Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ugp23 600522

110 views

Published on

บทบาทหน้าที่ของกรรมการสภามหาวิทยาลัยในบริบทความท้าทายใหม่ บรรยายโดย ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช ในหลักสูตร ธรรมาภิบาลเพื่อการพัฒนาอุดมศึกษา รุ่น 23 วันที่ 23 พ.ค. 60 จัดโดยสถาบันคลังสมอง

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Ugp23 600522

  1. 1. บทบาทหน้าที่ของกรรมการสภามหาวิทยาลัย ในบริบทความท้าทายใหม่ วิจารณ์ พานิช กรรมการสถาบันคลังสมองของชาติ บรรยายในหลักสูตรธรรมาภิบาลอุดมศึกษา UGP 23 22 พ.ค.. 2560 1
  2. 2. การนาเสนอ •สภาฯ คืออะไร •บริบทใหม่ของ อศ. คืออะไร •สภาฯ ทาอะไร ไม่ทาอะไร •สภาฯ ทาหน้าที่อย่างไร 2
  3. 3. การนาเสนอ • สภาฯ คืออะไร • บริบทใหม่ของ อศ. คืออะไร • สภาฯ ทาอะไร ไม่ทาอะไร • สภาฯ ทาหน้าที่อย่างไร 3
  4. 4. สภามหาวิทยาลัยคืออะไร • กลไกกาหนดนโยบายสูงสุดของมหาวิทยาลัย • ตัวแทน “เจ้าของ” มากากับดูแลมหาวิทยาลัย • ผู้รับผิดรับชอบในความสาเร็จ/ล้มเหลว ของ มหาวิทยาลัย • แต่ ไม่ใช่ผู้บริหาร ไม่ใช่ผู้บังคับบัญชาของบุคลากร 4
  5. 5. แยกหน้าที่ • กำกับดูแลอย่ำงรับผิดชอบ • บริหำรมืออำชีพ • ปฏิบัติงำนเป็นทีม อย่ำงสร้ำงสรรค์เพื่อบรรลุ เป้ำหมำยใหญ่ร่วมกัน 5
  6. 6. แยกหน้าที่ • กำกับดูแลอย่ำงรับผิดชอบ • บริหำรมืออำชีพ • ปฏิบัติงำนเป็นทีม อย่ำงสร้ำงสรรค์เพื่อบรรลุ เป้ำหมำยใหญ่ร่วมกัน มหาวิทยาลัยไทยใช้ระบบ participatory 6
  7. 7. การนาเสนอ • สภาฯ คืออะไร • บริบทใหม่ของ อศ. คืออะไร • สภาฯ ทาอะไร ไม่ทาอะไร • สภาฯ ทาหน้าที่อย่างไร 7
  8. 8. บริบทใหม่เอี่ยมและสาคัญที่สุด Social Engagement เพื่อนำพำประเทศออกจำกกับดักรำยได้ปำนกลำง สู่ประเทศไทย ๔.๐ ของอุดมศึกษาไทยใน ๒๐ ปีข้างหน้า 8
  9. 9. บริบทใหม่เอี่ยมและสาคัญที่สุด Social Engagement เพื่อนำพำประเทศออกจำกกับดักรำยได้ปำนกลำง สู่ประเทศไทย ๔.๐ ของอุดมศึกษาไทยใน ๒๐ ปีข้างหน้า ด้วยการสร้างสรรค์และนวัตกรรม 9
  10. 10. บริบทใหม่ของอุดมศึกษา? • HE Massification • HE as Strategic National Development Partner • HE as Regional/Area Development Partner • HE as Globalization Mover • HE as Intellectual / Talent Resources Development Partner • HE as Creativity & Innovation Driver 10
  11. 11. บริบทใหม่ของอุดมศึกษา (2) • งบประมาณแผ่นดินลดลง ต้องหารายได้เองมากขึ้น • โอกาสหารายได้จากการสร้างสรรค์ • นศ. ขยายช่วงอายุ สู่ช่วงทางาน • ICT เพื่อช่วยเรียนรู้ ดีขึ้นเรื่อยๆ : Flip Classroom, Academic Transformation, Online University, MOOCs • เชื่อมโยงสู่ กศ. ระดับพื้นฐาน • ยุค Innovation-Based Economy 11
  12. 12. บริบทใหม่ของอุดมศึกษา (3) • ภาครัฐเล็กลง บทบาทน้อยลง • องค์กรต่างๆ สัมผัสสังคมโดยตรงมากขึ้น • ต้องการระบบกากับดูแล “ระบบอุดมศึกษา” แนวใหม่ New Public Accountability • มหาวิทยาลัยร่วมกันตั้งหน่วยงานกลาง ทาหน้าที่สื่อสารสังคม ตย. Universities Australia, Higher Education Statistics Agency (HESA) + Public Communication12
  13. 13. บริบทใหม่ของอุดมศึกษา (4) • อศ. กับการทางานของบัณฑิต • Corporate University • WIL – Work Integrated Learning • นศ. คือใคร : ผู้รับถ่ายทอด ค. vs. ผู้ร่วมสร้าง ค. • 21st Century / Transformative Learning • ผู้นาไทยสู่อาเซียน 13
  14. 14. อศ. กับการรับใช้สังคมไทย • การสร้าง unity ท่ามกลาง diversity ให้แก่สังคม • การสร้างความเป็นธรรมในสังคม • การสร้างอุปนิสัย ค่านิยมแก่พลเมืองรุ่นใหม่ • การดารงอยู่/แข่งขัน ในท่ามกลางความต้องการ อศ. หลากหลาย แบบ • University Ranking บริบทใหม่ของ อศ. (5) 14
  15. 15. 15
  16. 16. อศ. กับการ ออกจาก Middle Income Trapบริบทใหม่ของ อศ. (6) • ออกจากยุทธศาสตร์พัฒนาเศรษฐกิจโดยใช้ ทรัพยากรธรรมชาติ และแรงงานราคาถูก • สู่ยุทธศาสตร์ ใช้ความริเริ่มสร้างสรรค์และ นวัตกรรม 16
  17. 17. อศ. กับการ ออกจาก Middle Income Trapบริบทใหม่ของ อศ. (6) • ออกจากยุทธศาสตร์พัฒนาเศรษฐกิจโดยใช้ ทรัพยากรธรรมชาติ และแรงงานราคาถูก • สู่ยุทธศาสตร์ ใช้ความริเริ่มสร้างสรรค์และ นวัตกรรม ด้วยการเรียนรู้แห่งศตวรรษที่ ๒๑ 17
  18. 18. อศ. กับวิกฤติโลก • ความขัดแย้งทางการเมือง ศาสนา • เศรษฐกิจตกต่า • ภูมิอากาศ สิ่งแวดล้อม • ช่องว่างทางสังคม เศรษฐกิจ • ประชากร ผู้สูงอายุ บริบทใหม่ของ อศ. (7) 18
  19. 19. บริบทเก่าของ อศ. • ผลิตบัณฑิต • วิจัย • บริการวิชาการแก่สังคม • ทานุบารุงศิลปะและวัฒนธรรม แต่ต้องการนิยามใหม่ 19
  20. 20. บริบทกลางเก่ากลางใหม่ • Entrepreneurial University • Corporate – like Management • De-bureaucratized : พนักงานมหาฯ มหาฯ ในกากับฯ • ความรับผิดชอบต่อสังคม : คุณภาพ • เป็นตัวอย่างที่ดีด้านคุณธรรม จริยธรรม : ทั่วไป, ในฐานะ HEI เช่น Communicate Evidence vs. Advocate 20
  21. 21. การนาเสนอ • สภาฯ คืออะไร • บริบทใหม่ของ อศ. คืออะไร • สภาฯ ทาอะไร ไม่ทาอะไร • สภาฯ ทาหน้าที่อย่างไร 21
  22. 22. หน้าที่สาคัญของสภาฯ • กาหนดนโยบายเชื่อมโยงมหาวิทยาลัยกับสังคม ไม่ให้ มหาฯ ลอยตัว ไม่รู้ร้อนรู้หนาว • ให้มหาฯ มี co-evolution กับสังคม • เป็นผู้ชี้นาสังคม • คุณภาพตามความพึงพอใจของผู้ใช้บริการ 22
  23. 23. หน้าที่สาคัญของสภาฯ • กาหนดนโยบายเชื่อมโยงมหาวิทยาลัยกับสังคม ไม่ให้ มหาฯ ลอยตัว ไม่รู้ร้อนรู้หนาว • ให้มหาฯ มี co-evolution กับสังคม • เป็นผู้ชี้นาสังคม • คุณภาพตามความพึงพอใจของผู้ใช้บริการ 23
  24. 24. http://www.reform.or.th/2014/wp-content/uploads/book_001.pdf 24
  25. 25. http://www.independent.co.uk/news/world/politics/oxfam-warns-davos-of-pernicious-impact-of-the-widening-wealth-gap-9070714.html25
  26. 26. 26
  27. 27. การนาเสนอ • สภาฯ คืออะไร • บริบทใหม่ของ อศ. คืออะไร • สภาฯ ทาอะไร ไม่ทาอะไร • สภาฯ ทาหน้าที่อย่างไร 27
  28. 28. ช่วยให้มหาฯ ทางานสาคัญแต่ยากได้ งานสาคัญแต่ขัดกัน Creativity Individualism Utility Collectivism 28
  29. 29. ช่วยให้มหาฯ ทางานสาคัญแต่ยากได้ งานสาคัญแต่ขัดกัน Creativity Individualism Utility Collectivism 29
  30. 30. ช่วยสร้างพลังร่วม ไม่ใช่คานอานาจ สภามหาวิทยาลัย ฝ่ายบริหาร 30
  31. 31. ช่วยสร้างพลังร่วม ไม่ใช่คานอานาจ คณาจารย์ ฝ่ายบริหาร 31
  32. 32. ช่วยให้มหาฯ ทางานสาคัญแต่ยากได้ งานสาคัญที่แตกต่างกัน 32
  33. 33. ช่วยให้มหาฯ ทางานสาคัญแต่ยากได้ งานสาคัญที่แตกต่างกัน 33
  34. 34. ช่วยให้มหาฯ ทางานสาคัญแต่ยากได้ งานสาคัญที่แตกต่างกัน 34
  35. 35. หน้าที่ของสภาฯ ในยุค creative society 35
  36. 36. ลปรร. ๑ 36
  37. 37. มหาวิทยาลัย ปฏิบัติกำร จัดกำร กำกับดูแล Synergy 37
  38. 38. มหำวิทยำลัย ปฏิบัติกำร จัดกำร กำกับดูแล Synergy 38
  39. 39. มหาวิทยาลัย ปฏิบัติกำร จัดกำร กำกับดูแล Synergy 39
  40. 40. มหาวิทยาลัย ปฏิบัติกำร จัดกำร กำกับดูแล Synergy 40
  41. 41. มหาวิทยาลัย ปฏิบัติกำร จัดกำร กำกับดูแล Synergy ม. 44 41
  42. 42. การบริหาร/ทางาน ที่คล่องตัว • ไว้วำงใจ • ให้โอกำสตัดสินใจ • โดยมีระบบติดตำมตรวจสอบ 42
  43. 43. การบริหาร/ทางาน ที่คล่องตัว • ไว้วำงใจ • ให้โอกำสตัดสินใจ • โดยมีระบบติดตำมตรวจสอบ 43
  44. 44. การกากับดูแล ๓ แนวทาง • “ทำตำมกฎหมำย” “ปกป้องทรัพย์สิน” Fiduciary Mode • “ร่วมกำหนดยุทธศำสตร์” Strategic Mode • “ร่วมสร้ำงสรรค์” Generative Mode 44
  45. 45. ประโยชน์ที่ขัดกัน (Conflict of Interest) • ประธำนสภำอำจำรย์ • ตัวแทนคณำจำรย์ • ตัวแทนฝ่ำยสนับสนุน • ตัวแทนผู้บริหำร • กก. ผู้ทรงคุณวุฒิ 45
  46. 46. ประโยชน์ที่ขัดกัน (Conflict of Interest) • ประธานสภาอาจารย์ • ตัวแทนคณาจารย์ • ตัวแทนฝ่ายสนับสนุน • ตัวแทนผู้บริหาร • กก. ผู้ทรงคุณวุฒิ 46
  47. 47. วิธีทาหน้าที่ Fiduciary • ตรวจสอบภำพรวมของอำนำจหน้ำที่ควำมรับผิดชอบ • กำหนดโครงสร้ำงกำรทำงำน: สภำฯ กก. ย่อย ฝ่ำย บริหำร • กำหนดกำรมอบอำนำจ หลักกำรทำงำนที่มอบ และกำร รำยงำนในสภำฯ • กำหนดปฏิทินกำรประชุมสภำฯ 47
  48. 48. วิธีทาหน้าที่ Fiduciary • ตรวจสอบภำพรวมของอำนำจหน้ำที่ควำมรับผิดชอบ • กำหนดโครงสร้ำงกำรทำงำน : สภำฯ กก. ย่อย ฝ่ำยบริหำร • กำหนดกำรมอบอำนำจ หลักกำรทำงำนที่มอบ และกำรมำรำยงำนใน สภำฯ • กำหนดปฏิทินกำรประชุมสภำฯ 48
  49. 49. วิธีทาหน้าที่ Fiduciary • ตรวจสอบภำพรวมของอำนำจหน้ำที่ควำมรับผิดชอบ • กำหนดโครงสร้ำงกำรทำงำน : สภำฯ กก. ย่อย ฝ่ำยบริหำร • กำหนดกำรมอบอำนำจ หลักกำรทำงำนที่มอบ และกำรมำ รำยงำนในสภำฯ • กำหนดปฏิทินกำรประชุมสภำฯ 49
  50. 50. วิธีทาหน้าที่ Generative Mode 50
  51. 51. กาหนด Shared Vision • ทาความเข้าใจ อศ.ในปัจจุบัน และใน ระยะยาว • ทาความเข้าใจสังคมระยะยาว • ทาความเข้าใจจุดแข็งจุดอ่อน ของ สถาบัน • กาหนด Positioning ของสถาบัน 51
  52. 52. กาหนด Shared Vision • ทาความเข้าใจ อศ. ระยะยาว • ทาความเข้าใจสังคมระยะยาว • ทาความเข้าใจจุดแข็งจุดอ่อน ของ สถาบัน • กาหนด Positioning ของสถาบัน 52
  53. 53. กาหนด Shared Vision ให้เชื่อมโยงบ้านเมือง • ทาความเข้าใจ อศ. ระยะยาว • ทาความเข้าใจสังคมระยะยาว • ทาความเข้าใจจุดแข็งจุดอ่อน ของสถาบัน • กาหนด Positioning ของสถาบันภา แนะนาคนนอกที่มองกว้าง/ไกล มาพูดภาพรวม/อนาคต 53
  54. 54. สภาฯ ทาอะไร ในการกาหนด Shared Vision • มอบหมายฝ่ายบริหาร และ สนง. สภา จัด Retreat • เพื่อมองอนาคต • ประเมินสถานการณ์ • ประเมินตนเอง • คิดสร้างสรรค์ หาโอกาสใหม่ๆ 54
  55. 55. วิธีทาหน้าที่ Generative Mode 55
  56. 56. วิธีทาหน้าที่ Strategic Mode ทา อะไร ทำ อย่ำง ไร สภาฯ ฝ่ำย บริหำร เป้ำหมำย Mission ยุทธศำสตร์ Strategies 56
  57. 57. มหาวิทยาลัย ปฏิบัติการ จัดการ กำกับดูแล Synergy 57
  58. 58. Mission ที่ดี • ชัดเจน นำไปปฏิบัติได้วัดผลได้ • พุุ่งเป้ำ (focus) • มีควำมจำเพำะ (unique) ภูมิใจ • แข่งขันได้ บรรลุได้ • ท้ำทำย • มีคุณค่ำต่อสังคม 58
  59. 59. Mission ที่ดี • ชัดเจน นาไปปฏิบัติได้วัดผลได้ • พุ่งเป้า (focus) • มีความจาเพาะ (unique) ภูมิใจ • แข่งขันได้ • ท้าทาย • มีคุณค่าต่อสังคม 59
  60. 60. การกาหนดยุทธศาสตร์ เช่น • เน้นหำ Strategic Partners ทำงำนพัฒนำ • ในภำคอุตสำหกรรม / เกษตรกรรม / ท้องถิ่น • ในอำเซียน • ค่ำใช้จ่ำยในกำรดำเนินกำรประจำปี ร้อยละ ... มำจำก Strategic Partners 60
  61. 61. การกาหนดยุทธศาสตร์ เช่น • เน้นทำงำนด้ำนผลิตบัณฑิต ป. ตรี เน้นสำขำ .... • ร้อยละ ๘๐ ของค่ำใช้จ่ำยประจำปี มำจำกค่ำเล่ำเรียน (Strategic Partner คือผู้เรียน) 61
  62. 62. การกาหนดแผนยุทธศาสตร์ ด้านการผลิตบัณฑิต • แผน ๔ ปี ทบทวนทุกปี • เสนอโดยฝ่ำยบริหำร แนะนำและอนุมัติโดยสภำฯ • กำหนดผลลัพธ์ : คุณภำพ จำนวน • ผลพลอยได้: Scholarship of Instruction / Learning; Translational Research, Services จำก PBL (Project-Based Learning) • วิธีบรรลุเป้ำหมำย • ทรัพยำกรที่ใช้ Strategic Partners ร่วมร่ำง 62
  63. 63. การกาหนดแผน ยุทธศาสตร์ ด้านการผลิตบัณฑิต • แผน ๔ ปี ทบทวนทุกปี • เสนอโดยฝ่ายบริหาร แนะนา และอนุมัติโดยสภาฯ • กาหนดผลลัพธ์ : คุณภาพ จานวน • ผลพลอยได้: Scholarship of Instruction / Learning; Translational Research, Services จาก PBL (Project-Based Learning) • วิธีบรรลุเป้าหมาย • ทรัพยากรที่ใช้ มีการนาเสนอ ทุกครั้งของ การประชุมสภาฯ 63
  64. 64. กากับดูแลอย่างดี • เอาใจใส่ ระมัดระวัง (Duty of Care) • ซื่อสัตย์สุจริต รักษาผลประโยชน์ขององค์กร (Duty of Loyalty) • ปฏิบัติตามกติกา (Duty of Obedience / Conformance) • โปร่งใสเปิดเผย (Duty of Disclosure) 64
  65. 65. หน้าที่ของสภาฯ ๑๐ ประการ 1. ทาให้เป้าหมาย (mission) ชัด และรับรู้ทั่วกัน 2. เฟ้นหาอธิการบดีมาทาหน้าที่ผู้นา 3. สนับสนุน ประเมิน ทบทวน ค่าตอบแทนแก่อธิการบดี 4. มอบหมายให้อธิการบดีจัดทาแผนยุทธศาสตร์ : เข้าร่วม ประเมิน ติดตาม 5. รับผิดชอบด้านการเงินและทรัพย์สิน ช่วยด้านระดมทุน AGB : Effective Governing Boards65
  66. 66. หน้าที่ของสภาฯ ๑๐ ประการ 6. รับผิดชอบคุณภาพการศึกษา 7. ปกป้องอิสระของสถาบัน และเสรีภาพทางวิชาการ 8. ดูแลว่านโยบายที่กาหนด ได้รับการนาไปปฏิบัติ 9. ร่วมกับฝ่ายบริหาร ในการพบปะกับฝ่ายต่างๆ อย่าง สม่าเสมอ 10. ดูแลว่า สภาฯ ทาหน้าที่อย่างถูกต้อง ครบถ้วน ได้ผล มี การประเมินสภาฯ AGB : Effective Governing Boards66
  67. 67. หน้าที่ของสภาฯ ๑๕ ประการ • “Cradle” VISION • Explicitly address fundamental values • Force an external focus • Enable an outcome-driven organization system • Separate large issues from small ones http://www.gotoknow.org/blogs/posts/tag/boards%20that%20make%20a%20difference67
  68. 68. หน้าที่ของสภาฯ ๑๕ ประการ • Force forward thinking • Enable proactivity • Facilitate diversity & Unity • Describe relationship to different constituencies • Define a common basis to discipline • Delineate board’s role in common topics • Determine what information is needed • Balance overcontrol & undercontrol • Use board time efficiently • Enable simultaneously muscular and sensitive use of board power 68
  69. 69. สรุป • สภาฯ ต้องทางานแบบยึดกุมภาพใหญ่ • ไม่หลงทางานเชิงรับที่รายละเอียดเฉพาะหน้า • ไม่หลงหมกมุ่นกับงานประจา • ไม่ใช่แค่กาหนดยุทธศาสตร์ ต้องดูแลการเอา ไปดาเนินการ และบรรลุผล 69
  70. 70. ลปรร. ๒ 70

×