Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Bu sununun hazırlanmasında;
Prof.Dr. Ali YILMAZ’ın, Prof.Dr. Kadir DİRİK’in sunularından ve Yrd.Doç.Dr. T.Fikret SEZEN’in ...
JEOLOJİK YAŞ, İSTİF VE JEOLOJİK
İLİŞKİLER
Yeryüzünde görülen her kayanın bir oluşum yaşı
vardır.
Çeşitli yaşlarda olan kay...
JEOLOJİK TAKVİM
• Zaman, uzunluk, ağırlık ve konumun ( mekanın )
dışında ve evrenin ilk bakışta maddi olmayan bir
boyutudu...
Döngüsel sistem
• Zaman içinde yinelenen olaylara dayanır. Örneğin
gündüz-gece, ayın evreleri, Dünya’nın Güneş’in
etrafınd...
Doğrusal sistem
• Doğrusal sistem, insani kültürün bir parçası olarak
tanımlanmıştır. Buna göre önemli ve unutulmayan
olay...
JEOLOJİK YAŞ
• Günümüzde, Dünya’nın kendi ekseni etrafında
dönmesi bir gün, Dünya’nın Güneş etrafında dönmesi
ise bir yıl,...
Açıklama :
Eon: Çok uzun zaman, sonsuzluk, ebediyet, evrenin yaşı
Era: Devir, çağ, çığır, tarih başlangıcı, tarihsel dönem...
Yer’in oluşumu ile ilgili evreler, “Jeolojik zaman”’a bağlı olarak ve Zamanın
döngülü ve çizgisel yapısı birlikte değerlen...
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Jeolojik süreç boyunca çok sayıda katmanlar
üst üste gelerek bir istif meydana getirirler.
Dolayısıyla, istif geniş anlamı...
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Genel kurala göre, normal (tektonik olmayan) bir ilişkide üstte yer alan
çökel bir istif, altındaki çökel istiflerden daha...
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Göreceli yaş ilişkisi, jeolojik olayların gerçekleşme (oluşum)
sırasına göre bağıl olarak öncelik-sonralık ifadesidir
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bir dikme kesit (İstif) örneği (MTA, 1974).
Kesitlerde kullanılan kayatürü işaretleri (MTA, 1974).
Çeşitli coğrafik ortamlarda oluşan ve aynı yaşta katmanların
birbirleri ile karşılaştırılması
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Yer’in tarihinde çeşitli devirler boyunca yaşamış karakteristik olan başlıca
fosil grupları. Siyah sütunlar, fosilin karak...
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
İSTİF VE JEOLOJİK İLİŞKİLER
• Jeolojik süreç boyunca manto üzerindeki
karalar, zamanla alçalarak veya yükselerek
denizin k...
Denizin herhangi bir biçimde karaya doğru ilerlemesine
trangresyon ve bu sırada meydana gelen oluşuklara
transgresif dizi ...
uyumsuzluk (unconformity)
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
uyumsuzluk (unconformity)
Denizin herhangi bir biçimde geriye doğru çekilmesine
regresyon ve meydana gelen oluşuklara regresif dizi
denir.
Bu dizi, ...
Bir istif içinde
katmanlar uyumlu ise
ve çökelmede bir
boşluk yoksa,
katmanlar uyumlu
(concordance), bir yapı
sunarlar.
çö...
Trangresyon ve regresyon olayları sonucunda
meydana gelen istifler birleşerek tam bir istif
(kat) meydana getirirler.
Bazen, oldukça eski olan bir istif, genç bir
istifin üzerinde de yer alabilir.
Tektonik ilişki yada tektonik uyumsuzluk
ol...
DİSKORDANS
Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
06 jeolojik yas
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

06 jeolojik yas

267 views

Published on

Environmental Geology

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

06 jeolojik yas

  1. 1. Bu sununun hazırlanmasında; Prof.Dr. Ali YILMAZ’ın, Prof.Dr. Kadir DİRİK’in sunularından ve Yrd.Doç.Dr. T.Fikret SEZEN’in ders notlarından yararlanılmıştır
  2. 2. JEOLOJİK YAŞ, İSTİF VE JEOLOJİK İLİŞKİLER Yeryüzünde görülen her kayanın bir oluşum yaşı vardır. Çeşitli yaşlarda olan kayalar üst üste gelerek bir istif oluştururlar. Bir bölgenin Jeolojik özelliklerinin tam anlamıyla ortaya konulabilmesi konusunda en önemli katkılar, kayatürü (litoloji) özelliklerinin yanı sıra, kayaların yaşı ve istif’in doğru olarak tanımlanması ve istif içi ilişkilerin titizlikle irdelenmesi ile sağlanabilir.
  3. 3. JEOLOJİK TAKVİM • Zaman, uzunluk, ağırlık ve konumun ( mekanın ) dışında ve evrenin ilk bakışta maddi olmayan bir boyutudur. • Astronomi bilimi zamanı, süreyi sayma yöntemi olarak kabul eder. Demek ki zaman da diğer ölçülebilen unsurlar gibi tanımlanabilir. • Takvim, zamanın haritası olup, mekana zaman koordinatlarının yerleştirilmesiyle tanımlanabilir. • Zamanın derecelendirilmesi için iki tip koordinat sistemi kullanılmıştır. Bunlardan biri döngüsel (periyodik), diğeri ise doğrusal (lineer) sistemdir
  4. 4. Döngüsel sistem • Zaman içinde yinelenen olaylara dayanır. Örneğin gündüz-gece, ayın evreleri, Dünya’nın Güneş’in etrafında dönmesi birer döngüsel sistemi yansıtır. Ritmik denizsel yada karasal çökeller, ağaçların mevsimsel büyüme halkaları bu mekanizmaların ürünüdür. Biyolojik olayların ve çökel kayaların oluşumunun, okyanus yüzeyi sıcaklıklarına bağlı döngüsellikten etkilendiği kabul edilmektedir. • Döngüsel olaylar sayesinde günlerin, yılların yani zamanın kayıt edilebileceği ve bu kaydın da tanımlanabileceği görülmektedir. Ancak doğaları gereği döngüsel olaylar bir döngüyü diğerinden ayırt edemezler.
  5. 5. Doğrusal sistem • Doğrusal sistem, insani kültürün bir parçası olarak tanımlanmıştır. Buna göre önemli ve unutulmayan olaylar bir milat oluşturur ve diğer olaylar da buna göre sıralanır. Örneğin günümüzde Miladi ve Hicri takvimler belli birer tarihsel başlangıçlara göre düzenlenmekte, diğer olaylar da buna göre sıralanmaktadır. • Böyle bir sistemi jeolojiye uyarlamak mümkündür. Bunun için, jeolojik olayların ürünü olan kaya birimlerinin birbirleriyle olan ilişkilerini doğru bir biçimde göz önüne almak yeterlidir. Böyle bir durumda yapılan iş, doğrusal bir tarihin unsurlarını içerir. • Jeolojik takvim, hem döngüsel hem de doğrusal sistemlerin unsurlarını birlikte içerir.
  6. 6. JEOLOJİK YAŞ • Günümüzde, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi bir gün, Dünya’nın Güneş etrafında dönmesi ise bir yıl, zaman ölçü birimi olarak kabul edilmektedir. • Jeolojide zaman, (jeokronoloji ile de desteklenen ve) milyon yıllar olarak tanımlanan bir süreye karşılık gelmektedir. • Jeolojik takvimde, Zaman, geniş anlamda Eon, dar anlamda “Era” karşılığı olarak kullanılır ve Zamanlar’ın her biri birkaç Devir’i (periyodu), Devirler’in de her biri birkaç Devre’yi (Epok’u) içerir. • Başlıca Zamanlar Arkeozoyik, Proterozoyik, Paleozoyik, Mesozoyik ve Senozoyik’ tir
  7. 7. Açıklama : Eon: Çok uzun zaman, sonsuzluk, ebediyet, evrenin yaşı Era: Devir, çağ, çığır, tarih başlangıcı, tarihsel dönem Periyod: Devre , dönem Epok: Bölüm, birim
  8. 8. Yer’in oluşumu ile ilgili evreler, “Jeolojik zaman”’a bağlı olarak ve Zamanın döngülü ve çizgisel yapısı birlikte değerlendirilirse, Jeolojik saat oluşturulabilir
  9. 9. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  10. 10. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  11. 11. Jeolojik süreç boyunca çok sayıda katmanlar üst üste gelerek bir istif meydana getirirler. Dolayısıyla, istif geniş anlamıyla bir kayatürü (litoloji) topluluğunu ifade eder. Bir Jeolojik istif, farklı evrelerde magmatik kayaçlar tarafından kesilebilir, Yüzeylenerek aşınabilir, tekrar çökelme ortamına dönüşerek üzerinde farklı bir istif gelişebilir.
  12. 12. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  13. 13. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  14. 14. Genel kurala göre, normal (tektonik olmayan) bir ilişkide üstte yer alan çökel bir istif, altındaki çökel istiflerden daha gençtir. Magmatik kayaçlarda ise kesen birim genç, kesilen birim ise eskidir. 12 3 4 5 5 6
  15. 15. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  16. 16. Göreceli yaş ilişkisi, jeolojik olayların gerçekleşme (oluşum) sırasına göre bağıl olarak öncelik-sonralık ifadesidir
  17. 17. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  18. 18. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  19. 19. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  20. 20. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  21. 21. Bir dikme kesit (İstif) örneği (MTA, 1974).
  22. 22. Kesitlerde kullanılan kayatürü işaretleri (MTA, 1974).
  23. 23. Çeşitli coğrafik ortamlarda oluşan ve aynı yaşta katmanların birbirleri ile karşılaştırılması
  24. 24. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  25. 25. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  26. 26. Yer’in tarihinde çeşitli devirler boyunca yaşamış karakteristik olan başlıca fosil grupları. Siyah sütunlar, fosilin karakteristik olduğu devirleri göstermektedir.
  27. 27. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  28. 28. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  29. 29. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  30. 30. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  31. 31. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  32. 32. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  33. 33. İSTİF VE JEOLOJİK İLİŞKİLER • Jeolojik süreç boyunca manto üzerindeki karalar, zamanla alçalarak veya yükselerek denizin karalar üzerine ilerlemesine veya geri çekilmesine neden olurlar
  34. 34. Denizin herhangi bir biçimde karaya doğru ilerlemesine trangresyon ve bu sırada meydana gelen oluşuklara transgresif dizi denir. Bu dizi, bir taban çakıltaşı (Konglomera) ile başlar, üste doğru giderek taneleri küçülen kumtaşı, silttaşı, kiltaşı ve marn ile devam ederek kireçtaşı ile son bulur ve altındaki dizi ile ilişkisi de uyumsuzluk (unconformity) olarak yorumlanır.
  35. 35. uyumsuzluk (unconformity)
  36. 36. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır
  37. 37. uyumsuzluk (unconformity)
  38. 38. Denizin herhangi bir biçimde geriye doğru çekilmesine regresyon ve meydana gelen oluşuklara regresif dizi denir. Bu dizi, genel olarak altta kireçtaşı ile başlar, yukarı doğru giderek taneleri büyüyen marn, kiltaşı, silttaşı ve kumtaşı ile devam ederek çakıltaşı ile son bulur
  39. 39. Bir istif içinde katmanlar uyumlu ise ve çökelmede bir boşluk yoksa, katmanlar uyumlu (concordance), bir yapı sunarlar. çökelmede bir ara verme yada bir eksiklik olduğu zaman katmanlar uyumsuz (discordance) bir yapı sunarlar.
  40. 40. Trangresyon ve regresyon olayları sonucunda meydana gelen istifler birleşerek tam bir istif (kat) meydana getirirler.
  41. 41. Bazen, oldukça eski olan bir istif, genç bir istifin üzerinde de yer alabilir. Tektonik ilişki yada tektonik uyumsuzluk olarak tanımlanan bu durum, tektonik yapının konumuna göre, bindirme, sürüklenim yada nap olarak adlandırılabilir. Böyle durumlarda, olağan stratigrafik ilişkiler yerine, tektono-stratigrafik ilişkiler gündeme gelir
  42. 42. DİSKORDANS
  43. 43. Bu slayt karesi Prof.Dr .Kadir Dirik Ders Notlarından alınmıştır

×