ÚÔ ÙÔ˘ ƒËÓÙ (ÂÚ›Ô˘ 1700 .Ã. - μÚÂÙ·ÓÈÎfi ªÔ˘Û›Ô) ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ì ÈÂÚÔÁÏ˘ÊÈο (‰È·‚¿˙ÔÓÙ·È ·fi ‰ÂÍÈ¿ ÚÔ˜ Ù· ·ÚÈÛÙÂÚ¿). ñ ™ÙËÓ ∞Ó·Á¤ÓÓËÛË (15Ô˜ - 16Ô˜ ·ÈÒÓ·˜) ÔÈ Û˘Ì‚ÔÏÈÛÌÔ› ·ÏÔÔÈ‹ıËÎ·Ó Î·Ù¿ οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ: – √ °¿ÏÏÔ˜ Nicolas Chuquet (1445 - 1500) ¤ÁÚ·ÊÂ: «120 p 51 ÈÛÔ‡Ù·È Ì 200», ‰ËÏ·‰‹ 12x0 + 5x1 = 20x0 ‹ ÈÔ ·Ï¿ 12 + 5x = 20. – E›Û˘, Ô °¿ÏÏÔ˜ François Viete (1540 - 1603) ¤ÁÚ·ÊÂ: «12·q 5a aeq. 23». – O IÙ·Ïfi˜ Niccolo Fontana ‹ Tartaglia (1499 - 1557) ¤ÁÚ·Ê Â›Û˘: «12 ¡ p 5 R ÈÛÔ‡Ù·È 20 ¡». ñ √ °¿ÏÏÔ˜ René Descartes (‹ ∫·ÚÙ¤ÛÈÔ˜ 1596 - 1650) ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 17Ô˘ ·ÈÒÓ· ¤ÁÚ·Ê «12 + 5z μ20». ΔËÓ ÂÔ¯‹ ·˘Ù‹ Ù· Ì·ıËÌ·ÙÈο ηıÒ˜ Î·È ¿ÏÏ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ‰È·Ù˘ÒÓÔÓÙ·È Û¯Â‰fiÓ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο Ì ̷ıËÌ·ÙÈο ۇ̂ÔÏ·, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ Û˘ÓÂÙ¤ÏÂÛ ÛÙËÓ ·ÏÌ·ÙÒ‰Ë ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ÂÈÛÙ‹Ì˘.
  22. 22. 1.3(22-25) 18-12-06 23:00 ™ÂÏ›‰·22 1. 3. E πίλυση τύπων Σε πολλές επιστήμες χρησιμοποιούμε ισότητες που συνδέουν μεταξύ τους μεγέθη. Για παράδειγμα: Στη Φυσική ο όγκος V με τη μάζα m και την πυκνότητα ρ συν- δέονται με τον τύπο m = ρ V. Στη Γεωμετρία ο όγκος V ενός παραλληλεπιπέδου δίνεται από τον τύπο V = α β γ, όπου α, β, γ είναι οι τρεις διαστά- σεις του. Στις τραπεζικές συναλλαγές ο τόκος ενός δανείου δίνεται από Κ Ε t O Anders Celsius, τον τύπο Τ = , όπου K το κεφάλαιο, t ο χρόνος 100 ÁÂÓÓ‹ıËΠÙÔ 1701 ÛÙËÓ √˘„¿Ï· Ù˘ διάρκειας του δανείου και E το επιτόκιο της τράπεζας. ™Ô˘Ë‰›·˜. Όταν έχουμε έναν τύπο στον οποίο γνωρίζουμε τις τιμές που √È ·Ô‡‰Â˜ ÙÔ˘ παίρνουν όλες οι μεταβλητές του εκτός από μία, τότε μπο- ‹Ù·Ó Î·È ÔÈ ‰‡Ô ρούμε να υπολογίσουμε την τιμή της άγνωστης μεταβλητής. ηıËÁËÙ¤˜: Ô Magnus Celsius, Αυτό γίνεται, αν επιλύσουμε τον τύπο ως προς την άγνωστη Ì·ıËÌ·ÙÈÎfi˜ Î·È Ô Anders μεταβλητή. Spole, ·ÛÙÚÔÓfiÌÔ˜. √ ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ¡ils Celsius ‹Ù·Ó Â›Û˘ ηıËÁËÙ‹˜ Ù˘ ∞ÛÙÚÔÓÔÌ›·˜. ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ 1 √ ∫¤ÏÛÈÔ˜ ıˆڋıËΠٷϷ- ÓÙÔ‡¯Ô˜ ÛÙ· ª·ıËÌ·ÙÈο Î·È Στις Αγγλοσαξονικές χώρες (κυρίως στις ΗΠΑ) για τη μέτρηση Û Ó·ڋ ËÏÈΛ· (29 ÂÙÒÓ ÙÔ της θερμοκρασίας χρησιμοποιούνται οι βαθμοί Φαρενάιτ (°F). 1730) ‰ÈÔÚ›ÛÙËΠηıËÁËÙ‹˜ Στον υπόλοιπο κόσμο όμως -όπως και στη χώρα μας- χρησι- AÛÙÚÔÓÔÌ›·˜. μοποιούνται οι βαθμοί Κελσίου (°C). ™˘ÌÌÂÙ›¯Â ÙÔ 1736 ÛÙË ‰È¿ÛË- Η σχέση που συνδέει τους °F και τους °C, είναι: F = 1,8C + 32 ÌË ·ÔÛÙÔÏ‹ ·ÛÙÚÔÓfiÌˆÓ ÛÙÔ Tornea, ÛÙÔ ‚ÔÚÂÈfiÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ α) Ένας Αμερικανός που θέλει να ταξιδέψει στην Ελλάδα Ù˘ ™Ô˘Ë‰›·˜ (“∏ ·ÔÛÙÔÏ‹ ÙÔ˘ πληροφορείται ότι, στην Αθήνα έχει θερμοκρασία 20°C. Lapland”). √ ÛÙfi¯Ô˜ Ù˘ ·Ô- Μπορείτε να τον βοηθήσετε να μετατρέψει αυτή τη θερμο- ÛÙÔÏ‹˜ ‹Ù·Ó Ó· ÂȂ‚·Èˆı› Ë κρασία σε °F; ÂÔ›ıÂÛË ÙÔ˘ Newton, fiÙÈ Ë β) Ένας Έλληνας που θέλει να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη ÌÔÚÊ‹ Ù˘ °Ë˜ Â›Ó·È ÂÏÏÂÈ„ÔÂÈ- ‰‹˜ Ô˘ Á›ÓÂÙ·È Â›Â‰Ë ÛÙÔ˘˜ πληροφορείται ότι, εκεί έχει θερμοκρασία 41°F. Mπορείτε fiÏÔ˘˜, Ú¿ÁÌ· Ô˘ ÂÈÙ‡¯ıË- να τον βοηθήσετε να μετατρέψει αυτή τη θερμοκρασία σε °C; Π̠·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· Á›ÓÂÈ Ô ∫¤ÏÛÈÔ˜ ‰È¿ÛËÌÔ˜. Λύση °È· ÙȘ ÌÂÙˆÚÔÏÔÁÈΤ˜ ·Ú·- α) Όταν γνωρίζουμε τη θερμοκρασία σε °C, είναι εύκολο να ÙËÚ‹ÛÂȘ ÙÔ˘, ηٷÛ··Û ÙË βρούμε την αντίστοιχη θερμοκρασία σε °F, γιατί ο τύπος ÁÓˆÛÙ‹ Îϛ̷η ̤ÙÚËÛ˘ Ù˘ F = 1,8C + 32 “λειτουργεί αμέσως” (είναι λυμένος, όπως ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜, Ì 100 ÁÈ· ÙÔ λέμε, ως προς F). ÛËÌÂ›Ô Ù‹Í˘ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ Î·È 0 – Για C = 20 είναι: ÁÈ· ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ‚Ú·ÛÌÔ‡ ÙÔ˘. ªÂÙ¿ ÙÔ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘, Ô˘ ÚÔ- F = 1,8 20 + 32 = 36 + 32 = 68 ‹Ïı ·fi Ê˘Ì·Ù›ˆÛË ÙÔ 1744 Άρα, στην Αθήνα έχει θερμοκρασία 68°F. (Û ËÏÈΛ· ÌfiÏȘ 43 ÂÙÒÓ), Ë ÎÏ›- ̷η ·ÓÙÈÛÙÚ¿ÊËΠÛÙË ÛËÌÂ- β) Όταν θέλουμε να μετατρέψουμε °F σε °C, τα πράγματα ÚÈÓ‹ Ù˘ ÌÔÚÊ‹. ¢ËÏ·‰‹ 0 ÁÈ· ÙÔ με τον τύπο F = 1,8C + 32 είναι λίγο πιο δύσκολα: ÛËÌÂ›Ô Ù‹Í˘ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ Î·È 100 – Για F = 41 είναι 41 = 1,8C + 32 και στη συνέχεια πρέ- ÁÈ· ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ‚Ú·ÛÌÔ‡ ÙÔ˘. πει να λύσουμε την εξίσωση αυτή ως προς C:
  23. 23. 1.3(22-25) 18-12-06 23:00 ™ÂÏ›‰·23 Μέρος Α’ - 1.3. Επίλυση τύπων 23 41 – 32 = 1,8C 9 = 1,8C 9 1,8C = 1,8 1,8 5 = C Άρα, στη Nέα Υόρκη έχει θερμοκρασία 5°C. ¢ƒ∞™Δ∏ƒπ√Δ∏Δ∞ 2 Nα μετατρέψετε σε βαθμούς Κελσίου τις θερμοκρασίες τριών ακόμα Αμερικανικών πόλεων: Βοστώνη: 23°F Βαλτιμόρη: 32°F Λος Άντζελες: 59°F Λύση Θα πρέπει, βέβαια, να λύσουμε τρεις εξισώσεις όπως η παραπάνω! Αντί να επαναλάβουμε την ίδια διαδικασία τρεις φορές, λύνουμε πρώτα τον τύπο F = 1,8C + 32 ως προς C: F – 32 1,8C F – 32 = 1,8C ή = 1,8 1,8 F – 32 . Άρα: C = 1,8 F – 32 Ο τύπος C = 1,8 είναι ίδιος (ισοδύναμος) με τον τύπο F = 1,8C + 32, μόνο που «είναι λυμένος» ως προς C. Διαπιστώσαμε ότι, αν έχουμε Επομένως: 23 – 32 –9 μία σχέση που συνδέει δύο ή – για F = 23 είναι C= = = –5 περισσότερες μεταβλητές, μπο- 1,8 1,8 ρούμε (χρησιμοποιώντας τις 32 – 32 0 – για F = 32 είναι C= = =0 τεχνικές που μάθαμε στις εξι- 1,8 1,8 σώσεις) να λύσουμε τη σχέση 59 – 32 27 αυτή ως προς μία μεταβλητή. – για F = 59 είναι C= = = 15 1,8 1,8 ∂º∞ƒª√°∏ Το εμβαδόν ενός τριγώνου με βάση β και ύψος υ, Α 1 γνωρίζουμε ότι δίνεται από τον τύπο Ε = 2 βυ. Να λύσετε τον τύπο αυτόν ως προς β και ως προς υ. Στη υ συνέχεια να βρείτε: α) Το ύψος ενός τριγώνου που έχει εμβαδόν 12 cm2 και βάση 4 cm. B Δ Γ β) Τη βάση ενός τριγώνου που έχει εμβαδόν 35 cm2 β και ύψος 7 cm. Λύση: Κάνουμε απαλοιφή παρονομαστών: 1 2Ε = 2 βυ. 2 Άρα: 2Ε = βυ.

×