Hoofdstuk 42 - Audesirk

4,627 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

Hoofdstuk 42 - Audesirk

  1. 1. Plant Anatomy and Nutrient Transport Hoofdstuk 42 2010/2011
  2. 2. ANATOMIE Deel 1 6
  3. 3. Basis anatomie • Wortel – worteltop – wortelharen 7
  4. 4. Wortels • Verankeren plant in de bodem, absorberen mineralen & water en slaan voedsel op – bijwortels (1) • een fijn vertakt oppervlakkig wortelstelsel • eenzaadlobbig (monocotyl) – penwortel (2) • 1 sterke hoofdwortel • veel kleine zijwortels • tweezaadlobbig (dicotyl) – wortelharen (3) • verhogen oppervlak voor absorptie 2 1 3 8
  5. 5. Basis anatomie • Wortel – worteltop – wortelharen • Stengel – knoop • lid – knop • eindknop • okselknop • bloemknop 9
  6. 6. Aangepaste stengels 10
  7. 7. Basis anatomie • Wortel – worteltop – wortelharen • Stengel – knoop • lid – knop • eindknop • okselknop • bloemknop • Blad – mesofyl weefsel 11
  8. 8. Bladeren • Functie: – fotosynthese • energie productie • CHO productie – gaswisseling – transpiratie 12
  9. 9. Aangepaste bladeren 13
  10. 10. 14
  11. 11. Wortels, stengels, bladeren • Wortels, stengels en bladeren zijn van elkaar afhankelijk – wortels hebben suikers nodig die gevormd zijn in de bladeren – stengels hebben water & mineralen nodig die geabsorbeerd zijn door de wortels water & mineralen suiker 15
  12. 12. Weefsels • Dermaal weefsel – epidermis (“huid” van de plant) – enkele laag cellen die de plant bedekken en beschermen • Grondweefsel – meest voorkomend weefsel – fotosynthese, opslag • Vaatweefsel – transportsysteem in stengel en wortel – houtvaten & bastvaten 16
  13. 13. Celtypen in grondweefsel • Parenchym – “typische” plantencel = weinig gespecialiseerd – dunne celwand – fotosynthese, opslag – bladeren, stengel, fruit, wortels (opslag) • Collenchym – verdikte celwand – steun • Sklerenchym – zeer dikke celwanden – steun – dood in volwassen toestand 17
  14. 14. Parenchym • Parenchymcellen zijn niet gespecialiseerd, dun, flexibel en voeren de meeste stofwisselingsprocessen uit – alle celtypen ontstaan uit parenchym 18
  15. 15. Collenchym • Dikkere primaire celwand • geven steun zonder de groei te beperken • blijven levend in volwassen toestand 19
  16. 16. Sklerenchym • Dikke, stijve celwand – lignine (hout) – kan niet meer verlengen – dood in volwassen toestand • Cellen voor ondersteuning – vezels • jute, sisal, hennep – steencellen • notendop • zaadomhulsel • zanderige structuur peren 20
  17. 17. Vaatweefsel - houtvaten • Vervoeren water & mineralen vanuit de wortel – Dode cellen in volwassen toestand • alleen celwanden blijven over • lege buizen kunnen H2O efficient vervoeren 21
  18. 18. Vaatweefsel - bastvaten • Vervoeren suiker en voedingsstoffen 22
  19. 19. Bastvaten • Levende cellen in volwassen toestand – celmembraan, cytoplasma • reguleren van diffusie – verliezen kern, ribosomen & vacuole • meer ruimte voor transport van vloeibaar voedsel (sacharose) • Cellen – zeefvaten • zeefplaat – wand - hebben poriën die ervoor zorgen dat vloeistof tussen de cellen kan stromen – zustercellen • cellen met kern, verbonden met de zeefvaten • ondersteunen zeefvaten 23
  20. 20. Vaatweefsel in stengels 24
  21. 21. Vaatweefsel in wortels: dicotyl houtvatenbastvaten 25
  22. 22. Vaatweefsel in wortels: monocotyl 26 houtvaten bastvaten
  23. 23. GROEI Deel 2 27
  24. 24. Groei in de plant • Specifieke groeiregio: meristeem – stamcellen: embryonaal weefsel – genereren nieuwe cellen • apicaal meristeem (stengel) – lengtegroei – primaire groei • apicaal meristeem (wortel) – lengtegroei – primaire groei • lateraal meristeem – breedtegroei – secundaire groei 28
  25. 25. Apicaal meristeem stengel wortel 29
  26. 26. Structuur wortel & groei bescherming van het meristeem 30
  27. 27. • Lengtegroei vanuit de top – primaire groei – apicaal meristeem • Breedtegroei vanuit de zijden van de stengel – secundaire groei – lateraal meristeem • vasculair cambium – maakt 2° bastvasten & 2° houtvaten • kurkcambium – maakt schors Groei in houtachtigen Primary phloem Primary xylemSecondary phloem Secondary xylem Annual growth layers Lateral meristems Primary xylem Primary phloem Bark Epidermis 31
  28. 28. Secundaire groei • Secondaire groei – groei in diameter • verdikt & versterkt oudere delen van de boom – kurkcambium maakt schors • groeiende ring rondom de boom – vasculair cambium maakt hout- en bastvaten 32
  29. 29. Vasculair cambium houtvaten, 1 jaar oud vroeg laat bastvaten schors • Bastvaten aan de buitenkant • Houtvaten aan de binnenkant kurkcambium vasculair cambium houtvaten 33
  30. 30. Boomstam kurkcambium vasculair cambium houtvaten vroeg laat bastvaten schors Hoe oud is deze boom? 1 2 3 34
  31. 31. Anatomie boomstam “tree girdling” Wat is het resultaat? 35
  32. 32. Over 50 jaar? 36
  33. 33. TRANSPORT Deel 3 37
  34. 34. Transport in planten • H2O & mineralen – transport in houtvaten – transpiratie • verdamping, adhesie & cohesie • negatieve druk • Suikers – transport in bastvaten – “bulk flow” • positieve druk • Gaswisseling – fotosynthese • CO2 in; O2 uit • huidmondjes – respiratie • O2 in; CO2 uit 38
  35. 35. Watertransport • Zuigkracht van de bladeren 39
  36. 36. Watertransport • Zuigkracht bepaald door openen en sluiten van huidmondjes – sluitcellen • Huidmondjes sluiten door: – blauw licht – dalende CO2-concentratie – biologische klok – evt. droogte, lage, wateropname, hoge temperaturen 40
  37. 37. Opname water & mineralen • Wateropname uit de bodem – osmose – aquaporinen • Opname mineralen – actief transport H2O wortelhaar aquaporine 41
  38. 38. Absorptie mineralen • Protonenpomp – actief transport van H+ ionen de cel uit • chemiosmose • H+ gradiënt – creëert membraan- potentiaal • verschil in lading – creëert gradiënt • cotransport van andere opgeloste stoffen tegen een gradiënt in 42
  39. 39. Transport water door wortel • Poreuze celwand – water kan door de celwanden stromen zonder een cel te hoeven binnengaan – de plant moet water daarom in de cel dwingen 43
  40. 40. Transport water door wortel • Endodermis – cellaag rond de centrale cillinder (vaten) in de wortel – omringt met de niet-permeabele Bandjes van Caspari – dwingt vloeistof door een selectief celmembraan 44
  41. 41. Anatomie wortel 45 dicotyl monocotyl
  42. 42. Mycorrhizae verhogen absorptie • Symbiose tussen schimmel en plant – symbiotische algen verhogen het oppervlak voor absorptie van water en mineralen 46
  43. 43. Mycorrhizae 47
  44. 44. Suikertransport • Sacharose wordt in de bastvaten gebracht – stroomt door cellen via plasmodesmata – protonenpomp • cotransport van sacharose 48
  45. 45. Suikertransport • Drukstroommodel – “bron naar opslag” stroom • de richting van het transport in debastvaten hangt af van de behoefte van de plant – het vullen van de bastvaten • actief transport van sacharose naar de bastvaten • toenemende suikerconcentratie leidt tot een dalende H2O concentratie – osmose! – water stroomt vanuit houtvaten in bastvaten • toenemende druk in bastvaten 49
  46. 46. Einde

×