Jan Beleyn                             m.m.v.                          Meindert Gees                               Gent   ...
Verwelkoming• Inleiding en voorstelling• Doel en opzet van deze opleiding• Bundel?
Outline: capita selecta• Stand van zaken inzake de verjaring van bouwmisdrijven (en de  publieke herstelvordering): verjar...
Verjaring anno 2012
Verjaring anno 2012• Kort eerst de “basics”   – stedenbouwmisdrijven zijn wanbedrijven   – in principe een verjaringstermi...
Verjaring anno 2012• Duidelijkheid vóór het decreet van 4 juni 2003    – het strafbare feit van instandhouding van stedenb...
Verjaring anno 2012• Het Verjaringsdecreet van 4 juni 2003    – artikel 146, derde lid DRO: “De strafsanctie voor het inst...
Verjaring anno 2012• Toch rechtsonzekerheid na het Verjaringsdecreet van 4 juni 2003   – allerlei grondwettigheidsprobleme...
Verjaring anno 2012• Doelstelling VCRO: (nog maar eens) rechtszekerheid en billijkheid• Hoe? Interpretatieve bepaling (dec...
Verjaring anno 2012  • Hoe? Nieuwe verjaringsregeling voor de publieke herstelvorderingRuimtelijk kwetsbaar gebied        ...
Verjaring anno 2012• Hoe? Overgangsbepaling voor de nieuwe verjaringsregels   – nieuwe termijnen gelden slechts vanaf 1 se...
Verjaring anno 2012• Maar ... de administratie en rechtspraak volgen niet onmiddellijk…• Sleutel: artikel 26 V.T.Sv• Het g...
Verjaring anno 2012• Het “gewoontemisdrijf”?   – miskenning van artikel 4.2.5° VCRO is een gewoontemisdrijf dat wordt     ...
Verjaring anno 2012• Het “gebruiksmisdrijf” of “voortzettingsmisdrijf”?    – stelling VANSANT (TMR 2010/6)    – het actief...
Verjaring anno 2012• Het “gebruiksmisdrijf” of “voortzettingsmisdrijf”?    – “[…] Anders dan het plegen of het voortzetten...
Verjaring anno 2012• Eenheid van opzet:   – artikel 65 Strafwetboek   – wanneer is sprake van “eenheid van opzet”?
Verjaring anno 2012•   Rechtszekerheid: hoegenaamd niet•   Verschil tussen handhavingstheorie en handhavingspraktijk•   Qu...
RvVb anno 2012
RvVb anno 2012• Kort eerst de basics:   – met de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (Decreet van 27 maart 2009) werd     d...
RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake hoedanigheid   – opvallendste tendensen: RvVb sluit aan bij het formalisme van de Raad ...
RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake de ontvankelijkheid   – opvallendste tendensen: veel onontvankelijkheden en een grondig...
RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake de ontvankelijkheid   – BELANG: beperkte betwistingsmogelijkheid voor deputatie na ontv...
RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake het MTHEN   –   opvallendste tendens: het MTHEN wordt bijna nooit aanvaard!   –   basis...
RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake ambtshalve middelen   – opvallendste tendens: veel ambtshalve middelen   – eerder voora...
RvVb anno 2012• Varia   –   impliciete verzaking (A/2010/0033)   –   bij expliciete verzaking / nieuwe vergunning toch ver...
RvVb anno 2012• Gevoelig punt: snelheid van de procedures   – de RvVb is opgericht (en werd verantwoordbaar geacht) om tot...
RvVb de lege ferenda• Voorstel van decreet van 29 februari 2012   –   invoering van een “bestuurlijke lus”   –   invoering...
Watertoets anno 2012
Watertoets anno 2012• Kort eerst de “basics”:    – watertoets ingevoerd bij decreet van 18 juli 2003 betreffende het integ...
Watertoets anno 2012• Eerste wijziging: uitbreiding van toepassingsgebied   – wanneer dient tot een watertoets overgegaan ...
Watertoets anno 2012• Tweede wijziging: beoordelingsschema’s worden vervangen door  een verplichte adviesvraag bij vergunn...
Watertoets anno 2012• Derde wijziging: een meer uitgebreide waterparagraaf   – wat moet de “waterparagraaf” allemaal bevat...
Watertoets anno 2012• Vierde wijziging: geactualiseerde kaart van overstromingsgevoelige  gebieden
Watertoets anno 2012• Vijfde wijziging: richtlijnen en vernieuwde internettoepassing
Vragen• Fire away…
GegevensJan Beleyn (met medewerking van Meindert Gees)jbeleyn@publius.bePUBLIUS advocatenPres. Kennedypark 6/24 8500 Kortr...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

De vlaamse ruimtelijke ordening 2012: capita selecta (Publius)

1,210 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,210
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

De vlaamse ruimtelijke ordening 2012: capita selecta (Publius)

  1. 1. Jan Beleyn m.m.v. Meindert Gees Gent 17 april 2012De Vlaamse ruimtelijke ordening in 2012: capita selecta
  2. 2. Verwelkoming• Inleiding en voorstelling• Doel en opzet van deze opleiding• Bundel?
  3. 3. Outline: capita selecta• Stand van zaken inzake de verjaring van bouwmisdrijven (en de publieke herstelvordering): verjaren stedenbouwkundige misdrijven nu of niet?• De Raad voor Vergunningsbetwistingen: tendensen in de eerste rechtspraak?• De ‘watertoets bis’: beter dan de eerste watertoets?
  4. 4. Verjaring anno 2012
  5. 5. Verjaring anno 2012• Kort eerst de “basics” – stedenbouwmisdrijven zijn wanbedrijven – in principe een verjaringstermijn van 5 jaar, maar mogelijke stuitings- of schorsingsdaden – verschillend aanvangspunt van de verjaring – de publieke en de private herstelvordering – de herstelvordering kan niet verjaren voor de strafvordering (artikel 26 V.T.Sv)
  6. 6. Verjaring anno 2012• Duidelijkheid vóór het decreet van 4 juni 2003 – het strafbare feit van instandhouding van stedenbouwkundige overtredingen was een voortdurend misdrijf. Samen met het aflopende misdrijf was er een voortgezet misdrijf. Dit alles belemmerde – enkele nuances daargelaten - de verjaring van stedenbouwmisdrijven en – door toepassing van de regel van artikel 26 V.T.Sv – ook de verjaring van de daarop geënte herstelvorderingen – ongeacht wanneer het primaire misdrijf plaats vond kon (bijna) nog steeds het herstel gevorderd worden voor de burgerlijke rechtbank of strafrechtbank
  7. 7. Verjaring anno 2012• Het Verjaringsdecreet van 4 juni 2003 – artikel 146, derde lid DRO: “De strafsanctie voor het instandhouden van inbreuken, bedoeld in het eerste lid, 1°, 2°, 3°, 6° en 7°, geldt niet voorzover de handelingen, werken, wijzigingen of het strijdige gebruik niet gelegen zijn in de ruimtelijk kwetsbare gebieden, voorzover ze geen onaanvaardbare stedenbouwkundige hinder veroorzaken voor de omwonenden of voorzover ze geen ernstige inbreuk vormen op de essentiële stedenbouwkundige voorschriften inzake de bestemming krachtens het ruimtelijk uitvoeringsplan of plan van aanleg”• Doelstelling: het creëren van rechtszekerheid (+ billijkheid)
  8. 8. Verjaring anno 2012• Toch rechtsonzekerheid na het Verjaringsdecreet van 4 juni 2003 – allerlei grondwettigheidsproblemen (Arbitragehof nr. 136/2004, 22 juli 2004, Cass. 23 november 2004, P.04.1032.N en Arbitragehof nr. 14/2005, 19 juni 2005). Van het derde lid van artikel 146 DRO bleef over: “de strafsanctie geldt niet voor de instandhouding […] voor zover de handelingen, werken, wijzigingen of het strijdige gebruik […] niet gelegen zijn in de ruimtelijk kwetsbare gebieden” – decriminalisering of strafuitsluitingsgrond? – quid landschappelijk waardevol agrarisch gebied?
  9. 9. Verjaring anno 2012• Doelstelling VCRO: (nog maar eens) rechtszekerheid en billijkheid• Hoe? Interpretatieve bepaling (decriminalisering) – artikel 6.1.1, derde lid, ingevoegd bij decreet van 4 juni 2003 en gedeeltelijk vernietigd bij arrest nr. 14/2005 van 19 januari 2005 van het Grondwettelijk Hof, wordt geïnterpreteerd als volgt: “deze bepaling heft de strafbaarstelling van de vermelde stedenbouwmisdrijven op” (6.1.2 VCRO) – aldus: sinds 22 augustus 2003 is instandhouding buiten ruimtelijk kwetsbaar gebied niet langer een misdrijf – geen publieke herstelvordering meer gegrond op (het eerdere) strafbare feit van instandhouding, tenzij in ruimtelijk kwetsbaar gebied (artikel 6.1.1, vierde lid VCRO)
  10. 10. Verjaring anno 2012 • Hoe? Nieuwe verjaringsregeling voor de publieke herstelvorderingRuimtelijk kwetsbaar gebied 10 jaar vanaf de dag van het misdrijf Instandhouden blijft strafbaarOpenruimtegebied 10 jaar vanaf de dag van het misdrijf Instandhouden is niet strafbaarBuiten ruimtelijk kwetsbaar en buiten 5 jaar vanaf de dag van het misdrijf Instandhouden is niet strafbaaropenruimtegebied Zonder afbreuk aan de gemeenrechtelijke stuitings- of schorsingsgronden of artikel 26 V.T.Sv.
  11. 11. Verjaring anno 2012• Hoe? Overgangsbepaling voor de nieuwe verjaringsregels – nieuwe termijnen gelden slechts vanaf 1 september 2009 – artikel 7.7.4 VCRO: “De totale duur van de verjaringstermijn mag evenwel niet meer bedragen dan de termijnen vermeld in artikel 2262bis, §1, tweede en derde van het Burgerlijk Wetboek (5-20 jaar) indien het recht om de herstelvordering in te stellen ontstaan is vóór 1 september 2009”• Hoe? Nieuwe lijst van ruimtelijk kwetsbare gebieden – artikel 1.1.2,10° VCRO: LWA is geen ruimtelijk kwetsbaar gebied• Nieuwe verjaringsregel werd (dit keer wel) grondwettig bevonden – GwH nr. 94/2010, 29 juli 2010
  12. 12. Verjaring anno 2012• Maar ... de administratie en rechtspraak volgen niet onmiddellijk…• Sleutel: artikel 26 V.T.Sv• Het gewoontemisdrijf• Het gebruiksmisdrijf of voortzettingsmisdrijf?• Eenheid van opzet
  13. 13. Verjaring anno 2012• Het “gewoontemisdrijf”? – miskenning van artikel 4.2.5° VCRO is een gewoontemisdrijf dat wordt voortgezet in de zin van artikel 6.1.1, eerste lid VCRO – wat is een “gewoontemisdrijf”? – resultaat: verjaring kan geen aanvang nemen – na eerdere betwisting in lagere rechtspraak het “Sinterklaasarrest” van het Hof van Cassatie van 6 december 2011 (P.11.0599) – in alle gevallen?
  14. 14. Verjaring anno 2012• Het “gebruiksmisdrijf” of “voortzettingsmisdrijf”? – stelling VANSANT (TMR 2010/6) – het actief gebruiken of voortzetten is te onderscheiden van het (louter) passief instandhouden van bouwinbreuken? – Hof van Beroep Gent, 9de kamer, 2006/AR/771, 9 maart 2012: “Het wetens en willens gebruiken van een wederrechtelijk bouwwerk valt eveneens onder instandhouding, hetgeen thans gedepenaliseerd is” – Cass. 10 januari 2012 (P.11/0843.N/1): “Het na 1 mei 2000 aanhoudend gebruik van een constructie in strijd met de gewestplanbestemming waarbij het misdrijf zelf voortduurt of wordt voortgezet (…) maakt geen zelfstandig misdrijf uit maar is strafbaar krachtens artikel 146, eerste lid, 6° Stedenbouwdecreet 1999, en, sinds 1 september 2009, krachtens artikel 6.1.1, eerste lid 6° VCRO, die zowel het plegen, het voortzetten als het in stand houden van een inbreuk op de nog van kracht zijnde plannen van aanleg strafbaar stellen”
  15. 15. Verjaring anno 2012• Het “gebruiksmisdrijf” of “voortzettingsmisdrijf”? – “[…] Anders dan het plegen of het voortzetten van de inbreuk op een bestemmingsvoorschrift door een daarmee strijdig gebruik, die het stellen van één of meerdere zowel positieve als aflopende handelingen van gebruik veronderstellen, vormt de instandhouding één voortdurend misdrijf van behoud van de delictuele toestand van gebruik die ten gevolge van voormelde positieve handelingen is ontstaan en waaraan de dader geen einde stelt. De voltooiing van het plegen of het voortzetten van het strijdige gebruik door het beëindigen van voormelde positieve handelingen sluit het voortbestaan ven een met het bestemmingsvoorschrift strijdige toestand die door dit gebruik is ontstaan, niet uit”. – Cass. 17 januari 2012 (P.11.0971.N/1)
  16. 16. Verjaring anno 2012• Eenheid van opzet: – artikel 65 Strafwetboek – wanneer is sprake van “eenheid van opzet”?
  17. 17. Verjaring anno 2012• Rechtszekerheid: hoegenaamd niet• Verschil tussen handhavingstheorie en handhavingspraktijk• Quid nieuwe verjaringsregeling?• Oplossingen?
  18. 18. RvVb anno 2012
  19. 19. RvVb anno 2012• Kort eerst de basics: – met de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (Decreet van 27 maart 2009) werd de RvVb ingevoerd als opvolger van de Raad van State in het “vergunningen- contentieux” – Vlaams administratief rechtscollege (GwH 27 januari 2011, 8/2011) – doet uitspraak over vergunningsbeslissingen – validatiebeslissingen (vooralsnog theorie) en registratiebeslissingen – de RvVb is operationeel sinds 1 december 2009
  20. 20. RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake hoedanigheid – opvallendste tendensen: RvVb sluit aan bij het formalisme van de Raad van State en werkt volgens de nieuwe terminologie van de VCRO – rechtspersonen (A/2010/0043 – A/2012/0051) – CBS vs. gemeente / stad (S/2011/0040 – A/2011/0066) – buurtcomité vs. natuurlijke persoon (A/2011/0034) – GSA vs. Vlaams Gewest (S/2011/0097) – Gewestelijke erfgoedambtenaar (A/2011/0186) – VME (A/2012/0031)
  21. 21. RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake de ontvankelijkheid – opvallendste tendensen: veel onontvankelijkheden en een grondig nazicht inzake het belang – taxipost (S/2011/0013) – registratie omvat geen ontvankelijkheidsbeoordeling (A/2010/0045) – afdoende omschrijving geschonden geachte rechtsregels in middel (A/2010/0024 - S/2012/0005) – eerst mogelijke datum van aanplakking (A/2010/0011) – BELANG: een “potentieel belang” volstaat (A/2011/0126)? – BELANG moet actueel blijven (A/2011/0075) – BELANG: enkel met wat in verzoekschrift staat kan rekening gehouden worden (A/2011/0079). Wel kan het belang uit het volledige verzoekschrift gehaald worden (A/2011/0107) – BELANG: louter nabuurschap volstaat niet voor een derde (S/2011/0079) – BELANG: CBS behoudt belang indien zij zelf geen beslissing neemt (A/2011/0150)
  22. 22. RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake de ontvankelijkheid – BELANG: beperkte betwistingsmogelijkheid voor deputatie na ontvankelijk administratief beroep (S/2011/0048) – BELANG: geen belang voor opvolger van de vergunning (A/2011/0159)
  23. 23. RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake het MTHEN – opvallendste tendens: het MTHEN wordt bijna nooit aanvaard! – basis: op de leest van de Raad van State (S/2010/0003) – enkel met het inleidend verzoekschrift wordt rekening gehouden (S/2010/0066) – enkel met een volledig MTHEN wordt rekening gehouden (S/2010/0021) – niet wanneer tussenkomende partij verzaakt aan uitvoering (S/2010/0014) – niet bij onvolledige koppeling met MV (S/2010/0065) – wanneer wel MV voorligt: geen hinder (S/2012/0031) – niet bij regularisatievergunningen (S/2010/0054) – (quasi) niet bij overheden (S/2010/0036) – enkel wanneer bijzonder gestoffeerd en gedetailleerd! – wel schorsing (voorbeelden: S/2011/0167 - S/2012/0020 – S/2012/0060)
  24. 24. RvVb anno 2012• Rechtspraak inzake ambtshalve middelen – opvallendste tendens: veel ambtshalve middelen – eerder vooral inzake hoedanigheid – recenter: motivering in functie van het verslag van de PSA (S/2011/0012 – A/2011/0009 – A/2011/0178) – ook: motivering beschikkend gedeelte beslissingen deputatie (A/2010/0046)
  25. 25. RvVb anno 2012• Varia – impliciete verzaking (A/2010/0033) – bij expliciete verzaking / nieuwe vergunning toch vernietiging (A/2010/0004) – kosten ten laste van de deputatie (A/2011/0032) – …
  26. 26. RvVb anno 2012• Gevoelig punt: snelheid van de procedures – de RvVb is opgericht (en werd verantwoordbaar geacht) om tot een snellere beslissing te komen (Parl. St. Vl. P 2008-2008, 2011/1, p. 204-205) – RvVb was in het begin “slachtoffer van eigen succes” – LIFO? – nu toch een verbetering merkbaar
  27. 27. RvVb de lege ferenda• Voorstel van decreet van 29 februari 2012 – invoering van een “bestuurlijke lus” – invoering van bemiddelingsmogelijkheden – nadere uitwerking van de vordering tot schorsing – invoering van een “vereenvoudigde behandeling” – geldboete wegens een kennelijk onrechtmatig beroep – mogelijkheid om aanvullende personeelsleden aan te stellen – periodieke evaluatie van de raadsleden
  28. 28. Watertoets anno 2012
  29. 29. Watertoets anno 2012• Kort eerst de “basics”: – watertoets ingevoerd bij decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid (artikel 8 DIW) – verdere uitwerking bij Besluit van de Vlaamse regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van nadere regels voor de adviesprocedure bij de watertoets, vermeld in artikel 8 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid – vaak gehoorde kritiek: te complex en niet adequaat (enkele voorbeelden) – nu o.m. een aangepast Besluit van de Vlaamse regering van 20 juli 2006 tot vaststelling van de nadere regels voor de toepassing van de watertoets (wijzigingsbesluit van 14 oktober 2011) – inwerkingtreding van de “watertoets bis”: 1 maart 2012
  30. 30. Watertoets anno 2012• Eerste wijziging: uitbreiding van toepassingsgebied – wanneer dient tot een watertoets overgegaan te worden? – oude regeling: zekere vergunningen, plannen en programma’s zoals opgesomd in artikel 8, §5 DIW. Ook bij stedenbouwkundige attesten of planologische attesten (artikel 8,§1 laatste lid DIW) – nieuwe regeling: het bestaande lijstje wordt aangevuld met andere vergunningen, programma’s en plannen die onderworpen zijn aan de watertoets “voor zover het voorwerp van de betrokken vergunningen of voor zover de realisatie van het plan of programma (of deel ervan) een schadelijk effect kan veroorzaken” (nu bijlage 2 bij het Watertoetsbesluit). Meldingsplichtige werken worden uitdrukkelijk uitgesloten
  31. 31. Watertoets anno 2012• Tweede wijziging: beoordelingsschema’s worden vervangen door een verplichte adviesvraag bij vergunningverlening – hoe wordt de watertoets uitgevoerd? – oude regeling: diverse, eerder complexe, beoordelingsschema’s naargelang het soort werken – nieuwe regeling: ook in de nieuwe regeling blijft er een voorafgaande toets (kunnen er überhaupt schadelijke effecten zijn?). Bij die analyse moet nu soms verplicht een wateradvies gevraagd worden (artikel 3 Watertoetsbesluit). Het betreft nog steeds een niet-bindend advies. Het advies moet tevens uitgebreider zijn, want moet tevens bevatten: “de inachtneming bij de beoordeling en het voorstel (van voorwaarden en maatregelen om de schadelijke effecten te voorkomen / herstellen / beperken / compenseren) van de relevante doelstellingen en beginselen, vermeld in artikel 5, 6 en 7 van het decreet “ (artikel 7 Watertoetsbesluit)
  32. 32. Watertoets anno 2012• Derde wijziging: een meer uitgebreide waterparagraaf – wat moet de “waterparagraaf” allemaal bevatten? – oude regeling: o.m. “een toetsing van de beoordeling van de vergunnings- plichtige activiteit en de opgelegde voorwaarden en maatregelen aan de doelstellingen bepaald in artikel 5 van het decreet” – nieuwe regeling: o.m. “de inachtneming van de relevante doelstellingen en beginselen, vermeld in artikel 5,6 en 7 van het decreet bij de beoordeling van de vergunningsplichtige activiteit en de opgelegde voorwaarden en maatregelen”
  33. 33. Watertoets anno 2012• Vierde wijziging: geactualiseerde kaart van overstromingsgevoelige gebieden
  34. 34. Watertoets anno 2012• Vijfde wijziging: richtlijnen en vernieuwde internettoepassing
  35. 35. Vragen• Fire away…
  36. 36. GegevensJan Beleyn (met medewerking van Meindert Gees)jbeleyn@publius.bePUBLIUS advocatenPres. Kennedypark 6/24 8500 Kortrijk Belgiumt +32 (0)56 74 56 00 f +32 (0)56 74 56 01www.publius.be

×