Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

บทที่ 3 ความยืดหยุ่นของอุปสงค์อุปทาน

114,955 views

Published on

บทที่ 3 ความยืดหยุ่นของอุปสงค์อุปทาน

Published in: Education
  • Be the first to comment

บทที่ 3 ความยืดหยุ่นของอุปสงค์อุปทาน

  1. 1. บทที่ 3 ความยืดหย่ ุนของอุปสงค์ อุปทาน
  2. 2. ความยืดหยุ่น (Elasticity) จากฟังก์ชนอุปสงค์อุปทาน ทาให้ทราบว่าการเปลี่ยนแปลง ั ปริ มาณซื้ อและปริ มาณขายสิ นค้า ขึ้ นอยู่กับการเปลี่ ย นแปลง ปั จจัยต่างๆที่เป็ นตัวกาหนด D ,S แต่ฟังก์ชน ไม่ได้กล่าวถึง ั สัดส่ วนการเปลี่ยนแปลง วิธีการวัดอัตราการเปลี่ยนแปลง D ,S คือแนวคิดเรื่ องความ ่ ยืดหยุน 2
  3. 3. ค่ าความยืดหยุ่นของเส้ นอุปสงค์ (Price Elasticity Coefficient of Demand : Ed) ค่าความยืดหยุ่นไม่ใช่ ค่าความลาดชัน(slope) แต่เป็ นค่า เปรี ยบเที ยบระหว่าง % การเปลี่ ยนแปลงของ Q กับ % การ เปลี่ยนแปลงของ P ถ้ า % Q = % P ค่ า Ed = -1 หรือ 1 ่ หมายความว่า มีค่าความยืดหยุนพอดีไม่สูงไม่ต่า เมื่อ P เปลี่ยนไป 1% ปริ มาณการซื้อสิ นค้าก็เปลี่ยนไป 1% เท่ากัน ถ้ า Ed < 1 คือ ยืดหยุ่นน้ อย , ถ้ า Ed > 1 คือ ยืดหยุ่นมาก 3
  4. 4. ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ (elasticity of demand) ปั จจัยที่มีผลต่อ Demand คือ ราคาสิ นค้า รายได้ และราคา สิ นค้าที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น ความยืดหยุ่นอุปสงค์จึงแบ่งออกเป็ น 3 ชนิด คือ ่ 1. ความยืดหยุนอุปสงค์ต่อราคา (price elasticity of demand) ่ 2. ความยืดหยุนอุปสงค์ต่อรายได้ (income elasticity of demand) ่ 3. ความยืดหยุนอุปสงค์ต่อราคาสิ นค้าอื่นที่เกี่ยวข้อง (cross price elasticity of demand) 4
  5. 5. ลักษณะความยืดหยุ่นของอุปสงค์ ต่อราคา • • • • • ่ อุปสงค์มีค่าความยืดหยุนมาก (Ed > 1) ่ อุปสงค์มีค่าความยืดหยุนน้อย (Ed < 1 ) ่ อุปสงค์มีค่าความยืดหยุนเท่ากับ หนึ่ง (Ed = 1) ่ อุปสงค์มีค่าความยืดหยุนมากที่สุด (Ed =  ) ่ อุปสงค์มีค่าความยืดหยุนน้อยที่สุด (Ed = 0) 5
  6. 6. 1. ความยืดหยุ่นอุปสงค์ ต่อราคา (Price Elasticity of Demand: Ed) เป็ นการวัดการเปลี่ยนแปลงปริ มาณความต้องการซื้ อสิ นค้า เมื่อราคาสิ นค้าเปลี่ยนแปลง โดยวัดออกมาในรู ปของร้อยละ %Q Ed  %P 1.1 การวัดความยืดหยุ่นแบบจุด (Point Elasticity of Demand) ค านวณจากจุ ด ๆ เดี ย วบนเส้ น Demand ใช้ ใ นกรณี ที่ ร าคามี ก าร เปลี่ยนแปลงน้อยมาก 1.2 การวัดค่ าความยืดหยุ่นแบบช่ วง (Arc Elasticity of Demand ค านวณจากจุ ด 2 จุ ด บนเส้ น Demand ใช้ ใ นกรณี ที่ ร าคามี ก าร เปลี่ยนแปลงมาก 6
  7. 7. ่ 1.1 การวัดความยืดหยุนของอุปสงค์ต่อราคาแบบจุด สูตร Q 100 Q P Q Ed    P 100 P Q P EdB = EdA = Q1 - Q2 P1 - P2 Q2 - Q1 P2 - P1 P2 x Q2 P1 x Q1 7
  8. 8. ตัวอย่ าง สิ นค้าCDเพลง ราคา 50 บาท ขายได้วนละ 20 แผ่น ต่อมาราคาสูงขึ้น ั เป็ น 60 บาท ทาให้ขายได้วนละ 15 แผ่น ั ่ ความยืดหยุนของอุปสงค์ต่อราคาCDเพลงนี้มีค่าเท่าใด? แทนค่าจากสูตร Q1 - Q2 P1 Ed = x P1 - P2 Q1 Q P 15  20 50    P Q 60  50 20  1.25 หมายความว่า เมื่อราคาเปลี่ยนแปลงไป 1% ทาให้ปริ มาณเสนอซื้อลดลง 1.25% 8
  9. 9. P P2 Ed = Q1 - Q2 P 1 - P2 B = 1.25 x P2 Q2 Ed = • • • • Q2 - P1 : ราคาเดิม P2 : ราคาใหม่ Q1 : ปริ มาณเดิม Q2 : ปริ มาณใหม่ Q1 P1 x Q1 P2 - P1 A=2 P1 Q2 Q1 Q 9
  10. 10. ่ 1.2 ความยืดหยุนอุปสงค์ต่อราคาแบบช่วง %Q สูตร Ed = %P Ed = Q1 - Q2 P1 - P2 x P1 + P2 Q1 + Q2 เป็ นการค านวณหาความยื ด หยุ่น ของเส้ น อุ ป สงค์ต่ อ ราคาระหว่างจุดสองจุดบนเส้นอุปสงค์ นิ ยมใช้วดค่าความยืดหยุ่นในกรณี ที่ราคาเปลี่ ยนแปลง ั ค่อนข้างมาก 10
  11. 11. ตัวอย่ าง P1 : 20 Q1 : 10 P2 : 40 Q2 : 5 ่ ความยืดหยุนของอุปสงค์ต่อราคาระหว่างราคาเดิมกับราคาใหม่มีค่า เท่าใด? Q1  Q2 P  P2  1 แทนค่าจากสูตร P  P2 1 Q1  Q2 = 10  5 20  40  20  40 10  5 = 5 60 3    1  20 15  3 11
  12. 12. ่ ค่า -1 นี้ไม่วาจะใช้ราคาและปริ มาณใดเป็ นตัวต้นก็ตาม จะ ได้ค่าเท่ากันเสมอ ราคา Ed = -1 A 40 20 หมายความว่าหากราคาเปลี่ยนแปลง ในช่วงราคา 20 และ 40 แล้ว ปริ มาณ การซื้ อ จะเปลี่ ย นแปลงไปในอัตรา เท่าใดเมื่อเทียบกับการเปลี่ยนแปลง ราคา B D 0 5 10 ปริมาณ 12
  13. 13. ประเภทของเส้ นอุปสงค์ จาแนกตามความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา દd = 0 4 1 2 0<દd < 1 Q 5 Q 3 દd = 1 દd = ∞ Q -∞<દd < 1 Q Q 13
  14. 14. ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ ต่อราคา กับ รายรับทั้งหมดของผู้ผลิต ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาสามารถชี้ ใ ห้เห็ นได้ว่า เมื่อ P เปลี่ยน TR (Total Revenue) ของผูผลิต หรื อเงินที่ ้ ผูบริ โภคซื้อสิ นค้าจะเปลี่ยนแปลงไป อย่างไร ้ TR = P×Q ่ - หากความยืดหยุนคงที่ เมื่อ P เปลี่ยน TR คงที่ ่ - หากความยืดหยุนน้อย เมื่อ P ลดลง จะทาให้ TR ลดลง ่ - หากความยืดหยุนมาก เมื่อ P ลดลง จะทาให้ TR เพิ่มขึ้น 14
  15. 15. อุ ป สงค์ มี ค่ า ความยื ด หยุ่ น น้ อ ยกว่ า หนึ่ ง หมายถึ ง ร้ อ ยละการ เปลี่ยนแปลงปริ มาณซื้อน้อยกว่าร้อยละการเปลี่ยนแปลงราคา P p1 TR1 p2 TR2 Q q1 q2 ดังนั้น ถ้าราคาลดลง จะทา ให้ ร ายจ่ า ยรวม(P×Q)ของ ผู้บ ริ โภคลดลงหรื อท าให้ รายได้ของผูผลิ ตลดลง ใน ้ ข ณ ะ เ ดี ย ว กั น ถ้ า ร า ค า เพิ่ ม ขึ้ น จะท าให้ ร ายได้ ผูผลิตเพิ่มขึ้น ้ 15
  16. 16. อุปสงค์ มีค่าความยืดหยุ่นมากกว่ าหนึ่ง หมายถึง ร้อยละการ เปลี่ยนแปลงปริ มาณซื้อมากกว่าร้อยละการเปลี่ยนแปลงราคา P p1 p2 TR1 TR2 Q q1 q2 ดังนั้น ถ้าราคาลดลง จะทา ให้รายจ่ายรวม(P×Q)ของ ผูบริ โภคมากขึ้นหรื อทา ้ ให้รายได้ของผูผลิต ้ เพิ่มขึ้น ในขณะเดียวกัน ถ้าราคาเพิ่มขึ้น จะทาให้ รายได้ผผลิตลดลง ู้ 16
  17. 17. ่ ความยืดหยุน ค่าความ ่ ยืดหยุน ่ ยืดหยุนมาก การเปลี่ยนแปลงราคา Ed>1 ราคาเพิ่ม TR ลดลง ราคาลด TR เพิมขึ้น ่ ่ ยืดหยุนคงที่ Ed=1 TR คงที่ TR คงที่ ่ ยืดหยุนน้อย Ed<1 TR เพิ่ม TR ลดลง 17
  18. 18. ปัจจัยทีกาหนดค่ าความยืดหยุ่น ่ ่ • ความยืดหยุนมาก • – สิ นค้าที่มีของทดแทนได้มาก – สิ นค้าฟุ่ มเฟื อย – สิ นค้าคงทนถาวร ่ ความยืดหยุนน้อย – สิ นค้าที่มีของทดแทนได้นอย ้ – สิ นค้าจาเป็ น – สิ นค้าที่มีราคาเพียงเล็กน้อย 18
  19. 19. 2. ความยืดหยุ่นอุปสงค์ ต่อรายได้ (income elasticity of demand) หมายถึง อัตราการเปลี่ยนแปลงของปริ มาณความต้องการซื้ อ สิ นค้าชนิ ดใดชนิ ดหนึ่ ง ต่ออัตราการเปลี่ยนแปลงของรายได้ของ ผูบริ โภค โดยกาหนดให้สิ่งอื่นๆคงที่ ้ เป็ นการวัดเปอร์ เซนต์การเปลี่ยนแปลงของปริ มาณซื้ อที่มีต่อ การเปลี่ยนแปลงของรายได้ Ey = % การเปลี่ยนแปลงของปริ มาณซื้อ % การเปลี่ยนแปลงของรายได้ 19
  20. 20. ลักษณะความยืดหยุ่นของอุปสงค์ ต่อรายได้ • Ey > 0 , สิ นค้าปกติ (Normal Goods) รู ป (ก) • Ey < 0 , สิ นค้าด้อยคุณภาพ (Inferior Goods) รู ป (ข) Y 0 Y D รู ป ก Q D 0 รู ป ข Q 20
  21. 21. วิธีการวัดค่ าความยืดหยุ่น ่ 2.1 การวัดความยืดหยุนแบบจุด (Point Elasticity of Demand) Q Y1 Ey   Y Q1 ่ 2.2 การวัดค่าความยืดหยุนแบบช่วง (Arc Elasticity of Demand) Q Y1  Y2 Ey   Y Q1  Q2 21
  22. 22. ค่ าความยืดหยุ่นต่ อรายได้ กบลักษณะของสิ นค้ า ั ่ • ถ้าค่าความยืดหยุนต่อรายได้มีค่าน้อยกว่า 1 ; 0< દyd <1 จัดเป็ นสิ นค้าจาเป็ น (Necessary Good) ่ • ถ้าค่าความยืดหยุนต่อรายได้มีค่ามากกว่า 1 ; 1< દyd จัดเป็ นสิ นค้าฟุ่ มเฟื อย(Luxury Good) ่ • ถ้าค่าความยืดหยุนต่อรายได้มีค่าน้อยกว่า 0 ; દyd < 0 จัดเป็ นสิ นค้าด้อยคุณภาพ(Inferior Good) 22
  23. 23. 3. ความยืดหยุ่นอุปสงค์ ต่อราคาสิ นค้ าอืนทีเ่ กียวข้ อง (cross price ่ ่ elasticity of demand) หมายถึง อัตราการเปลี่ยนแปลงของปริ มาณความต้องการซื้อ สิ นค้าชนิดใดชนิดหนึ่ง ต่ออัตราการเปลี่ยนแปลงของราคาสิ นค้าอีก ชนิดหนึ่ง โดยกาหนดให้สิ่งอื่นๆคงที่ วัดเปอร์เซนต์การเปลี่ยนแปลงของปริ มาณซื้อที่มีต่อเปอร์ เซนต์ การเปลี่ยนแปลงของราคาสิ นค้าอื่น Ec = % การเปลี่ยนแปลงปริ มาณซื้ อของสิ นค้าที่พิจารณา % การเปลี่ยนแปลงของราคาสิ นค้าอื่นที่เกี่ยวข้อง 23
  24. 24. ลักษณะความยืดหยุ่นของอุปสงค์ ไขว้ • Ec < 0 , กรณี สินค้าสอง ชนิดใช้ประกอบกัน รู ป (ก) • Ec > 0 , กรณี สินค้าสองชนิดใช้ทดแทนกัน รู ป (ข) Pb Pb D D 0 รู ป (ก) Qa 0 รู ป (ข) Qa 24
  25. 25. วิธีการวัดค่ าความยืดหยุ่น ่ 3.1 การวัดความยืดหยุนแบบจุด (Point Elasticity of Demand) Ecxy Qx Py1   Py Qx1 ่ 3.2 การวัดค่าความยืดหยุนแบบช่วง (Arc Elasticity of Demand) Ecxy Qx Py1  Py 2   Py Qx1  Qx 2 25
  26. 26. แสดงว่า ถ้าราคาของสิ นค้าอีกชนิดหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับสิ นค้า ชนิดนั้นๆเปลี่ยนแปลงไป 1 เปอร์เซ็น แล้วจะทาให้ปริ มาณความ ต้องการซื้อเปลี่ยนแปลงไปกี่เปอร์เซ็น ่ ถ้าเปลี่ยนแปลงไปมากกว่า 1 แสดงว่ามีความยืดหยุนค่อนข้างมาก ่ ถ้าเปลี่ยนแปลงไปน้อยกว่า 1 แสดงว่ามีความยืดหยุนค่อนข้างน้อย 26
  27. 27. ่ การคานวณค่าความยืดหยุนไขว้ กรณี สินค้าที่ใช้ทดแทนกัน 1. แบบจุด Pb Ecba Qx Py1   Py Qx1 Ecba  20 3    2 40 ณ จุด A มีค่าความยืดหยุ่น 3/4 = 0.75 5 3 A P  b B Q  a 40 60 Qa หมายถึง เมื่อราคาสิ นค้าชนิด b เปลี่ยนแปลงไป 1% จะทาให้ปริ มาณ ความต้องการซื้อสิ นค้า a เปลี่ยนแปลงไป 0.75% 27
  28. 28. ่ การคานวณค่าความยืดหยุนไขว้ กรณี สินค้าที่ใช้ทดแทนกัน 2. แบบช่วง Ecba Qa Pb1  Pb 2   Pb Qa1  Qa 2 Ecba Ecba 20 8   2 100 Pb 5 3 A B Qa 40 60 ่  0.8 ค่าน้อยกว่า 1 แสดงว่า มีความยืดหยุนน้อย ; สิ นค้า a และ สิ นค้า b สิ นค้า 2 ชนิดนี้จะทดแทนกันได้นอย ้ ่ ในขณะเดียวกัน ถ้ามีค่ามากกว่า 1 แสดงว่า มีความยืดหยุน มาก ; สิ นค้า 2 ชนิดนี้จะทดแทนกันได้มาก 28
  29. 29. ่ การคานวณค่าความยืดหยุนไขว้ กรณี สินค้าที่ใช้ประกอบกัน 1. แบบจุด Ecba Ecba Qx Py1   Py Qx1  20 5   2 40 Ecba  1.25 Pb 5 3 A P b B  Qa Qa ณ จุด A มีค่าความยืดหยุ่น 5/4 = -1.2 40 60 หมายถึง เมื่อราคาสิ นค้าชนิด b เปลี่ยนแปลงไป 1% จะทาให้ปริ มาณความ ต้องการซื้อสิ นค้า a เปลี่ยนแปลงไป 1.25% 29
  30. 30. ่ การคานวณค่าความยืดหยุนไขว้ กรณี สินค้าที่ใช้ประกอบกัน 2. แบบช่วง Pb Ecba Qa Pb1  Pb 2   Pb Qa1  Qa 2 Ecba  20 8   2 100 5 3 A B 40 60 Qa Ecba  0.8 30
  31. 31. ค่ าความยืดหยุ่นอุปสงค์ ไขว้ สิ นค้าใช้ทดแทนกัน ่ • ค่าความยืดหยุนไขว้มีค่าบวก ่ • ค่าความยืดหยุนมากกว่า 1 ใช้ ทดแทนกันได้มาก ่ • ค่าความยืดหยุนน้อยกว่า 1 ใช้ทดแทนกันได้นอย ้ สิ นค้าใช้ประกอบกัน ่ • ค่าความยืดหยุนไขว้มีค่าลบ ่ • ค่าความยืดหยุนมากกว่า 1 ใช้ ประกอบกันได้ดี ่ • ค่าความยืดหยุนน้อยกว่า 1 ใช้ประกอบกันได้นอย ้ 31
  32. 32. ความยืดหยุ่นของอุปทาน (elasticity of supply) การพิจารณาอุปทานเป็ นการพิจารณาทางด้านผูผลิต ดังนั้น ้ ่ ความยืดหยุนของอุปทานต่อราคา จึงหมายถึง อัตราการ เปลี่ยนแปลง Qs ต่ออัตราการเปลี่ยนแปลง P ชนิดนั้น โดยคิด เป็ นร้อยละ เป็ นการวัดเปอร์เซนต์การเปลี่ยนแปลงของปริ มาณขายที่มี ต่อการเปลี่ยนแปลงของราคาขาย Es = % การเปลี่ยนแปลงของปริ มาณขาย % การเปลี่ยนแปลงของราคา 32
  33. 33. ลักษณะความยืดหยุ่นของอุปทาน P Es=0 Es<1 Es=1 Es>1 Es= 0 Q 33
  34. 34. 1. การวัดความยืดหยุ่นของอุปทานต่ อราคา ่ การวัดความยืดหยุนของอุปทานมี 2 วิธี 1. แบบจุด (ใช้กรณี ที่ราคาเปลี่ยนแปลงน้อยมาก) Q P Es   P Q 2. แบบช่วง (ใช้ในกรณี ราคาเปลี่ยนแปลงมาก) Q2  Q1 Q P1  P2 Es   P Q1  Q2 หรื อ Q1  Q2 Es  P2  P 1 P  P2 1 34
  35. 35. การคานวณค่ าความยืดหยุ่นอุปทานต่ อราคา P 1. แบบจุด Q P Es   P Q  20 3 Es    2 40 Es  0.75 5 3 B A P Q 40 60 Q ณ จุด A มีค่าความยืดหยุ่น 3/4 = 0.75 35
  36. 36. การคานวณค่ าความยืดหยุ่นอุปทานต่ อราคา P 2. แบบช่วง Q2  Q1 Q1  Q2 Es  P2  P 1 P  P2 1 50  80 Es  80  50 4  10 10  4  0.23 Es   0.42 Es  0.55 10 4 6 A B 50 80 Q โดยที่ P1=10 ,P2=4 Q1=80 ,Q2=50 หากราคาเปลียนแปลงไปร้ อยละ 1 จะทาให้ ปริมาณเสนอขายเปลียนแปลงไปร้ อยละ 0.55 ่ ่ โดยเฉลีย และเนื่องจากเปอร์ เซ็นการเปลียนแปลงของปริมาณเสนอขายน้ อยกว่ าเปอร์ เซ็น ่ ่ 36 การเปลียนแปลงราคา แสดงว่ าอุปทานในช่ วงนีมีความยืดหยุ่นน้ อย ่ ้
  37. 37. ลักษณะเส้ นอุปทานต่ างๆมีผลต่ อค่ าความยืดหยุ่น 1 P દs = 0 4 0<દs < 1 3 P 5 Q P દs = ∞ Q P 2 P Q 1<દs < ∞ Q દd = 1 Q 37
  38. 38. ประโยชน์ ของความยืดหยุ่น • • • • • การวิเคราะห์ปัญหาการเก็บภาษีและการผลักภาระภาษี การวิเคราะห์ปัญหาการกาหนดราคาขั้นสูง การวิเคราะห์ปัญหาการกาหนดราคาขั้นต่า การวิเคราะห์การกาหนดราคาขายที่แตกต่างกัน การวิเคราะห์การกาหนดราคาสาธารณูปโภค 38
  39. 39. End

×