Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
انجمن نجوم پرن 
جلسه: 66 
موضوع: تاریخ نجوم 
ارائه توسط: سیمین اکبریان
». فلسفه ی علم بدون تاریخ علم تهی است ، تاریخ علم بدون فلسفة علم نا بیناست « 
نزد اغلب ، اختر شناسی اولین علم محسوب می شود...
تاریخ نجوم را می توان به سه دوره تقسیم کرد: 
- دورهٔ زمین مرکزی آغاز در تاریخ باستان است و پایان آن در قرن شانزدهم 
- دوره...
دوره زمین مرکزی: 
• منجمان نخستین معتقد بودند که زمین باید در 
مرکز جهان باشد و فرض م یکردند که 
خورشید، ماه و ستارگان به ...
دوره کهکشانی 
می توان گفت که نجوم جدید با این دوره آغاز 
می شود. منجمین بزرگی که در قرن هفدهم به 
تحقیق می پرداختند، مثل گ...
دوره کیهانی 
در این دوره اشکار شد که کهکشانی که 
ستار ههایی مثل خورشید ما به آن تعلق دارد 
فقط یکی از کهکشا نهای بسیاری اس...
نجوم باستان 
• آثار مشاهدات آسمان حتی از دوران ما قبل تاریخ ، 
یعنی قبل از آغاز ثبت رخدادها بر جای مانده است. 
• انسانهای ...
بابلیان : 
بابلیان تقویمشان را از روی رصد ماه که چرخه اش 29.5 روز طول م یکشد، ابداع کردند. تقویمهای بابلی که احتمالا 
نخست...
مصریان : 
مصریان باستان توجه اندکی به حرکات سیارات داشتند و از ستاره شناسی تنها برای تعیین زمان استفاده 
می کردند. آنها او...
ارتباط اهرام مصر با صورت های فلکی آسمان 
معماری اهرام مصر و ارتباط آن با صورت های فلکی آسمان 
معماری اهرام جیزه به گونه ای...
ییوونناناینایانن 
التفهیم بیرونی 
یونانیا ن در شمار نخستی ن اقوام ی بودند ک ه ب ه 
جستتتیو ضوحتتیم ی م وتتی و روشتت ن 
برا...
چینی ها: 
قدمت اختر شناسی چینی به 4 هزار سال قبل از میلاد باز م یگردد و چینی ها متقاعد شدند که حرکات خورشید ، ماه 
و سیارا...
مایاها: 
مایایی ها در خلال سالهای 2 هزار 
قبل از میلاد و 900 میلادی ساکن 
آمریکای جنوبی بودند، معتقد بودند 
که سیارات و ست...
چگونه ممکن است که اقوام مایا در ان دوران بدونند زمین گرد است ؟؟؟؟؟؟؟انها 
یک تمدن بسیار پیشرفته بودند با سازه های فوق العا...
آتشکده زرتشتیان یا رصدخانه منجمان 
نجوم ایران قبل از اسلام: 
عقاید نجومی ایرانیان باستان، متاثر از دو مکتب بوده 
است: یکی ...
نجوم ایران بعد از ورود اسلام: 
ریشه علم نجوم در ایران بعد از اسلام به سابقه آن در 
پیش از اسلام باز مي گردد. پس از این که ...
خوارزخموا یر زمی: 
أبو عبد الله محمد بن موسی الخوارزمی 
زادروز قبل از ۱۸۵ قمری) 780 میلادی( 
محل تولد: خوارزم)ازبکستان کنو...
ابن هیثم 
متولد: ۳۵۴ )قمری( 
بصره 
مرگ: ۴۳۰ )قمری( 
قاهره 
رشته فعالیت: ریاض یدان، فیزی کدان، نورشناس 
دین: اسلام 
اِبْنِ ...
غیاث الدین جمشید کاشانی
ابوریحان بیرونی 
ابوریحان بیرونی
خواجه نصیر الدین طوسی
شیخ بهایی 
خیام
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

تاریخ نجوم

751 views

Published on

تاریخ نجوم

Published in: Science
  • Be the first to comment

تاریخ نجوم

  1. 1. انجمن نجوم پرن جلسه: 66 موضوع: تاریخ نجوم ارائه توسط: سیمین اکبریان
  2. 2. ». فلسفه ی علم بدون تاریخ علم تهی است ، تاریخ علم بدون فلسفة علم نا بیناست « نزد اغلب ، اختر شناسی اولین علم محسوب می شود. تقریبا همه تمدن های پیشین حرکات اجرام سماوی را مطالعه می کردند و از اندوخته دانششان برای تعیین زمان ، تجارب و نظم دادن به زندگی روزمره بهره می گرفتند. این اولین کوشش برای درک نیروهای طبیعی و مهار آنها به سود بشر بود.
  3. 3. تاریخ نجوم را می توان به سه دوره تقسیم کرد: - دورهٔ زمین مرکزی آغاز در تاریخ باستان است و پایان آن در قرن شانزدهم - دورهٔ کهکشانی آغاز قرن هفدهم پایان قرن نوزدهم - دورهٔ کیهانی دورۀ سوم در قرن بیستم اغاز شد و هنوز ادامه دارد.
  4. 4. دوره زمین مرکزی: • منجمان نخستین معتقد بودند که زمین باید در مرکز جهان باشد و فرض م یکردند که خورشید، ماه و ستارگان به دور زمین ساکن می گردند. علاقعه انان که به معنای امروزی کلمه چندان علمی نبود، به طور عمده معطوف بود به مسائل عملی، به رابطه واقعی یا فرضی رویدادهای اسمانی با حوادث زمینی و به جستجوی اسمان به خاطر یافتن نشانه هایی از وقایع سعد و نحس. باوجود این کشف های برجسته ای در این دوران صورت پذیرفت. گاهشماری با دقت زیاد رشد کرد. دائرةالبروج - مسیر ظاهری خورشید از میان ستارگان - به دقت تمام تعریف شد. دوره کامل کسوف و خسوف تعیین گردید و حتی در قرن دوم پیش از میلاد به حرکت محور زمین پی برده شد. پایان دوره زمین مرکزی در قرن شانزدهم با شخصیت بزرگ نیکولئوس کوپرنیکوس ( ۱۵۴۳-۱۴۷۳ ( پیوندی نزدیک دارد.
  5. 5. دوره کهکشانی می توان گفت که نجوم جدید با این دوره آغاز می شود. منجمین بزرگی که در قرن هفدهم به تحقیق می پرداختند، مثل گالیله و کپلر نشان دادند که زمین، نه تنها مرکز جهان نیست، بلکه فقط یکی از سیاراتی است که به دور خورشید مرکزی م یگردد. معلوم شد که زمین، که به هیچ روی منحصرب هفرد نیست، سیاره ای کاملا امعمولی است که به طرزی معمولی، حرکاتی معمولی دارد. البته معمول اگمان می شود که کپرنیک مرکزیت خورشید را در قرن شانزدهم اثبات کرد. ولی واقعیت این است که مدل نجومی کپرنیک تنها یک بدیل در کنار مدل زمین مرکزی بطلمیوس بود و نمی توانست خورشید مرکزی را ثابت کند. رصدهایی که در قرن بعد گالیله انجام داد نشان م یداد که سیاره زهره به دور خورشید می گردد. کپلر نشان داد که اگر مدار سیارات را در بیضیهایی بدور خورشید در نظر بگیریم مدل دقیقتری از موقعیت سیارات خواهیم داشت. در قرن بعد، فیزیک نیوتنی به طور قطع نشان داد که جرم سنگین تر باید در مرکز باشد و اجرام سبکتر به دور آن بگردند.
  6. 6. دوره کیهانی در این دوره اشکار شد که کهکشانی که ستار ههایی مثل خورشید ما به آن تعلق دارد فقط یکی از کهکشا نهای بسیاری است که برخی بزرگتر از کهکشان ما و بعضی کوچک ترند. بخشی از تحقیقات نجومی یک قرن اخیر به این کوشش اختصاص از جهان » کامل « داشته است که تصویری به دست اوریم. تلسکو پهای نوری بزرگتر و نیز تلسکو پهای رادیویی عظیم برای کمک به این تحقیقات ساخته شده اند. نابغه نظری بزرگی که در ذهن عامه مردم بیش از همه با این دوره ارتباط داده می شود، دکتر البرت اینشتاین فقید ) ۱۹۵۵-۱۸۷۹ ) است )هر چند که او در درجه اول یک فیزیکدان و ریاضی بود(. کیهان شناسی و اختر فیزیک سخت به نظریه نسبیت او متکی اند. در این دوره نجومی است که ما زندگی می کنیم و تاپایان ان راه درازی در پیش است.
  7. 7. نجوم باستان • آثار مشاهدات آسمان حتی از دوران ما قبل تاریخ ، یعنی قبل از آغاز ثبت رخدادها بر جای مانده است. • انسانهای نخستین با شکار و جمع آوری گیاهان امرار معاش می کردند. اگر چه بقایای اندکی از این جوامع باستانی بر جای مانده ، ولی بی تردید آنها بازگشت ادواری فصول و الگوهای نا متغیر ستارگان را مشاهده کرده اند. انسانها تقریبا در 9 هزار سال قبل از میلاد در جوامع زراعی ساکن شدند. دو فرهنگی که در ابتدا پیدایش یافتند عبارت بودند از مصریان در آفریقا و بابلیان در غرب آسیا ، برای هر دو تعیین زمان جهت سازماندهی به زندگی مذهبی و اقتصادی ضروری بود و آنها با حرکات ماه و خورشید تقویم ابداع کردند. این تقویم ها بر پایه سال شمسی یا سال قمری استوار بودند. • مردمان اولیه از آسمان به عنوان قطب نما ، ساعت و تقویم استفاده می کردند. طلوع و غروب خورشید به ترتیب نمایانگر شرق و غرب بودند. صورتهای کره ماه ، یک ماه را معین می نمود و ماه به همراه حرکت سالنه خورشید در آسمان تقویم را پدید آورند. با شروع تبادلت تجاری میان فرهنگها ، موقعیت ستارگان برای راهنمایی دریانوردان بکار گرفته شد.
  8. 8. بابلیان : بابلیان تقویمشان را از روی رصد ماه که چرخه اش 29.5 روز طول م یکشد، ابداع کردند. تقویمهای بابلی که احتمالا نخستین بار در سال 3 هزار قبل از میلاد پدید آمدند، بر اساس 12 ماه قمری بودند. بعد از هر دوره 29 روزه ، دوره ای 30 روزه قرار داشت، در نتیجه سال قمری 354 روز بود. برای مساوی نمودن سال قمری و شمسی، که تغییر فصول را کنترل می کرد هر چند سال یکبار چند ماه دیگر به تقویم اضافه می شد. بابلیان معتقد بودند که خدایان ، خورشید ، ماه ، سیارات و ستارگان را در آسمان قرار داده اند و به دقت بر آنها نظارت م یکنند. آنها دریافتند که سیارات در پهنه معینی از آسمان حرکت م یکنند که به برج فلکی معروفند و الگوهای ستارگان این پهنه را به صور فلکی تقسیم نمودند. آنها همچنین مشاهدات خود را از کسوفها ، شهابها ، ستارگان دنباله دار ثبت کردند. این لوح رسی بابلی به قرن ششم قبل از میلاد تعلق دارد و مشاهدات نجومی قرون پیش از خود را ثبت کرده است.
  9. 9. مصریان : مصریان باستان توجه اندکی به حرکات سیارات داشتند و از ستاره شناسی تنها برای تعیین زمان استفاده می کردند. آنها اولین مردمانی بودند که تقویمی مبتنی بر سال شمسی ابداع نمودند. آن سال با طغیان رود نیل آغاز م یشد که رخدادی سالیانه بود و برای جوامع زراعی مجاور کرانه اش اهمیتی حیاتی داشت. این طغیان با طلوع صبحدم ستاره شعرای یمانی ، درخشانترین ستاره آسمان ، مقارن بود.
  10. 10. ارتباط اهرام مصر با صورت های فلکی آسمان معماری اهرام مصر و ارتباط آن با صورت های فلکی آسمان معماری اهرام جیزه به گونه ای شگفت انگیز است که هنوز هم دانشمندان بر روی نحوه ساخت این بنا به اتفاق نظر نرسیدند ولی آنچه که مسلم است ارتباط کلیه هرم های موجود در مصر با صور فلکی و ستارگان راه شیری (orion) است که در این نقشه به صورت زیبا پیداست. مراکز A ، B ، C و D قبلا هرم هایی بودنند که تخریب شده اند ولی بقایای آن ها باقی مانده است . این معماران نه تنها برای صور فلکی و ریاضیات احترام ویژه ای قائل بودند بلکه دقت عمل فوق العاده ای نیز داشتند. در دیواره های هرم سوراخ هایی وجود داشته که در زمان هایی خاص با ستارگان خاصی در صور فلکی مشخص در ارتباط بوده.
  11. 11. ییوونناناینایانن التفهیم بیرونی یونانیا ن در شمار نخستی ن اقوام ی بودند ک ه ب ه جستتتیو ضوحتتیم ی م وتتی و روشتت ن برا پدید هها طبیع ی برآمدند. آراء یونانیا ن : افلاطو ن، فیلسو ف یونان ی قر ن چهار م پیش از میلاد، مستال ها بترا ضوحتی ح ترکا هتا آستتمان ی وحتت ر کتترد. او م یگفتت ا: ستتتارگا ن نمای تتد موجتتوداغ ضنییرناپتتجیر و جاودانتت ه هست د با سرعا یک واخ ا و در کتاملترین و م ظ مضری ن مسیرها در آسما ن، بت ه دورزمتی ن م یگردند. ضوجی ه افلاطتو ن مب ت ی بتر ای کت ه ضمام ی ستارگا ن و سیارا غ باید در مستیرهای ی دایر ه وار )چو ن دایر ه کاملتری ن شکل اس ا( ب ه دور زمی ن بچرختد، بت ه متد غ 2 هتاار ستا مهمترین مساله در نیو م باقی ماند.
  12. 12. چینی ها: قدمت اختر شناسی چینی به 4 هزار سال قبل از میلاد باز م یگردد و چینی ها متقاعد شدند که حرکات خورشید ، ماه و سیارات راهنمای پیشگویی آینده هستند. آنها به دقت آسمان را رصد نمودند و امروزه یاد داشتهای آنها درباره ستارگان دنباله دار و ابرنواخترها برای اخترشناسان کاربرد قابل ملاحظ های دارد. آنها توجه خاصی به کسوف مبذول داشتند و می پنداشتند که بد یمن است. آنها تصور می نمودند که کسوف بر اثر خورده شدن خورشید توسط اژده ها ایجاد م یشود و در خلال کسوف به خیابانها می ریختند تا با کوبیدن قابلمه و ماهی تابه آن جانور را فراری بدهند.
  13. 13. مایاها: مایایی ها در خلال سالهای 2 هزار قبل از میلاد و 900 میلادی ساکن آمریکای جنوبی بودند، معتقد بودند که سیارات و ستارگان خدایانند. آنها برای رصد حرکات متغیر اجرام سماوی اهرامی بنا نهادند و تقویم شمسی دقیقی وضع نمودند. آنها همچنین با محاسباتی وقوع خسوف و کسوف را پیش بینی م یکردند. مایاها یک تقویم خورشیدی دقیق و حرفه ای داشتند اما پیش ازآن یک تقویم مقدس نیزداشتند... وقتی شما یک نسبت بین این دو گاهشمار مهم میگیرید به عدد 365.2422 روز در هر سال میرسید !!!
  14. 14. چگونه ممکن است که اقوام مایا در ان دوران بدونند زمین گرد است ؟؟؟؟؟؟؟انها یک تمدن بسیار پیشرفته بودند با سازه های فوق العاده و یک تقویم بسیار دعالی و عجیب .... انها میدانستند سال زهره 585 ر.ز و سال زمین 365 اما چگونه ؟ تصور ما انسانهای امروزی از انسانهای هزاران سال قبل اینه که در غار نشستند یا با نیزه مشغول شکار هستند و با برگ خودشان را میپوشانند ..این چطور ممکن است از چنین علم هایی برخوردار باشند ؟ مایا ها محاسباتی انجام دادند که میتواند تا 65 میلیون سال دیگه پا برجا باشد. طبق برخی لوح ها آنها به همراه خدایان )فرازمینی ها ( برده شدند !!! رصدخانه چیچن ایتزا
  15. 15. آتشکده زرتشتیان یا رصدخانه منجمان نجوم ایران قبل از اسلام: عقاید نجومی ایرانیان باستان، متاثر از دو مکتب بوده است: یکی اوستایی که با دین آمیخته بود، و دیگری که ساختاری نسبتا علمی داشت و در دوره های بعدی به ویژه ساسانیان از علوم یونانی تاثیر گرفت. اساس نجوم زرتشتی یا اوستایی احتمال به پیش از هخامنشیان باز می گردد، زیرا در نجوم اوستایی، ماه درصورت فلکی دورتر از ثوابت قرار دارد، در حالی که ایرانیان در دوره هخامنشیان با نجوم بابلی آشنا بودندو بعید است که در این دوره چنین فرض خطایی را مطرح کرده باشند. ایرانیان باستان، فلکی را برای ستارگان ثابت در نظر می گرفتند و آن را به دوازده قسمت تقسیم می کردند. مجموع ستارگان این فلک را اویابانیک می نامیدند. بعدها در نجوم دوره اسلامی این نام به صورت تحریف شده بیابانی به کار می رفت. ایرانیان باستان، ستارگان بزرگ را به حجم یک سنگ خارای بزرگ و متوسط ها را به بزرگی یک چرخ می دانستند. به عقیده آنها ماه به بزرگی یک میدان اسب دوانی و خورشید به بزرگی ولیت ایران ویج خاستگاه آریاییان بود. هم چنین در ایران باستان سه ستاره و یک صورت فلکی به منزله چهار سپاهبد مورد توجه بودند. تیشتر )شعرای یمانی( سپاهبد مشرق، سدویس )قلب العقرب یا به عقیده برخی، دبران( سپاهبد جنوب، ونند )نسرواقع( سپاهبد مغرب، هفت اورنگ) صورت فلکی دب اکبر ( سپاهبد شمال و میخ گاه) که آن را سمت الراس یا برخی دیگر ستاره قطبی دانسته اند( سپهسالر است. در دوره ساسانیان، ایرانیان با نجوم هندی و یونانی آشنا بودند و در زمان اردشیر و شاپور اول کتاب معروف دورینوس و بطلمیوس از یونانی به فارسی ترجمه شدند.
  16. 16. نجوم ایران بعد از ورود اسلام: ریشه علم نجوم در ایران بعد از اسلام به سابقه آن در پیش از اسلام باز مي گردد. پس از این که مسلمانان ایران را فتح کردند، با سنت نجومی ایران آشنا شدند. این علم در قرون اولیه اسلامي با ترجمه كتب ایران ي، هندي و یوناني به عربي بتدریج رون ق گرفت . آغاز پیشرفت علم نجوم در جهان اسلام در قرن دوم هجري قمري و بر اثر حمایت هاي منصور و مأمون خلفاي عباسي بود. متاسفانه امروزه اسناد و مدارک روشن و مبسوطی درباره ماهیت نجوم ایران پیش از اسلام و چونگی تاثیر آن بر نجوم دوره اسلامی در دست نیست. اما بی تردید نجوم دوره اسلامی متاثر از نجوم ایرانی بوده است، زیرا اخترشناسان ایرانی از مهم ترین پایه گذاران نجوم دوره اسلامی بودند، و برخی از قدیمی ترین منجمان دوره اسلامی همچون نوبخت و عمربن فرخان طبری ایرانی بودند. از این گذشته نشانه های این تاثیر دست کم در واژه های فارسی متعددی- مانند زیج) معرب زیگ(، هیلاج، کدخدا) معرب کدخداه( و جانبختان- که به نجوم و احکام نجوم دوره اسلامی راه یافتند، مشخصاست.
  17. 17. خوارزخموا یر زمی: أبو عبد الله محمد بن موسی الخوارزمی زادروز قبل از ۱۸۵ قمری) 780 میلادی( محل تولد: خوارزم)ازبکستان کنونی( درگذشت پس از ۲۳۳ قمری، ۸۵۰ میلادی محل زندگی: خراسان پیشه: فیلسوف و منجم و ریاضیدان و جغرافی دان و مورخ سا لهای فعالیت: اواخر سدهٔ دوم و اوایل سدهٔ سوم قمری لقب: شیخ الرئیس دوره: عباسیان دین: اسلام مذهب: ا هل تسنن یک موضوع تاریخی را امروزه نمی توان انکار کرد و آن این است که محمد بن موسی خوارزمی، معلم واقعی ملل اروپایی جدید در علم جبر بوده است.
  18. 18. ابن هیثم متولد: ۳۵۴ )قمری( بصره مرگ: ۴۳۰ )قمری( قاهره رشته فعالیت: ریاض یدان، فیزی کدان، نورشناس دین: اسلام اِبْنِ هِیْثَم، ابوعلی حسن بن حسن بن هیثم مهندس اهوازی، در باختر در نوشته های لتینی سده های میانه به آونتان یا آوناتهان و بیشتر به آلهازن ( Alhazen ( شناخته می شود، از دانشمندان سرشناس ایرانی و اولین دانشمند فیزیک نور در جهان است که در زمینه شناخت نور و قانون های شکست و بازتاب آن نقش مهمی ایفا کرده است. شرح اصول اتاقک تاریک و اختراع ذره بین از کارهای برجسته این دانشمند ایرانی و مسلمان است که منجر به ساخت دوربین عکاسی گردید. ابن هیثم با معیار متعارف اندازه گیری طول در زمان خود، که واحد ذرع بود، سرعت نور و دور کره زمین را اندازه گرفت. به دید برخی پژوهشگران ابن هیثم نخستین دانشمند جهان است که سرعت صوت را محاسبه کرد هاست.
  19. 19. غیاث الدین جمشید کاشانی
  20. 20. ابوریحان بیرونی ابوریحان بیرونی
  21. 21. خواجه نصیر الدین طوسی
  22. 22. شیخ بهایی خیام

×