Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

โรงเรียนบันดาลใจ 600224

334 views

Published on

“โรงเรียนบันดาลใจ: ปรับกระบวนทัศน์การศึกษาไทยสู่วิสัยทัศน์โลก” บรรยายโดย ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช วันศุกร์ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2560
ในการประชุมวิชาการระดับชาติ “เทคโนโลยีภาคใต้วิจัย” ครั้งที่ 7 ประจำปีการศึกษา 2559 หัวข้อ “โรงเรียนบันดาลใจ: CREATIVE SCHOOLS” จัดโดย วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช

Published in: Education
  • Be the first to comment

โรงเรียนบันดาลใจ 600224

  1. 1. ปรับกระบวนทัศน์การศึกษาไทยสู่วิสัยทัศน์โลก วิจารณ์ พานิช ประธานมูลนิธิสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม (สคส.) โรงเรียนบันดาลใจ บรรยายในการประชุมวิชาการระดับชาติ“เทคโนโลยีภาคใต้วิจัย” ครั้งที่ 7 ประจาปีการศึกษา 2559 หัวข้อ “โรงเรียนบันดาลใจ: CREATIVE SCHOOLS” วันศุกร์ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2560 ณ อาคารอเนกประสงค์ วิทยาลัยเทคโนโลยีภาคใต้ อาเภอทุ่งสง จังหวัด นครศรีธรรมราช
  2. 2. ข้อจากัด • ไม่มีพื้นฐานทฤษฎีทางการศึกษา • ไม่ได้เรียนรู้จากการปฏิบัติ • ไม่รู้จริง • พึงรับฟังโดยยึดหลักกาลามสูตร
  3. 3. ประเด็นนาเสนอ • แรงบันดาลใจกับการเรียนรู้ • เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • แนวทางบรรลุเป้าหมาย • บทบาท/ทักษะ ของครู ที่ต้องการ • บทบาทของสถาบันการศึกษา ทุกประเด็นเชื่อมโยงบูรณาการกัน
  4. 4. ประเด็นนาเสนอ • แรงบันดาลใจกับการเรียนรู้ • เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • แนวทางบรรลุเป้าหมาย • บทบาท/ทักษะ ของครู ที่ต้องการ • บทบาทของสถาบันการศึกษา ทุกประเด็นเชื่อมโยงบูรณาการกัน
  5. 5. แรงบันดาลใจที่ประเสริฐสุดคือ การทาเพื่อประโยชน์ของผู้อื่น
  6. 6. “ ถ้าครูไม่ห่วงประโยชน์ที่ควรจะห่วง หันไปห่วงอานาจ ห่วงตาแหน่ง ห่วงสิทธิ์ และ ห่วงรายได้กันมากเข้า ๆ แล้ว จะเอาจิตเอาใจที่ไหน มาห่วงความรู้ ความดี ความเจริญของ เด็ก ความห่วงในสิ่งเหล่านั้น ก็จะค่อย ๆ บั่นทอนทาลาย ความเป็นครูไปจนหมดสิ้น จะไม่มีอะไรเหลือไว้พอที่ตัวเอง จะภาคภูมิใจ หรือผูกใจใครไว้ได้ความเป็นครูก็จะไม่มีค่า เหลืออยู่ให้เป็นที่เคารพบูชาอีกต่อไป ” พระราชดารัสแก่ครูอาวุโส ในโอกาสเข้าเฝ้าฯ วันเสาร์ ที่ ๒๑ ตุลาคม ๒๕๒๑
  7. 7. ทั้งโรงพยาบาลสามารถสร้างแรงบันดาล ใจได้ในทุกๆ ส่วนครับ ไม่ว่าจะเป็นการ ตกแต่ง การเอางานศิลปะมาตั้งแสดง อีก ทั้งกระบวนการพัฒนาและหลอมคนให้ เข้าใจคาว่า Needs of the patients come first เป็นแกนหลัก แล้วงานทั้งหมดสร้าง ขึ้นมาเพื่อตอบคาๆ นี้ จึงทาให้ทุกคน ตั้งใจทางานเพื่อทาสิ่งที่เขายึดเหมือนกัน ทั้งหมดก็คือ คนไข้ อีเมล์ของ นพ. ก้องเกียรติ เกษเพ็ชร์ ถึง ศ. นพ. ธาดา ยิบอินซอย ๒๕๕๓ จากการไปเยี่ยมโรงพยาบาลเมโย ๓ วัน
  8. 8. จงถือประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง ประโยชน์ของตัวท่านเองเป็นที่สอง ลาภ ทรัพย์ และเกียรติยศ จะตกแก่ท่านเอง หากท่านธารงธรรมะแห่งวิชาชีพย์ไว้ให้บริสุทธิ์
  9. 9. บทบาทที่สมดุล : 4E • Engage (+Inspire, Enthuse) • Enable • Expect (= ensure) สร้างความคาดหวัง และ ให้ความมั่นใจ • Empower ของครู
  10. 10. วิธียกระดับผลลัพธ์การเรียนรู้อย่างง่าย ตั้งความหวังให้สูง ส่งเสริมเต็มที่ (High expectation, High support) https://www.gotoknow.org/posts/619876 ลงทุนที่ห้องเรียน
  11. 11. วิธียกระดับผลลัพธ์การเรียนรู้อย่างง่าย ตั้งความหวังให้สูง ส่งเสริมเต็มที่ (High expectation, High support) https://www.gotoknow.org/posts/619876 ลงทุนที่ห้องเรียน พยายามเต็มที่ (High effort)
  12. 12. จับเส้นวัยรุ่น แก้ปัญหาเด็กออก กลางคัน ปีละ ๓ แสนคน https://www.gotoknow.org/posts/620818 https://www.scientificamerican.com/ article/a-surprising-new-way-to- encourage-healthy- eating/?WT.mc_id=SA_MB_20161207 วัยรุ่นชอบท้าทาย ต่อต้าน อานาจ ต้องการเป็น บุคคลสาคัญ
  13. 13. Service Learning https://www.gotoknow.org/posts/543466 https://www.gotoknow.org/posts/tags/paul%20farmer
  14. 14. พัฒนาเยาวชนโดยรับใช้ชุมชน https://www.scbfoundation.com/discussion.php?project_id=384#discussion/384/12656 สงขลาฟอรั่ม พรรณิภา โสตถิพันธุ์
  15. 15. ประเด็นนาเสนอ • แรงบันดาลใจกับการเรียนรู้ • เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • แนวทางบรรลุเป้าหมาย • บทบาท/ทักษะ ของครู ที่ต้องการ • บทบาทของสถาบันการศึกษา ทุกประเด็นเชื่อมโยงบูรณาการกัน
  16. 16. เป้าหมายการศึกษาแห่งศตวรรษที่ ๒๑ • เพื่อสร้างนวัตกรรมในทุกงาน ทุก sector ทุกระดับ สังคม • คนทุกคน/ทุกอายุเป็น “ผู้ทางานด้วยความรู้” (knowledge worker) • มีการเรียนรู้ ณ ทุกจุดของชีวิต ทุกหย่อมหญ้า • ทุกคนมีทักษะเรียนรู้ (learning skills)
  17. 17. เพื่อผลลัพธ์การเรียนรู้ • ของเด็กทุกคน ไม่ใช่เฉพาะเด็กเก่ง/สมองดี • นิยาม “สมองดี” ใหม่ • ผลลัพธ์ทุกด้าน ไม่ใช่เฉพาะด้านวิชา
  18. 18. 21st Century Learning • เรียนให้ได้ASK - Attitude - Skills - Knowledge รร. ลาปลายมาศพัฒนา รร. สัตยาไส จิตศึกษา PBL PLC
  19. 19. ลักษณะนิสัย - Executive Function (EF) ความมุมานะ (เชื่อพรแสวง - Growth Mindset) ความใฝ่รู้ อดทนรอเพื่อสิ่งที่ดีกว่า การควบคุมตนเอง มีวินัย ในตนเอง สานึกผิดชอบชั่วดี ความรับผิดชอบ ความมั่นคงทางอารมณ์ ความมั่นใจในตนเอง (self- esteem) ความขยันหมั่นเพียร ความกระตือรือร้น เห็นอกเห็นใจผู้อื่น (empathy) Non-cognitive Development ไม่สามารถฝึกได้ด้วยการสอนแบบถ่ายทอด ความรู้ (Passive Learning) Characters
  20. 20. EF 3 ด้าน • Working Memory (ความจาใช้งาน) • Mental Flexibility (ความยืดหยุ่นของสมอง) • Self Control (การควบคุมตนเอง) https://www.gotoknow.org/posts/617539
  21. 21. Growth Mindset
  22. 22. Grit ความมุมานะต่อเนื่องเพื่อบรรลุเป้าหมายที่ยิ่งใหญ่ในระยะยาว • Passion • Perseverance
  23. 23. Peak Absolute Pitch
  24. 24. เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • เพื่อ ทุกคน พัฒนาเต็มศักยภาพ เรียนแล้วรู้จริง (Mastery Learning) • พัฒนาครบด้าน ๓ ด้าน (A, S, K) • มีมิติ ภาวะผู้นา (Transformative Learning) • มีทักษะเรียนรู้ตลอดชีวิต
  25. 25. ประเด็นนาเสนอ • แรงบันดาลใจกับการเรียนรู้ • เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • แนวทางบรรลุเป้าหมาย • บทบาท/ทักษะ ของครู ที่ต้องการ • บทบาทของสถาบันการศึกษา ทุกประเด็นเชื่อมโยงบูรณาการกัน
  26. 26. วิถีการเรียนรู้ใหม่ • เรียนโดยลงมือทา เพื่อให้เกิดทักษะ (Learning by Doing) • สุดยอดทักษะ ๔ ประการ (๓ร ๑ว) : แรงบันดาลใจ/ไฟ (Inspiration Skills) เรียนรููู้ (Learning Skills) ร่วมมือ (Collaboration Skills) วินัย (ในตน) (Self-Discipline Skills) • เรียนโดยการลงมือทาเป็นทีม แล้วร่วมกันไตร่ตรองว่าได้ เรียนรู้อะไร ต้องการเรียนอะไรต่อ/เพิ่ม
  27. 27. การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 20 & 21 • เป้าหมายที่เด็ก • ลปรร. • ทักษะ • กระบวนการ • ทักษะประยุกต์ • คาถาม ปัญหา • ปฏิบัติ • โครงการ • ครูเป็นตัวตั้ง • สอน • ความรู้ • เนื้อหา • ทักษะพื้นฐาน • ความจริง หลักการ • ทฤษฎี • หลักสูตร
  28. 28. การเรียนรู้ในศตวรรษที่ 20 & 21 (2) • ตามความต้องการ • รายบุคคล • ร่วมมือ • ชุมชนทั่วโลก • ใช้เว็บ • ทดสอบการ รร. • เรียนเพื่อชีวิต • ช่วงเวลา • เหมือนกันทั้งห้อง • แข่งขัน • ห้องเรียน • ตามตารา • ทดสอบ ค. • เรียนเพื่อโรงเรียน
  29. 29. การเรียนรู้สองแบบ • การเรียนรู้แบบสอนให้เชื่อ ท่องจา เน้นเนื้อหา สร้่างผู้ตาม • การเรียนรู้แบบตั้งคาถาม ทดลองทา ตีความเอง สร้างผู้นา ใช้ได้ตลอดชีวิต
  30. 30. ๓ ระดับของการเรียนรู้ • Informative • Formative • Transformative - เปลี่ยนแปลงระดับรากฐาน (transform) - บ่มเพาะภาวะผู้นา สู่ change agent - เปลี่ยน neuronal network ในสมอง
  31. 31. เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง https://www.gotoknow.org/posts/tags/Mezirow https://cdn.gotoknow.org/assets/media/files/001/118/349/original_8a511172e210f2942a79c400363f4033.jpg การท้าทายระบบโลกทัศน์ เปลี่ยนระบบคุณค่าและโลกทัศน์ ประสบการณ์ตรง + ไตร่ตรองสะท้อนคิด + อารมณ์
  32. 32. เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง https://www.gotoknow.org/posts/tags/Mezirow https://cdn.gotoknow.org/assets/media/files/001/118/349/original_8a511172e210f2942a79c400363f4033.jpg การท้าทายระบบโลกทัศน์ เปลี่ยนทั้งเนื้อทั้งตัว ประสบการณ์ตรง + ไตร่ตรองสะท้อนคิด ใจ คิด พฤติกรรม + อารมณ์ พลังทั้งหก
  33. 33. พลังทั้งหก • ประสบการณ์ของปัจเจก • การสะท้อนคิดอย่างจริงจัง(Critical Reflection) • สุนทรียสนทนา (Dialogue) • มุมมอง/วิธีการที่ครบด้าน (holistic) • บริบท(Context) • ความสัมพันธ์ที่จริงใจ
  34. 34. รู้ เข้าใจ นาไปใช้ วิเคราะห์ สังเคราะห์ ประเมิน/เปรียบเทียบ เปลี่ยนวิธีเรียนรู้ เปลี่ยนกระบวนทัศน์/ตัวตนTransformative Learning การเรียนรู้ ๘ ระดับ Modified Bloom’s Taxonomy of Learning
  35. 35. เงื่อนไขสาคัญต่อ TL • เรียนในสถานการณ์จริง ชีวิตจริง • กระทบใจ อารมณ์ความรู้สึก อึดอัดขัดข้อง • ตั้งคาถาม • หาคาตอบ ฟังหลายๆ คาตอบ จาก critical reflection • ใจที่เปิดรับ ฝึกจิตตปัญญาศึกษามาก่อน • บรรยากาศที่ปราศจากความหวาดกลัว มีความไว้วางใจ ต่อกัน
  36. 36. การเรียนรู้ที่ถูกต้อง • Learning by Doing • Followed by Reflection • Team Learning • Having good Coach / Facilitator • Formative Assessment & Constructive Feedback • Self-Assessment & Feedback  Metacognition
  37. 37. SoTL
  38. 38. ประเด็นนาเสนอ • แรงบันดาลใจกับการเรียนรู้ • เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • แนวทางบรรลุเป้าหมาย • บทบาท/ทักษะ ของครู ที่ต้องการ • บทบาทของสถาบันการศึกษา ทุกประเด็นเชื่อมโยงบูรณาการกัน
  39. 39. ครูในศตวรรษที่ ๒๑ มีคุณค่ามากกว่าครูในศตวรรษที่ ๒๐ • สอน สั่งสอน • ถ่ายทอดความรู้ • รู้ผิวเผิน • สอนวิชา • รู้วิชา • ผู้รู้ • รอบรู้วิชา • ฝึก/โค้ช/อานวย • อานวยการสร้าง • รู้จริง (mastery) • พัฒนาครบด้าน • มีทักษะ • ผู้เรียนรู้ (PLC) • กากับการเรียนรู้ของตน 20 21
  40. 40. บทบาท/วิถี ใหม่ของครู • ครูสอน (teacher) • สอนวิชา • เน้นรู้วิชา • สอนตามหลักสูตร ตารา ครู เดี่ยว • สอบวิชา • เน้น ได้-ตก • สอนตามที่เรียนมา • ครูฝึก (coach) • ฝึกทักษะ สอนคน • เน้นสร้างแรงบันดาลใจ ทักษะ การเรียนรู้ • ออกแบบการเรียนรู้ร่วมกัน ครู ทีม • ประเมินทักษะ • เน้นพัฒนาการเรียน • เรียนรู้การทาหน้าที่
  41. 41. เปลี่ยนปณิธานความมุ่งมั่น • จากเน้นการสอน • จากเน้นสิ่งที่สอน • จากสอนครอบคลุม เนื้อหา • จากมอบภารกิจแก่ครูราย คน • เป็นเน้นการเรียนรู้ • เน้นสิ่งที่ นร. เรียนรู้ • เป็น นร. เรียน ค. ที่จาเป็น และฝึกทักษะ • เป็นจัดทีม PLC ให้ ทางานร่วมกัน
  42. 42. เปลี่ยนแปลงการทางานของครู • จากโดดเดี่ยว • ครูคิดคนเดียว • แยกกันกาหนดมาตรฐานการเรียนรู้ • แยกกันค้นหาวิธีพัฒนา ผลสัมฤทธิ์ • กิจกรรมของครูเป็นเรื่องส่วนตัว • เป็นทีม มีเป้าร่วม • PLC ร่วมกันคิดเป้า • ทีม PLC ร่วมกันกาหนด • ทีม PLC ช่วยเหลือกัน และ ลปรร. • ครูเปิดเผยกิจกรรมของตน ต่อ PLC
  43. 43. เปลี่ยนแปลงการทางานของครู (๒) • ร่วมมือแบบเปะปะ ไม่โฟกัส ผลสัมฤทธิ์ • ศิษย์ของฉัน ศิษย์ของคุณ • เน้นให้คุณค่าเวลาบรรยาย การเป็นครูสอน • เน้นร่วมมือในประเด็น ยุทธศาสตร์ • ศิษย์ของเรา • เน้นให้คุณค่าเวลาการเตรียม ตัว ทางานร่วมกัน เรียนรุู้ ร่วมกัน ในการทาหน้าที่ครู ฝึก
  44. 44. ทักษะการเป็นครู • ทักษะการวินิจฉัยทาความรู้จัก ทาความเข้าใจศิษย์ • ทักษะสร้างแรงบันดาลใจ จุดไฟ • ทักษะการออกแบบการเรียนรู้ ออกแบบPBL • ทักษะการชวนศิษย์ทา reflection / AAR • ทักษะการประเมิน เพื่อพัฒนา/ช่วยเหลือ นร. เป็นรายคน • ทักษะการเรียนรู้ และสร้างความรู้ใหม่ จากการทาหน้าที่ครู • ทักษะการ ลปรร. ใน PLC (Lesson Study)
  45. 45. บทบาทครูไทยในศตวรรษที่ ๒๑ • ต้องเปลี่ยนจากการเรียนรู้ในศตวรรษที่ ๑๙ และ ๒๐ ทั้งด้านเป้าหมาย และวิธีการ • ต้องเป็น CBL, PBL, AL, SBL (Service-Based), WIL, TBL (Team-Based) • เรียนโดยลงมือทา ตามด้วยการไตร่ตรองสะท้อนคิด • ผู้เรียนเกิดการพัฒนา meta-cognition skills ประเมินและปรับปรุงวิธีการเรียนรู้ของตนได้
  46. 46. บทบาทครูไทยในศตวรรษที่ ๒๑ (๒) • เปลี่ยนบทบาทเป็น Inspirator, Designer, Facilitator, Coach, Scaffolding Provider, AAR/Reflection Facilitator, Formative Assessor, Constructive Feedback Provider, Summative Evaluator • โดยที่การทาหน้าที่เหล่านั้นซ้อนเหลื่อมกัน • เกิดขึ้นอย่างอัตโนมัติในชั้นเรียน
  47. 47. บทบาทครูไทยในศตวรรษที่ ๒๑ (๓) • เป็น Learner ใน PLC ... เรียนรู้ร่วมกัน กับเพื่อนครู ผ่านการปฏิบัติหน้าที่ครู • เป็นการเรียนรู้แบบไม่รู้จบ • ต้องการการจัดการการเปลี่ยนแปลง ใน ระดับสถาบัน • เป็น “ผู้ปฏิบัติงาน” เพื่อเรียนรู้
  48. 48. ประเมินขณะสอน(แบบไม่สอน) • ประเมินเพื่อหนุนการเรียนรู้ (Formative Assessment) • ตามด้วยคาแนะนาป้อนกลับแบบ สร้างสรรค์(Constructive Feedback) • แล้วจึงประเมินผลลัพธ์การเรียนรู้ (Summative Evaluation) เพื่อยืนยันว่าบรรลุเป้าหมาย https://www.gotoknow.org/posts/tags/Dylan_Wiliam
  49. 49. ประเด็นนาเสนอ • แรงบันดาลใจกับการเรียนรู้ • เป้าหมายการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ • แนวทางบรรลุเป้าหมาย • บทบาท/ทักษะ ของครู ที่ต้องการ • บทบาทของสถาบันการศึกษา ทุกประเด็นเชื่อมโยงบูรณาการกัน
  50. 50. เปลี่ยนรูปแบบการจัดการสถานศึกษา • จาก 20th Century / Passive Learning สู่ 21st Century / Active Learning • เปลี่ยนท่าที สู่ USR / Socially Engaged HEI • เปลี่ยนเป้าหมายของการเรียน • เปลี่ยน “การเรียน” เป็น “การทางาน” • เปลี่ยนระบบการทางานของครู
  51. 51. บริหารครูด้วย PLC • จัดให้ครูทางานเป็นทีม • ร่วมกันตั้งโจทย์และออกแบบ กระบวนการเรียนรู้ … BAR • DAR, AAR เรียนรู้ร่วมกันจาก การทาหน้าที่ครู • ร่วมกันยกระดับคุณภาพการ เรียนการสอน
  52. 52. บริหารครูด้วย PLC • จัดให้ครูทางานเป็นทีม • ร่วมกันตั้งโจทย์และออกแบบ กระบวนการเรียนรู้ … BAR • DAR, AAR เรียนรู้ร่วมกันจาก การทาหน้าที่ครู • ร่วมกันยกระดับคุณภาพการ เรียนการสอน เชื่อมกับระบบความดีความชอบ
  53. 53. สรุป ปรับกระบวนทัศน์การศึกษา • จากเรียนแบบรับถ่ายทอด เป็นเรียนโดยการสร้าง ความรู้ ในสภาพชีวิตจริง (Learning by Doing) ตามด้วยการ ไตร่ตรองสะท้อนคิด(Critical Reflection) • เรียนให้ได้ทั้งมิติจิตใจ ทักษะ และความรู้ • ครูยุคใหม่ไม่เน้นสอน เน้นเรียน เรียนเป็นทีม • สถาบันอุดมศึกษายุคใหม่ มีความรับผิดชอบ

×